Tibetan
གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བག་ཆགས་ཅུང་ སྲབ་པས་རྨི་ལམ་མི་བདེན་པར་བཟུང་ལ། བག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་བདེན་པོར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་བཟང་ངན་གྱིས་སྣང་བ་ཡང་ བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་སྣོད་གང་ལ་ལྷས་བདུད་རྩི། མིས་ཆུ། ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རྣག་ཁྲག དམྱལ་བ་པས་ཁྲོ་ཆུ་རྣམས་སུ་མཐོང་བར་གསུང་ཞིང་། དེས་ན་ཆུ་བདེན་པར་གྲུབ་ ན་བདུད་རྩི་མི་བདེན། བདུད་རྩི་བདེན་པར་གྲུབ་ན་ཆུ་མི་བདེན་པས་གཟུང་འཛིན་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་མིའི་ཡུལ་གྱི་ས་རྡོ་རི་བྲག་དང་། དམྱལ་བའི་ཡུལ་གྱི་ལྕགས་སྲེགས་ཀྱི་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དོན་དམ་པར་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཞིང་། 3-95 འོན་ཀྱང་བག་ཆགས་བཟང་ངན་གྱིས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་ཞིག་རམ་ལ་ཚོས་ན་སྣམ་བུ་སྔོན་པོ་དང་། བཙོད་དུ་ཚོས་པའི་སྣམ་བུ་དམར་པོར་སྣང་ཡང་། དོན་དམ་པར་དཀར་པོ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་དཀར་པོ་ཉིད་གཞན་དུ་སོང་ནས། སྔོན་པོ་དང་དམར་པོ་གཞན་ནས་ཡོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་རམ་གྱི་ཁུ་བས་ སྔོན་པོར་བསྒྱུར་ནས། སྣམ་བུ་སྔོན་པོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་། དོན་ལ་མདོག་སྔོན་པོར་སྣང་བ་མ་རྟོགས། སྣམ་བུ་གོང་གི་དཀར་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་སེམས་འདི་མ་རིག་པས་འཆིང་བ་ལོག་རྟོག་དང་ བཅས་པ་ལ་སེམས་ཅན་དང་། མ་རིག་པ་སངས་ནས་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཟེར་ཡང་། དོན་དམ་པར་མ་རིག་པས་འཆིང་དུས་སངས་རྒྱས་ཐུགས་དེ་གཞན་དུ་སོང་བ་ཡང་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་དུས་སུའང་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་གཞན་དུ་སོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣམ་བུ་གཅིག་ལ་ཚོན་གྱི་བྱེ་བྲག་མདོག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྲིད་པ་ལྟར། སེམས་གཅིག་ལ་ཡེ་ ཤེས་དང་ལོག་རྟོག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྲིད་པའོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་དང་ལོག་རྟོག་གམ། སངས་རྒྱས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན་ནམ་ཅེ་ན། 3-96 སེམས་ཅན་དང་ལོག་རྟོག་གམ། སངས་རྒྱས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གླ་རྩི་དང་གླ་རྩིའི་དྲི་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཉི་མ་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལྟར། གཅིག་ཏུ་སྡོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཉི་མ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་བཞིན་འོད་ཟེར་གྱི་ས་གཞི་ཁྱབ་པའོ། །ཐ་དད་དུ་སྡོད་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཉི་ མ་མེད་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ག་ལ་སྲིད། ཉི་མ་ཡོད་ལ་འོད་ཟེར་མེད་པ་ཡང་ག་ལ་སྲིད། དེ་བས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་སེམས་ཐ་དད་ དུ་ལྟ་བ་མ་རིག་པ། ཆོས་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་འདུས་རིག་པའ
Chinese
并非其他。然而，由于习气稍微薄弱，便认为梦境是不真实的；由于习气非常稳固，所以显现为外境的这些事物，便认为是真实的。同样，善恶的习气也会显现为各种各样的善恶。例如，据说天人将容器中的水视为甘露，人视为水，饿鬼视为脓血，地狱众生视为沸水。因此，如果水被认为是真实存在的，那么甘露就不是真实的；如果甘露被认为是真实存在的，那么水就不是真实的。所以，应当了知能取和所取是无实有的。同样，人间的土地、石头、山脉、岩石，以及地狱的铁烧地面等等，实际上都是自己的心。3-95 然而，由于善恶的习气而显现为不同。例如，一块白色的布料用靛蓝染色，就显现为蓝色的布料；用茜草染色，就显现为红色的布料。但实际上，除了白色本身之外，白色本身并没有变成其他颜色，也不是从其他地方产生了蓝色和红色。那是什么原因呢？因为白色的布料被靛蓝的汁液染成了蓝色，所以被称为蓝色的布料。但实际上，并不是显现为蓝色，而是布料原本的白色。同样，这个心被无明束缚，并伴随着颠倒错觉，就被称为众生；无明消散，智慧增长，就被称为佛。但实际上，无明束缚时，佛陀的心并没有变成其他；成佛时，众生的心也没有变成其他。因此，就像一块布料因为染料的不同而显现出各种颜色一样，一个心因为智慧和颠倒错觉的不同，而显现为三界六道、声闻、缘觉、佛、菩萨等等各种各样的形态。那么，众生和颠倒错觉，或者佛和智慧，是不同的吗？3-96 众生和颠倒错觉，或者佛和智慧，既不是相同的，也不是不同的。那么，是怎样的呢？就像麝香和麝香的气味一样。同样，就像太阳和太阳的光芒一样。完全相同也是不合理的，因为太阳存在于天空中，而光芒遍布大地。完全不同也是不合理的，因为如果没有太阳，哪里会有太阳的光芒？太阳存在，却没有光芒，又怎么可能呢？因此，轮回和涅槃的一切法都是自己的心，认为法和心是不同的，就是无明；证悟法和心无二，就是佛，即一切聚集的觉性。
