Tibetan
སྟེ། མིག་དང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག །ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལྔ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གསུམ་སྟེ་བརྒྱད་ནི་ལྟ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་གི །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་སྐྱེས་པའི་བློ་ཤེས་རབ་ནི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་བདེན་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་ཡིན། གཉིས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒོ་ནས་རང་ཡུལ་ངེས་པའི་བློ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་རྟེན་བཅས། །དེ་ལ་རྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་མིན། །གང་ཕྱིར་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་མིན་ཕྱིར་ལོ། །མིག་ནི་གཉིས་ཀ་དག་གིས་ཀྱང་། །མཐོང་སྟེ་གསལ་བར་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་སྟེ། མིག་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མཐོང་བྱེད་ཡིན་པས་སོ། །དེའང་རྟེན་བཅས་དེ་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རྟེན་བཅས་ཁོ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བའི་གྲོགས་སུ་རྣམ་ཤེས་ངེས་པར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་མཐོང་ན་བར་དུ་ཆོད་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་དགོས་པ་ལས་དེ་མཐོང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་ལོ། །དེའང་མིག་གཉིས་ཀས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་ལས་གཉིས་ཀས་མཐོང་བ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་ པ་ལ། དབང་པོས་ཡུལ་འཛིན་ཚུལ། དབང་པོ་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཚུལ། ས་གར་གཏོགས་ཚུལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་ནི། །ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་གསུམ་གཞན་དུ། །སྣ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ནི། །ཡུལ་ནི་མཉམ་པར་འཛིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་ཕྲད་ནས་འཛིན་ནམ་མ་ཕྲད་པར་འཛིན། ཚད་མཉམ་པ་འཛིན་ནམ་མི་མཉམ་པ་འཛིན་ཞེ་ན། མིག་དང་། ཡིད་དང་། རྣ་བ་གསུམ་ནི་ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པར་འཛིན་ཏེ། མིག་གིས་ཐག་རིང་པོའི་གཟུགས་མཐོང་། རྣ་བས་ཐག་རིང་པོའི་སྒྲ་ཐོས། ཡིད་ཀྱི་དུས་གསུམ་ཀའི་གཟུགས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྣ་སོགས་གསུམ་ནི་ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་ནོ། །ཡང་སྣ་སོགས་གསུམ་གྱིས་ནི་རང་དང་མཉམ་པའི་ཡུལ་འཛིན་པར་འདོད་དེ། ལྕེ་དབང་གི་རང་གི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་རོའི་རྡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་ཆེ་བ་མི་འཛིན་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐ་མའི་རྟེན་འདས་ལྔ་རྣམས་ཀྱི། །དེ་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའང་ཡིན། །དེ་དག་གྱུར་པས་འགྱུར་ཉིད་ཕྱིར། །རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་ཤེས་བསྟན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐ་མ་ཡིད་ཤེས་དེ་རང་དུས་ན་འདས་པའི་བདག་རྐྱེན་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་གྱི། རང་དང་དུས་མཉམ་གྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་མི་བརྟེན་ལ་རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དེ་དག་ནི་རང་དུས་ན་འདས་པ་དང་རང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའང་ཡིན་ནོ། །མིག་ཤེས་དེ་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེས། དམིགས་རྐྱེན་གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པར་མཚུངས་པ་ལ། བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབང་ཤེས་ཞེས་བརྗོད། དམིགས་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཤེས་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་མིག་དབང་གཟུགས་ཅན་པ་དེ་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གཞན་དང་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མིག་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་དེར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དེ་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་བདག་རྐྱེན་དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་དབང་ཤེས་ཞེས་བསྟན། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཤེས་ཞེས་མ་བརྗོད་དེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན། གཟུགས་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ལུས་ལ་འོག་མའི་མིག་མ་ཡིན། །མིག་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པའང་དེ་ཡི་གཟུགས། །ལུས་ཀྱིའང་གཉིས་ཀ་ཐམས་ཅད་དུ། །རྣ་བའང་དེ་བཞིན་གསུམ་དག་ནི། །ཐམས་ཅད་རང་གི་ས་པ་ཉིད། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འོག་དང་ནི། །རང་གི་ས་ཡིད་མ་ངེས་ཏེ། །ཞེས་པ་སྟེ། དབང་རྟེན་ཁོག་པ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་པོ། རྣམ་ཤེས། ཡུལ་དང་བཞི་ལས། དབང་རྟེན་ལྔ་དང་། དབང་པོ་ལྔ་ནི་ས་ལྔ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་ས་བཞི་སྟེ་ལྔར་གཏོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་རྣམ་ཤེས། རྣ་བའི། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ནི། ས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོར་གཏོགས་པ་ཡོད་ཀྱི། གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་གཏོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་དྲི་རོ་བཞི་ནི་ས་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཁམས་ཁོ་ནའི་སར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་གཉིས་རེག་བྱ་དང་གསུམ་ནི་བསམ་གཏན་ས་བཞི་འདོད་པ་དང་ལྔར་གཏོགས་པ་ཡོད་དོ། །གཞུང་དང་སྦྱར་ན། གོང་མའི་ལུས་ལ་འོག་མའི་མིག་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་མའི་ལུས་ལ་འོག་མའི་མིག་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང
Chinese
即，眼和法界的方面之一。五种烦恼的见和三种正确的见，这八种是见。那也是在意识的范围内产生的智慧之上安立的。与五根识同时产生的意识智慧不是见，因为不是烦恼的见，也不是正确的见。第一个不是，因为不是对境真相颠倒地增益。第二个不是，因为不是以相信业果的方式确定自境的智慧。第二是：眼睛看见诸色有依处，不是依于它的识。因为有间隔的色，不是看见的缘故。眼睛是二者都看见，因为二者看见比一个看见更清楚。这是说，眼睛是见，因为是看见色的。那也是有依处和同等二者之中，不是只有有依处，因为眼睛看见色的助伴，识是必须的缘故。不是只有依于它的识才看见，因为如果它看见，那么有间隔的色也必须看见，但它不是看见的缘故。那也是二者都看见，因为二者看见比一个看见更清楚的缘故。第三个方面，根以何种方式执持对境，根成为所依的方式，属于哪个地，这三个方面。第一个方面是：眼和意和耳，与境不触三其他，鼻等三个则，想是平等执持境。这是说，根以接触境的方式执持，还是不接触的方式执持？以相等的方式执持，还是不相等的方式执持呢？眼和意和耳这三个是不接触境而执持，因为眼睛看见遥远的色，耳朵听见遥远的声音，意将三时的一切色作为对境的缘故。鼻等三个是接触境而执持的。还有，鼻等三个想是执持与自己相等的境，因为舌根执持与自己的微尘相等的味的微尘，不是执持比它大的，等等的缘故。第二个方面是：最后的五种所依已灭，那些也是一同产生的，那些变化了就变化
English
That is, one aspect of the eye and the dharma realm. The five afflictive views and the three correct views, these eight are views. That is also established on the wisdom that arises within the sphere of consciousness. The wisdom of consciousness that arises simultaneously with the five sense consciousnesses is not a view, because it is neither an afflictive view nor a correct view. The first is not, because it is not an inverted superimposition on the true object. The second is not, because it is not a mind that ascertains its own object through belief in the law of karma. The second is: The eye sees forms with a basis, it is not the consciousness that relies on it. Because of the intervening form, it is not seen. The eye sees with both, because seeing with both is clearer than seeing with one. That is to say, the eye is a view, because it is what sees forms. That is also not just the one with a basis among the two, the one with a basis and the equal one, because consciousness is necessary as a companion for the eye to see forms. It is not only the consciousness that relies on it that sees, because if it saw, then the intervening forms would also have to be seen, but it is not seen. That is also seen by both eyes, because seeing with both is clearer than seeing with one. In the third aspect, how the senses grasp objects, how the senses become a basis, and which ground they belong to, these three aspects. The first aspect is: The eye and the mind and the ear, the three that do not touch the object are different, the three, nose and so on, are thought to equally grasp the object. That is to say, do the senses grasp