Tibetan
བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་སོ། ། 2-252 གཉིས་པ་དབང་པོ་དྲུག་གི་གྲོལ་ཚུལ་ནི། སྟོང་ཉིད་རང་ངོ་འཕྲོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་ལ། མིག་མེད། རྣ་བ་མེད། སྣ་མེད། ལྕེ་མེད། ལུས་མེད། ཡིད་མེད་ཅེས་པའོ། །གསུམ་པ་ཡུལ་དྲུག་ གི་གྲོལ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་ལ་མ་རྒྱུས་པས་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་དྲུག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་དེ། གཟུགས་མེད། སྒྲ་མེད། དྲི་མེད། རོ་མེད། རེག་བྱ་མེད། ཆོས་མེད་ དོ་ཞེས་པའོ། །བཞི་པ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲོལ་ཚུལ་ནི། དབང་པོ་དྲུག་རྟོག་མེད་དུ་ཤར། ཡུལ་དྲུག་རང་སྣང་དུ་ཤེས། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གི་འཛིན་པ་ཆོད་པས་ཏེ། མིག་གི་ཁམས་མེད་པ་ ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་མེད། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་བརྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གྲོལ་ཚུལ་ནི། མ་རིག་པ་མེད། མ་རིག་པ་ཟད་པ་མེད་ པ་ནས་རྒ་ཤི་མེད། རྒ་ཤི་ཟད་པའི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པས་བསྟན། འདིའི་དོན་མདོར་བསྡུ་ན། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཟབ་མོའི་གཤིས་ལ་ཀུན་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གྲུབ་ པ་མེད་ཀྱང་། སྦས་དོན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་འཆར་སྒོ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས། ལུགས་འབྱུང་དུ་ཤར་བ་ལས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཚུལ་དང་། རྣམ་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་ཤར་བ་ལས་གྲོལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཚུལ་གཉིས་སུ་འདུས་མོད། 2-253 དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འཁོར་བ་འབྱུང་ཚུལ་དང་། རྣམ་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་མྱ་འདས་ཐོབ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་ པོ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་སངས་རྒྱས་སུ་ཡེ་ནས་གནས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པས་རང་ངོ་མ་ཤེས་ཤིང་མ་རིག མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་བསགས་ཏེ། རྣམ་པར་ ཤེས་པ་རིག་རིག་པོར་ཤར། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་སྤུ་རིས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ནི་འདིའོ། །ཕ་གི་ནི་ཕ་གིའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད། གང་དུ་ཤེས་ན་མིང་དང་གཟུགས་སུ་ཤེས། གང་གིས་ཤེས་ ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་ཤེས། མིང་གཟུགས་ལས་སྐྱེ་མཆེད་མཆེད་པས། ཡུལ་དབང་ཕྲད་པའི་རེག་པ་བྱུང་། རེག་པས་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་། མྱོང་བས་སྲེད་པ་སྐྱེས། སྲེད་པས་མངལ་དུ་ཞུགས། ཞུགས་པས་སྲིད་ པ་འཁོར་བར་ལུས་ལེན། ལུས་བླངས་པས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ་འདི་བྱུང་ངོ་། ། གཉིས་པ་རྣམ་བྱང་གི་ རྟེན་འབྲེལ་ལས་མྱང་འདས་ཐོབ་ཚུལ་ནི། བླ་མ་དམ་པའི་མན་ངག་གིས་གནས་ལུགས་ཟབ་མོ་ངོ་སྤྲད་པ་ལས། མ་རིག་པ་ཡུལ་མེད་དུ་དག འདུ་བྱེད་རྩ་བ་དང་བྲལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་སྟོང
Chinese
不应心怀偏颇。 第二，六根的解脱方式是：因证悟空性本面，于空性之体性中，无眼，无耳，无鼻，无舌，无身，无意。第三，六境的解脱方式是：如是，由于能取之六根不执著于所取之境，故无有执著色、声等六境，即无色，无声，无香，无味，无触，无法。第四，十八界的解脱方式是：六根显现为无分别，六境认知为自显现，六识之执著断除，即从无眼界乃至无意界，甚至无意之识界。第五，十二缘起的解脱方式是：以‘无无明，亦无无明尽，乃至无老死，亦无老死尽’来表示。简而言之，直接显示的是，在甚深空性的体性中，并未成立俱生之十二缘起支分；而隐藏的意义是，在空性的显现之门中，从俱生烦恼之十二缘起支分，以顺生方式显现而流转轮回的方式，以及从清净之十二缘起支分以逆转方式显现而获得解脱涅槃的方式，二者皆包含于此。 进一步解释，从俱生烦恼之缘起产生轮回的方式，以及从清净之缘起获得涅槃的方式，共有两种。第一种是：心性本为如来藏，自性清净之佛陀，然因俱生之无明而不识自性，生起无明。由无明之缘故，积聚造作之业，使心识清晰显现。心识将境分为不同类别，认知‘此为此，彼为彼’。于何处认知？于名与色中认知。由何认知？由六处认知。由名色生出六处，根境相触而生触觉，由触觉而体验感受，由感受而生贪欲，由贪欲而入胎，入胎而于轮回中受生，受生而有生老病死等，此乃轮回痛苦之聚合。第二种是从清净之缘起获得涅槃的方式：由上师殊胜之口诀开示甚深之实相，使无明于无所缘中寂灭，行与根本分离，心识于自性中空寂。
