Chinese
以道更殊胜之理修习。为了证悟由上而上增长，次第修习之理，是为了完全知晓加行、见、修三者。第二，存在。在一切相的阶段，将三智之相归纳为三无生而修习，从颠倒中显示那三者等类释。释论大论中说：为什么宣说每一现观中决定性的部分等等呢？应说：以相、道和一切基的修习差别。
English
Meditating with the method of making the path exceedingly superior. The reason for meditating in stages so that realization increases from higher to higher is to fully understand that all three – application, seeing, and meditation – are complete. Secondly, it exists. In the context of all aspects, the commentary on the categories, etc., explains those three from the perspective of meditating by condensing the aspects of the three wisdoms into the three unborn ones. In the Great Commentary, it says: Why are the definitive aspects of each realization explained? It should be said: By the distinctions of meditating on all aspects, paths, and bases.
Tibetan
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བཞི། དང་པོ་ལ། མཚན་གཞི། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། མ་མཐའི་ས་མཚམས་ངོས་བཟུང་བ་དང་། འདིར་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཆོས་ཅན་ངོས་བཟུང་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ རྟགས་ཐོབ་མ་ཐོབ་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་ངེས་པའི་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་དམན་ལམ་དུ་འཇུག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པར་མི་འཇོག་སྟེ། རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འཚམས་པའི་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་ངོར་གཙོ་བོར་སྟོན་མི་ནུས་པས་རང་ལས་རྟོགས་པ་དམའ་བའི་གང་ཟག་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་དཀའ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟགས་ཐོབ་པའི་ས་མཚམས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནས་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། རྣམ་པ་དེ་དག་དང་། རྟགས་དེ་དག་དང་། མཚན་མ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ལ། སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན། མ་དག་སར་དབང་འབྲིང་། དག་སའི་བྱང་སེམས་མཐའ་དག་གིས་ཐོབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམན་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་མི་སྲིད་པའི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ན། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་ཁྱབ་ཅིང་། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་མཐུན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གདུལ་བྱ་གཞན་ངོར་གཙོ་བོར་སྟོན་ནུས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟགས་ཐོབ་པའི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། ཐེག་དམན་ལམ་དུ་འཇུག་ངེས་པ། ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་ངེས་པ། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གསུམ་དུ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་དང་པོ་ནི། འདིར་བསྟན་གྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི། རྒྱན་ལས། སྦྱོར་བའི་སྔོན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་། །བཟོད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །དགེ་ལ་ཡང་དག་སྤྱོད་པ་ནི། །རིགས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རིགས་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་བཞི་དང་ལྡན་པས་དམན་ལམ་དུ་བཀྲིར་མི་ནུས་པའོ། །རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་སྒོམ་བྱུང་གི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་
Chinese
不退转之相的自性有四。第一，分三：体性、定义、分类。第一，分二：确定最低限度的界限，以及确定此处所说的要成立为不退转的法。第一，分二：真实的和对于是否获得不退转之相的观察。第一是：从大乘的资粮道也有不退转，因为已确定在大乘中种姓的资粮道者，以根器敏锐的思维和行为二者，不可能进入小乘道。然而，那不被认为是获得不退转之相，因为不能主要向他人展示与自己的证悟相符的身语行为的特殊性，因此，比自己证悟低的补特伽罗难以确定为不退转。因此，从确定不退转之相的界限上，具有共同之处。如经部所说：“具有那些相、那些标志、那些特征的菩萨，应知为不退转。”那些也由未确定的种姓者、加行道的根器敏锐者、未清净地的根器中等者、清净地的所有菩萨获得。第二是：如果具有以思维和行为二者不可能进入下劣道的特殊证悟，则遍及于从无上菩提不退转，并且能主要向其他所化众生展示与自己相续的证悟相符的特殊行为，是不退转之相的意义。第二是：一般菩萨有三种：必定进入小乘道者、已确定在大乘中种姓者、未确定的种姓者。其中的第一种，不是此处所说的要成立为不退转的法，因为不能用相来成立为不退转。第二，以种姓的力量不退转是：如《庄严经论》所说：“加行之前有慈悲，忍辱以及信乐，于善亦如实修行，应知是种姓之相。”如是具有唤醒种姓的四种因缘，因此不能被引入下劣道。以证悟的力量不退转是：以修习空性的方式主要证悟的智慧
English
