Tibetan
ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། ། 2-268 ཞེས་པས་བསྟན། དེའི་དོན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་སྐད་ཅེས་ལེགས་སོ་བྱིན་པ་བཀའ་བསྩལ་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱས་སོ། །འཁོར་གང་ གིས་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང་། འཁོར་རྣམ་བཞི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དག་ དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ་སྤྲོ་ཞིང་དད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།། །། ༄། །ཟབ་མོའི་ཉམས་ལེན་གནད་ཀྱི་བསྡུས་དོན་བསྟན་པ། གསུམ་པ་ཟབ་མོའི་ཉམས་ལེན་གནད་ཀྱི་བསྡུས་དོན་བསྟན་པ་ལ། མཉམ་བཞག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལྡན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་འཁྱེར་སོ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཏིང་ངེ་འཛིན། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བལྟས་པས་སེམས་དེ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ཞི་སྤྱོད་པ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞེ་ན། དང་པོར་སྐྱེ་བས་སྟོང་སྟེ་བྱུང་ས་མེད། ཐ་མ་འགག་པས་སྟོང་སྟེ་འགྲོ་ས་མེད། 2-269 བར་དུ་གནས་པས་སྟོང་སྟེ་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྐྱེ་བ་མེད་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཆར་མི་རྟོག་པ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ སོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུག་པས་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ན་དམིགས་པ་ཅན་ནམ་མཚན་མ་ཅན་དུ་སྒོམ་དུ་མེད་དེ། གཤིས་སྤྲོས་བྲལ་ གྱི་སྟེང་དུ་བློ་བྱ་བྲལ་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མཚན་མ་མེད་པར་གནས་ཞིང་ཞི་ལ་རབ་ཞིར་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་སྙམ་ན། བསྒོམ་བྱའི་བློ་དང་ བྲལ། བསྒོམ་བྱེད་ཀྱི་མཁན་པོ་མེད། བསྒོམ་པ་དང་མི་བསྒོམ་པའི་རྩིས་བཏབ་དང་བྲལ་ནས་སེམས་མ་བཅོས་པར་རྗེན་ནེ་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་ཆོས་ཀུན་ལ་མི་གནས་གནས་པ་མེད་པར་ སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་གྱི། དེ་བས་གཞན་པའི་ཡར་ལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་བྱ་སྨོན་པ་གཞན་མེད། ཅེ
Chinese
天人（梵文：deva，天神），以及乾闼婆（梵文：gandharva，一种天神）等世间众生皆心生欢喜，对世尊所说之法表示赞叹。 如上文所示，其意为：世尊在之前所说之法后，赞许道‘善哉！’并赐予加持。随后，眷属们也随之赞同世尊。哪些眷属呢？即具寿舍利弗之子，以及大菩萨圣观自在，还有具备所有四众弟子的眷属们。天人、人类、阿修罗（梵文：asura，一种神）和乾闼婆等世间众生，皆对世尊心生欢喜，欢欣鼓舞，满怀信心地赞叹世尊所说之法。 甚深修持要义之略义阐释 第三部分是甚深修持要义之略义阐释，包括修持具备三种三摩地（梵文：samādhi，禅定）之等持，以及后得（证悟后）行持唯一之道的两种方式。首先是三种三摩地：空性三摩地、无相三摩地和无愿三摩地。第一种是：以心观心，心无所成，如虚空一般，亦如虚空一般，是为寂静之行。如何与虚空相似呢？最初生起时空无所有，无来处；最终灭尽时空无所有，无去处；中间安住时空无所有，不可捉摸，犹如虚空。正如经中所说：‘无生与生二者皆不思，此乃般若波罗蜜多（梵文：prajñāpāramitā，智慧到彼岸）之殊胜行。’ 无相三摩地是：如是安住于心之自性空性中，于修持之时，不可缘于相，应于离戏之性上，安住无为之心。正如经中所说：‘安住于无相，行于寂静，极度寂静。’如何修持无相呢？远离所修之念，无有能修之人，断绝修与不修之分别，令心自然安住。正如经中所说：‘不住于诸法，行于无住。’ 无愿三摩地是：如是心之自性，远离生、灭、住三者，于不可言说、不可思议之义上，是为般若波罗蜜多，亦是圆满菩提（梵文：bodhi，觉悟）。除此之外，别无他求之果。
English
Gods (Sanskrit: deva, deities), and gandharvas (Sanskrit: gandharva, a type of deity), along with the world, rejoiced and praised the words of the Bhagavan (Sanskrit: Bhagavan, Blessed One). As shown above, it means that after the Bhagavan spoke the aforementioned words, he praised, saying, 'Well done!' and bestowed blessings. Subsequently, the retinue also agreed with the Bhagavan. Which retinue? The son of the Venerable Sharadvatiputra, and the great Bodhisattva Arya Avalokiteshvara, as well as the retinue possessing all four assemblies of disciples. Gods, humans, asuras (Sanskrit: asura, a type of deity), and gandharvas, along with the world, rejoiced in the Bhagavan, were delighted, and praised the words of the Bhagavan with faith. Explanation of the Condensed Meaning of the Profound Practice The third part is the explanation of the condensed meaning of the profound practice, including practicing the samadhi (Sanskrit: samādhi, concentration) with three samadhis, and the two ways of maintaining the single path of post-attainment (after enlightenment). First, there are three samadhis: the samadhi of emptiness, the signless samadhi, and the wishless samadhi. The