Tibetan
ལ་ཡང་། ཙམ་པོ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། འདོད་ཉོན་དགུ་པ་སྤངས་ པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཉན་ཐོས་སློབ་པ་འབྲས་གནས། དབྱེ་ན་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་དང་། རིམ་གྱིས་པ་གཉིས། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་། ཙམ་པོ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་གཉིས། 2-766 ཙམ་པོ་ལ་ཡང་། དད་མོས་དང་། མཐོང་ཐོབ་གཉིས་གཉིས། ཁྱད་པར་ཅན་ལའང་། དབང་པོའི་སྒོ་ནས་འདྲ། བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ། གཟུགས་མེད་དུ་ཉེར་འགྲོ། མཐོང་ཆོས་ཞི། ལུས་མངོན་བྱེད། ཚེ་ཡོངས་གྱུར་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་ལྔ། དང་པོ་ལ་ཡང་། བར་མདའ་བ། སྐྱེས་མདའ་བ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཏེ་མདའ་བ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་པ་མདའ་བ། འཕར་བ། ཕྱེད་དུ་ འཕར་བ། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་བ་དང་། སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་དང་བརྒྱད། ལྔ་པ་ལ་འདོད་པར་ཚེ་ཡོངས་གྱུར་དང་། གཟུགས་སུ་དང་། གཟུགས་མེད་དུ་ཚེ་ཡོངས་གྱུར་དང་གསུམ་ཡོད་དོ། །ལྔ་པ་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་མི་སློབ་ལམ་ལ་ཡང་། ལམ་དངོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་། དེ་ལ་གནས་པ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གཞག་གཉིས། དང་པོ་ནི། ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གང་ཟག་ གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་སྒོ་ནས། འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པ་སྤང་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཁྱེན་པའོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་ན། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ གཉིས། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ལྷག་བཅས་པའི་མཁྱེན་པ་དང་། ལྷག་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་གཉིས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གཞག་ལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས། 2-767 དང་པོ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཉན་ཐོས། དབྱེ་ན་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ལྷག་བཅས་པ་དང་ལྷག་མེད་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དགྲ་བཅོམ་དང་པོར་ཐོབ་པའི་ལུས་རྟེན་དང་བཅས་པའི་ཉན་ཐོས་སོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་ན། རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་གསོད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དང་། འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དང་། རྗེས་སུ་བསྲུང་ བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དང་། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་དང་། གནས་པ་མི་བསྐྱོད་པའི་དང་། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དྲུག་ཏུ་ཡོད། ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་ དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་ཁམས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་གསུམ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དགྲ་བཅོམ་དང་པོར་ཐོབ་པའི་ལུས་རྟེན་དང་བྲལ་བའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །དབང་པོའི་ སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། དུས་སྦྱོར་དང་། དུས་མི་སྦྱོར་གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས། མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་བཞིན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཞིག་དབང་པ
Chinese
此外，对于一来果，也有两种：‘仅此而已’和‘特殊’。第三种，不来果，也有定义和分类两种。首先是定义：通过断除第九品欲界的烦恼，具备五种殊胜功德的声闻学道果位。分类有：先已离欲者和渐次离欲者两种。每一种又分为‘仅此而已’和‘特殊’两种。 对于‘仅此而已’，又分为‘信胜解’和‘见至’两种。对于‘特殊’，从根基的角度相似，从作用的角度分为：趋向色界、趋向无色界、现法寂静、身证、寿尽等五种不来果。第一种又分为：中般涅槃、生般涅槃、有行般涅槃、无行般涅槃、超越般涅槃、半般涅槃、一切处超越、有顶边际行等八种。第五种有：欲界寿尽、色界寿尽、无色界寿尽等三种。 第五个，声闻无学道，也有道的体性和安住于道之补特伽罗的体性两种。首先是道：有道的定义和分类两种。首先是定义：通过对补特伽罗无我的究竟证悟，断除所有束缚轮回的烦恼的声闻之智慧。第二是分类：从体性的角度分为尽智和无生智两种；从所依的角度分为有余智和无余智两种。 第二，安住于道之补特伽罗的体性，有声闻阿罗汉的定义和分类两种。首先是定义：究竟证悟补特伽罗无我的声闻。分类从体性的角度分为有余和无余两种。第一种有定义和分类两种。首先是定义：初得阿罗汉果，具有身体所依的声闻。第二是分类：从种姓的角度分为：坏自性法者、思惟死者、随护者、具证悟分者、安住不动者、不退转法者等六种声闻阿罗汉。从界的角度分为欲界、色界、无色界阿罗汉三种。无余涅槃的定义是：初得阿罗汉果，脱离身体所依的声闻阿罗汉。从根基的角度分类，分为时解脱和非时解脱两种声闻阿罗汉。定义依次是：声闻阿罗汉，如果根基...
