Tibetan
པ་མེད་པས། སྒྲིབ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སེམས་རྒྱུད་སྐྲག་པ་མེད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁོར་བའི་གནས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ ནས། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་སོ།། །། ༈ ཤེར་ཕྱིན་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དུ་བསྟན་པ། གསུམ་པ་ཤེར་ཕྱིན་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དུ་བསྟན་པ་ནི། དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་པས་བསྟན། དེའི་དོན། དུས་ གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་བྱུང་ངོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ཡིན། དེ་དག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཟབ་མོའི་དོན་འདི་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྗེས་འཇུག་སངས་རྒྱས་ ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོའི་དོན་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། 2-261 རྒྱལ་བ་འདས་དང་མ་བྱོན་ད་ལྟར་གང་བཞུགས་པ། །ཀུན་ལམ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡིན་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། ཤེར་ཕྱིན་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་མཐའ་དག་གི་ཡུམ་ཡིན་ཚུལ་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ བརྗོད་ན། ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡོད་པའི་ཆོས། གསལ་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་དབྱིངས། འཁོར་འདས་འཆིང་གྲོལ་ཀུན་གྱི་གཞི། སྐྱོན་ཡོན་བསལ་ གཞག་དང་བྲལ་བའི་སྤྲོས་བྲལ་སྐྱེ་འགྲོ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་རིག་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇོག་གི སྐྱེ་འགྲོ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ པའི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ལ་ནི་མི་འཇོག་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་རིས་སུ་ཆད་པ་དང་། བརྟན་གཡོ་ཀུན་ལ་མ་ཁྱབ་པ་དང་། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ་དུ་བཞག་ཏུ་མི་རུང་ བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ཉིད་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་པ་དང་། ཡུམ་དེ་ཉིད་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་། སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱོགས་རིས་ དང་བྲལ་ཞིང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་། ནམ་མཁས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཡུམ་གྱིས་བརྟན་གཡོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་གསལ་སྟོང་གི་ཆོས་དབྱིངས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཙནྡན་དང་ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྗོན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ནགས་ཚལ་ལ་ཤར་རི་ནས་ཉི་མ་ཤ
Chinese
因为没有恐惧，所以不会因由障碍而产生的痛苦使内心惊恐，已经完全超越了颠倒轮回的处境，到达了完全不退转的寂灭之境。这是以上所述的内容。 第三，阐述般若波罗蜜多是三世诸佛之母： 经文中说：‘三世安住的一切佛，都是依靠甚深的般若波罗蜜多，才证得无上正等正觉。’ 其含义是：三世安住的诸佛，指的是过去、未来、现在的一切诸佛。他们依靠什么而证得佛果呢？是依靠修持甚深般若波罗蜜多的意义，才证得无上正等正觉。 因此，想要获得佛果的后学者们，也应该努力修持甚深般若波罗蜜多的意义。 如《般若波罗蜜多摄颂》中说： ‘过去、未来、现在的一切诸佛，所行之道都是般若波罗蜜多，除此之外别无他法。’ 稍微讲述一下般若波罗蜜多是三世一切诸佛之母的道理： 被称为‘母’的般若波罗蜜多，是从无始以来就存在的法，是明空双运的法界，是轮回、涅槃、束缚、解脱一切的基础，是远离过失和功德取舍的离戏，是指不被一切众生的心识所包含的明空无二的无漏智慧，安立为唯一的法界。而不是仅仅安立为被各个众生的心识所包含的法性，因为那样就成了片面之见，不能遍及一切常与无常，也不能作为过去、未来一切诸佛之母。 般若波罗蜜多是三世一切诸佛之母，虽然遍及一切有情众生，但不被各自的心识所包含，是远离偏颇且一体存在的。就像虚空遍及十方，但虚空没有分别一样。明空双运的‘母’遍及一切常与无常，但明空的法界没有分别。就像森林里有檀香树和杉树等各种树木，当太阳从东方升起时，
English
Because there is no fear, the mind is not frightened by the suffering arising from obscurations, having completely transcended the state of inverted samsara, and having reached the ultimate state of perfect nirvana without degeneration. This is what has been said above. Third, explaining that the Prajñāpāramitā is the mother of the Buddhas of the three times: The scripture says: 'All the Buddhas who abide in the three times attain the unsurpassed perfect enlightenment by relying on this profound Prajñāpāramitā.' Its meaning is: The Buddhas who abide in the three times refer to all the Buddhas of the past, future, and present. What do they rely on to attain Buddhahood? They attain the unsurpassed perfect enlightenment by relying on the practice of the meaning of the profound Prajñāpāramitā. Therefore, those who wish to attain Buddhahood should also strive to practice the meaning of the profound Prajñāpāramitā. As it is said in the Prajñāpāramitā Samgraha