English
It is not other. However, because the habitual tendencies are slightly weak, dreams are regarded as untrue; because the habitual tendencies are very strong, these things that appear as external objects are regarded as true. Similarly, good and bad habitual tendencies also manifest as various kinds of good and bad. For example, it is said that gods see the water in a container as nectar, humans see it as water, pretas see it as pus and blood, and hell beings see it as molten water. Therefore, if water is considered to be truly established, then nectar is not true; if nectar is considered to be truly established, then water is not true. Therefore, one should know that the grasper and the grasped are without true existence. Similarly, the earth, stones, mountains, and rocks of the human realm, and the iron ground of the hell realm, etc., are in reality one's own mind. 3-95 However, they appear differently due to good and bad habitual tendencies. For example, if a white cloth is dyed with indigo, it appears as a blue cloth; if it is dyed with madder, it appears as a red cloth. But in reality, apart from the white itself, the white itself has not become another color, nor have blue and red come from elsewhere. What is the reason for this? Because the white cloth is turned blue by the juice of indigo, it is called a blue cloth. But in reality, it is not perceived as blue, but is the original white of the cloth. Similarly, this mind, when bound by ignorance and accompanied by inverted perceptions, is called a sentient being; when ignorance is cleared away and wisdom is expanded, it is called a Buddha. But in reality, when bound by ignorance, the mind of the Buddha has not gone elsewhere; even at the time of Buddhahood, the mind of the sentient being has not gone elsewhere. Therefore, just as various colors can appear on one cloth due to different dyes, one mind can appear in various forms such as the three realms and six classes of beings, shravakas, pratyekabuddhas, Buddhas, bodhisattvas, etc., due to the differences between wisdom and inverted perceptions. Then, are sentient beings and inverted perceptions, or Buddhas and wisdom, different? 3-96 Sentient beings and inverted perceptions, or Buddhas and wisdom, are neither the same nor different. Then, what are they like? Like musk and the scent of musk. Similarly, like the sun and the rays of the sun. It is not reasonable to stay as one, because the sun remains in the sky while the rays pervade the earth. It is also not reasonable to stay as different, because if there is no sun, where would there be the rays of the sun? If there is a sun but no rays, how could that be? Therefore, all the dharmas of samsara and nirvana are one's own mind, and to see dharma and mind as different is ignorance; to realize that dharma and mind are non-dual is Buddhahood, which is the all-encompassing awareness. