Tibetan
ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། ཕྱོགས་གླང་དང་། ཐོགས་མེད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་བརྩེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་རྩ་ལ་རིགས་སུ་བཞེད་དེ། དོན་བསྡུས་ལས། འདི་ལྟར་རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་རིགས། །བརྩེ་དང་ཤེས་རབ་བདག་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་རུང་གི་ནུས་པ་ལ་བཞེད་དེ། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་སོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར། ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན། སྒྲིབ་པ་སྤོང་རུང་། ཐོས་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་སུ་བཤད། དེ་ལའང་དབྱེ་ན། རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང་། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད། གཉིས་པ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། ཁྱད་ཆོས་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། མཚན་གཞི། མཚན་ཉིད། སྒྲ་བཤད་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག །དེའི་ཆོས་ཉིད། བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པས་ཟིན་པའི་དགེ་རྩ་རྣམས་མཚན་གཞི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གང་ཞིག །དྲི་མེད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་གི་ཚེ་རང་དོན་ཆོས་སྐུར་གསར་དུ་གདག་བྱ། གསུམ་པ་ནི། གུ་ཎ་ཏཱ་ར་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་བའི་དོན་གྱིས་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱན་ལས། རང་བཞིན་དང་ ནི་རྒྱས་པ་དང་། །དེ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་། །ཡོད་མེད་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ནི། །སྒྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མཚན་གཞིའི། ཐེག་པའི། བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ། རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང་། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་གཉིས། དང་པོ་ལ། མཚན་གཞི། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཡང་། ཆོས་ཅན་གསལ་རིག་གི་ལྡོག་པ་ནས། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནས། ཟུང་འཇུག་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་བཤད་ཚུལ་གསུམ་ཡོད། དང་པོའི་དབང་དུ། རྒྱུད་བླར། ལུས་ཅན་ལ་ཡོད་ཟག་པའི་ཤེས་པ་སྦྲང་མའི་རྩི་དང་འདྲ། །ཞེས་དང་། བསྟོད་ཚོགས་སུ། བདེ་ལེགས་སེམས་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་། །རང་སེམས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང་། ཉོན་མོངས་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པའི་དབང་དུ་དཀོན་བརྩེགས་ལས། གང་ལ་འདུ་བྱེད
Chinese
如是。第三，关于种姓，有陈那（梵文：Dignāga）和无著（梵文：Asaṅga）两种观点。第一种观点是：将因时的慈爱和智慧所摄持的善根视为种姓。《摄义》中说：“如此，自性为识之种姓，是慈爱与智慧之本体。”第二种观点是：将阿赖耶识之上的无漏智慧生起的潜能视为种姓。《经》中说：“菩萨们的种姓，是从无始以来，由法性所获得的六处差别。”从名相的角度来说，有六处差别、无漏的种子、能够去除障碍、听闻的习气等说法。其中也有分类，分为自性住种姓和增长种姓两种。第二种，有体性、分类、特点三种。第一种，有基、定义、词义解释三种。第一种是：有情相续中的意之识的明觉。其法性，被追求菩提之意所摄持的善根等是基。第二种是：佛的种姓，无垢显现，最终成为自利法身。第三种是：从“ഗുണധാര（藏文：གུ་ཎ་ཏཱ་ར་，梵文天城体：गुणाधार，梵文罗马拟音：guṇadhāra，汉语字面意思：功德持）”这个词中，以功德救度之义而称为种姓。《庄严经论》中说：“自性与增长，彼是所依与能依，有无性与功德，应知是救度之义。”如是。第二，从基、乘、作用的角度分类，以及详细阐述如来藏的分类等四种。第一种，有自性住种姓和增长种姓两种。第一种，有基、定义、分类三种。在第一种中，又有从法相明觉的侧面、从法性空性的侧面、从双运法界（梵文：dharmadhātu）的侧面来说明自性住种姓的三种方式。在第一种方式中，《宝性论》中说：“有情所具有的染污识，如蜂蜜之蜜。”又，《赞集》中说：“安乐心中生佛陀，于彼自心敬顶礼。”又，“烦恼之中亦有智，如是无垢而安住。”如是。在第二种方式中，《宝积经》中说：“于何有造作
English
Thus. Thirdly, regarding the gotra, there are two views: those of Dignāga and Asaṅga. The first view is that the gotra is considered to be the roots of virtue gathered by the love and wisdom of the cause-time. The *Compendium of Meanings* states: "Thus, the nature of consciousness is the gotra, it is the essence of love and wisdom." The second view is that the gotra is considered to be the potential for the arising of uncontaminated wisdom on top of the ālaya-vijñāna. The *Sūtra* states: "The gotra of the bodhisattvas is the distinction of the six sense bases obtained