Tibetan
རིག་པ། ཐེ་ཚོམ་སྟེ། ལྟ་མིན་ལྔ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ། ལོག་པར་ལྟ་བ། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ ལྟ་བ་ལྟེ་ལྟ་བ་ལྔ་དང་བཅུ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་ལ་བཅུ། འགོག་པ་མཐོང་སྤོང་ལ་བཅུ། ལམ་མཐོང་སྤང་ལ་བཅུ་སྟེ་བཞི་བཅུར་ཡོད་ལ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ མེད་པས། ལྟ་བ་ལྔ་དང་། ལྟ་མིན་བཞི་སྟེ། གཟུགས་ཁམས་ན་དགུ་བཞི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་ཡང་དགུ་བཞི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ་ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་མཐོང་སྤང་ཉོན་མོངས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས། 2-742 ས་ཡིས་ཕྱེ་ན་འདོད་པའི་ས་ལ་བཞི་བཅུ། བསམ་གཏན་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། ཅི་ཡང་མེད་པ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་ མིན་སྐྱེ་མཆེད་དེ། ས་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ལ་དགུ་བཞི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྩ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བས་གསུམ་བརྒྱ་ཉེར་བརྒྱད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །མཛོད་ལྟར་ན་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་ལ་སྔར་ ལྟར་ལྟ་བ་ལྔ་དང་། ལྟ་མིནལྔ་སྟེ་བཅུ། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་དང་འགོག་པ་མཐོང་སྤང་གཉིས་ལ། ལྟ་མིན་ལྔ་དང་། འཇིགས་ལྟ་མཐར་འཛིན་ནི་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་ལྟ་བ་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་ལོག་ ཞུགས་མེད་པས་བདུན་བདུན་དང་། ལམ་མཐོང་སྤང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལོག་ཞུགས་ཡོད་པས་བརྒྱད་དང་། ཁམས་གོང་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པས་ན། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་ལ་དགུ། ཀུན་འབྱུང་ དང་འགོག་པ་གཉིས་ལ་དྲུག་དྲུག་དང་། ལམ་མཐོང་སྤང་ལ་བདུན་ཡོད་པར་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། དེ་དག་བཅུ་དང་བདུན་བདུན་བརྒྱད། །ལྟ་བ་གསུམ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ། །འདོད་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ། ། མཐོང་བས་རིམ་བཞིན་སྤོང་བར་བྱེད། །བཞི་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན། །ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་དེ་དག་ཉིད། །གཟུགས་ཁམས་གཟུགས་མེད་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་སྤོང་བྱེད་གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ། 2-743 མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ཡོན་ཏན། ངེས་ཚིག་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་སོ། །གཉིས་པ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བཟོད་སྐད་ ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཡོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད། ཆོས་ཤེས་གཉིས། སྡུག་བསྔལ་རྗེས་བཟོད། རྗེས་ཤེས་གཉིས། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་བཞི། འགོག་པ་ལ་བཞི། ལམ་ལ་བཞིའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་བཞིན། མཛོད་ལྟར་ན། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་དངོས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཞེས་ པ་ཀུན་ལ་སྦྱ
Chinese
