Chinese
这是因为盈余日（in zhag）的意义。两个盈余日之间的差值，如五十二水升（chu srang nga gnyis），将其分为两部分，一部分用一百零八乘，另一部分按照先前的方法累积六百五十二火微（me tshe lag cha drug brgya nga gnyis），将两者混合，因此盈余一日。因此，由于与六百五十二一起除不尽，所以用一百零九和一百零八乘以火微，混合六百五十二，是为了产生两个除数。根据同等力量的原理，被除数也用火微乘。这样确定之后，从任何适当的盈余日中突然寻找那个盈余日的实践总结如下： 如果从日夜数中计算出月盈余日数，则将日夜数分为两处放置。下面乘以一百零八后放置。用“出现愿望强烈”所获得的财物。上面混合，剩余的都用零、六等。各自相乘得到月盈余日。 如果从日夜中计算出宫盈余日
English
This is because of the meaning of the in zhag (remainder day). The difference between the two in zhag, such as fifty-two chu srang, divide it into two parts, one part multiplied by one hundred and eight, and the other part accumulated with six hundred and fifty-two me tshe lag cha (fire moments) as before, and the two are mixed, so one day is in zhag. Therefore, since it is not easy to divide with six hundred and fifty-two, multiply one hundred and nine and one hundred and eight by me tshe lag pa, and mix six hundred and fifty-two, in order to generate two divisors. According to the principle of equal power, the dividend is also multiplied by me tshe lag pa. After making such a determination, the summary of the practice of suddenly searching for that remainder day from any appropriate remainder day is as follows: If calculating the tshe zhag (lunar remainder day) from the nyin zhag (solar day), place the nyin zhag in two places. Below, multiply by one hundred and eight and place it. With the wealth obtained by "appearance desire strong." Mix above, and the remainders are all with zero, six, etc. Multiply each to obtain the tshe zhag. If calculating the khyim zhag (house remainder day) from the nyin zhag
Tibetan
་ཀྱི་ནོར་བུ་ལོན་ནི། ཞག་གི་དངོས་པོ་ཆེ་ཆུང་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་ནོར་བུ་ལོན་ནི་གྲངས་མང་ཉུང་གིས་འཇོག་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་། གང་དང་གང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ནོར་དུ་གྱུར་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བུ་ལོན། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནོར་དུ་གྱུར་ན་ལོངས་སྤྱོད་ལ་བུ་ལོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་གི་བར་ཁྱད་འཇལ་བའི་བགོད་བྱེད་ཀྱང་། ལོངས་སྤྱོད་ལས་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་བའི་ཚེ། བར་ཁྱད་དེ་འཚོལ་གཞི་གང་ཡིན་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པའི་གྲངས་དེས་བགོད་པ་དང་། ཡང་གྲངས་ལས་གྲངས་འཚོལ་བ་ན། བར་ཁྱད་བསགས་པ་ལས་བཙལ་བྱར་གྱུར་པའི་ཞག་དེ་ཇི་ཙམ་ན་ལོངས་པའི་གྲངས་དེས་བགོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཆ་ཙམ་སྨྲས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟགས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེས་ཟླ་བཤོལ་དང་ཞག་མི་ཐུབ་པ་བཤད་པ། གཉིས་པ་ལ། ཁྱིམ་ཚེས་ཀྱི་བར་ཁྱད་ལ་བརྟེན་ནས་ཟླ་ཐེབ་བཤད་པ་དང་། ཉིན་ཚེས་ཀྱི་བར་ཁྱད་ལ་བརྟེན་ནས་ཞག་མི་ཐུབ་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁྱིམ་ཚེས་གཉིས་ཀྱི་ཞག་རེའི་བར་ཁྱད། ཆུ་ཚོད་གཅིག །ཆུ་སྲང་ཞེ་དགུ་ལ་སོགས་པ་དེ། ཕྱེད་བཅས་སོ་གཉིས་སུ་བསགས་པ་ན་ཚེས་ཞག་གཅིག་ཏུ་ལོངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱིམ་ཞག་ཕྱེད་བཅས་སོ་གཉིས་ན། ཚེས་ཞག་གཅིག་ཐེབ་ཏུ་ཐོན་ཅིང་། དེ་བསགས་པ་ལས་ལོ་གཅིག་གི་བར་ཁྱད། ཞག་བཅུ་གཅིག །ཆུ་ཚོད་བཞི། ཆུ་སྲང་སོ་དྲུག །དབུགས་ལྔ། འདོད་ཆ་བདུན་འོང་སྟེ་ཟླ་བཤོལ་གྱི་རྒྱུའོ། །དེ་རྣམས་བསགས་པ་ལས་ཁྱིམ་ཟླ་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཚེས་ཟླ་གཅིག་བཤོལ་དུ་འཐོན་པ་ཡིན་ཏེ། ལོ་གཅིག་གི་ཁྱིམ་ཚེས་ཀྱི་བར་ཁྱད་ཞག་བཅུ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལོ་གསུམ་གྱིས་བསྒྱུར་བ་༣༣ལ། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་བཞི་ལྷག་པས་དེ་དམན་པའི་ཆེད་དུ། ཟླ་བ་གསུམ་པོ་ཞག་གི་ཕུང་པོར་བྱས་པ་ལ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་ཞག་བཅོ་ལྔ་པོ་བསྲེས་ནས་མིག་གིས་བསྒྱུར་ཏེ། མདའ་རོས་བགོས་པས་ཞག་གསུམ་ཐོབ། ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་ལུས་པ་བཅུ་གསུམ་ཆ་གསུམ་དུ་བྱས་ཀྱང་རུང་མོད། འོན་ཀྱང་ཆུ་ཚོད་སོགས་བྱ་ན། དེ་དག་གི་འཁོར་ལོས་རིམ་པར་བསྒྱུར་ལ་མདའ་རོས་བགོས་པས་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གསུམ་སོགས་༣ཐོབ་ཅིང་། ཞག་གསུམ་དང་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དེས་སྔར་གྱི་ལོ་གསུམ་གྱི་བར་ཁྱད་ཞག་སོ་གསུམ་སོགས་ལ་ཕྲི་བས། ལྷག་མར་ཚེས་ཞག་སུམ་ཅུ་འོང་སྟེ། ཟླ་བཤོལ་གྱི་ཞག་གྲངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ལོ་གཉིས་དང་། ཟླ་བ་བརྒྱད་དང་། ཞག་བཅོ་ལྔ་ན་ཚེས་ཟླ་ཐེབ་རེ་ལོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཟླ་བཤོལ་ལོ་མཚམས་སུ་སྟོང་པ་གཅིག་ནས་བཟུང་སྟེ
Chinese
关于财物的借贷，根据日子的事物大小，以及三界（欲界，色界，无色界）的财物借贷，根据数量多少来决定。无论什么东西，如果享用变成了财物，那么对于轮盘（坛城）来说就是借贷。如果轮盘（坛城）变成了财物，那么对于享用来说就是借贷。衡量这些差异的分配方法是：从享用中寻求享用时，用作为寻找基础的享用的数量来除这个差异。同样，从数量中寻找数量时，用积累的差异中作为寻找对象的日子所能满足的数量来除。应该通过考察之前所说的一点点内容来理解。 这讲述了闰月和无法补足日子的情况。 第二部分，通过星宿日之间的差异来讲述增加的月份，通过日期之间的差异来讲述无法补足的日子。第一点是：两个星宿日之间每天的差异，例如一小时、四十九分等，积累到三十二又二分之一时，就相当于一个日子的时间。因此，三十二又二分之一的星宿日，就会产生一个增加的日子。从积累的结果来看，一年的差异是十一天、四小时、三十六分、五呼吸、七个刹那，这是产生闰月的原因。积累这些差异，三十二又二分之一的星宿月，就会产生一个闰月。一年的星宿日差异，如十一天等，乘以三年，得到33。因为超过了四个月半，为了减少这个量，将三个月转化为日子的集合，然后将半个月的十五天混合起来，用五（眼）乘以它，再用五箭（五）除，得到三天。剩余的十五，可以分成十三又三分之二。然而，如果要计算小时等，那么用它们的轮子依次相乘，再用五箭（五）除，得到十三小时等。用三天和十三小时等，减去之前的三年差异，即三十三天等，剩余的是三十个日期，这就是闰月的日子数量。这样，两年、八个月和十五天，就会产生一个增加的月份。例如，在闰月的年份交替时，从一开始计算
English
Regarding the borrowing and lending of wealth, it is determined by the size of the daily objects, and the borrowing and lending of wealth in the three realms (desire realm, form realm, formless realm) is determined by the quantity. Whatever it may be, if enjoyment becomes wealth, then it is borrowing for the wheel (mandala). If the wheel (mandala) becomes wealth, then it is borrowing for enjoyment. The method of dividing to measure these differences is: when seeking enjoyment from enjoyment, divide the difference by the quantity of enjoyment that is the basis for seeking. Similarly, when seeking quantity from quantity, divide by the quantity that the day, which is the object of seeking from the accumulated difference, can satisfy. It should be understood by examining the small amount of content mentioned earlier. This explains leap months and the inability to make up for days. Secondly, the addition of months is explained based on the difference between sidereal days, and the inability to make up for days is explained based on the difference between dates. The first point is: the daily difference between two sidereal days, such as one hour, forty-nine minutes, etc., when accumulated to thirty-two and a half, is equivalent to one day's time. Therefore, thirty-two and a half sidereal days will produce one added day. From the result of accumulation, the difference of one year is eleven days, four hours, thirty-six minutes, five breaths, and seven moments, which is the cause of leap months. Accumulating these differences, thirty-two and a half sidereal months will produce one leap month. The difference of sidereal days in one year, such as eleven days, etc., multiplied by three years, yields 33. Because it exceeds four and a half months, in order