Gatha: 'The path of all the Buddhas of the past, future, and present is the Prajñāpāramitā; there is no other way.' To briefly explain the reason why the Prajñāpāramitā is the mother of all the Buddhas of the three times: The Prajñāpāramitā, which is called 'mother,' is the Dharma that has existed since beginningless time, the Dharmadhatu of the union of clarity and emptiness, the basis of all samsara, nirvana, bondage, and liberation, the freedom from elaboration that is free from the acceptance and rejection of faults and virtues, and refers to the non-dual, uncontaminated wisdom of clarity and emptiness that is not encompassed by the minds of all sentient beings, and is established as the sole Dharmadhatu. It is not merely established as the Dharmata encompassed by the minds of individual sentient beings, because that would be a one-sided view, unable to pervade all that is permanent and impermanent, and unable to serve as the mother of all the Buddhas of the past and future. The Prajñāpāramitā is the mother of all the Buddhas of the three times, and although it pervades all sentient beings, it is not encompassed by their individual minds, is free from partiality, and exists as one. Just as space pervades the ten directions, but there is no distinction in space. The 'mother' of the union of clarity and emptiness pervades all that is permanent and impermanent, but there is no distinction in the Dharmadhatu of clarity and emptiness. Just as in a forest with various trees such as sandalwood and cedar, when the sun rises from the east, --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ར་བའི་ཚེ་རང་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་གྲིབ་མ་མི་འདྲ་བར་སྣང་ཡང་། 2-262 ནུབ་རིར་ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཚེ་གྲིབ་མ་ཞེས་པར་རོ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་འགྲོ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡུམ་གྱི་དོན་ཆ་འདྲ་ཚང་བའི་གསལ་སྟོང་གི་ཆོས་ཉིད་ཉི་ཚེ་བ་རེ་ཡོད་ པ་ཡུམ་དོན་ལ་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཚེ། ཀུན་ཁྱབ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་དང་། དེའི་རྒྱུན་གོམས་ཤིང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཚེ་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཐུག་གི་འདྲེས་པ་ཆེན་པོའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེ་བཙུན་གྱིས། ཇི་ལྟར་སྔར་བཞིན་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔར་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་ཁྱབ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུམ་དང་། ཕྱིས་མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་ཁྱབ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུམ་གཉིས་བཟང་ངན་དུ་འགྱུར་བ་ཅི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ མེད་དོ། །དོན་དེ་དག་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་སྡུད་པ་ལས། གང་དག་འདས་དང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མགོན་གང་དང་། །མ་འོངས་དུས་ན་འབྱུང་འགྱུར་དེ་དག་འདི་ལས་བྱུང་། །འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་ཡུམ། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དགྲ་བཅོམ་དེ་བཞིན་ཉིད། །རང་རྒྱལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རྒྱལ་སྲས་དེ་བཞིན་ཉིད། །གཅིག་པ་ཉིད་དེ་དངོས་བྲལ་གཞན་མིན་དེ་བཞིན་ཉིད། ། 2-263 ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན། །ཞེས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། །དེ་བཞིན་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་པ་མཐའ་ཡས། །སྟེང་དང་འོག་དང་ཕྱོགས་ བཅུ་ཇི་སྙེད་རྣམས་ནའང་ཡོད། །ཐ་དད་གྱུར་པ་མེད་ཅིང་བྱེ་བྲག་གྱུར་པ་མེད། །འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་མ་བྱོན་དེ་བཞིན་ཉིད། །ད་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་དགྲ་བཅོམ་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཆོས་ ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་རྒྱལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་མེད། །ཅེས་དང་། དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཤིང་རྣམས་བྱེ་བ་སྟོང་། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ དུ་མ་གཟུགས་མང་བ། །གྲིབ་མར་གྱུར་པའི་གྲངས་སུ་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་པའི། །གྲིབ་མ་སྣ་ཚོགས་མེད་ཅིང་བྱེ་བྲག་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔ་འདི་དག་ཀྱང་། །ཤེས་རབ་ ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་མིང་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བྱས་ན། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱར་དྲུག་པོ་འདི་ཀུན་རོ་གཅིག་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའི་འཆད་ཚུལ་ ནི། དིང་སང་གི་མདོ་དོན་སྨྲ་བ་དག་གི་བློ་ཡུལ་དུ་ཤོང་བ་དཀའ་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོའི་བརྗོད་ད