愚昧（མ་རིག་པ།，ma rig pa），疑惑（ཐེ་ཚོམ་，the tshom），即五种不正见（ལྟ་མིན་ལྔ，lta min lnga）：有身见（འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ，'jig tshogs la lta ba），边见（མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ，mthar 'dzin pa'i lta ba），邪见（ལོག་པར་ལྟ་བ，log par lta ba），见取见（ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ，lta ba mchog tu 'dzin pa'i lta ba），戒禁取见（ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ，tshul khrims dang brtul zhugs mchog tu 'dzin pa'i lta ba），这五见加上五种不正见，共十种。同样，集谛所断（ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་，kun 'byung mthong spang）有十种，灭谛所断（འགོག་པ་མཐོང་སྤོང་，'gog pa mthong spong）有十种，道谛所断（ལམ་མཐོང་སྤང་，lam mthong spang）有十种，总共四十种。由于上二界没有嗔恚（ཁོང་ཁྲོ་，khong khro），所以有五见和四种不正见，在色界（གཟུགས་ཁམས，gzugs khams）有三十六种（དགུ་བཞི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག，dgu bzhi sum cu rtsa drug），在无色界（གཟུགས་མེད་ཁམས，gzugs med khams）也有三十六种，如果从界（ཁམས，khams）的角度来分，见所断的烦恼（ཉོན་མོངས，nyon mongs）有一百一十二种。 如果从地（ས，sa）的角度来分，欲界（འདོད་པའི་ས，'dod pa'i sa）有四十种。初禅（བསམ་གཏན་དང་པོ，bsam gtan dang po），二禅（གཉིས་པ，gnyis pa），三禅（གསུམ་པ，gsum pa），四禅（བཞི་པ，bzhi pa），空无边处（ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད，nam mkha' mtha' yas skye mched），识无边处（རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས，rnam shes mtha' yas），无所有处（ཅི་ཡང་མེད་པ，ci yang med pa），非想非非想处（འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད，'du shes med 'du shes med min skye mched），这八地每一地都有三十六种，所以也变成三百二十八种。按照《俱舍论》（མཛོད，mdzod）的观点，欲界的苦谛所断（སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་，sdug bsngal mthong spang）仍然是五见和五不正见，共十种。集谛所断和灭谛所断各有五不正见，以及除了有身见和边见之外的后三种见，因为没有邪见，所以各有七种。道谛所断有戒禁取见的邪见，所以有八种。上界没有嗔恚，所以苦谛所断有九种，集谛和灭谛各有六种，道谛所断有七种。如《俱舍论》所说：‘彼十及七七八，除三二见余，欲苦等次第，见断如是说，四修断应知，除嗔彼自体，色无色界同。’ 第二，关于断除者（སྤོང་བྱེད，spong byed）对治（གཉེན་པོ，gnyen po）——见道（མཐོང་ལམ，mthong lam）的分类，有体性（མཚན་ཉིད，mtshan nyid），分类（དབྱེ་བ，dbye ba），功德（ཡོན་ཏན，yon tan），定义（ངེས་ཚིག，nges tshig）四方面。首先是体性：是指声闻（ཉན་ཐོས，nyan thos）直接证悟人无我（གང་ཟག་གི་བདག་མེད，gang zag gi bdag med）的真谛（བདེན་པ，bden pa）的现观（མངོན་རྟོགས，mngon rtogs）。其次，从本体的角度来看，有十六个刹那（སྐད་ཅིག་མ，skad cig ma）的智忍（ཤེས་བཟོད，shes bzod）：苦法忍（སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད，sdug bsngal chos bzod），苦法智（ཆོས་ཤེས，chos shes）二者；苦类忍（སྡུག་བསྔལ་རྗེས་བཟོད，sdug bsngal rjes bzod），苦类智（རྗེས་ཤེས，rjes shes）二者。同样，集谛有四种，灭谛有四种，道谛有四种。体性的定义依次是：按照《俱舍论》的观点，直接断除欲界苦谛所断的声闻的真谛现观，是声闻的苦法忍的体性。同样，声闻这个词可以普遍适用。
English
Ignorance (མ་རིག་པ།, ma rig pa), doubt (ཐེ་ཚོམ་, the tshom), namely the five wrong views (ལྟ་མིན་ལྔ, lta min lnga): view of the aggregates (འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ, 'jig tshogs la lta ba), extreme view (མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ, mthar 'dzin pa'i lta ba), wrong view (ལོག་པར་ལྟ་བ, log par lta ba), view of holding views as supreme (ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ, lta ba mchog tu 'dzin pa'i lta ba), view of holding moral discipline and asceticism as supreme (ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ, tshul khrims dang brtul zhugs mchog tu 'dzin pa'i lta ba). These five views plus the five wrong views, totaling ten. Similarly, what is abandoned by seeing the origin (ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་, kun 'byung mthong spang) has ten, what is abandoned by seeing cessation (འགོག་པ་མཐོང་སྤོང་, 'gog pa mthong spong) has ten, what is abandoned by seeing the path (ལམ་མཐོང་སྤང་, lam mthong spang) has ten, totaling forty. Because the two upper realms do not have anger (ཁོང་ཁྲོ་, khong khro), there are five views and four wrong views. In the form realm (གཟུགས་ཁམས, gzugs khams) there are thirty-six (དགུ་བཞི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག, dgu bzhi sum cu rtsa drug), and in the formless realm (གཟུགས་མེད་ཁམས, gzugs med khams) there are also thirty-six. If divided from the perspective of realms (ཁམས, khams), the afflictions (ཉོན་མོངས, nyon mongs) abandoned by seeing are one