Tibetan
མིར་གྱུར་པའང་རྙེད་པར་དཀའ། དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་རྙེད་པར་དཀའ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། ཞེས་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་ཤིང་། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་ཀྱང་གྲོགས་པོ་དག་དལ་བ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །མིར་སྐྱེ་བ་ནི་དཀོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔེའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི ། བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱོགས་བཞི་ནས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་མཚོའི་སྟེང་གི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར། ཆུ་ནང་ན་གནས་པའི་རུས་སྦལ་ མིག་གཅིག་པ། ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིག་ན། ལན་རེ་རེ་སྟེང་དུ་འབྱུང་བའི་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་དཔེར་བཀོད་ནས། མིའི་ལུས་ཐོབ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གསུམ་ པ་ནི་དེ་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་རྟེན་དེ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོ་ལས་སྒྲོལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མི་ཡི་གྲུ་ ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱི་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ། རྟེན་འདི་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། 1-695 སློབ་སྤྲིངས་ལས། བདེར་གཤེགས་ལམ་བརྟེན་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་ཅིང་། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་རྙེད་མིན་ལྷ་མིན་དང་། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་ མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དོན་ཆེ་བའི་ལུས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ནས། སྙིང་པོ་ལེན་པ་ལ་འབད་པར་རིགས་ཏེ། སློབ་སྤྲིངས་ལས། གང་ཞིག་ཐོབ་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མཐར་འབྱིན་ཅིང་། བྱང་ ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དགེ་བའང་འདེབས་བྱེད་པ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པའི། །མི་ཉིད་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་སུ་ཞིག་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ ཡིན་པར་མི་ལུས་ཕུན་ཚོགས་ཐོབ་ནས་སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི། བླུན་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་བླུན་པར་གསུངས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། གང་ཞིག་གསེར་སྣོད་རིན་ཆེན་སྤྲས་པ་ཡིས། །ངན་སྐྱུགས་འཕྱག་པར་ བགྱིད་པ་དེ་བས་ཀྱང་། །གང་ཞིག་མི་རུ་སྐྱེས་ནས་སྡིག་པ་དག །བགྱིད་པ་དེ་ནི་ཆེས་རབ་བླུན་པ་ལགས། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་
Chinese
获得人身非常困难。 获得暇满人身也非常困难。佛陀出世也非常困难。等等，经中广为宣说。在《胜鬘经》中也说：‘诸位道友，获得暇满非常稀有！得生为人非常稀有！’ 以比喻来说明人身难得：如《入菩萨行论》所说：‘因此，薄伽梵说，犹如巨海中，颈木孔难遇，盲龟伸颈入。得人身亦难。’ 如经中所说，从四面八方吹来的风，使得漂浮在海面上的轭木孔，与居住在水中的独眼海龟，历经百年才浮出水面一次，恰好颈部伸入孔中一样困难。以这个比喻说明，获得人身也同样困难。 第三，如此难得的人身，具有重大的意义，因为依靠它，我们能够从痛苦的河流中解脱出来。如《入菩萨行论》所说：‘依人身之舟，得渡痛苦河，此舟难再得，愚者勿贪眠。’ 特别是对于修持大乘道的人来说，这样的人身是非常值得赞叹的。《劝学书》中说：‘为了引导众生而成为善逝道的所依，拥有强大心力的人所获得的人身，这条道路是天、龙所不能获得的，也不是阿修罗、金翅鸟、持明者、非人或腹行者所能获得的。’ 第四，依靠如此难得且意义重大的人身，可以成就解脱和一切智智（指佛果），因此，我们应该认识到它比如意宝还要珍贵，努力从中汲取精华。《劝学书》中说：‘一旦获得它，就能渡过轮回的海洋，并且能播下无上菩提的种子，比如意宝还要珍贵的人身，谁会让他空耗而无果呢？’ 反之，如果获得了暇满人身，却沉溺于罪恶的行为，那将比愚者还要愚蠢。《亲友书》中说：‘以黄金宝器盛装呕吐物，与此相比，生而为人却造作罪业，此人尤为愚蠢。’ 《入菩萨行论》中说：‘既得此暇满，我若不修善，’
English
Obtaining a human body is very difficult. Obtaining a leisure and endowment is also very difficult. The appearance of a Buddha is also very difficult. And so on, it is extensively taught in the scriptures. It is also said in the 'Queen of Victory' (Śrīmālādevī Siṃhanāda Sūtra): 'Friends, obtaining leisure and endowment is rare! Being born as a human is rare!' To illustrate the difficulty of obtaining a human body with an example: As it is said in 'Bodhicaryāvatāra': 'Therefore, the Bhagavan said, like a blind turtle inserting its neck into a yoke hole floating in the vast ocean, obtaining a human body is extremely difficult.' As it is said in the scriptures, the yoke hole floating on the sea, moved by winds from the four directions, and the one-eyed sea turtle living in the water, surfacing once every hundred years, it is extremely difficult for its neck