Tibetan
་རོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། གནས་པའི། རྒྱུའི། ཆོས་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་སྐུའི་གནས་པ་གཅིག་པུར་གནས་ཤིང་། ཚོགས་ན་སྤྱོད་པ་གྲོགས་དུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས། གསུང་གི་གནས་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་གཙོ་ཆེར་སྨྲ་བཅད་དམ་པོ་ལ་གནས། ཐུགས་ཀྱི་གནས་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ཏེ་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་ན་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པར་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བར་བཤད་ཅིང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མ་དད་ པ་དད་པར་བྱེད། དད་པ་རྣམས་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ལ་འགོད་པར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོའི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་རང་རང་གི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ལུས་ཀྱི་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཅིང་། རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་སྒྲ་བཅས་སུ་ཆོས་མི་སྟོན་པས་ཁྱབ་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། བྱང་ས་ལྟར་ན་ཉན་རང་སྤངས་རྟོགས་ཁྱད་མེད་དུ་བཞེད་དེ། བྱང་སར། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་སོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་བཞེད་དེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་གོམས་པར་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་དམན་པ་འདོད་པས་དམན་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་འདིར་ཉན་རང་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་ཅིང་། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པས་གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཁྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་རང་རྒྱལ་འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་ངེས་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དེ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་སྐྱེ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་ན་རང་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ནི། འབྲས་གནས་བཞི་པོ་རང་རྒྱལ་ལ་མི་འཇོག་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར། དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་ནས་རང་རྒྱལ་ཟུར་དུ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་འགྲེས་རྐང་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ། རྒྱུན་དུ་ཞུག
Chinese
如此说。第三，关于住处、因、说法的差别有三。第一，如同犀牛角一样，身体的住处独自居住；聚集时，与众多道友一同居住。语的住处两者都主要安住在严厉的禁语中。意的住处是证悟甚深的缘起，并且心中忆念三解脱门而安住。第二，以神通观察，如果为了利益他人，则说在村庄和城市等处行乞。以神变使不信者生起信心，使有信心者安住在增上生和决定胜中。第三，以神通了知所化众生的根器差别，由于往昔的愿力，以符合所化众生各自想法的身之表示来宣说佛法，因此能够生起如其所愿的证悟。这也是就主要方面而言，如果是独觉，则不一定以有声的方式说法。第四，如《菩萨地》所说，声闻和独觉在断证方面没有差别。《菩萨地》中说：“独觉应当像声闻一样了知，因为与声闻在道的自性上相同。”如此说。导师善护等也如此认为。《正理之火》中说：“仅仅串习人无我，由于希求下劣的果，因此获得下劣的差别，如同声闻和独觉一样。”如此说。在此论中，声闻和独觉有差别是合理的，因为声闻阿罗汉证悟人无我达到究竟，而独觉阿罗汉证悟所取法无我达到究竟，有这样的差别。第五，由于愿力的关系，独觉必定是欲界的有依身。《摄类学》中说：“这是愿力的力量，由于愿力的关系，在欲界中出生，如果没有佛出世，则成为独觉。”如此说。第六，四果位不适用于独觉，因为在《般若经》中，将这些果位只与声闻相连，而单独提到了独觉。在《根本智论》的广释中说：恒常入
English
So it is said. Third, there are three distinctions regarding the abode, cause, and teaching of the Dharma. First, like a rhinoceros horn, the body's abode is to dwell alone. When gathering, one dwells together with many Dharma friends. Both abodes of speech mainly abide in strict silence. The abode of mind is to realize profound dependent origination, and to keep the three doors of liberation in mind and abide. Second, it is said that if one transforms for the benefit of others by means of clairvoyance, one wanders for alms in villages and cities, etc. By means of miraculous powers, one makes the non-believers believe, and it is said that one establishes the believers in higher realms and definite goodness. Third, having known the differences in the faculties of the disciples by means of clairvoyance, due to the power of previous aspirations, one teaches the Dharma through the bodily expressions that are in accordance with the individual thoughts of the disciples, and thus one is able to generate the realization as desired. This is also done mainly, and if one is a solitary buddha, it is not necessarily the case that one does not teach the Dharma with sound. Fourth, according to the Bodhisattvabhumi, the Hearers and Solitary Buddhas are considered to have no difference in terms of abandonment and realization. In the Bodhisattvabhumi, it says: "The Solitary Buddhas should be understood to be like the Hearers, because they are the same as the Hearers in the nature of the path." So it is said. Teacher Legdan 'byed and others also hold the same view. In the Blaze of Reasoning, it says: "By merely familiarizing oneself with the absence of self of persons, one desires a lower result, and thus one obtains a lower distinction, just like Hearers and Solitary Buddhas." So it is said. In this Ornament, it is reasonable to have a difference between Hearers and Solitary Buddhas, because the Arhat Hearers realize the absence of self of persons to the ultimate, while the Arhat Solitary Buddhas realize the absence of self of phenomena to the ultimate, and there is such a difference. Fifth, due to the power of aspiration, Solitary Buddhas are definitely those who have a basis in the desire realm. In the Compendium, it says: "This is the power of aspiration, and due to the power of aspiration, one is born in the desire realm itself, and if there is no Buddha appearing, one becomes a Solitary Buddha." So it is said. Sixth, the four fruitional abodes are not applied to Solitary Buddhas, because in the Perfection of Wisdom Sutra, these abodes are only connected to Hearers, and Solitary Buddhas are mentioned separately. In the extensive explanation of the root text of the Root Knowledge, it says: Constantly entering
Tibetan
ས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངག་དོན་ནི། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་ པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། ཤེས་བྱ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ངོས་བཟུང་བ། དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཚུལ། ཡུལ་ཅན་ལམ་ཤེས། མདོ་བསྟན་བཅོས་ལས་བསྟན་ཚུལ་དང་བཞི། དང་པོ་གསུམ་སྔར་ལས་དཔག་སྟེ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། བཞི་པ་ལ། བསྟན་ཚུལ་དངོས་དང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཟུང་རྟོག་སྤོང་བ། འཛིན་རྟོག་མི་སྤོང་བ། རྟེན་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ལམ་ཤེས་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང་། རང་རྒྱལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ནི་ཤུགས་ལ་བསྟན། འོ་ན་འདིར། འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། ཞེས་དང་། མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་བར་མ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་དག་རང་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། གཟུང་རྟོག་སྤོང་བའི། འཛིན་རྟོག་མི་སྤོང་བའི། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། མདོ་དྲང་བ་དང་། དེའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་དག །གཟུགས་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རང་རྒྱལ་གྱིས་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པས་དེ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་རང་ལམ་དུ་སྤོང་ནུས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆོས་ཉན་པ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་བཙལ་བར་བྱ་སྙམ་པ་དང་། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ་དག །བདག་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡུལ་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྒྱུ་མ་
Chinese
因为说了有：须陀洹，一来果，不来果，阿罗汉和独觉。语词的意义是：独觉阿罗汉，就法来说，比声闻阿罗汉更加殊胜，因为对所取法之法无我证悟到了究竟的缘故。第二是，为了断除所取义的分别念。在“二”的语境中，第一个方面是：确定了所知独觉之道，如何了知的道理，有境道智，经论中所说的方式四种。前三种从之前可以推测得知，第四种有：所说的方式的真实情况，以及如此宣说的特点两种。第一种是：断除所取分别念，不舍弃能取分别念，具有所依种姓的特点三种的独觉之道，真实宣说了现量证悟无我的有境道智，而独觉自续之道则是间接宣说。那么，这里“不舍弃执着”以及经中说“具有智慧根器中等者”相违背吗？没有过失，因为那些只是就独觉的证悟种姓的差别而说的缘故。第二方面有：断除所取分别念的，不舍弃能取分别念的，所依的差别三种。第一个方面有：引经和解释其意义两种。第一是：经中说：天子们，色不是深奥的，不是微细的。乃至，识不是深奥的，不是微细的。那是因为什么呢？因为色的自性不是深奥的，不是微细的。因为这个缘故。第二是：独觉因为证悟到所取外境的意义是无有真实的，因此对于执着它是真实的这种实执，连同习气都能在自己的道上断除。第二方面也有两种，第一个是：经中说：之后那些天子这样想，我们应该寻求以何种方式向具寿善现听法呢？之后，具寿善现以心完全了知了那些天子的心的分别念，然后对那些天子这样说：天子们，向我听法，应该寻求如幻术一般，如变化一般。 第二是：境，所取外境的意义如幻术。
English
Because it is said that there are: Srotapanna, Sakrdagamin, Anagamin, Arhat, and Pratyekabuddha. The meaning of the words is: Pratyekabuddha Arhat, in terms of Dharma, is more superior than Sravaka Arhat, because the object of grasping, the selflessness of Dharma, is ultimately realized. The second is, in order to abandon the conceptual thought of the object of grasping. In the context of "two," the first aspect is: determining the knowable Pratyekabuddha path, how to know the reason, the subject-object path wisdom, and the four ways of teaching in the sutras and treatises. The first three can be inferred from the previous ones, and the fourth has: the true situation of the way of teaching, and the characteristics of such a statement. The first is: abandoning the conceptual thought of the object of grasping, not abandoning the conceptual thought of the grasper, the Pratyekabuddha path with the characteristics of the three bases, truly declares the subject-object path wisdom that directly realizes selflessness, while the Pratyekabuddha's own continuum path is indirectly declared. Then, is there a contradiction between "not abandoning attachment" here and the sutra saying "having intermediate wisdom faculties"? There is no fault, because those are only said in terms of the difference of the Pratyekabuddha's realization lineage. The second aspect has: abandoning the conceptual thought of the object of grasping, not abandoning the conceptual thought of the grasper, and the three differences of the base. The first aspect has: quoting the sutra and explaining its meaning. The first is: the sutra says: Sons of the gods, form is not profound, not subtle. And so on, consciousness is not profound, not subtle. Why is that? Because the nature of form is not profound, not subtle. Because of this reason. The second is: because the Pratyekabuddha realizes that the meaning of the external object of grasping is unreal, therefore, for the clinging to it as real, even the seeds of the clinging to reality can be abandoned on one's own path. The second aspect also has two, the first is: the sutra says: Then those sons of the gods thought, in what way should we seek to listen to the Dharma from the venerable Subhuti? Then, the venerable Subhuti completely knew the conceptual thoughts of the minds of those sons of the gods with his mind, and then said to those sons of the gods: Sons of the gods, listening to the Dharma from me should be sought as if it were an illusion, as if it were a transformation. The second is: the object, the meaning of the external object of grasping is like an illusion.