Tibetan
ལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ངོས་གཟུང་བ་ལ། བདག་རང་འཆི་ 2-1-37a བའི་དུས་སུ་ཤེད་ཀྱིས་ནུས་ན་ལུས་ཙོག་པུར་འདུག་ལ། སློབ་མའམ་གྲོགས་པོ་གཅིག་གིས་རྒྱབ་ནས་བརྟེན་ལ། ང་ཤི་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་ངའི་རོ་འདི་ལོང་ཡོད་ན་ཞག་གསུམ་ལོང་མེད་ན་ཞག་གཅིག་ཏུ་ཡེ་མ་སྒུལ་ཅིག་བྱས་ལ། དེ་ནས་རང་གི་ལྟེ་བ་ནས་སོར་བཞིའི་ལྐོག་ཙམ་དུ་རྩ་གསུམ་འདོམ་པའི་སོད་(སོར་)གསུམ་དུ། རྩ་པདྨ་འདབ་མ་བཞི་ལ་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་དང་[ནད་གཡོག་པ་དེས་ཀྱང་བརྟེན་པ་དེ་གོ་ལེ་ལངས་སོ་རོ་མ་འགུལ་བར་བསྒུལ་ན་འདི་འོད་གསལ་མི་ཟིན་པས་གཅིག་ཏུ་ཡེ་མ་བསྒུམ(བསྒུལ།)[ནད་གཡོག་པ་དེས་ཀྱང་བརྟེན་པ་དེ་གོ་ལེ་ལངས་སོ་རོ་མ་འགུལ་བར་བསྒུལ་ན་འདི་འོད་གསལ་མི་ཟིན་པས་གཅིག་ཏུ་ཡེ་མ་བསྒུམ(བསྒུལ།)]] བཅས་པ་ཅིག་བསྒོམ། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཨ་ཅིག་བསྒོམ། མདུན་གྱི་པདྨ་ཨ། ཁ་དོག་{དམར་པོའི་གཡས་ཀྱི་འདབ་མ་རུ་ལ་ནུ། རྒྱབ་ཀྱི་}འདབ་མ་ལ་ཏ། གཡོན་གྱི་འདབ་མ་ལ་ར་གསལ་བར་བསྒོམས་ལ། དེ་ནས་འབྱུང་བ་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ། ནད་གཡོག་པས་བལྟ་རྒྱུ་ལ་ལུས་ཟུངས་ནི་ངོ་གདོང་ས་གོས་པ་རྣ་བ་ཆག་པ་སྣ་ཞོམ་པ་ཅིག་འབྱུང་། དེའི་དུས་སུ་དང་པོ་འཆི་བ་པོ་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ལོང་ལོང་བ་ཅིག་འབྱུང་། དེ་ལྟར་ཡང་གུར་ལེའུ་བཞི་པ་ནས། དང་པོ་སྤྲིན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཞེས་བཤད་པས། དེའི་དུས་སུ་མདུན་གྱི་ཨ་ལ་ཤེས་པ་གཞག དེ་ནས་ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་ནད་གཡོག་པས་བལྟ་རྒྱུ་ལ་ཁ་ཆུ་དང་སྣ་ཆུ་ཐམས་ཅད་འོར་ཅིག་ཕྱིར་བྱུང་ནས་དེ་ནས་ 2-1-37b སིང་གིས་སྐམས་ནས་འགྲོ། འཆི་བ་པོ་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་བའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་བུན་བུན་པ་ཞིག་འབྱུང་། དེ་ལྟར་ཡང་། གཉིས་པ་དུ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་བཤད་པས། དེའི་དུས་སུ་གཡས་ཀྱི་ནུ་ལ་ཤེས་པ་གཞག དེ་ནས་མེ་རླུང་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་ནད་གཡོག་པས་ལྟ་རྒྱུ་ལ་ལུས་ཀྱི་དྲོད་ཤོར་རྡོ་བ་བཞིན་དུ་གྲང་ལྷང་གིས་འགྲོ། འཆི་བ་པོ་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཆེས་མི་གསལ་བ་ཅིག་འབྱུང་། དེ་ལྟར་ཡང་། གསུམ་པ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་དངོས། ཞེས་བཤད་པས་དེའི་དུས་སུ་རྒྱབ་ཀྱི་ཏ་ལ་ཤེས་པ་བཞག དེ་ནས་རླུང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ། [ལེན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ།] ནད་གཡོག་པས་ལྟ་རྒྱུ་ལ་དབུགས་ངར་ངར་པོ་ཤ་ཤྭ་པོ་འབྱུང་། དེ་ནི་འཆི་བ་པོ་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མར་མེའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་བཀྲ་ལམ་མེ་གསལ་བ་གཅིག་འབྱུང་། དེ་ལྟར་ཡང་། བཞི་པ་མར་མེ་གསལ་འབར་བའོ། །ཞེས་བཤད་པས་དེའི་དུས་སུ་གཡོན་གྱི་ར་ལ་ཤེས་པ་བཞག དེ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་སྣང
Chinese
为了依靠（上师）辨认法身，当自己临终时，如果还有力气，就保持身体坐直的姿势，让一位弟子或朋友从背后扶住。我死后，如果你们能守住我的遗体，就守三天；如果不能，就守一天，绝对不要动。然后，观想在自己肚脐下方四指宽的地方，有三指宽的脉轮，脉轮上有四瓣莲花，中间是中心。 [护理人员也要扶好，如果稍微动一下，遗体晃动，就无法领悟光明，所以绝对不能动。] 观想中间的中心有一个藏文“阿”字（ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，无）。前面的莲花瓣上有藏文“阿”字（ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，无），颜色是红色；右边的莲花瓣上有藏文“努”字（ནུ，梵文天城体：नु，梵文罗马拟音：nu，无）；后面的莲花瓣上有藏文“塔”字（ཏ，梵文天城体：त，梵文罗马拟音：ta，无）；左边的莲花瓣上有藏文“ra”字（ར，梵文天城体：र，梵文罗马拟音：ra，无），要观想清楚。 然后，当四大中的地融入水时，护理人员会看到临终者的身体出现变化，如面色苍白、耳朵下垂、鼻子塌陷等。这时，临终者自己的意识会感到一切显现和声音都像云彩一样，模糊不清。正如《古鲁经》第四品所说：‘最初如云之状’。此时，将意识放在前面的“阿”字上。 然后，当水融入火时，护理人员会看到临终者的口水和鼻涕都流出来，然后慢慢干涸。临终者自己的意识会感到一切显现和声音都像烟雾一样，昏暗不明。正如经中所说：‘其次如烟之状’。此时，将意识放在右边的“努”字上。 然后，当火融入风时，护理人员会看到临终者的体温消失，身体像石头一样冰冷。临终者自己的意识会感到一切显现和声音都像萤火虫一样，非常微弱。正如经中所说：‘第三如萤火虫’。此时，将意识放在后面的“塔”字上。 然后，当风融入识时，[呼吸在一瞬间停止。] 护理人员会看到临终者的呼吸变得急促而微弱。这时，临终者自己的意识会感到一切显现和声音都像明亮的灯火一样，清晰明亮。正如经中所说：‘第四如明灯’。此时，将意识放在左边的“ra”字上。 然后，当识融入光明时