English
One should not be biased. Second, the way to liberate the six sense faculties is: by realizing the self-face of emptiness, in the nature of emptiness, there is no eye, no ear, no nose, no tongue, no body, no mind. Third, the way to liberate the six objects is: thus, because the six sense faculties that grasp objects do not cling to the objects, there is no grasping of the six objects such as form and sound, that is, no form, no sound, no smell, no taste, no touch, no dharma. Fourth, the way to liberate the eighteen realms is: the six sense faculties arise without conceptualization, the six objects are known as self-appearance, and the grasping of the six consciousness aggregates is cut off, that is, from the absence of the eye realm to the absence of the mind realm, and even to the absence of the mind consciousness realm. Fifth, the way to liberate the twelve links of dependent origination is: it is shown by 'no ignorance, no extinction of ignorance, and even no old age and death, no extinction of old age and death'. To sum up, what is directly shown is that in the nature of profound emptiness, the twelve links of dependent origination that arise together are not established; while the hidden meaning is that in the gateway of the manifestation of emptiness, the twelve links of dependent origination of co-emergent afflictions manifest in a forward manner, leading to wandering in samsara, and the twelve links of dependent origination of purification manifest in a reverse manner, leading to the attainment of liberation and nirvana. Both are included here. To explain further, there are two ways: how samsara arises from the dependent origination of co-emergent afflictions, and how nirvana is attained from the dependent origination of purification. The first is: the nature of mind is the essence of the Sugata (Tathāgatagarbha), the Buddha of naturally pure essence, but due to co-emergent ignorance, one does not recognize one's own nature, and ignorance arises. Due to the condition of ignorance, actions are accumulated, causing consciousness to arise clearly. Consciousness divides objects into different categories, recognizing 'this is this, that is that'. Where is it recognized? It is recognized in name and form. By what is it recognized? It is recognized by the six sense sources. From name and form arise the six sense sources, and when the senses and objects meet, contact arises. From contact, feelings are experienced. From feelings, craving arises. From craving, one enters the womb. Entering the womb leads to taking a body in samsara. Taking a body leads to birth, old age, sickness, death, and so on, this is the aggregation of suffering in samsara. The second is the way to attain nirvana from the dependent origination of purification: through the instructions of the supreme Guru, the profound reality is revealed, causing ignorance to cease in the absence of an object, actions to be separated from their root, and consciousness to be empty in its own nature. -------------------------------------------------------------------------------- ་དུ་ཡལ་ཏེ། 2-254