Chinese
就像在畜栏里，各自的影子看起来各不相同一样。 当太阳西下时，所有的影子融为一体。同样，所有众生的心中都具有与『般若波罗蜜多』（藏文：ཡུམ་，梵文天城体：प्रज्ञापारमिता，梵文罗马拟音：prajñāpāramitā，汉语字面意思：智慧到彼岸）意义完全相同的空性光明本质。当认识到『般若波罗蜜多』的意义时，就会与普遍的法界融为一体。通过持续不断地熟悉和实践，当从所有突如其来的污垢中解脱出来时，就会获得究竟的证悟，并被赋予『大融合之佛』（含义：究竟证悟的佛陀）的称号。即便如此，正如至尊者所说：『过去如何，未来亦然，此乃不变之法性。』 因此，在最初学习阶段的普遍法界之『般若波罗蜜多』，与最终无学阶段的普遍法界之『般若波罗蜜多』，两者之间没有任何好坏之分。 这些道理也体现在《般若波罗蜜多集》中：『过去、现在、未来十方世界的所有怙主，皆由此而生。世间导师诸佛之生母，亦示现其他众生之心行。世间真如、阿罗汉真如、独觉真如、菩萨真如，皆为一体，无别无异，此乃真如。』 『『般若波罗蜜多』为如来所知。』以及『虚空界无边无际，东方、南方、西方、北方皆是如此。上方、下方以及十方世界，无处不在。无有差别，亦无分别。过去之真如，未来之真如，现在之真如，阿罗汉之真如，一切法之真如，诸佛之真如，此法之真如，皆无差别。』 『譬如阎浮提（梵文：Jambudvipa，含义：人世间）有无数树木，形态各异，种类繁多，形状各异。除了可以计算的阴影之外，没有各种各样的阴影，也没有区别。同样，诸佛的这五度到彼岸，也只是获得了『般若波罗蜜多』之名。为了证得一切智智（梵文：Sarvajñāna，含义：一切种智），如果完全回向，那么这六度（含义：六波罗蜜）都将融为一体，被称为菩提（梵文：bodhi，含义：觉悟）。』像这样的解释方式，对于当今那些只会谈论经文表面意义的人来说，可能难以理解。即便如此，这也是对甚深『般若波罗蜜多』的阐述。
English
Just as in a corral, the shadows of each individual appear different. When the sun sets in the west, all shadows merge into one. Similarly, all beings have the same clear and empty nature of 『Yum』 (Tibetan: ཡུམ་, Sanskrit Devanagari: प्रज्ञापारमिता, Sanskrit Romanization: prajñāpāramitā, Chinese literal meaning: Wisdom Gone Beyond) in their minds. When one recognizes the meaning of 『Yum』, one merges into the single, all-encompassing Dharmadhatu. Through continuous familiarity and practice, when one is free from all sudden defilements, one attains the ultimate realization and is given the title of 『Greatly Integrated Buddha』 (meaning: a Buddha of ultimate realization). Even so, as the venerable one said: 'As it was before, so it is later, this is the unchanging Dharma nature.' Therefore, there is no difference in good or bad between the 『Yum』 of the universal Dharmadhatu in the initial stage of learning and the 『Yum』 of the universal Dharmadhatu in the final stage of no more learning. These meanings are also embodied in the 《Perfection of Wisdom Collection》: 'All the protectors of the past, present, and future ten directions of the world are born from this. The mother of the Buddhas, the teachers of the world, also shows the mind and behavior of other sentient beings. The Suchness of the world, the Suchness of the Arhat, the Suchness of the Solitary Realizer, the Suchness of the Bodhisattva, are all one, without difference or otherness, this is Suchness.' 『The 『Prajñāpāramitā』 is known by the Tathagatas.』 and 'The realm of space is boundless, so are the east, south, west, and north. Above, below, and in all ten directions, it is everywhere. There is no difference, nor is there any distinction. The Suchness of the past, the Suchness of the future, the Suchness of the present, the Suchness of the Arhat, the Suchness of all dharmas, the Suchness of the Buddhas, this Suchness of Dharma, all are without distinction.' 『For example, in Jambudvipa (Sanskrit: Jambudvipa, meaning: the human world) there are countless trees, with various forms, many kinds, and many shapes. Apart from the number of shadows that can be counted, there are no various shadows, nor is there any distinction. Similarly, these five perfections of the Buddhas also only obtain the name 『Prajñāpāramitā』. In order to attain omniscience (Sanskrit: Sarvajñāna, meaning: all-knowing wisdom), if one completely dedicates oneself, then these six perfections (meaning: six pāramitās) will all merge into one and be called Bodhi (Sanskrit: bodhi, meaning: enlightenment).』 Such a way of explaining may be difficult for those who only talk about the surface meaning of the scriptures these days to understand. Even so, this is an explanation of the profound 『Prajñāpāramitā』. --------------------------------------------------------------------------------