hundred and twelve. If divided from the perspective of grounds (ས, sa), the desire realm (འདོད་པའི་ས, 'dod pa'i sa) has forty. The first dhyana (བསམ་གཏན་དང་པོ, bsam gtan dang po), the second dhyana (གཉིས་པ, gnyis pa), the third dhyana (གསུམ་པ, gsum pa), the fourth dhyana (བཞི་པ, bzhi pa), the sphere of infinite space (ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད, nam mkha' mtha' yas skye mched), the sphere of infinite consciousness (རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས, rnam shes mtha' yas), the sphere of nothingness (ཅི་ཡང་མེད་པ, ci yang med pa), the sphere of neither perception nor non-perception (འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད, 'du shes med 'du shes med min skye mched). Each of these eight grounds has thirty-six, so it also becomes three hundred and twenty-eight. According to the view of the *Abhidharmakośa* (མཛོད, mdzod), what is abandoned by seeing the suffering of the desire realm (སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་, sdug bsngal mthong spang) is still the five views and five wrong views, totaling ten. What is abandoned by seeing the origin and what is abandoned by seeing cessation each have five wrong views, and the latter three views excluding the view of the aggregates and the extreme view, because there is no wrong adherence, so each has seven. What is abandoned by seeing the path has the wrong adherence of moral discipline and asceticism, so there are eight. The upper realms do not have anger, so what is abandoned by seeing suffering has nine, the origin and cessation each have six, and what is abandoned by seeing the path has seven. As the *Abhidharmakośa* says: 'Those ten and seven, seven eight, except three two views, desire suffering etc., seeing abandons successively, four should be abandoned by meditation, except anger, that self, form realm, formless realm, same.' Second, regarding the classification of the antidote (གཉེན་པོ, gnyen po) that abandons (སྤོང་བྱེད, spong byed)—the path of seeing (མཐོང་ལམ, mthong lam), there are four aspects: nature (མཚན་ཉིད, mtshan nyid), division (དབྱེ་བ, dbye ba), qualities (ཡོན་ཏན, yon tan), and definition (ངེས་ཚིག, nges tshig). First is the nature: it refers to the direct realization (མངོན་རྟོགས, mngon rtogs) of the truth (བདེན་པ, bden pa) of the *Śrāvaka* (ཉན་ཐོས, nyan thos) who directly sees the selflessness of persons (གང་ཟག་གི་བདག་མེད, gang zag gi bdag med). Second, from the perspective of the entity, there are sixteen moments (སྐད་ཅིག་མ, skad cig ma) of knowledge and forbearance (ཤེས་བཟོད, shes bzod): suffering dharma forbearance (སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད, sdug bsngal chos bzod), suffering dharma knowledge (ཆོས་ཤེས, chos shes) two; suffering subsequent forbearance (སྡུག་བསྔལ་རྗེས་བཟོད, sdug bsngal rjes bzod), suffering subsequent knowledge (རྗེས་ཤེས, rjes shes) two. Similarly, the origin has four, cessation has four, and the path has four. The definitions of the natures are in order: according to the view of the *Abhidharmakośa*, the direct realization of the truth of the *Śrāvaka* that directly abandons what is abandoned by seeing the suffering of the desire realm is the nature of the suffering dharma forbearance of the *Śrāvaka*. Similarly, the word *Śrāvaka* can be universally applied. --------------------------------------------------------------------------------