Tibetan
མིང་དང་གཟུགས་སུ་མ་བཟུང་། མ་བཟུང་བས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རང་སྣང་དུ་དག དག་པས་ཡུལ་ལ་རང་རྒྱུད་དུ་མ་རེག མ་རེག་པས་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་། མ་མྱོང་བས་མྱོང་བ་ལ་ སྲེད་པ་མ་སྐྱེས། མ་སྲེད་པས་མངལ་དུ་མ་ཞུགས་ཏེ་སྲིད་པ་འཁོར་བར་ལུས་མི་ལེན། ལུས་མ་བླངས་པས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ རོ། །འོ་ན་འདིར་སྲིད་པའི་འོག་ཏུ་ལེན་པ་བཤད་པ་དང་། མདོ་བསྟན་བཅོས་ཕལ་མོ་ཆེ་ལས་ལེན་པའི་འོག་ཏུ་སྲིད་པ་བཤད་པ་གཉིས་གོ་རིམ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། སྲིད་པའི་ སྒྲ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལ། འཁོར་བ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་སྲིད་པར་བཤད་པ་དང་། སྲིད་པ་འཁོར་བ་ཞེས་འཁོར་བ་སྤྱི་ལ་སྲིད་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། མདོ་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ་ནི་གོ་ རིམ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དྲུག་པ་བདེན་པ་བཞིའི་གྲོལ་ཚུལ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མེད་ཞེས་པས་བསྟན། དེ་ཡང་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ཅི་རིགས་པས་བསྡུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཉོན་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། 2-255 སྡུག་ཀུན་འགགས་པའི་འགོག་པ་དང་། འགོག་པ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བརྩོན་པའི་ལམ་མེད་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འཆར་སྒོ་ལ་སྡུག་ཀུན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འཁོར་བ་དང་། འགོག་ལམ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་བསྡུས་ པའི་མྱང་འདས་འཆར་ཞེས་པའོ། །བདུན་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲོལ་ཚུལ་ནི། ཡེ་ཤེས་མེད། ཐོབ་པ་མེད། མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པས་བསྟན། དེའི་དོན་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ པའི་ངང་དུ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་ནས་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལས་འདས་ཏེ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་རྒྱུད་པ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་མེད་ཅེས་དང་། དེ་ལྟར་རང་སྣང་འཁྲུལ་པ་གྲོལ་ བ་ཙམ་ལས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་མིག་རྣ་བ་ཅན་འཐོབ་རྒྱུ་མེད་པས་ཐོབ་པ་མེད་ཅེས་དང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་གཞན་སྣང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཁྱེན་ པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ། གདུལ་བྱ་ལ་མི་འགག་པར་སྣང་བས་ན་མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་སྦས་དོན་གསལ་རིག་སེམས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནས་བཤད་ཚུལ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ དོན་ཚན་དེ་དག་འདི་ལྟར་ཡང་སྦྱར་ཏེ། གཟུགས་སེམས་སོ། །སེམས་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སེམས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། ། 2-256 ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་དེ། མཚན་ཉིད་མེད་པ། ཞེས་སོགས་སུ་སྦྱོར་ཚུལ་སྦས་དོན་ནོ། ། འད
Chinese
消融于法界之中。 不执著名相，不执著则六处清净自显。清净则不以自性触及外境，不触及则不体验感受。不体验则不生起对感受的贪恋，不贪恋则不入胎，不于轮回中受生。不受生则解脱生老病死的痛苦，证得涅槃。 那么，这里所说的‘有’之后是‘取’，而大多数经论中说的是‘取’之后是‘有’，这二者的顺序是否矛盾呢？不矛盾。因为‘有’这个词所指的对象有两种：一是成就轮回的业力称为‘有’，二是‘有’即轮回，指整个轮回。经论中所说的是第一种顺序，而这里是按照后一种顺序说的，所以没有错误。 第六，四谛的解脱方式：同样以‘无苦’、‘无集’、‘无灭’、‘无道’来表示。也就是说，在甚深空性的本性中，痛苦包含了三苦，所以是‘无苦’；烦恼和业包含了有漏之业，所以是‘无集’；痛苦和集谛灭尽是‘无灭’；为了获得灭谛而精进是‘无道’。然而，在空性的显现中，痛苦和集谛以因果关系包含了轮回，灭谛和道谛以因果关系包含了涅槃。 第七，身和智慧的解脱方式：以‘无智’、‘无得’、‘亦无不得’来表示。其含义是，在法界自性清净的状态中，觉性融入智慧，超越了能知和所知的分别，因此没有自性的智慧，所以是‘无智’。像这样，仅仅是自显的迷乱得以解脱，除此之外，并没有一个具有眼耳鼻舌的‘佛’可以获得，所以是‘无得’。即便如此，由于愿力的作用，在外境显现中，仍然具有色身和智慧，并且持续不断地利益着所化众生，所以是‘亦无不得’。 第二，从隐义光明觉性的角度来解释：可以将之前所说的要点这样理解：色即是心，心即是色。色不异于心。同样，感受、想、行、识也是如此。 舍利子，一切法皆是心，无自性等等，这种结合方式就是隐义。