by touching the object or by not touching it? Do they grasp equally or unequally? The eye and the mind and the ear, these three grasp without touching the object, because the eye sees distant forms, the ear hears distant sounds, and the mind makes all the forms of the three times its object. The nose and the other three grasp by touching the object. Also, the nose and the other three are thought to grasp objects equal to themselves, because the tongue sense grasps the particles of taste equal to its own particles, but does not grasp those larger than it, and so on. The second aspect is: The last five supports have ceased, those are also born together, those change and then change
Chinese
因此。所依是眼等。因此是不共之故。彼等显示了识。意思是说，最后的意识只依赖于自身时间中已逝去的增上缘，不依赖于与自身同时的识，而前五识的增上缘，既有自身时间中已逝去的，也有与自身同时产生的。眼识也从增上缘有色根产生，与从所缘缘色产生相同。从增上缘的角度称为根识。从所缘缘的角度为什么不称为境识呢？因为“所依是眼等”之故，有色眼根是眼识的不共增上缘，因为以彼等各异的力量，眼识也随之各异的缘故。色不是眼识的不共境，因为与上述的论证相违的缘故。因此，从增上缘的角度显示为根识。没有从境的角度称为境识， 有色根是根识的不共增上缘。因为色不是它的不共境的缘故。第三是：身体上没有下位的眼。眼没有上位的色。识也是它的色。身体的二者在一切处。耳也同样，这三者是。一切都是自己的地。身体的识在下和。自己的地意不确定。意思是说，根所依身体，依赖于它的根，识，境四者中。五根所依和五根是五地者，因为有属于欲界和四禅的五者。眼识，耳识，身识三者是二地者，因为有属于欲界和初禅的，没有属于二禅以上的。鼻舌识香味四者是一地者，因为属于欲界一地的缘故。境色声二者，触三者有属于四禅和欲界的五者。与经文结合起来，上位身体没有依赖下位的眼，因为上位身体有比下位眼更殊胜的自
English
Therefore. The support is the eye and so on. Therefore, it is because it is not common. They show consciousness. It means that the last consciousness only depends on the Adhipati-pratyaya that has passed in its own time, and does not depend on the consciousness that is simultaneous with itself, and the Adhipati-pratyaya of the first five consciousnesses has both passed in its own time and produced simultaneously with itself. Eye consciousness also arises from the Adhipati-pratyaya colored root, which is the same as arising from the object-condition color. From the perspective of Adhipati-pratyaya, it is called root consciousness. Why is it not called object consciousness from the perspective of object-condition? Because "the support is the eye and so on", the colored eye root is the uncommon Adhipati-pratyaya of eye consciousness, because with the different powers of them, eye consciousness also becomes different. Color is not the uncommon object of eye consciousness, because it is contrary to the above argument. Therefore, from the perspective of Adhipati-pratyaya, it is shown as root consciousness. It is not called object consciousness from the perspective of object, The colored root is the uncommon Adhipati-pratyaya of root consciousness. Because color is not its uncommon object. The third is: There is no lower eye on the body. The eye has no upper color. Consciousness is also its color. Both of the body are everywhere. The ear is the same, these three are. Everything is its own ground. Body consciousness is below and. One's own ground mind is uncertain. It means that among the four, the root-dependent body, the root that depends on it, consciousness, and the object. The five root-dependent and the five roots are the five grounds, because there are five that belong to the desire realm and the four dhyanas. Eye consciousness, ear consciousness, and body consciousness are the two grounds, because there are those belonging to the desire realm and the first dhyana, and none belonging to the second dhyana or above. The four nose-tongue consciousnesses, smell and taste, are the one ground, because they belong to the one ground of the desire realm. The two object-colors, sound, and the three touches belong to the five of the four dhyanas and the desire realm. Combined with the scriptures, the upper body does not depend on the lower eye, because the upper body has a more excellent self than the lower eye.