to fit into the hole. Using this analogy, it is explained that obtaining a human body is also similar. Third, such a rare human body has great significance, because relying on it, we can be liberated from the river of suffering. As it is said in 'Bodhicaryāvatāra': 'Relying on the boat of a human body, one crosses the great river of suffering. This boat is difficult to obtain again, so fools, do not sleep!' Especially for those who practice the Mahayana path, such a human body is highly praised. It is said in 'Letter to a Disciple': 'Becoming the basis for the Sugata's path, setting out to guide beings, the human body obtained by those with great mental strength, that path cannot be obtained by gods or nagas, nor by asuras, garudas, vidyadharas, humans or non-humans, or those who crawl on their bellies.' Fourth, relying on such a rare and meaningful body, one can achieve liberation and omniscience (Buddhahood). Therefore, we should recognize that it is more precious than a wish-fulfilling jewel and strive to extract its essence. It is said in 'Letter to a Disciple': 'Once obtained, it can exhaust the ocean of birth and plant the seeds of supreme enlightenment. The human body, which is more virtuous than a wish-fulfilling jewel, who would let it be fruitless?' Conversely, if one obtains a human body with leisure and endowment but engages in sinful actions, it is said to be even more foolish than a fool. It is said in 'Friendly Epistle': 'Using a golden vessel adorned with jewels to wipe away vomit, compared to that, being born as a human and committing sins, that person is even more foolish.' It is said in 'Bodhicaryāvatāra': 'Having obtained such leisure, if I do not cultivate virtue,' -------------------------------------------------------------------------------- ན། ། 1-696
Tibetan
འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ད་ལན་གྱི་ལུས་ལ་དགེ་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པས་ཆོག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་མི་ བསམ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་འཐོབ་མི་འགྱུར། །མི་ལུས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་དགེ་བ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར། ལེགས་སྤྱད་དང་བྲལ་ བའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་བདེ་འགྲོ་ཙམ་ཡང་འཐོབ་པར་མི་ནུས་ཤིང་། ངན་འགྲོའི་རྟེན་ལ་ནི་དགེ་བ་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་དང་སྡིག་པའི་ཁུར་གྱིས་ནོན་པའི་ཕྱིར། དེ་ སྐད་དུ་ཡང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དགེ་སྤྱད་སྐལ་ལྡན་ཡང་། །དགེ་བ་བདག་གིས་མ་བྱས་ན། །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་ གྱི་ལུས་རྙེད་དཀའ་བ། དོན་ཆེ་བ། སྙིང་པོ་ལེན་པར་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམ་ནས། སྙིང་པོ་ལེན་པའི་ཐབས་སུ་བློ་ཐག་ཆོས་ལ་ཆོད་པར་བྱ་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སུ་ངེས་ནས། འདི་ཉིད་ཅི་སྐྱེ། ཅི་གནས། ཅི་འཕེལ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འབད་ཅིང་དྲན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པར་ཤིན་དུ་དཀའ། ། 1-697 སྐྱེས་བུས་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་འདི་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་སྤྱོད་འཇུག་ལས་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་ངག་ཏུ་འདོན་པ་ དང་། དོན་ཡིད་ལ་སེམས་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་ཡོན་ཏན་དུ་མའི་རྟེན། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ་བའི་གྲུ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་ལས་ལྷག་པའི་དལ་འབྱོར་འདིས། །རང་གཞན་དོན་ཆེན་མི་བསྒྲུབ་ ཤེས་ལྡན་སུ།། ༈ །། ༈ བརྩོན་འགྲུས་ལ་མྱུར་དུ་བསྐུལ་བའི་ཐབས་སུ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། གསུམ་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་གསུམ། ངེས་པར་འཆི་བ། ནམ་འཆི་མ་ངེས་པ། འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་ལས་གཞན་གྱིས་མི་ཕན་པ་བསམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་ གསུམ། སྐྱེས་ནས་མ་ཤི་བ་མེད་པ། ཚེ་ལ་སྣོན་བྱེད་མེད་ཅིང་འབྲིད་བྱེད་ཡོད་པ། འཆི་བ་རྐྱེན་གྱི་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མཐའ་བཞི་ལས་མ་གཡོས་ པ་སྟེ། མདོ་ལས། འདུས་པའི་མཐའ་ནི་འབྲལ་བ་སྟེ། །འབྱོར་པའི་མཐའ་ནི་རྒུད་པ་ཡིན། །བསགས་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་འཛད་ཅིང་། །འཚོ་བའི་མཐའ་ནི་འཆི་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མིའི་ལུས་མི་ རྟག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་འཇིག་སླ་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་བདུན། །འབར་བས་བསྲེག་པའི་ལུས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་། ། 1-698