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཉིད་གང་ཡིན་ཆོས་ཉིད་དེ། །ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཆོས་སེམས་གཉིས་ མེད་ལྡན་གྱུར་པ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་བཤད་དོ། །འོ་ན་མ་རིག་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྣང་མུན་ལྟར་ཡིན་པས་རིགས་པས་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ སྣང་བ་ཤར་བའི་ཚེ་མུན་པ་གཞན་དུ་སོང་བ་ཡང་མ་ཡིན། མུན་པ་འཐིབ་དུས་སྣང་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་སྣང་བ་ཆེར་རྒྱས་པས་མུན་པ་སྣང་བར་བསྒྱུར། མུན་པ་ཆེར་འཐིབ་པས་སྣང་བ་མུན་པར་སོང་བ་ལྟར། 3-97 མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཆེར་འཐིབ་དུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བྲལ། ཡེ་ཤེས་ཆེར་རྒྱས་ཚེ་སྣང་བ་མ་སྤངས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སུ་དག་པའོ། །དེས་ན་མ་རིག་པ་ངན་པ་གཞན་དུ་ དོར་དུ་མེད། ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་གཞན་ནས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་དེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་མེད། །བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་ མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་མུན་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡི། །མུན་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད། །མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་འདོད་པས། །སྟོང་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོམ་མི་བྱེད། །ཞེས་གསུངས་པའོ། ། དེ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ རང་གི་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་སྤང་བྱ་གཉེན་པོ་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་། འབྲས་བུ་མཚན་འཛིན་བྲལ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་མགོན་པོ་བྱམས་པས། སྤང་གཉེན་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་དང་། །འབྲས་བུ་མཚན་འཛིན་གཞི་བྲལ་བས། །དེ་ཚེ་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཅན་ལ། །མཚན་གྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པར་འགྱུར། ། 3-98 ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེས་ན་འདིའི་སྐབས་སུ་སྟོང་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ཞིང་། དེ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྩིས་མ་ཟིན་པ་སྐུ་མདོག་རང་རྒྱུད་ པར་བསྒོམས་ན་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷར་སྐྱེ། ཕྱག་མཚན་རང་རྒྱུད་པར་བསྒོམས་ན་བདུད་དམ་སྲིན་པོར་སྐྱེ། མགོ་བརྙན་རང་རྒྱུད་པར་བསྒོམས་ན་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཝ་མོའམ་ནགས་ཀྱི་སྤྲེའུ་སྐྱེ། སྦྱོར་བ་རང་རྒྱུད་ པར་བསྒོམས་ན་མངལ་གྱི་སྲིན་བུར་སྐྱེ། སྒྲོལ་བ་རང་རྒྱུད་པར་བསྒོམས་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་པས་མཚན་མར་འཛིན་ པའི་རྣམ་རྟོག་བཅོམ་ནས་གདབ་ལས་ལ་སོགས་པ་གང་བྱས་ཚད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བའོ། །གཉིས་པ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛ
Chinese
经续中说：心性即是法性，法性即是心性，法与心二者无别融合，这就是大菩提的阐释。那么，无明和智慧是截然不同的吗？它们就像光明与黑暗一样，需要通过理智来辨析。例如，当光明出现时，黑暗并非消失到别处；当黑暗笼罩时，光明也并非转移到别处。因此，光明大盛时，黑暗便转化为光明；黑暗深重时，光明便融入黑暗。如同无明的黑暗深重时，便失去了智慧的光明；智慧大盛时，未曾舍弃的光明便在智慧的境界中得以净化。 因此，无明这种恶劣之物，无需向外抛弃；智慧这种美好之物，也无需从他处求取。正如怙主慈氏（弥勒菩萨）所说：‘此中无有丝毫应去除，亦无丝毫应安立，于真如中如实见真如，如实见真如即得解脱。’因此，想要获得一切智智果位的人们，必须修习无明黑暗的对治法——如实不二的空性。正如经中所说：‘烦恼所知二障之黑暗，空性乃是对治之良药，欲速证得一切智智者，为何不修习空性？’ 因此，应当了知一切法皆是自心所显现，并修习心的自性本空，如此便能了悟所断之敌与对治如一无别，证得果时，便能脱离名相执着，于法身之上盛开功德之花。正如怙主慈氏所说：‘断与对治证悟真如性，果时离于名相之执着，彼时于虚空之法身上，将盛开功德之花。’ 因此，此时应当修习空性真如的等持（三摩地），不修习此等持的过患是：若未以空性摄持一切法，而将本尊观想为具有实体，则会转生于欲界天；若将手印观想为具有实体，则会转生为魔或罗刹；若将头饰观想为具有实体，则会转生为尸陀林的狐狸或森林的猴子；若将双运观想为具有实体，则会转生为胎生的虫类；若将降伏观想为具有实体，则会转生于地狱有情。修习此等持的利益是：修习无分别的空性，便能摧毁执着于名相的分别念，从而无论做什么，都会转变为智慧的资粮。二是周遍显现的等持（三摩地）。