first is: when the mind looks at the mind, the mind does not become anything, like the sky; it is like the sky, which is the practice of peacefulness. How is it similar to the sky? Initially, it is empty of arising, with no place of origin; ultimately, it is empty of ceasing, with no place to go; in the middle, it is empty of abiding, with no way to grasp it, like the sky. As it is said in the sutra: 'Not thinking of arising and not arising, this is the supreme practice of Prajnaparamita (Sanskrit: prajñāpāramitā, perfection of wisdom).' The signless samadhi is: as such, abiding in the emptiness of the nature of the mind, when practicing, one should not meditate with signs, but on the nature of being free from elaboration, one should rest the mind in non-action. As it is said in the sutra: 'Abiding in the signless, practicing in peace, and in great peace.' How to meditate without signs? Free from the mind to be meditated upon, without a meditator, free from the calculation of meditating and not meditating, one should leave the mind uncorrected and naked. As it is said in the sutra: 'Not abiding in all dharmas, practicing without abiding.' The wishless samadhi is: as such, the nature of the mind, free from arising, ceasing, and abiding, in that very meaning that is unspeakable and unthinkable, is called Prajnaparamita, and it is also called complete Bodhi (Sanskrit: bodhi, enlightenment). Apart from that, there is no other fruit to be obtained. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ས་སོ། །དོན་དེ་རྟོགས་ན་འཁོར་བར་ལྟུང་མཁན་མེད་དེ། 2-270 ཀུན་འབྱུང་བ་མེད། སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅེས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་ན། ས་ལམ་ཅིག་ཅར་དུ་ཆོད་ཅིང་རིམ་པར་བགྲོད་མི་དགོས་ཏེ། ལམ་མེད་ཅེས་སོ། །མདོར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་ སྣང་དུ་རྟོགས་པས་ཕྱིའི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ནང་གི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་རྒྱུ་དང་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ཅི་ ཡང་མ་རྙེད་པས་རིག་པ་རང་བབས་སུ་ཁྲོལ་ལེ་བཞག་པས་གསང་བའི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། དོན་དེ་ཉིད་ལས་མ་རྟོགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་གཞན་ན་མེད་པས་མཐར་ཐུག་གི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ ཅད་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དེ་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། གནས་མེད་གནས་ཡིན་འདི་ནི་རྒྱལ་བས་གནས་པར་གསུངས། །དཔེར་ན་བར་སྣང་སྤྲིན་བཞིན་གནས་པ་མེད་ པར་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་མ་ཡེངས་པར་གནས་པ་ནི། མཉམ་བཞག་ཞེས་བྱ་ཞིང་། མཉམ་པར་གཞག་རྒྱུ་མེད་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་བདག་ནི་མཉམ་པར་བཞག་ ཅེའམ་ལངས་ཞེས་རློམས་སེམས་མེད། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཕྱིར། །ཞེས་སོ།། །། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་འཁྱེར་སོ་ལ། མདོ་རང་རྐང་གི་ཉམས་ལེན་དཀྱུས་སུ་བཤད། ཐབས་ལྡན་མཆོག་གི་ཉམས་ལེན་ཟུར་ནས་བཀང་། 2-271 སྤྲོས་བྱས་དམིགས་པའི་ལྡོག་པ་སྤྲོས་མེད་དུ་ཤར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་མཉམ་བཞག་ལས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལངས་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྣང་སྟོང་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ལམ་དུ་འཁྱེར། སྒྲ་བྲག་ཆ་ཐམས་ཅད་གྲག་སྟོང་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་བྲག་ཆ་ལྟ་བུར་ལམ་དུ་འཁྱེར། དྲན་སྣང་རྟོག་པའི་རི་མོ་ཐམས་ཅད་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་རྨི་ལམ་ ལྟ་བུར་ལམ་དུ་འཁྱེར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། གང་ཞིག་ཆོས་འདི་སྤྲུལ་དང་སྒྱུ་མ་འདྲར་ཤེས་ཤིང་། །སོམ་ཉི་མེད་ཅིང་སློབ་ལ་ཕྱིར་ཞིང་སྦྱོར་བྱེད་པ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཐབས་ལྡན་མཆོག་གི་ཉམས་ ལེན་ཟུར་ནས་བཀང་བ་ནི། རང་ཉིད་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། རང་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་བསྐྱེད་རིམ་ལ་གནས་ནས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་དུ་ལམ་ དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་དགོས་ལ། འདི་ལ་ཡང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་བསྐྱེད་རིམ་ལ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱས། ལྟ་བ་ཟབ་མོའི་རྩིས་ཟིན་ན་ལམ་ཆོད་ཆེ་ཞིང་། མང་པོའི་ཉམས་ལེན་གྱིས་དགོས་ཁར་ ཕན་ཆུང་བའི་དཔེ་ནི། རྨི་ལམ་དང་བར་དོའི་སྣང་བ་འཚུབ་བོ་ཞིག་ཤར་བའི་ཚེ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། བསྐྱེད་རྫོགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་དེས་ཕན་ཐོགས་ལ། 2-27
