Tibetan
ར་རོ། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་ལས་དངོས་སུ་གྲོལ་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། ཁམས་གོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་དངོས་ སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ། སྡུག་བསྔལ་རྗེས་བཟོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དེ་ལས་དངོས་སུ་གྲོལ་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའི་བཅུ་གཉིས་ལ་ཡང་སྦྱར་སྟེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་དམིགས་རྣམས་འཆད་སླ་བའི་ཕྱིར། མཚོན་བྱ་དེ་དག་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ལུགས་འདི་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་གཉིས་པའི་དང་། 2-744 གསུམ་པའི་ནས་བཅོ་ལྔ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། ཞེས་པའི་བར་དུ་མཐོང་ལམ་སྦྱར། བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ནི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་སྦྱར་དགོས་ཏེ། མཐོང་ལམ་ སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཡིན་ན། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཡིན་པ་མ་ཁྱབ་ཏེ། དེའི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། དེའི་ཐོབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་རང་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཡིན་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་གཞན་རྣམས་ལའང་ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག དེས་ན་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་མཐོང་བ་མངོན་རྟོགས་དང་། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་མངོན་རྟོགས་དང་། དེའི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ སྡོམ་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་བྱ་བ་མངོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཛོད་ལས། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གོ །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ནི། །མ་མཐོང་མཐོང་ ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་དང་། མཐོང་དམིགས་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ཀུན་བཏུས་ལྟར་ན། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་དངོས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། 2-745 དེ་ལས་དངོས་སུ་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་ཐོག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་གཉིས་ ལ་དམིགས་ནས། དེ་གཉིས་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུར་ངེས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་བཟོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དེ་ ལ་དམིགས་ནས། དེའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ། སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི
Chinese
如果有人问：‘什么是苦谛见断的真实证悟，即从欲界苦谛见断中实际解脱的声闻？’回答：‘这是苦法智的定义。’什么是上界苦谛见断的真实证悟，即实际断除上界苦谛见断的声闻？’回答：‘这是苦类智忍的定义。’什么是从中实际解脱的声闻的真实证悟？’回答：‘这是苦类智的定义。’同样，其余十二项也应类推理解。这是为了便于解释所缘境，才说明这些代表性的例子。实际上，按照这种体系，这些定义是声闻见道第一刹那、第二刹那、第三刹那乃至第十五刹那的定义。’见道应这样类推。第十六刹那则应加上‘是真实证悟第十六刹那的定义’。如果说是见道第一刹那，那么并非普遍是苦法忍，因为在其集合中，有无漏的律仪，以及它的获得，还有与苦法忍自身相似的相应心和心所等，它们也是见道第一刹那，但并非是苦法忍，因为它们不是智慧。对于其他情况，也请理解。因此，十六个智忍刹那是见所证，而与其相应的相应心和心所等是所缘境所证，在其集合中的无漏律仪和获得等是作用所证。如《俱舍论》所说：‘真实证悟是，心的十六刹那。其中十五刹那，未见为见道。’以及‘见、所缘境、作用’。按照《摄类学》的观点，苦谛见断的真实证悟，即实际断除苦谛见断的声闻，是苦法忍的定义。从中实际解脱的解脱道或真实证悟，是苦法智的定义。苦法智的起始，紧随其后，以法忍法智二者为所缘境，引导二者成为圣者之法的因，这样的声闻的真实证悟，是苦类智忍的定义。紧随其后，以其为所缘境，完全断除其自性的声闻的真实证悟，是苦类智的定义。
English
If someone asks, 'What is the true realization of the abandonment of suffering in the realm of desire, that is, the Shravaka who has actually liberated from the abandonment of suffering in the realm of desire?' Answer: 'This is the definition of the Dharma-knowledge of Suffering.' What is the true realization of the abandonment of suffering in the higher realms, that is, the Shravaka who actually abandons the abandonment of suffering in the higher realms?' Answer: 'This is the definition of the Subsequent-knowledge-acceptance of Suffering.' What is the true realization of the Shravaka who has actually liberated from it?' Answer: 'This is the definition of the Subsequent-knowledge of Suffering.' Similarly, the remaining twelve items should also be understood by analogy. This is to facilitate the explanation of the objects of observation, and to explain these representative examples. In fact, according to this system, these definitions are the definitions of the first moment, the second moment, the third moment, and up to the fifteenth moment of the Shravaka's Path of Seeing.' The Path of Seeing should be analogized in this way. For the sixteenth