English
In order to rely on (the Guru) to recognize the Dharmakaya (chos kyi sku), when you are about to die, if you still have the strength, keep your body in a straight sitting posture, and have a disciple or friend support you from behind. After I die, if you can keep my body, keep it for three days; if you can't, keep it for one day, and absolutely do not move it. Then, visualize a chakra (脉轮) three fingers wide, four fingers below your navel, with four lotus petals and a center in the middle. [The caregiver should also hold it steady, and if it moves slightly, the body will shake, and the light cannot be realized, so it must not be moved.] Visualize a Tibetan letter 'A' (ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，无) in the center. On the front lotus petal is the Tibetan letter 'A' (ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，无), which is red; on the right lotus petal is the Tibetan letter 'Nu' (ནུ，梵文天城体：नु，梵文罗马拟音：nu，无); on the back lotus petal is the Tibetan letter 'Ta' (ཏ，梵文天城体：त，梵文罗马拟音：ta，无); on the left lotus petal is the Tibetan letter 'Ra' (ར，梵文天城体：र，梵文罗马拟音：ra，无), visualize them clearly. Then, when earth dissolves into water, the caregiver will see changes in the dying person's body, such as a pale face, drooping ears, and a collapsed nose. At this time, the dying person's own consciousness will feel that all appearances and sounds are like clouds, blurry and unclear. As it says in the fourth chapter of the Kuru Sutra: 'Initially, like the appearance of clouds.' At this time, place the consciousness on the 'A' in front. Then, when water dissolves into fire, the caregiver will see the dying person's saliva and nasal mucus flowing out, and then slowly drying up. The dying person's own consciousness will feel that all appearances and sounds are like smoke, dim and unclear. As it says in the sutra: 'Secondly, like the appearance of smoke.' At this time, place the consciousness on the 'Nu' on the right. Then, when fire dissolves into wind, the caregiver will see the dying person's body temperature disappear, and the body will become cold like a stone. The dying person's own consciousness will feel that all appearances and sounds are like fireflies, very faint. As it says in the sutra: 'Thirdly, like fireflies.' At this time, place the consciousness on the 'Ta' in the back. Then, when wind dissolves into consciousness, [breathing stops in an instant.] The caregiver will see the dying person's breathing become rapid and weak. At this time, the dying person's own consciousness will feel that all appearances and sounds are like a bright lamp, clear and bright. As it says in the sutra: 'Fourthly, like a bright lamp.' At this time, place the consciousness on the 'Ra' on the left. Then, when consciousness dissolves into light --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་བ་རགས་[ཡུན་རིང་བ་མིན་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ།] པ་རགས་པ་ཕྲ་བ་ཕྲ་བ་ཤིན་ཏུ་འཕྲ་བ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་ནད་གཡོག་པས་ལྟ་རྒྱུ་ལ། ལུས་ལ་གཡོ་འགུལ་མེད་ 2-1-38a དབུགས་ལ་འབྱུང་རྔུབ་མེད་དེ་ནད་པ་དེ་ཤི་ནས་གདའ་བྱ་བ་ལས་མེད། འཆི་བ་པོ་རང་གི་ཤེས་པ་དེ་ཅུང་ཞིག་མི་འཕོ། དེའི་དུས་སུ་དབུས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཨ་ལ་ཤེས་པ་བཞག་ལ་སྔར་གྱི་བསྒོམས་པའི་ཉམས་ལ་བློ་ལྡེང་གིས་བཞག་པས། དེའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅི་ལྟ་བ་ཅིག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། སྔར་གྱི་བསྒོམ་ཉམས་གཉིས་འདྲེས་ན་དེ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་། ལྔ་པ་རྟགས་སུ་སྣང་བ་ནི། སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ-འི-་རྒྱུ་དེ་སྟེ། །དངོས་གྲུབ་ངེས་བཟུང་ཉེ་བ་ཡིན། །ཞེས་པས་བར་དོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡང་མི་སྲིད་གསུང་ངོ་།། །།དེ་རྣམས་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་པ་དང་བསྟུན་པ་ཡིན། ལག་ལེན་ལ་དེ་རྣམས་འགྱངས་ལྡས་འགྲོ་བས་རྩ་གསུམ་འདོམ་པའི་མདོ་གསུམ་དུ་རྩ་པདྨ་འདབ་མ་བཞི་ལ་དབུས་[འདི་ལ་ཕྱི་རྟགས་དེ་བྱུང་ན་རྟོགས་སླ་བ་ཟེར་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ལས་སོགས་ཀྱང་གསུངས་པ་ལགས་གསུང་ངོ་། །[འདི་ལ་ཕྱི་རྟགས་དེ་བྱུང་ན་རྟོགས་སླ་བ་ཟེར་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ལས་སོགས་ཀྱང་གསུངས་པ་ལགས་གསུང་ངོ་། །བླ་ཆེན།]བླ་ཆེན།] ཀྱི་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པ་ཅིག་བསྒོམ། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཨ་ཅིག་བསྒོམ། མདུན་གྱི་ལ་ཨ། གཡས་སུ་ནུ། རྒྱབ་ཏུ་ཏ། གཡོན་དུ་ར། གསལ་བར་བསྒོམས་ནས། རྟགས་ཚོ་མ་བྱུང་ཡང་རུང་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། དང་པོ་མདུན་གྱི་ཨ་ལ་ཤེས་ 2-1-38b པ་བཞག དེ་ནས་ནུ། དེ་ནས་ཏ། དེ་ནས་ར་ལ་ཤེས་པ་བཞག་དེ་ནས་དབུས་ཀྱི་ཨ་ལ་ཤེས་པ་དུར་གྱིས་བཅུག་ནས་སྔར་གྱི་སྒོམ་པའི་ཉམས་ལ་བློ་ལྡེང་གིས་བཞག་སྟེས། དེའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་ལྟ་བ་ཅིག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། སྒོམས་པའི་ཉམས་གཉིས་འདྲེས་ནས་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པ་ཡིན། དེ་ནས་བར་དོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་གསུངས། [བར་དོ་ཟིན་པའི་རྟགས་སུ།] དེའི་རོ་ཡང་འོད་དང་ལྡན་པ་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པ་སྐུམ་ཞུ་ལེ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡིན་གསུངས། དེས་ནི་བར་དོ་དང་པོ་འཆི་ཁའི་འོད་གསལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་སྐུ་ངོས་གཟུང་བར་བཤད་དོ།། ༈ །། ༈ བར་དོ་གཉིས་པ་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་ངོས་གཟུང་བ། དེ་ནས་བར་དོ་གཉིས་པ་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་ངོས་གཟུང་བ་ལ། བར་དོ་དང་པོ་འཆི་ཁའི་འོད་གསལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་སྐུ་ངོས་མ་ཟིན་ན་ཤི་ནས་བར་དོ་ཞག་གཉིས་ཚན་གཅིག་གནས་ཀྱང་གཉིས་ཚན་དང་པོ་ལ་མ་ཟིན་ན། དེ་ནས་ཟིན་པར་ད
Chinese
当死亡临近时，在极短的时间内，病人的呼吸变得极其微弱，直至完全消失。此时，照料者会观察到病人身体不再动弹，呼吸也停止了。这时，人们只能说病人已经去世。然而，亡者的意识并不会立即转移。此时，应将意识集中于中央的字母阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿），并保持先前禅修的体验。这样，所有众生都会自然而然地在心中生起法身（chos sku）。如果先前的禅修体验与此相结合，就能立即获得法身的果位。此外，第五个征兆显现为如同无云晴空。这是通往一切智智（tham-cad mkhyen-pa）的因，是确定获得成就的途径。因此，据说在中有（bar do）中，一切都不可能升起。这些都与密续的解释相符。在实践中，这些步骤需要灵活运用。在三根本（rtsa gsum）的三个要点中，观想四个花瓣的根脉莲花，以及中央的中心。据说，如果出现外部的征兆，就更容易理解。观想中央的中心有一个字母阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）。