Tibetan
古代萨迦学者教言集KH9ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག། 2-713 ༄༅། །ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག། ༄། །སྤྱིའི་རྣམ་པར་གཞག་པ། ༄༅། །ས་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དགོངས་པ་གསལ་བའི་ཉི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ཨོཾ་སྭསྟི། ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དགོངས་པ་གསལ་བའི་ཉི་འོད་ཅེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེ་ལྡན་གཙུག་གི་ཆུ་ཤེལ་མདངས་ཕྲོག་མཚན་དཔེའི་རི་དྭགས་དང་ལྡན་ཞིང་། །རལ་པའི་ཁུར་བྱུང་ལམ་གསུམ་ཆུ་བོའི་བསིལ་ལས་ཆེས་ལྷག་དྲུག་ཅུའི་དབྱངས། །གསུམ་བརྩེགས་བསྲེག་བྱེད་དྲག་ པོའི་མིག་ལས་ནུས་པའི་མཐུ་ལྡན་མཁྱེན་པའི་ཐུགས། །གང་ལ་རེག་ལྡན་བླ་མ་མཆོག་དང་ལྷའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་མཁས་ལ་དང་བློའི་ནུས་པ་སྟེར་བྱེད་ཅིང་། །བར་མ་རྣམས་ལའང་ལེགས་ བཤད་མིག་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་བློའི་མུན་པ་སེལ་བའི་མཆོག །ས་ལམ་རྣམ་གཞག་དགོངས་གསལ་ཉི་འོད་བདག་གིས་བྲི། །འདི་ལ་གསུམ་ཏེ། སྤྱིའི་རྣམ་པར་གཞག་པ། སྐབས་སུ་བབ་པ་ ས་ལམ་ཉིད་བཤད་པ། དེས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་གོ །དང་པོ་ལ་སྤྱིར་གང་ཟག་ནི་རིགས་གསུམ་སྟེ་སྲིད་པ་འདོད་པ་དང་། དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་མི་འདོད་ པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་། ལྟ་བ་ཆད་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ལ་ངན་འགྲོའི་ལམ་དང་། བདེ་འགྲོའི་ལམ་གཉིས་ལས། ལྟ་བ་ངན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་འགྲོ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 2-714 གཉིས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་མཆོག་གཅེར་བུ་བ་དང་། རང་སྡེ་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྲིད་པ་ཟད་པའི་ཐབས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འབད་ཀྱང་ལྟ་བ་མ་དག་པས་བདེ་ འགྲོ་ཉིད་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་ལེགས་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན། ཡང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་བས་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་སྲིད་ ཞི་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི། ལྟ་བ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པ་མི་འདོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཐབས་མཁས་ཁྱད་པར་ ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་ལས། ཚུལ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན་ཞེས་དང་། ཉིར་ སྣང་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་བརྩེ་ནི། སྲིད་པ་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །བློ་ཡི་དེ་ནི་གནས་པ་ཡང་། །བརྐམ་པ་རྗེས་སུ་སེམས་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་ནི་རིགས་གསུམ་ ལས། དང་པོ་ནི་ཆོས་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ནི་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་དང་པོ་དད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་ནས་མངོན་མཐོ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས
Chinese
古代萨迦学者教言集KH9《道次第论》。 2-713 ༄༅། །道次第论。 ༄། །总的安立。 ༄༅། །名为《道次第论·显意日光》的著作。 嗡 索斯帝！名为《道次第论·显意日光》。 向喇嘛和本尊致敬！ 安乐顶髻夺目光彩的水晶，具足妙相好， 发髻中涌出三道河流，胜过清凉，六十妙音。 三重燃烧的忿怒之眼，具足威力的智慧心。 凡是与之接触者，向至尊喇嘛和天神之神致敬！ 赐予智者智慧和才能， 对于中等之人，也具备善说之眼。 消除愚昧者心中的黑暗。 我将撰写《道次第论·显意日光》。 此论分为三部分：总的安立、正文所说的道次第，以及由此成就的果位的安立。 首先，总的来说，众生分为三种：希求轮回者、希求脱离轮回者，以及不希求二者者。 第一种是：顺世外道和持断见者等。这些人于三界九地中，只有恶趣道和善趣道两种。由于恶见的果报必定是恶趣。 2-714 第二种是：尼犍子和安住于自宗下部宗义者。这些人虽然努力以戒律来灭尽轮回，但由于见解不正，只能获得善趣，无法获得决定胜。 此外，声闻和独觉也因为缺乏善巧方便，虽然希求脱离轮回，但并非不住于轮回和寂灭二边。 第三种是大乘：以证悟无我的智慧不希求轮回，以善巧方便的菩提心、慈悲等不住于寂灭。如《宝性论》云：‘不住轮回不住寂灭。’《明显句论》中说：‘菩萨的慈悲心，喜悦于轮回，智慧不住于轮回。’ 如是，众生分为三种，第一种不是真正进入佛法，第二种和第三种是进入佛法的开端，首先是信心，然后依止善知识，获得增上生，并在其基础上依止正确的见解。
English
Collection of Instructions from Ancient Sakya Scholars KH9 - The Presentation of Grounds and Paths. 2-713 ༄༅། །The Presentation of Grounds and Paths. ༄། །General Presentation. ༄༅། །The Presentation of Grounds and Paths, called 'Sunlight Illuminating the Intention'. Om Svasti! The Presentation of Grounds and Paths, called 'Sunlight Illuminating the Intention'. I prostrate to the Lama and the Yidam! The crystal of bliss, adorned with the splendor of marks and signs, The three rivers flowing from the matted hair, surpassing coolness, the sixty melodies. The powerful wisdom mind from the three-tiered burning wrathful eye. To the Lama and the God of Gods, I prostrate! Who bestows wisdom and ability upon the wise, And upon the intermediate ones, possesses the eye of good explanation. The