by the nature of phenomena from beginningless time." From the perspective of nomenclature, it is explained as the distinction of the six sense bases, the uncontaminated seed, the ability to eliminate obscurations, and the imprints of hearing. It is also classified into two types: the naturally abiding gotra and the developing gotra. The second has three aspects: essence, classification, and characteristics. The first has three aspects: basis, definition, and etymology. The first is: the clear awareness of the mind's consciousness in the continuum of sentient beings. Its nature, the roots of virtue grasped by the thought of seeking enlightenment, etc., are the basis. The second is: the gotra of the Buddha, the stainless manifestation, ultimately becomes the dharmakāya for one's own benefit. The third is: from the word "गुणाधार（藏文：གུ་ཎ་ཏཱ་ར་，梵文天城体：गुणाधार，梵文罗马拟音：guṇadhāra，汉语字面意思：Holder of Qualities）", it is called gotra because of the meaning of saving qualities. The *Ornament of Realization* states: "Nature and growth, that is the support and the supported, existence and non-existence, and qualities, should be known as the meaning of salvation." Thus. Secondly, there are four types of classifications: from the perspective of basis, vehicle, and function, and a detailed explanation of the classification of the tathāgatagarbha. The first has two types: the naturally abiding gotra and the developing gotra. The first has three aspects: basis, definition, and classification. In the first, there are three ways of explaining the naturally abiding gotra: from the aspect of the object of knowledge's clear awareness, from the aspect of the emptiness of the nature of phenomena, and from the aspect of the union of the dharmadhātu. In the first way, the *Uttaratantra* states: "The contaminated consciousness that beings have is like the nectar of honey." Also, the *Collection of Praises* states: "Buddha arises in the mind of happiness, to that own mind I prostrate." Also, "Even in afflictions there is wisdom, likewise it abides without stain." Thus. In the second way, the *Ratnakūṭa Sūtra* states: "In what there is fabrication"
Tibetan
་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འདུས་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ། རིགས་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པའི་དབང་དུ་ཕལ་ཆེན་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྷུར་ལེན་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། ཞེས་དང་། རྩ་བར། སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་དབྱིངས། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ། ཀུན་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཅིང་། དེ་དག་ལ། གཞི་དུས། ལམ་དུས། འབྲས་དུས་གསུམ་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དགེ་བའང་དེ། །སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྟོན་པར་མཛད། །སྙིང་པོ་ཀུན་གཞིར་བསྟན་པ་ཡང་། །བློ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ། །སེམས་ ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དགེ །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་གི་རིགས་འདྲ་ཐོག་མེད་ནས་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གང་ཞིག །དྲི་མེད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་གི་ཚེ་རང་དོན་ཆོས་སྐུར་གསར་དུ་གདག་བྱ། གསུམ་པ་ལ། མཚན་གཞི་དང་། བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འདུས་བྱས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང་། འདུས་མ་བྱས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་གཉིས། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། རང་བཞིན་གནས་རིགས་གང་ཞིག །དྲི་མེད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་གི་ཚེ་རྟོགས་ཡེ་ཆོས་སྐུར་གསར་དུ་གདག་བྱ། མཚན་གཞི། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་དབང་ཤེས་ལ་མི་འཇོག་སྟེ། དེ་ནི་གཟུགས་མེད་ཁམས་ལ་སོགས་པར་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་ཡིད་དང་ཀུན་གཞི་ལ་མི་འཇོག་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པའི་ཚེ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤང་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དྲི་བཅས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཙམ་ལ་འཇོག་སྟེ། རིགས་འདྲ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་དྲི་མེད་མངོན་དུ་གྱུར་བར་མཐར་ཐུག་གི་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུར་གསར་དུ་གདག་བྱ། མཚན་གཞི། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། མི་བྱེད
Chinese
稍微也没有的那是不作的，什么是不作的呢？是圣者们的种姓，因为那个种姓与虚空相同没有差别。这样说。关于第三种，在《大方广经》中说：‘啊！胜者的儿子，菩提萨埵的种姓，是指完全领受法界，像虚空一样宽广，自性光明。’等等。根本颂中说：‘是修行的所依，是法界的自性。’等等。那也是指光明空性双运的法界，如来藏，阿赖耶识等是名称的不同说法。那些有基时，道时，果时三种。在《宝积经》中说：‘地是各种阿赖耶，如来藏也是善的，那个藏以阿赖耶的名称，如来宣说。显示藏是阿赖耶，小心眼的人们不了解。心的自性光明，是如来藏的善。’这样说。第二是，自己的同类从无始以来就存在的佛的种姓，在无垢显现的究竟之时，新安立为自利法身。第三，从体性和作用方面分两种。第一种，有作自性安住种姓和无作自性安住种姓两种。第一种的定义，什么是自性安住种姓？在无垢显现的究竟之时，新安立为证悟智慧法身。体性，八识聚中不包括眼识，因为那在无色界等中同类断绝的缘故。不包括烦恼意和阿赖耶识，因为那些在获得遍知之时，必须以同类断绝的方式断除的缘故。因此安立在有垢染的意识的明觉上，因为同类遍布一切有情，并且能作究竟遍知的因的缘故。第二种的定义，那什么是在无垢显现的究竟之时，新安立为自性身的呢？体性，如具有垢染的意识的法性等。第二，作为修行的所依和不作
English
That which has nothing even slightly is the unconditioned. What is unconditioned? It is the lineage of the noble ones, because that lineage is the same as space and has no difference. So it is said. Regarding the third, in the Mahavaipulya Sutra, it says: 'Ah! Son of the Victorious One, the lineage of the Bodhisattva is to fully embrace the Dharmadhatu, as vast as space, and naturally luminous.' And so on. In the root text, it says: 'It is the basis of practice, it is the nature of the Dharmadhatu.' And so on. That also refers to the Dharmadhatu of the union of clarity and emptiness, the Tathagatagarbha, the Alaya consciousness, etc., which are different names. Those have three each: the ground time, the path time, and the result time. In the Ratnagotravibhāga, it says: 'The grounds are various Alayas, the Tathagatagarbha is also good, that Garbha is called Alaya, the Tathagata teaches. Showing the Garbha as Alaya, small-minded people do not understand. The nature of the mind is luminous, it is the good of the Tathagatagarbha.' So it is said. The second is, the Buddha lineage that has existed from beginningless time, which is newly established as the Dharmakaya for one's own benefit at the ultimate time of the manifestation of the stainless. The third has two divisions: from the perspective of the basis and the function. The first has two: the conditioned nature abiding lineage and the unconditioned nature abiding lineage. The definition of the first: What is the nature abiding lineage? At the ultimate time of the manifestation of the stainless, it is newly established as the realized wisdom Dharmakaya. Its nature: it is not included in the eight consciousnesses, because the similar lineage is cut off in the formless realms, etc. It is not included in the afflicted mind and the Alaya consciousness, because those must be abandoned in the way that the similar lineage is cut off at the time of attaining omniscience. Therefore, it is established only on the clarity and awareness of the consciousness with defilements, because the similar lineage pervades all sentient beings and can be the cause of ultimate omniscience. The definition of the second: What is that which is newly established as the Svabhavikakaya at the ultimate time of the manifestation of the stainless? Its nature: like the Dharmata of the consciousness with defilements, etc. Second, acting as a basis for practice and not acting.