Tibetan
།ལྷོ་ནུབ་མཚམས་ན་ལུག་གནས་སོ། །ནུབ་སྟོད་སྤྲེའུ་ནུབ་སྨད་བྱ། །ནུབ་བྱང་མཚམས་ན་ཁྱི་གནས་སོ། །བྱང་སྟོད་ཕག་ལ་བྱང་སྨད་བྱི། །བྱང་ཤར་མཚམས་ན་གླང་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལོ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེའི་ཐོག་མ་གང་ནས་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། ནག་རྩིས་ཐོག་མར་གསུངས་པ་ དེའི་ཚེ་ཐེ་སེ་རྒྱལ་པོ་བྱང་སྨད་བྱི་བའི་དུམ་བུ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བྱི་བ་ནས་འཛིན་ནོ། །དེས་ན་བྱི་བ་ལ་སོགས་པ་ལོ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལའང་དབང་ཐང་ཁམས་ལྔའི་རིམ་པ་དང་། དབང་ཐང་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཕོ་ལོ་མོ་ལོ་གཉིས་རེར་ཕྱེ་སྟེ་སྦྱར་བས་ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུ་འབྱུང་བར་འདོད་དེ། ཤིང་ཕོ་བྱི་བ། ཤིང་མོ་གླང་། མེ་ཕོ་སྟག །མེ་མོ་ཡོས་སོགས་བཅུ་གཉིས་ཕྲག་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དབང་ཐང་ཁམས་ལྔའི་གོ་རིམ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིང་བུ་མེ་ལ་ཞེས་སོགས་ཏེ་རིམ་པས་དེད་དེ་སྦྱར་རོ། །ཕོ་ལོ་མོ་ལོའི་ཁྱད་པར་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་བྱི་སྟག་འབྲུག་རྟ་ཞེས་སོགས་སོ། །རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ལོ་གཉིས་གཉིས་པོ་དེ་ཤན་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ལོ་འགོ་མི་མཐུན་ཡང་། སྟོད་འགྲེལ་བའི་ལུགས་ཀྱི་རབ་བྱུང་གི་ལོ་དང་རྒྱ་རྩིས་པའི་མེ་མོ་ཡོས་ཀྱི་ལོ་གཉིས་པོ་དེ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། ལོ་ལྷག་མ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་རིམ་པར་ལྟོ་སྦྱར་ནས་དེད་པས་མཐར་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལོ་དང་མེ་སྟག་དོན་གཅིག་པའི་བར་ཤེས་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྱལ་པ་ལྷ་མཛེས་སོགས་ཀྱིས་རབ་བྱུང་དང་ཤིང་བྱི་གཅིག་པར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་དཀར་ནག་ལོ་འགོ་མཐུན་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་གཏམ་བཙན་པོ་དེ་དོར་ནས་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་གཏམ་གསར་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་མི་འཚམ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཞན་ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་ལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མེ་ཡོས་ལ་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། མཁས་དབང་ཁ་ཅིག་བློ་བརྟན་བཞི་པ་མེ་ཡོས་ལ་འཁྲུངས་དུས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འོད་ཟེར་སེར་པོའི་ལྟས་བྱུང་བར་གྲགས་པས་ལོ་དེ་སྐར་རྩིས་པའི་རབ་བྱུང་གི་ལོ་ཡིན་པས་རྒྱ་བལ་རྣམས་ལོའི་དང་པོར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པ་རྣམས་ནི་རང་དགར་སྨྲས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཁྱད་པར་ཙིའུ་དབང་གིས་རྒྱལ་པོ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་རྒྱ་ནག་ཏུ་འོད་ཟེར་སེར་པོ་བྱུང་བས་སངས་རྒྱས་འཁྲུངས་པར་ཤེས་ནས་རྡོ་རིང་ལ་ཡི་གེ་བཀོད་པའི་ལོ་དེ་སྟག་ཡིན་པར་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དེ་ལས་བཤད་པས་གཏམ་དེ་ཁུངས་སུ་བྱས་ནས་འདིར་མེ་ཡོས་ཞེས་བཀོད་པས་ཀྱང་ནོངས་སོ། །བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ལ་ལ་དག་ན་རེ། དེང་སང་བཅུ་གཉིས་སྐོར་དུ་གྲགས་པ་འདི་ནི་ནག་རྩིས་པ་ཁོ་ ནའི་ལུགས་ཡིན་གྱི། རྒྱ་གར་ན་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྩི་བ་མེད་པས་སྐར་རྩིས་པ་ལ་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ཁོ་ན་ལོ་སྐོར་ཡིན་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་པའི་ཚིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། བསྡུས་རྒྱུད་ལས། རབ་བྱུང་ལ་སོགས་བཅུ་གཉིས་ལོ་རྣམས་དག་གི་ལོ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། རབ་བྱུང་ལ་སོགས་པའི་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་འཆར་བ་ནི་རབ་བྱུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་སྟེ། ཞེས་དང་། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་ལྟར་ལོ་ནི་བཅུ་གཉིས་ལ། །ལོ་ཆེན་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། དེ་ནས་ལོ་ནི་བཅུ་གཉིས་ལས། །འདི་ནི་དགེ་དང་མི་དགེ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་། བཅུ་གཉིས་ལྔ་ལ་ཨ་སོགས་འཆར། །ཞེས་བཤད་པས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྩི་ཚུལ་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་མོད་ཀྱི། བྱི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མིང་གི་རྩི་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