to reduce this amount, the three months are converted into a collection of days, and then the fifteen days of half a month are mixed together, multiplied by five (eyes), and then divided by five arrows (five), resulting in three days. The remaining fifteen can be divided into thirteen and two-thirds. However, if you want to calculate hours, etc., then multiply them sequentially by their wheels and divide by five arrows (five), resulting in thirteen hours, etc. Using three days and thirteen hours, etc., subtract from the previous three-year difference, i.e., thirty-three days, etc., the remainder is thirty dates, which is the number of days in a leap month. In this way, two years, eight months, and fifteen days will produce one added month. For example, when leap years alternate, calculate from the beginning
Tibetan
། ལོ་གཉིས་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་དགུ་སོང་མཚམས་མགོ་ཟླའི་དབུས་དང་། ལོ་ལྔ་དང་ཟླ་བ་ལྔ་སོང་མཚམས་གྲོ་བཞིན་ཟླ་བའི་མཐར་ཟླ་བཤོལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དེ་ཁ་ལོངས་མ་ལོངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། དབུས་མཐའི་ཟླ་བཤོལ་སྤེལ་ཏེ་སྟོང་རྩིས་ཀྱི་ལོར་འཁོར་བའི་ཟླ་བཤོལ་ལ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཉིད་དུ་ཆད་ལྷག་མེད་ཅིང་། དེའང་ཟླ་བ་དག་པ་བསྒྲུབ་པ་ན། མདའ་རོ་ལྷག་གཅིག་འབྱུང་ཚེ་དབུས་བཤོལ་དང་། ཐིག་ བྱུང་ཚེ་མཐའ་ནས་བཤོལ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དང་། གྲངས་ཀྱིས་གྲངས་ལ་མ་ཐུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚེས་ཞག་གིས་ཉིན་ཞག་ལ་མ་ཐུབ་སྟེ། ཚེས་ཞག་གི་ཚད་ཆུ་ཚོད་ང་དགུ་ལ་སོགས་པ་དེས་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ཅུར་མ་ལོངས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཉིན་ཞག་གིས་ཚེས་ཞག་ལ་མ་ཐུབ་སྟེ། འཇལ་བྱེད་ཆེ་བས་གཞལ་བའི་ཉིན་ཞག་གི་གྲངས་ཀྱིས། ཆུང་བས་གཞལ་བའི་ཚེས་ཞག་གི་གྲངས་སུ་མ་ལོངས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཉིན་ཞག་གི་ཚད་ལས་ཚེས་ཞག་གི་ཚད་ཡུན་ཐུང་བས་ཞག་ལྷག་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་བུ་ལོན་དུ་གྱུར་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནོར་དུ་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་དེའི་ཕྱིར། དོན་དེས་གང་ལྷག་པའི་ཞག་གི་ངོ་བོ་ཡང་ཚེས་ཞག་ཡིན་ཏེ། ཉིན་ཞག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གྲངས་མང་ཆར་གྱུར་པའི་ཚེས་ཞག་གི་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལོ་གཅིག་གི་ཞག་མི་ཐུབ་ཀྱི་ཆ་ལ་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཅེ་ན། ཞག་ལྔ། ཆུ་ཚོད་ཞེ་བརྒྱད། སྲང་ཉེར་གཉིས། དབུགས་གསུམ། འདོད་ཆ་བདུན། རི་མཁའ་རི་ཆ་ལྔ་བརྒྱ་གྱ་དྲུག་རྣམས་ཡོད་དེ། ཚེས་དཀྱིལ་ལ་ཉིན་ཞག་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཕྲི་བས་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་འདུལ་བ་པའི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་དང་། མཛོད་ཀྱི་དགོངས་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་གཉིས་མཐུན་པར་ལོ་རེ་ལ་ཞག་མི་ཐུབ་པ་དྲུག་རེ་འདོན་པར་མཛད་པ་ནི་རགས་པའི་དབང་དུ་སྟེ། ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གཅིག་གིས་ཞག་དྲུག་ཏུ་མ་ལོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་གསུམ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་པ། གསུམ་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་པས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཁྱིམ་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། ཉིན་ཞག་སུམ་བརྒྱ་རེ་ལྔ་དང་། ཚེས་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དོན་གཅིག་གཉིས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཉི་མའི་ཞག་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ཏེ། ཉི་མའི་རང་འགྲོས་ཀྱིས་རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཁོར་ལོ་འཁོར་བའི་ཡུན་ཚད་ལ་ཞག་གསུམ་གྱི་ཚད་