The nature of the characteristics of non-retrogression has four aspects. First, there are three: entity, definition, and classification. First, there are two: determining the minimum boundary, and identifying the subject to be established as non-retrogressive as stated here. First, there are two: the actual and the examination of whether or not the sign of non-retrogression has been obtained. The first is: there is also non-retrogression from the Mahayana accumulation path, because it is impossible for a Mahayana lineage-determined accumulation path practitioner with sharp faculties of mind and action to enter the Hinayana path. However, it is not considered to have obtained the sign of non-retrogression, because one cannot primarily show others the special behavior of body and speech that corresponds to one's own realization, so it is difficult for a person with a lower realization than oneself to be certain of non-retrogression. Therefore, there is a commonality from the determination of the boundary of obtaining the sign of non-retrogression. As stated in the Sutra: "A Bodhisattva who possesses those aspects, those signs, and those characteristics should be known as non-retrogressive." Those are also obtained by those of uncertain lineage, those with sharp faculties on the path of application, those with intermediate faculties on the impure grounds, and all Bodhisattvas on the pure grounds. The second is: if one possesses a special realization that makes it impossible to enter the lower path through thought and action, then it is pervasive with non-retrogression from unsurpassed enlightenment, and the ability to primarily show other trainees the special behavior that is consistent with the realization of one's own continuum is the meaning of obtaining the sign of non-retrogression. The second is: in general, Bodhisattvas are of three types: those who are certain to enter the Hinayana path, those who are certain to be of the Mahayana lineage, and those of uncertain lineage. The first of these is not to be taken as the subject to be established as non-retrogressive as stated here, because it cannot be established as non-retrogressive by signs. Second, non-retrogression by the power of lineage is: as stated in the Ornament: "Before application, there is compassion, patience, and faith, and also correct practice in virtue, it should be known as the sign of lineage." Thus, possessing the four causes that awaken the lineage, one cannot be led into the lower path. Non-retrogression by the power of realization is: the wisdom that primarily realizes through the practice of emptiness
Tibetan
རབ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པ་འདོར་མི་སྲིད་པའོ། །འདི་ལ་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །འདི་དག་ཀྱང་འདིར་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཅན་དུ་གཙོ་བོར་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་ལྡོག་གམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན་དང་། མ་དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དབང་འབྲིང་ནི། འདིར་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གཙོ་བོར་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཕྱིར་ལྡོག་གམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་དམན་ལམ་དུ་འཇུག་མི་སྲིད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟགས་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་སྲས་འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་དེའི་མཚན་ཉིད། གསུམ་པ་ལ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ། མཐོང་ལམ་པ། སྒོམ་ལམ་པ་དང་གསུམ། མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་དམན་ལམ་དུ་འཇུག་མི་སྲིད་པ་གང་ཞིག །ཐེག་ཆེན་གྱི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་སྲས་དེ་གང་ཞིག །ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་སྲས། དེ་གང་ཞིག་རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་སྲས། དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟགས་ཐོབ་མ་ཐོབ་གཉིས། གཉིས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཙམ་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ས་ལས། འབད་རྩོལ་མེད་པའི་ས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ཚོགས་ལམ་ནས། གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ནས། གསུམ་པ་ས་དང་པོ་ནས། བཞི་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཡོད་དོ། །དེ་ལས་འདིར་བསྟན་ནི་གཉིས་པ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་མི་ལྡོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཞག་གོ །གསུམ་པ་ལ། བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ་དང་། ས་མཚམས་གཉིས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཉམས་པའི་དོགས་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ནས་ཀྱང་ཐོབ་ ཅིང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ལ། སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན། མ་དག་ས་དབང་འབྲིང་ཡན། དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་མཐའ་དག་གིས་ཐོབ་སྟེ། གནད་ཀྱི་ཟླ་འོད་དུ། འདིར་དབང་པོ་རབ་ཀྱི། ཞེས་སོགས་དང་། ད
Chinese
殊胜和，大悲双运之力，不可能舍弃大乘的证悟。这也被称为内部的摄持。这些也不应被主要视为此处所指的法，因为怀疑退转的可能性较小。因此，不确定种姓的加行道钝根者，以及处于不清净地的中根菩萨，应被主要视为此处所指的、可被证实为不退转的法，因为他们怀疑退转的可能性较大，并且能够通过征象来证实不退转。第二，从意乐和加行两个方面，不可能进入小乘道的、大乘补特伽罗的不退转僧伽的特征。在此直接指明了获得不退转征象的自续之菩萨的特征。第三，不退转的菩萨有加行道者、见道者、修道者三种。各自的特征依次是：从意乐和加行两个方面，不可能进入小乘道的是谁？安住于大乘决定胜分的是哪位菩萨？安住于初地的菩萨。哪位是随后安住于现观的菩萨？对他们进行区分，有获得和未获得不退转征象两种。第二，从仅是菩提到无上菩提，从出世间地到无勤地有不退转等四种。第一种从资粮道开始，第二种从大乘的加行道开始，第三种从初地开始，第四种从第八地开始。其中，此处所指的是第二种，即从无上菩提的角度，根据退转与否而安立。第三，从意乐和加行的力量方面有不退转两种。第一种，有自性和界限两种。第一种是：具有缘众生的大悲心，以及甚至没有丝毫从世俗菩提心退失的怀疑的殊胜意乐。第二种是：从资粮道钝根者也能获得，对于不确定种姓者，加行道钝根者、不清净地中根以上者，以及安住于清净地的所有菩萨都能获得。在《要义月光》中说：‘此处是极聪慧者’等等。
English
The power of uniting excellence and great compassion makes it impossible to abandon the realization of the Great Vehicle. This is also called internal retention. These should not be mainly regarded as the objects of the teaching here, because the doubt of turning back is small. Therefore, the sharp-witted practitioner of the path of joining of uncertain lineage, and the intermediate bodhisattva residing on the impure ground, should be mainly regarded as the objects of the teaching here to prove non-retrogression, because they have a greater doubt of turning back, and can prove non-retrogression by signs. Secondly, the characteristic of the irreversible Sangha of the Great Vehicle person who cannot enter the Lesser Vehicle path through the two aspects of thought and action. Here, the characteristic of the bodhisattva who has obtained the sign of irreversibility in his own mind is directly indicated. Thirdly, there are three types of irreversible bodhisattvas: those on the path of joining, those on the path of seeing, and those on the path of meditation. The characteristics in order are: Who cannot enter the Lesser Vehicle path through the two aspects of thought and action? Which bodhisattva abides in the Great Vehicle's decisive part? The bodhisattva who abides on the first ground. Which one is the bodhisattva who subsequently abides in the manifest realization? Differentiating them, there are two types: those who have obtained the sign of irreversibility and those who have not. Secondly, there are four types of irreversibility, from mere enlightenment to unsurpassed enlightenment, from the transcendental ground to the effortless ground. The first starts from the path of accumulation, the second starts from the path of joining of the Great Vehicle, the third starts from the first ground, and the fourth starts from the eighth ground. Among them, what is indicated here is the second, which is established from the perspective of unsurpassed enlightenment, based on whether or not there is retrogression. Thirdly, there are two types of irreversibility based on the power of thought and action. The first has two aspects: nature and boundary. The first is: having great compassion focused on sentient beings, and a special intention that does not even have the slightest doubt of falling away from conventional bodhicitta. The second is: it can also be obtained from the sharp-witted practitioner of the path of accumulation, for those of uncertain lineage, the sharp-witted practitioner of the path of joining, those above the intermediate level of the impure ground, and all bodhisattvas residing on the pure ground can obtain it. In "Essence of Moonlight" it says: 'Here is the most intelligent one,' etc.