moment, it should be added that 'it is the definition of the sixteenth moment of true realization.' If it is said to be the first moment of the Path of Seeing, then it is not universally the Acceptance of Dharma of Suffering, because in its collection, there are the undefiled precepts, as well as its attainment, and the corresponding mind and mental factors that are similar to the Acceptance of Dharma of Suffering itself, which are also the first moment of the Path of Seeing, but they are not the Acceptance of Dharma of Suffering, because they are not wisdom. Please understand this for other situations as well. Therefore, the sixteen moments of knowledge-acceptance are what is realized by seeing, and the corresponding mind and mental factors are what is realized by the object of observation, and the undefiled precepts and attainments in its collection are what is realized by action. As the *Abhidharmakosha* says: 'True realization is, the sixteen moments of the mind. Among them, fifteen moments, are the path of seeing for seeing what has not been seen.' And 'seeing, object of observation, action.' According to the view of the *Collected Topics*, the true realization of the abandonment of suffering, that is, the Shravaka who actually abandons the abandonment of suffering, is the definition of the Acceptance of Dharma of Suffering. The path of liberation or true realization that actually liberates from it is the definition of the Knowledge of Dharma of Suffering. The beginning of the Knowledge of Dharma of Suffering, immediately following, takes the Acceptance of Dharma and Knowledge of Dharma as its objects of observation, and guides the two to become the cause of the Dharma of the Noble Ones, such true realization of the Shravaka is the definition of the Subsequent-knowledge-acceptance of Suffering. Immediately following it, taking it as its object of observation, the true realization of the Shravaka that completely cuts off its nature is the definition of the Subsequent-knowledge of Suffering. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་མཚན་ཉིད་ཡིན། འདིས་ཕྱི་མ་བཅུ་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེ་མཛོད། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ ལྟར་ན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་སྟེང་གི་མི་རྟག་པ་ལ། ངེས་ཤེས་འདྲེན་པའི་ནུས་པ་དང་པོར་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དེ་བཞིན་ དུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་སྟེང་གི་མི་རྟག སྡུག་བསྔལ། སྟོང་། བདག་མེད། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་སྟེང་གི་རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་། རབ་སྐྱེ། རྐྱེན། འགོག་པའི་བདེན་པའི་སྟེང་གི་འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ། ངེས་འབྱུང་། ལམ་བདེན་གྱི་ལམ། རིག་པ། སྒྲུབ་པ། ངེས་འབྱིན་ལ། ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པའི་ནུས་པ་དང་པོར་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ་ལམ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གསུང་རོགས་མཛོད། 2-746 ཡང་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། བར་ཆད་མེད་ལམ། རྣམ་གྲོལ་ལམ། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དང་གསུམ་ལ། མངོན་པ་ལས་ནི། བཟོད་པ་བརྒྱད་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་། ཤེས་པ་བརྒྱད་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་ འཇོག་སྟེ། མཛོད་ལས། བཟོད་དང་ཤེས་པ་གོ་རིམ་བཞིན། །བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །མངོན་པ་གོང་མ་ལས་ནི། ཆོས་ཤེས་བཞི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་། རྗེས་བཟོད་དང་། རྗེས་ཤེས་ རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱན་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་། ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གཉིས་ ཀ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཞུགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དང་། འབྲས་གནས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ། ཆགས་བྲལ་ཕྱིར་འོང་ ཞུགས་པ། དེའི་ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དང་གསུམ། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ནས། ལམ་རྗེས་བཟོད་ཀྱི་བར་བཅོ་ལྔ། བཅོ་ལྔ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་ གནས། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་འོང་། འབྲས་གནས། དེའི་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དང་གསུམ། དེ་གསུམ་པོ་ནི། བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་རྗེས་ཤེས་ཁོ་ནར་ངེས་སོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། 2-747 གནས་སྐབས་ཉན་ཐོས་སུ་རིགས་ངེས་པའི་མཐོང་ལམ་དང་། རིགས་མ་ངེས་པའི་མཐོང་ལམ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་ནི་མཛོད་ལས། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཐོབ་པར་གསུངས་ཀྱང་། འདིར་བྱང་ཆུབ་ ཡན་ལག་བདུན་ཐོབ་ཏེ། དེ་བདུན་ནི། དྲན་དང་ཆོས་རབ་འབྱེད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། བཏང་སྙོམས་འདི་བདུན་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། གཞན་ཡང་མཐོང་སྤངས་སྤོང་བའི་ནུས་པ་དང་། འཕགས་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་། འཇ