supreme dispeller of the darkness of ignorance in the minds of the deluded. I shall write 'Sunlight Illuminating the Intention' on the Presentation of Grounds and Paths. This has three parts: the general presentation, the explanation of the grounds and paths themselves, and the presentation of the resulting fruit. Firstly, in general, beings are of three types: those who desire existence (samsara), those who desire to be free from it, and those who desire neither. The first are the materialists and those who assert nihilistic views, etc. These beings, in the three realms and nine grounds, have only the paths of the lower realms and the paths of the higher realms. Since the result of wrong views is definitely the lower realms. 2-714 The second are the Jains and those who abide in the lower tenets of their own schools. These beings strive for the means to exhaust existence, but because their views are impure, they can only attain higher realms, not definite goodness. Furthermore, the Hearers (Shravakas) and Solitary Buddhas (Pratyekabuddhas) also desire to be free from existence because they lack skillful means, but they do not abide in the extremes of existence and peace. The third is the Great Vehicle (Mahayana): with the wisdom that realizes selflessness, they do not desire existence, and with skillful means, such as the mind of enlightenment, love, and great compassion, they do not abide in nirvana either. As stated in the Ornament (Abhisamayalankara): 'Not in the extreme of discipline, not in the other extreme.' And in the Clear Exposition (Prasannapada): 'The compassion of the Bodhisattva delights in existence, but the wisdom does not abide in existence.' Thus, beings are of three types. The first does not actually enter the Dharma. The second and third are the beginning of entering the Dharma, first with faith, then relying on a virtuous friend to attain higher states, and upon that, relying on the correct view. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་ངེས་ལེགས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་༼གཉིས་༽དང་། 2-715 དེའི་སྟེང་དུ། ཐབས་མཁས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། དད་ཅན་ཉིད་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བརྟེན། །ཤེས་རབ་ལྡན་ཕྱིར་ཡང་དག་རིག ། འདི་གཉིས་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་སྟེ། །དེ་ཡི་སྔོན་འགྲོ་དད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞན་གྱི་དོན། །བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་འདི་ཉིད་ཀྱི། །རྟེན་ནམ་ཤེས་རབ་ཐར་པའི་རྒྱུ། །ཐེག་ཆེན་ དོན་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། ༄། །གང་ལ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བཤད་པ། གཉིས་པ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ས་ལམ་ཉིད་བཤད་པ་ལ། གང་ལ་སྐྱེ་བའི་རྟེན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དངོས་བཤད་པ་ གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ལུས་རྟེན་དང་། སེམས་རྟེན་གཉིས། དང་པོ་ནི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྔར་མེད་པའི་གསར་དུ་ངན་སོང་གསུམ་དང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལ་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཤས་ ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཟ་མ་དང་མ་ནིང་ལ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། གཉེན་པོ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྤྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་མཚམས་ མེད་ལྔ་བྱས་པ་ལ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། ཁམས་གོང་མ་ལ་དངོས་སུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཡེངས་པས་སེམས་ལོང་མེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་ཟིན་གནས་པ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 2-716 གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྐྱེ་སྟེ། འཁོར་མོ་འཇིག་གི་ཡུལ་དུ། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གིས་ཡི་དྭགས་མང་པོ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་བཀོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། པད་ དཀར་ལས་ཀླུ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་མང་པོ་བྱང་ ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སེམས་རྟེན་ལ། མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་སྡོགས། དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པའི་དངོས་གཞི་སྟེ་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་དང་། གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་སྟེ། ཟག་མེད་ས་དགུ་པོ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་དགོས་ཏེ། སྤང་བྱ་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་ལ། ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་སེམས་ གནས་པའི་ཐབས་དགུ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ཁྱད་པར་ཅན་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་ རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་དེ་ནས་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་མེད་ལ་མངོན་དགས་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་སྦྱོར་ནི་ཐོག་མར་འདོད་པ་དང་གཟུ
Chinese
决定胜妙菩提三（二）， 在此之上，依靠善巧方便，才能获得圆满菩提。如《宝鬘论》所说：‘唯信者依于法，具慧者依于正理，此二之中慧为主，彼之先导乃信心。’又说：‘布施、持戒、利他行，忍辱、精进此等之，所依或慧解脱因，大乘之义乃摄略。’ 所生之所依 第二，宣说适时的地道本身。分为所生之所依，以及依彼所生之地道体性之真实宣说两部分。首先，所依分为身所依和心所依两种。第一种，依靠自力，不会新生于三恶趣和无乐处，因为具有极重的异熟障。也不会生于阉人和不男不女者，因为无法运用各自对治的智慧。由于具有极重的业障，也不会生于造作五无间罪者。也不会直接生于上界，因为相续被禅定的散乱所占据，没有空闲。已经出生的则知晓存在于所有这些之中。 依靠他力，也会生于所有这些之中。如《轮涅经》中说，圣观自在将许多饿鬼安置于证悟真谛之处。又如《白莲经》中说，两万一千龙发起了无上菩提心。又如《般若经》中说，许多色界和无色界的天子也发起了菩提心。第二种，心所依方面，见道以上必须依靠第一禅的近分定、第一禅的根本定（仅此而已）和殊胜者二者、第二禅、第三禅、第四禅的根本定，即六禅地，以及无色界的前三者，即必须依靠九种无漏地中的任何一种。因为在舍弃所断之见所断时，必须双运殊胜的止观，即圆满九种心住的方法，以及证悟无我的殊胜胜观。如《入行论》所说：‘以具止观力，能尽灭烦恼，知已先求止，止由离欲成，世间无散乱，无能成寂止。’。资粮道和加行道最初是欲界和色界。
English
Definitely excellent three Bodhis (two), Moreover, one attains perfect enlightenment by relying on skillful means. As stated in the 'Ratnavali': 'Only the faithful rely on the Dharma, the wise rely on right reasoning, among these two, wisdom is the main one, its precursor is faith.' Also: 'Generosity, ethics, benefiting others, patience, diligence, these are the basis or the cause of liberation through wisdom, the meaning of the Great Vehicle is summarized.' The basis of birth Secondly, explaining the actual stages and paths that are relevant. This is divided into the basis of birth, and the actual explanation of the nature of the stages and paths that arise from it. Firstly, the basis is divided into the physical basis and the mental basis. The first, by one's own power, one is not newly born in the three lower realms or in places without joy, because one possesses a great deal of karmic obscuration. One is also not born as a eunuch or hermaphrodite, because one cannot practice the wisdom that individually counteracts them. Because one possesses a great deal of karmic obscuration, one is also not born as one who has committed the five heinous crimes. One is also not directly born in the higher realms, because the continuum is occupied by the distraction of meditative absorption, and there is no space. Those who are already born are known to exist in all of these. By the power of others, one is also born in all of these. As stated in the 'Wheel of Existence Sutra', the noble Avalokiteśvara placed many hungry ghosts in a place where they could see the truth. Also, as stated in the 'White Lotus Sutra', twenty-one thousand nagas generated the supreme mind of enlightenment. Also, as stated in the 'Perfection of Wisdom Sutra', many sons of gods in the form realm and formless realm also generated the mind of enlightenment. Secondly, regarding the mental basis, those above the path of seeing must rely on the access concentration of the first dhyana, the actual basis of the first dhyana (just this) and the two special ones, the second dhyana, the third dhyana, the actual basis of the fourth dhyana, i.e., the six dhyana grounds, and the first three of the formless realm, i.e., one must rely on any of the nine uncontaminated grounds. Because when abandoning what is to be abandoned by seeing, one must unite the special śamatha and vipaśyanā, i.e., perfecting the nine methods of abiding in the mind, and the special vipaśyanā that realizes selflessness. As stated in the 'Bodhicaryāvatāra': 'With the power of śamatha and vipaśyanā, one can completely destroy afflictions, knowing this, first seek śamatha, śamatha is achieved by detachment, in a world without distraction, no one can achieve śamatha.' The paths of accumulation and preparation are initially in the desire realm and the form realm. --------------------------------------------------------------------------------