English
dissolving into the Dharmadhatu. Not grasping at names and forms; without grasping, the six sense bases are pure and self-illuminating. Being pure, they do not touch external objects with inherent existence. Not touching, they do not experience feelings. Not experiencing, craving for experience does not arise. Not craving, they do not enter the womb, and do not take a body in cyclic existence. Not taking a body, they are liberated from the suffering of birth, aging, sickness, and death, and attain Nirvana. Now, if here it is said that 'existence' is followed by 'grasping,' while most sutras and treatises say that 'grasping' is followed by 'existence,' is there a contradiction in the order? There is no contradiction. Because the object to which the word 'existence' refers has two meanings: one is that the actions that accomplish cyclic existence are called 'existence,' and the other is that 'existence' is cyclic existence, referring to the entirety of cyclic existence. What is said in the sutras and treatises follows the first order, while here it follows the latter order, so there is no error. Sixth, the way the Four Noble Truths are liberated: similarly, it is indicated by 'no suffering,' 'no origin,' 'no cessation,' and 'no path.' That is, in the nature of profound emptiness, suffering includes the three kinds of suffering, so it is 'no suffering'; afflictions and actions include contaminated actions, so it is 'no origin'; the cessation of suffering and its origin is 'no cessation'; striving to attain cessation is 'no path.' However, in the manifestation of emptiness, suffering and its origin include cyclic existence through cause and effect, and cessation and the path include Nirvana through cause and effect. Seventh, the way the body and wisdom are liberated: it is indicated by 'no wisdom,' 'no attainment,' and 'also no non-attainment.' Its meaning is that in the state of the naturally pure Dharmadhatu, awareness dissolves into wisdom, transcending the distinction between knower and known, so there is no self-existent wisdom, hence 'no wisdom.' In this way, merely the self-manifesting delusion is liberated, and apart from that, there is no 'Buddha' with eyes, ears, nose, and tongue to be attained, so it is 'no attainment.' Even so, due to the power of aspiration, in the external manifestation, there is still a form body and wisdom, and it continuously benefits beings to be tamed, so it is 'also no non-attainment.' Second, explaining from the perspective of the hidden meaning of luminous awareness: the points mentioned earlier can also be applied in this way: form is mind, mind is form. Form is not different from mind. Similarly, feeling, perception, formation, and consciousness are also like this. Shariputra (舍利弗，Śāriputra), all dharmas are mind, without characteristics, etc. This way of combining is the hidden meaning. --------------------------------------------------------------------------------