Chinese
如若通达此义，则无人会堕入轮回， 无有生起，亦无痛苦。如若通达此般意义，则可瞬间斩断地道，无需次第渐进，因为无有道。总而言之，通晓一切法皆为自心之显现，便能断除外在的执着；通晓自心之本性，无有丝毫实体，即是空性，便能断除内在的执着；于空性之中，无有可观之物，亦无所修之法，故将觉性安住于自然状态，便能断除秘密的执着；除此意义之外，再无未证之法可修，故能断除究竟的执着。远离一切执着的此心，安住于无边际之中，乃是修行的至高境界。正如经中所说：‘无有住处即是住处，此乃胜者之所说。’譬如虚空之云，无有安住而安住。如是安住于此状态，不为散乱所动，即是所谓的‘等持’。于无有可安住之状态中安住，如是亦无‘我已入定’或‘我已出定’之傲慢。为何如此？因为已完全了知诸法之本性。 第二，后得行持一体之方式：简述根本经部的修行，补充殊胜方便的修行，阐述由戏论所作之对境，如何转为无戏论之显现。 首先，从等持中出定之时，一切显现之色等，皆以显空无执、如幻如化的方式行持。一切声音，皆以声空无执、如回音般的方式行持。一切念头、分别之影像，皆以明空无别、如梦境般的方式行持。正如经中所说：‘若人知此法，如幻如化，无有犹豫，回归于学，勤加修习。’ 第二，补充殊胜方便的修行：若自身主要修持甚深密咒，则应安住于自明空无别的生起次第中，并将一切显现如是行持于道上。于此，亦可将本尊之生起次第融入一体。若能掌握甚深见解，则能迅速证悟，而众多修行在关键时刻却收效甚微。例如，当梦境或中阴之景象猛烈生起之时，将自身融入一体之行者，专注于修持唯一的生起圆满次第，方能有所助益。
English
If one understands this meaning, no one will fall into samsara, There is no origination, and no suffering. If one understands such a meaning, one can cut through the bhumis and paths all at once, without needing to progress gradually, because there is no path. In short, understanding that all dharmas are the self-display of the mind cuts off external clinging; understanding that the nature of the mind is not established in any way, that it is emptiness, cuts off internal clinging; in emptiness, finding nothing to look at or practice, letting awareness rest naturally, cuts off secret clinging; since there is no other object to be accomplished other than this meaning, it cuts off ultimate clinging. That mind, free from all clinging, abiding in boundlessness, is the supreme practice. As it is said: 'No place is the place, this is what the Victorious Ones have said.' Like clouds in the sky, abiding without abiding. Remaining in such a state without distraction is called 'samadhi'. Abiding in a state where there is nothing to abide in, there is no arrogance of 'I am in samadhi' or 'I am out of samadhi'. Why? Because the nature of dharmas is fully known. Second, the way to carry the post-meditation as one: Briefly describe the practice of the root sutras, supplement the practice of supreme methods, and explain how the appearance of objects made by elaboration transforms into non-elaboration. First, when arising from samadhi into post-meditation, all appearances such as forms are carried on the path as illusion-like, free from clinging to appearance and emptiness. All sounds are carried on the path as echo-like, free from clinging to sound and emptiness. All memories and conceptual images are carried on the path as dream-like, inseparable from awareness and emptiness. As it is said: 'Whoever knows this dharma as emanation and illusion, without doubt, returns to learning and diligently practices.' Second, supplementing the practice of supreme methods: If one mainly practices profound secret mantra, one should abide in the generation stage of self-luminous emptiness and inseparability, and carry all appearances on the path in that way. Here, one can also integrate the generation stage of a single yidam deity. If one grasps the profound view, the path will be quickly realized, while many practices are of little help when needed. For example, when the appearances of dreams or the bardo arise intensely, the practitioner who has integrated himself, focusing on the practice of the single generation-completion stage, will be benefited. -------------------------------------------------------------------------------- 2