Chinese
是其特徵。以此類推於後面的十個。按照《現觀莊嚴論》所說，對於苦諦上的無常，首先獲得引導定解能力的聲聞之諦現觀，是苦法忍的特徵。同樣地，對於苦諦上的無常、苦、空、無我，集諦上的因、集、生、緣，滅諦上的滅、寂、妙、離，道諦上的道、理、行、出，首先獲得引導定解能力的聲聞之諦現觀，請說這是道後智的特徵。 又從道的角度來分，有無間道、解脫道、殊勝道三種。在《俱舍論》中，八忍是無間道，八智是解脫道。如《俱舍論》所說：‘忍與智次第，是無間與解脫道。’在《阿毗達磨》中，四法智是解脫道，後忍和後智是殊勝道。在《現觀莊嚴論》中，唯有苦法智是無間道，其餘十五種是解脫道和殊勝道二者。 從所依補特伽羅的角度來分，有入流者的見道和果位者的見道兩種。第一種又分為入流向入者、一來向入者、不來向入者的見道三種。每一種又各有從苦法忍到道後忍的十五種。第二種分為入流果位者、一來果位者、不來果位者的見道三種。這三種一定是第十六種道後智。 又從種姓的角度來分，有暫時決定為聲聞種姓的見道和種姓不決定的見道兩種。 第三個功德是，雖然《俱舍論》中說獲得八支聖道，但這裡獲得七覺支。這七覺支是：念、擇法、精進、喜、輕安、定、捨，這七者是七覺支。 此外，還有斷除見斷的能力，屬於聖者之列，是真實的沙門，是世間的福田。
English
That is its characteristic. By analogy, apply this to the following ten as well. According to the *Abhisamayalankara* (Ornament of Clear Realization), the clear realization of the truth of the Hearer, which first obtains the ability to induce definite understanding on the impermanence of the truth of suffering, is the characteristic of the Suffering Dharma-patience. Similarly, please say that the clear realization of the truth of the Hearer, which first obtains the ability to induce definite understanding on the impermanence, suffering, emptiness, and selflessness of the truth of suffering; the cause, origin, intense arising, and condition of the truth of origin; the cessation, peace, excellence, and definite emergence of the truth of cessation; and the path, reason, practice, and definite issuing of the truth of the path, is the characteristic of the Subsequent Knowledge of the Path. Furthermore, dividing from the perspective of the path, there are three: the Path of No Obstruction, the Path of Liberation, and the Path of Distinction. In the *Abhidharma*, the eight patiences are the Path of No Obstruction, and the eight knowledges are the Path of Liberation. As stated in the *Kosa*: 'Patience and knowledge in order, are the Path of No Obstruction and the Path of Liberation.' In the Higher *Abhidharma*, the four Dharma-knowledges are the Path of Liberation, and the Subsequent Patience and Subsequent Knowledge are explained as the Path of Distinction. In the *Ornament*, it is asserted that only the Suffering Dharma-knowledge is the Path of No Obstruction, and the remaining fifteen are both the Path of Liberation and the Path of Distinction. Dividing from the perspective of the individual who is the basis, there are two: the Path of Seeing of the stream-enterer and the Path of Seeing of the fruition-stainer. The first is further divided into three: the Path of Seeing of the stream-enterer-entrant, the once-returner-entrant, and the non-returner-entrant. Each of these fifteen includes from the Suffering Dharma-patience to the Subsequent Patience of the Path. The second is divided into three: the Path of Seeing of the stream-enterer-fruition-stainer, the once-returner-fruition-stainer who has previously abandoned attachment, and the non-returner-fruition-stainer. These three are definitely only the sixteenth, the Subsequent Knowledge of the Path. Furthermore, dividing from the perspective of lineage, there are two: the Path of Seeing of those temporarily determined to be Hearer-lineage and the Path of Seeing of those whose lineage is undetermined. The third quality is that, although the *Kosa* states that the eightfold noble path is attained, here the seven branches of enlightenment are attained. These seven are: mindfulness, discrimination of phenomena, diligence, joy, pliancy, concentration, and equanimity. These seven are the seven branches of enlightenment. Furthermore, there is the ability to abandon what is to be abandoned by seeing, belonging to the assembly of noble ones, being a true renunciate, and being a field of merit for the world. --------------------------------------------------------------------------------