དཔྱད་པར་དཀའ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བྱ་ལོའི་དུས་ཆེན་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུངས་ལས་ཀྱང་། །སྦྲུལ་ལོ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་ལ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཞར་བྱུང་ལོ་ཙམ་གྱི་མིང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འཆི་མེད་མཛོད་ལས། ཡོངས་བགྲངས་བགྲང་གཞི་རང་སྐྱོབ་དང་། །འདོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་ལོ་ཡི་མིང་། །ཞེས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བཞིའོ། །གཉིས་པ་ནི། ལོའི་ཐ་སྙད་བཤད་པའི་རྗེས་དེ་ནས་ད་ནི་ཟླ་བའི་ཐ་སྙད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟླ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟླ་བ་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བའི་དཀར་ནག་གི་ཆ་བཅོ་ལྔ་བཅོ་ལྔ་འཕེལ་འགྲིབ་ལས་ཞག་སུམ་ཅུར་ལོངས་པ་ན་ཟླ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་སྟེ། མཛོད་ལས། ཡུད་ཙམ་ཉིན་ཞག་ཟླ་གསུམ་ནི། །གོང་ནས་གོང་དུ་སུམ་ཅུ་འགྱུར། །ཞེས་དང་། འཆི་མེད་མཛོད་ལས། ཉིན་ཞག་གོ། དེ་དག་བཅོ་ལྔས་ཕྱོགས་སུ་གྲགས། །སྔ་ཕྱིའི་ཕྱོགས་ནི་དཀར་ནག་གཉིས། །དེ་གཉིས་བསྡོམས་པ་འཇལ་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཟླ་བའམ་འཇལ་བྱེད་ཅེས་ཐ་སྙད་མཛད་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཞག་ནི་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་ལ་ཡང་། །ཟླ་བ་དག་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ཟླ་ཕྱེད་ཉིན་མཚན་བཅོ་ལྔ་སྟེ། །ཟླ་ཕྱེད་གཉིས་ལ་ཟླ་བར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་ རྩིས་པའི་ཐ་སྙད། རྟེན་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད། ཧོར་གྱི་ཐ་སྙད། བོད་པའི་ཐ་སྙད། འཕགས་ཡུལ་བའི་ཐ་སྙད། ཁྱིམ་ཟླའི་ངེས་པ་སྟེ་ཟླ
Chinese
西南方是羊的位置。西边上面是猴，西边下面是鸟。西北方是狗的位置。北边上面是猪，北边下面是鼠。东北方是牛的位置。就这样。那么这十二年是从哪里开始算起呢？是根据最初所说的黑算。 当时，泰斯国王位于北下鼠的方位，所以从鼠年开始算起。因此，鼠年等十二年中的每一年，都有五行次第的权柄。每一个权柄，又分为阳年和阴年，这样结合起来，就认为是六十年。即木阳鼠年、木阴牛年、火阳虎年、火阴兔年等，因为有五个十二年。那么五行权柄的顺序是什么呢？那就是木生火等等，按照顺序推算结合。阳年和阴年的区别是什么呢？那就是鼠、虎、龙、马等等。汉藏两两结合时，虽然年份的开头不同，但按照上疏的说法，饶迥历的年份和汉族历算的火阴兔年是同一个意思，只是名称不同。剩余的年份也同样按照顺序推算结合，最终到尽灭年和火虎年意义相同为止，这样就容易理解了。这里斯雅巴拉哈赞等将饶迥历和木鼠年视为相同，使汉藏历的年份开头相同，这是抛弃了汉藏学者之间代代相传的可靠说法，而采用了无关的新说法，这有什么不合适的呢？此外，后来的某些学者说，世尊在火兔年入胎，有些学者说，第四世班禅在火兔年出生时，中国出现了黄色光芒的征兆，因此那一年是星算家的饶迥历年，所以汉地和尼泊尔将那一年作为年份的开始，原因也就在这里。这些说法都只是随口说说而已。特别是，据说在慈乌王统治时期，中国出现了黄色光芒，得知是佛陀诞生，所以在石碑上刻字的年份是虎年，这是根据汉地的文献所说，所以根据那个说法在这里写成火兔年也是错误的。
English
The southwest direction is the position of the Sheep. The upper west is the Monkey, the lower west is the Bird. The northwest direction is the position of the Dog. The upper north is the Pig, the lower north is the Mouse. The northeast direction is the position of the Ox. That's how it is. So, from where should these twelve years be counted? It is based on the initially spoken Black Calculation. At that time, King These was located in the lower north segment of the Mouse, so it is counted from the Year of the Mouse. Therefore, each of the twelve years, starting with the Year of the Mouse, has the order of the five elements of power. Each power is also divided into a male year and a female year, and when combined, it is considered to be sixty years. That is, the Wood Male Mouse Year, the Wood Female Ox Year, the Fire Male Tiger Year, the Fire Female Rabbit Year, etc., because there are five sets of twelve years. So, what is the order of the five elements of power? It is that Wood generates Fire, etc., and they are combined by following the order. What is the difference between the male year and the female year? It is the Mouse, Tiger, Dragon, Horse, etc. When combining the two years of Han and Tibetan calendars, although the beginning of the year is different, according to the explanation of the upper commentary, the year of the Rabjung calendar and the Fire Female Rabbit Year of the Han calendar are the same meaning, just different names. The remaining years are also combined in the same way by following the order, and it is easy to understand until the Year of Exhaustion and the Fire Tiger Year have the same meaning. Here, Smayolpa Lhamdze, etc., consider the Rabjung calendar and the