Chinese
过了两年零九个半月，在年初月的中旬，以及过了五年零五个月，在嘉平月的末尾，会出现闰月。因此，由于计算月的半个月有盈余和不足的差别，通过交替使用年中和年末的闰月，在回归年的闰月中，闰月的数量恰好是二十四个，没有多余或不足。而且，在计算纯粹的月份时，如果出现箭零余一，则从年中置闰；如果出现点，则从年末置闰。第二点是，盈余无法满足盈余，数量无法满足数量。第一点是，太阴日无法满足太阳日，因为太阴日的长度，比如五十九个时辰等，无法满足太阳日的六十个时辰。第二点是，太阳日无法满足太阴日，因为测量者较大，所测量的太阳日的数量，无法满足用较小单位测量的太阴日的数量。例如，太阴日的长度比太阳日的长度短，所以会出现剩余的“日”，如果盈余变成负债，那么圆圈就会变成财富。因此，剩余的“日”的本质也是太阴日，因为太阴日的数量比太阳日的圆圈的数量还要多。那么，一年的不足之数有多少呢？有五日，四十八个时辰，二十二个呼吸，三个风息，七个意分，以及五百八十六个山空山分。这是因为用太阴圆减去太阳圆而得出的。因此，律藏的十四日布萨和俱舍论的观点，都一致认为每年扣除六个不足之“日”，这只是粗略的说法，因为十一个多时辰不足以构成六个“日”。 以上三种转化为太阳轮的方式。 第三，讲述转化为太阳轮的方式，总结要点：前面刚讲过的三百六十个宫日，三百六十五个太阳日，以及三百七十二个太阴日及其附属，这些都是太阳的三种“日”的轮转，因为太阳的自转导致星辰之轮转动的时长，就是这三种“日”的度量。
English
After two years and nine and a half months, a leap month occurs in the middle of the first month of the year, and after five years and five months, a leap month occurs at the end of the twelfth month. Therefore, due to the difference between surplus and deficiency in calculating half a month, by alternating the leap months in the middle and at the end of the year, the number of leap months in a tropical year is exactly twenty-four, with no excess or deficiency. Moreover, when calculating pure months, if an excess of one arrow-zero occurs, the leap month is inserted in the middle of the year; if a dot occurs, it is inserted at the end of the year. The second point is that surplus cannot satisfy surplus, and quantity cannot satisfy quantity. The first point is that a lunar day cannot satisfy a solar day, because the length of a lunar day, such as fifty-nine hours, etc., cannot satisfy the sixty hours of a solar day. The second point is that a solar day cannot satisfy a lunar day, because the number of solar days measured by a larger unit cannot satisfy the number of lunar days measured by a smaller unit. For example, the length of a lunar day is shorter than the length of a solar day, so there will be a surplus of 'days'. If the surplus becomes a debt, then the circle becomes wealth. Therefore, the essence of the surplus 'day' is also a lunar day, because the number of lunar days is greater than the number of circles of solar days. So, how much is the deficiency in one year? There are five days, forty-eight hours, twenty-two breaths, three winds, seven desire-parts, and five hundred and eighty-six mountain-sky-mountain-parts. This is because it is derived by subtracting the solar circle from the lunar circle. Therefore, the fourteenth-day Uposatha of the Vinaya and the view of the Abhidharmakosa both agree that deducting six deficient 'days' each year is only a rough estimate, because eleven and a bit more hours are not enough to make up six 'days'. The above three explain how they transform into the solar cycle. Third, explaining how they transform into the solar cycle, summarizing the main points: the three hundred and sixty zodiacal days, the three hundred and sixty-five solar days, and the three hundred and seventy-two lunar days and their appendages, which were just mentioned above, are all the cycles of the three 'days' of the sun, because the duration of the rotation of the wheel of stars due to the sun's own rotation is the measure of these three 'days'.