Chinese
此外没有比这更自欺欺人的了，没有比这更愚昧的了。’ 如果今生没有成就善业，也不要认为来世再做也可以。如《入行论》所说：‘以我如此之行径，人身亦且不得获，若未得此人身者，罪恶弥增德怎生？’ 故不修善行之人，莫说解脱，就连善趣也无法获得。恶趣之身，无力行持广大善业，因其为痛苦与罪恶所压迫。如《入行论》所说：‘我虽有幸行善事，然我未曾行善业，于彼受尽恶趣苦，我将有何作为耶？’ 如是再三思维暇满人身难得、意义重大、应取精要之理，决心致力于取精要之法。而诸法之最胜者，无疑是菩提心。故应为生起、住持、增上此菩提心，从内心深处精进努力，策励正念。为此，暇满人身实难得。 既得人身成就大事，若于此生不求利益，后世又将如何获得？’ 如《入行论》所说，应于口中念诵此等语句，心中思惟其义。此暇满人身，极难获得，是众多功德之所依，是救度众生脱离痛苦大河之舟，是胜过如意宝之珍宝。有智慧者，谁会不利用此身成就自他之大利益呢？ 迅速策励精进之方便：修习死亡无常。 第三、修习死亡无常分三：思维必定死亡，思维何时死亡无有定准，思维死亡之时唯有佛法能利己。 初者又分三：生者无不死，寿命日减无增，死亡无法以任何方法阻挡。 初者，总的来说，一切有为法皆不离四边，如经云：‘合之终为离，富之终为衰，积之终为尽，生之终为死。’ 故何须说人身无常？人身极其脆弱，极易坏灭。如《亲友书》所说：‘地山海洋与日月，七日俱焚此身躯，’
English
There is no greater deception than this, and no greater ignorance than this.' Even if you don't accomplish virtue in this life, don't think that it's okay to do it in future lives. As it says in 'Entering the Bodhisattva's Way': 'With such conduct of mine, I will not even obtain a human body. If I do not obtain a human body, sins will only increase, and there will be no virtue.' Therefore, those who do not practice virtue cannot even attain a good rebirth, let alone liberation. The basis of bad rebirths has no power to accomplish abundant virtue because it is oppressed by the burden of suffering and sin. As it also says in 'Entering the Bodhisattva's Way': 'Although I have the opportunity to practice virtue, I have not done so. When I am bewildered by all the sufferings of bad rebirths, what will I do then?' Therefore, repeatedly contemplate the reasons why it is difficult to obtain a leisure and opportunity body, why it is meaningful, and why it is appropriate to take its essence. Resolve to focus on Dharma as a means of taking its essence. And the best of all Dharmas is definitely the two aspects of Bodhicitta (enlightenment mind). Therefore, strive from the depths of your heart and cultivate mindfulness for the sake of generating, maintaining, and increasing this Bodhicitta. For this reason, this leisure and opportunity is very difficult to obtain. Having obtained a human body and accomplished great things, if you do not seek benefit in this life, how will you obtain it in the future?' As it says in 'Entering the Bodhisattva's Way', recite these words and contemplate their meaning in your mind. This leisure and opportunity body is very difficult to obtain, it is the basis of many qualities, it is the boat that saves beings from the great river of suffering, it is more precious than a wish-fulfilling jewel. Who with intelligence would not use this body to accomplish great benefit for themselves and others? A method to quickly encourage diligence: contemplate death and impermanence. Third, contemplating death and impermanence has three parts: contemplating that death is certain, contemplating that the time of death is uncertain, and contemplating that at the time of death, only Dharma can benefit you. The first also has three parts: there is no one born who does not die, life decreases daily and does not increase, and death cannot be averted by any means. The first, in general, all conditioned phenomena do not deviate from the four extremes, as the sutra says: 'The end of gathering is separation, the end of wealth is decline, the end of accumulation is exhaustion, and the end of life is death.' So why speak of the impermanence of the human body? The human body is extremely fragile and easily destroyed. As it says in 'Letter to a Friend': 'Earth, mountains, oceans, and suns, all these bodies will be burned by seven suns,' --------------------------------------------------------------------------------