English
From the tantras: 'Whatever is the nature of mind is the nature of dharma; whatever is the nature of dharma is the nature of mind. The union of dharma and mind, free from duality, is what is taught as the Great Bodhi.' Now, are ignorance and wisdom distinct? They are like light and darkness, and should be examined with reason. For example, when light arises, darkness does not go elsewhere; when darkness thickens, light does not go elsewhere. Therefore, when light greatly increases, it transforms darkness into light. When darkness greatly thickens, it is as if light has gone into darkness. When the darkness of ignorance greatly thickens, the light of wisdom is lost. When wisdom greatly increases, the light that has not been abandoned is purified into the state of wisdom. Therefore, bad ignorance cannot be discarded elsewhere, and good wisdom cannot be attained from elsewhere. As Lord Maitreya said: 'In this, there is nothing to be removed, nor is there anything to be placed. Look at reality as it is in reality. Seeing reality as it is, one is liberated.' Therefore, those who wish to attain the state of omniscience must cultivate the antidote to the darkness of ignorance, which is the emptiness free from elaboration. As it is said: 'Emptiness is the antidote to the darkness of the afflictions and cognitive obscurations. Those who wish to quickly attain omniscience, why do they not cultivate emptiness?' Therefore, having understood that all phenomena are one's own mind, and having cultivated the emptiness of the nature of mind, one realizes that what is to be abandoned and the antidote are of one taste, and when the result is attained, the flowers of qualities will fully bloom on the Dharmakaya, free from the clinging to characteristics. Again, Lord Maitreya said: 'Realizing the suchness of abandonment and antidote, and the result being free from the basis of clinging to characteristics, at that time, on the sky-like body, the flowers of characteristics will bloom.' Therefore, in this context, one should cultivate the samadhi of emptiness and suchness. The fault of not cultivating it is that if all phenomena are not taken into account by emptiness, and the deity is meditated upon as being self-existent, one will be born as a god in the desire realm. If the hand gestures are meditated upon as being self-existent, one will be born as a demon or rakshasa. If the head ornaments are meditated upon as being self-existent, one will be born as a fox in a charnel ground or a monkey in a forest. If the union is meditated upon as being self-existent, one will be born as a worm in the womb. If the subjugation is meditated upon as being self-existent, one will be born in the hell realms. The benefit of cultivating it is that by cultivating non-conceptual emptiness, the conceptual thoughts that cling to characteristics are destroyed, and whatever one does, such as planting karma, becomes a collection of wisdom. The second is the samadhi of all-pervading appearance. --------------------------------------------------------------------------------