English
Furthermore, for the Once-Returner, there are also two types: 'mere' and 'special'. Thirdly, for the Non-Returner, there are also two aspects: definition and classification. The first is the definition: a Hearer trainee who possesses five special qualities, distinguished by having abandoned the ninth level of desire realm afflictions. The classifications are: those who have previously abandoned desire and those who do so gradually. Each of these is further divided into 'mere' and 'special'. For the 'mere', there are also two types: 'faith-liberated' and 'vision-attained'. For the 'special', they are similar in terms of faculties, but in terms of function, they are divided into: those who approach the form realm, those who approach the formless realm, those who attain peace in this life, those who realize through the body, and those who exhaust their lifespan. The first is further divided into: intermediate passing away, birth passing away, passing away with effort, passing away without effort, surpassing, half-surpassing, moving to all places, and going to the ultimate end of the peak of existence, totaling eight. The fifth has three types: exhausting lifespan in the desire realm, exhausting lifespan in the form realm, and exhausting lifespan in the formless realm. Fifthly, for the Hearer's non-learning path, there are two aspects: the nature of the actual path and the nature of the individual who abides in it. The first is the path: it has two aspects, definition and classification. The first is the definition: the Hearer's wisdom that, through the ultimate realization of the selflessness of the individual, abandons all afflictions that bind one to samsara. The second is the classification: from the perspective of essence, there are two types: the knowledge of exhaustion and the knowledge of non-arising; from the perspective of basis, there are two types: the knowledge with remainder and the knowledge without remainder. Secondly, the nature of the individual who abides in it, there are two aspects: the definition and classification of the Hearer Arhat. The first is the definition: a Hearer who has ultimately realized the selflessness of the individual. The classification, from the perspective of essence, is divided into two types: with remainder and without remainder. The first has two aspects: definition and classification. The first is the definition: a Hearer who has attained the Arhatship for the first time, possessing a physical basis. The second is the classification: from the perspective of lineage, there are six types of Hearer Arhats: those who destroy their own nature, those who contemplate death, those who protect, those who possess a share of realization, those who abide immovably, and those who do not regress. From the perspective of realm, there are three types of Arhats: those of the desire realm, those of the form realm, and those of the formless realm. The definition of Nirvana without remainder is: a Hearer Arhat who has attained Arhatship for the first time, separated from the physical basis. From the perspective of faculties, there are two types of Hearer Arhats: those who are liberated in time and those who are not liberated in time. The definitions are, respectively: a Hearer Arhat who, if the faculties... --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ོ་རྟུལ་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། དེ་གང་ ཞིག་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས། མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་བཞིན། དངོས་གཞིའི་རྣམ་ཐར་མ་ཐོབ་པར་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཉན་ཐོས། 2-768 གཉིས་པ་ནི། དངོས་གཞིའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །མཛོད་ལྟར་ན་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ངེས་པར་འགོག་སྙོམས་ཐོབ་དགོས་ཏེ། འགོག་ཐོབ་ གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་གྲོལ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་གཅིག་ཤོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ལས་བཏུས་ལྟར་ན་རྣམ་ཐར་ངེས་པར་ཐོབ་དགོས་སོ། །དེ་བཞི་ནི་ལྷག་བཅས་པ་དང་ལྷག་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ ལ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་ལ། དབུ་མ་པ་ནི། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ ཆད་པ་ལ་འདོད་དེ། ལུས་ཞིག་ཚོར་བ་བསིལ་བར་གྱུར། །འདུ་ཤེས་འགགས་ཤིང་འདུ་བྱེད་ཞི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་གྱུར་པ། །དེ་འདྲ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ། །ཞེས་དང་། མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་ པ་བཞིན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་དང་། ཚིག་གསལ་ལས། ལྷག་བཅས་པ་ནི་རྐུན་པོ་བསད་ནས་གྲོང་མ་སྟོང་པ་ལྟ་བུ། ལྷག་མེད་པ་ནི། རྐུན་པོ་ཡང་བསད། གྲོང་ཡང་སྟོངས་པ་ ལྟ་བུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྐུན་པོའི་དཔེས། ལས་ཉོན་དང་། གྲོང་གི་དཔེས་ནི་ལས་ཉོན་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ། ། 2-769 ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་ཡང་གནད་གཅིག་པ་ཡིན།། །། ༄། །རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ། གཉིས་པ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་། ལམ་བགྲོད་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། བགྲོད་བྱ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ གཉིས། དང་པོ་ལ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་དང་། ཚོགས་ན་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རང་ས་ནས་བཤད་པ་དང་། མཛོད་ནས་གསུངས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ ཚོགས་བསགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས། སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་ཐོགས་པ་ཕན་དུ་རང་རྒྱལ་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཙམ་ཡང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་མ་ནུས་པར། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་རང་རྒྱལ་གྱི་དྲོད་ནས། ཟད་ པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་མཁས་བྱའི་དངོས་པོ་དྲུག་ལ་ཚེ་འདིར་མཁས་པར་བྱེད་ཅིང་། འཆི་ཁར་སྨོན་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་འདེབས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རང་ས་ནས་བཤད་ པའི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་དང་པོའོ། །གཉིས་པ་མཛོད་ནས་ཀྱང་འདི་དང་ཆ་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། བསེ་རུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཡི་རྒྱུས། ཞེས་གསུངས།
Chinese
成为迟钝的自性，以及什么成为敏锐的自性呢？从功德的角度来说，有两种从智慧的部分解脱，以及从两部分解脱。它们的定义依次是：没有获得实际解脱，通过证悟无我的智慧，从烦恼的障碍中解脱的声闻。 第二种是：获得实际等持的声闻阿罗汉。按照《俱舍论》的观点，从两部分解脱的声闻阿罗汉必须获得灭尽定，因为经中说：‘获得灭尽定，从两者中解脱。’智慧的则只有一种。按照《集论》的观点，必须获得解脱。这四种要知道在有余涅槃和无余涅槃中都存在。其中，有部宗认为在无余涅槃时，有为法的运作完全停止。而中观宗则认为是有漏蕴的相续停止，如经中所说：‘身体毁灭，感受寂静，想念止息，行蕴寂灭，识蕴消逝，如此便是痛苦的终结。’又如经中所说：‘如同灯火熄灭，他的心完全寂静。’《显句论》中说：有余涅槃就像杀死盗贼后村庄未空，无余涅槃就像盗贼被杀，村庄也空了。 这里，盗贼比喻烦恼和业，村庄比喻业和烦恼的果报，即有漏蕴。因为已经宣说了五蕴，所以与‘无有烦恼，彼等亦见，业之果报’意义相同。 二、独觉道 关于独觉道，也有两种分类：行道方式的分类和所行之道的分类。第一种分为两种：如犀牛般的行道方式和聚集修行的行道方式。第一种又分为从自宗解释和从《俱舍论》解释两种。第一种是：积累百劫资粮作为前提，在一生中甚至无法生起独觉道的加行道暖位，为了在来世从独觉道的暖位开始，获得尽智和无生智，此生精通六种明处，临终时发起三种愿。这是从自宗解释的第一种行道方式。第二种，《俱舍论》中也以相似的方式宣说：‘犀牛百劫之因。’
English
Becoming the nature of dullness, and what becomes the nature of sharpness? From the perspective of qualities, there are two types of liberation: liberation from the aspect of wisdom, and liberation from both aspects. Their definitions are, in order: the Shravaka (Hearer) who, without having attained actual liberation, is liberated from the obscurations of afflictions through the wisdom of realizing selflessness. The second is: the Shravaka Arhat who has attained actual meditative absorption. According to the Abhidharmakosha, the Shravaka Arhat who is liberated from both aspects must necessarily attain the Cessation Attainment, because it is said: 'Having attained Cessation, liberated from both.' The one of wisdom is only one. According to the Abhidharmasamuccaya, liberation must necessarily be attained. These four should be known to exist in both Nirvana with residue and Nirvana without residue. Among these, the Realists assert that in Nirvana without residue, the activity of conditioned phenomena completely ceases. The Madhyamikas, however, assert that it is the cessation of the continuum of contaminated aggregates, as it is said in the sutra: 'The body is destroyed, feelings are cooled, perceptions cease, formations are pacified, consciousness vanishes, such is the end of suffering.' And as it is said in the sutra: 'Like the extinguishing of a lamp, his mind is completely pacified.' The Prasannapada says: Nirvana with residue is like killing a thief but the village is not empty; Nirvana without residue is like the thief being killed and the village also being emptied. Here, the thief is an analogy for afflictions and karma, and the village is an analogy for the results of karma and afflictions, i.e., the contaminated aggregates. Because the five aggregates have been taught, it has the same meaning as 'Without afflictions, they also see the fruits of karma.' 2. The Path of the Pratyekabuddha Regarding the path of the Pratyekabuddha, there are also two classifications: the classification of the manner of traversing the path and the classification of the path to be traversed. The first is divided into two: the manner of traversing the path like a rhinoceros and the manner of traversing the path of practicing in a group. The first is further divided into two: explanation from one's own tradition and explanation from the Abhidharmakosha. The first is: having accumulated merit for a hundred eons as a prerequisite, and without being able to generate even the warmth stage of the path of joining of the Pratyekabuddha in one lifetime, in order to obtain the Exhaustion Knowledge and Non-arising Knowledge from the warmth stage of the Pratyekabuddha in the next life, one becomes skilled in the six objects of knowledge in this life and makes three kinds of aspirations at the time of death. This is the first manner of traversing the path explained from one's own tradition. The second, the Abhidharmakosha, also speaks in a similar way: 'The rhinoceros has the cause of a hundred eons.' --------------------------------------------------------------------------------