Wood Mouse Year to be the same, making the beginning of the Han and Tibetan calendars the same. This is abandoning the reliable saying passed down from one Han and Tibetan scholar to another, and adopting a new unrelated saying, so what could be more inappropriate than that? Furthermore, some later scholars say that the Bhagavan entered the womb in the Fire Rabbit Year, and some scholars say that when the Fourth Panchen Lama was born in the Fire Rabbit Year, a sign of yellow light appeared in China, so that year is the year of the Rabjung calendar of astrologers, so the reason why the Han and Nepalese people regard that year as the beginning of the year is also there. These statements are just casual remarks. In particular, it is said that during the reign of King Ciwu, yellow light appeared in China, and it was known that the Buddha was born, so the year in which the inscription was written on the stone tablet was the Year of the Tiger, which is according to the Han documents, so it is also wrong to write it here as the Fire Rabbit Year based on that statement.
Chinese
有些藏族学者说，现在流行的十二生肖纪年法只是黑算法家的做法。印度没有十二年一轮的纪年法，所以星算家认为只有六十年一轮的纪年法。我认为这是一种偏执的说法。在《总集经》中说：“从胜生开始的十二年中。”在注释中说：“从胜生开始的十二年，就像胜生等一样，是完全循环的。”《文殊根本续》中说：“这样，一年有十二个月，被称为大年。”又说：“从这十二年中，会产生吉祥和不吉祥。”自在天也说：“十二配五，阿等显现。”因此，确立了存在十二年纪年法。虽然如此，如果有人说没有老鼠等十二生肖的名称的纪年法，这也是难以一概而论的。因为有被称为金刚座的鸡年节日，而且在特殊的陀罗尼中也说：“蛇年春季第一个月。”顺便从历算的名称方面来区分，《不朽宝藏》中说：“周遍数、数之基、自护和舍弃，是鸡年的名称。”这是四种名称。第二，说了年的术语之后，现在要说月的术语。这也是因为依靠月来确定月。月的盈亏各有十五天，三十天为一个月。在《俱舍论》中说：“须臾、日、夜、月三个，从上到上三十倍。”《不朽宝藏》中说：“日夜。它们以十五天为半月。前后半月是黑白。二者相加是衡量。”因此，月或衡量被称为术语。《俱舍论》中说：“三十个昼夜也是一个月。”《文殊根本续》中也说：“半个月是十五个昼夜，两个半月称为一个月。”分类有：汉算法家的术语、缘起术语、蒙古术语、藏族术语、印度术语、宫位月的确定，即月。
English
Some Tibetan scholars say that the currently popular twelve-year cycle is only the practice of black calculation scholars. There is no twelve-year cycle in India, so astrologers believe that only the sixty-year cycle is a year cycle. I think this is a biased statement. In the Condensed Sutra, it says, "The years of the twelve, starting with Rabjung." In the commentary, it says, "The twelve years starting with Rabjung, like Rabjung and so on, are completely cyclical." The Manjushri Root Tantra says, "Thus, a year has twelve months, and is called a great year." It also says, "From these twelve years, auspiciousness and inauspiciousness arise." Ishvara also said, "Twelve combined with five, A and others appear." Therefore, it is established that there is a twelve-year cycle. However, if someone says that there is no naming of the twelve zodiac animals such as the rat, it is difficult to generalize. Because there is a festival of the Year of the Rooster at Vajrasana, and in the special Dharani it also says, "The first month of spring in the Year of the Snake." By the way, distinguishing from the aspect of the names of calendars, the Immortal Treasury says, "Complete count, base of count, self-protection, and abandonment are the names of the Year of the Rooster." These are four names. Second, after saying the term of the year, now we will say the term of the month. This is also because the month is determined by relying on the moon. The waxing and waning of the moon each have fifteen days, and thirty days make a month. In the Abhidharmakosha, it says, "Moment, day, night, and month are three, thirty times from top to top." The Immortal Treasury says, "Day and night. They are known as half a month in fifteen days. The front and back halves are black and white. The two added together are measurement." Therefore, the month or measurement is called a term. The Abhidharmakosha says, "Thirty days and nights are also a month." The Manjushri Root Tantra also says, "Half a month is fifteen days and nights, two halves of a month are called a month." The classifications are: the terms of the Han calculators, the terms of dependent origination, the Mongolian terms, the Tibetan terms, the Indian terms, the determination of the house month, which is the month.