前方是阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿），右边是努（藏文：ནུ，梵文天城体：नु，梵文罗马拟音：nu，汉语字面意思：努），后方是塔（藏文：ཏ，梵文天城体：त，梵文罗马拟音：ta，汉语字面意思：塔），左边是Ra（藏文：ར，梵文天城体：र，梵文罗马拟音：ra，汉语字面意思：Ra），清晰地观想。无论是否出现征兆，首先将意识集中于前方的阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿），然后是努（藏文：ནུ，梵文天城体：नु，梵文罗马拟音：nu，汉语字面意思：努），然后是塔（藏文：ཏ，梵文天城体：त，梵文罗马拟音：ta，汉语字面意思：塔），然后是Ra（藏文：ར，梵文天城体：र，梵文罗马拟音：ra，汉语字面意思：Ra），最后将意识牢固地置于中央的阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿），并保持先前禅修的体验。这样，所有众生都会自然而然地在心中生起法身，先前的禅修体验与此相结合，就能获得法身的果位。据说，这样就不会在中有中升起。作为证悟中有的标志，会出现一种明亮、有色、收缩的光芒。因此，据说依靠第一个中有，即临终的光明，可以识别法身。 接下来是依靠第二个中有，即清净与不清净的幻身，来识别双运身（zung 'jug）。 如果未能依靠第一个中有，即临终的光明，来识别法身，那么死后会在中有中停留两周。如果在第一个两周内未能识别，那么之后识别起来会更加困难。
English
As death approaches, in an instant [not long], the patient's breath becomes extremely subtle, thinning to the point of disappearing. At this time, the caregiver should observe that the body is motionless and there is no breathing. Then, one can only say that the patient has died. However, the consciousness of the deceased does not immediately transfer. At this time, place the consciousness on the letter A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿) in the center, and maintain the experience of previous meditation with full attention. In that moment, all sentient beings will spontaneously generate the Dharmakaya (chos sku) in their minds. If the previous meditation experience is combined with this, the fruit of Dharmakaya will be attained immediately. Furthermore, the fifth sign appears as a cloudless sky. This is the cause of omniscience (tham-cad mkhyen-pa), and it is the path to definitely grasping accomplishment. Therefore, it is said that in the Bardo (bar do), it is impossible for anything to arise. These are in accordance with the explanations of the tantras. In practice, these steps require flexibility. In the three essential points of the Three Roots (rtsa gsum), visualize the root lotus with four petals and the center in the middle. It is said that if external signs appear, it is easier to understand. Visualize the letter A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿) in the center of the middle. In front is A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿), on the right is Nu (藏文：ནུ，梵文天城体：नु，梵文罗马拟音：nu，汉语字面意思：努), behind is Ta (藏文：ཏ，梵文天城体：त，梵文罗马拟音：ta，汉语字面意思：塔), and on the left is Ra (藏文：ར，梵文天城体：र，梵文罗马拟音：ra，汉语字面意思：Ra), visualize them clearly. Whether or not signs appear, first place the consciousness on the A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿) in front, then on Nu (藏文：ནུ，梵文天城体：नु，梵文罗马拟音：nu，汉语字面意思：努), then on Ta (藏文：ཏ，梵文天城体：त，梵文罗马拟音：ta，汉语字面意思：塔), then on Ra (藏文：ར，梵文天城体：र，梵文罗马拟音：ra，汉语字面意思：Ra), and finally firmly place the consciousness on the A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿) in the center, and maintain the experience of previous meditation. In that moment, all sentient beings will spontaneously generate the Dharmakaya in their minds, and the previous meditation experience combined with this will lead to the attainment of the fruit of Dharmakaya. It is said that in this way, one will not arise in the Bardo. As a sign of realizing the Bardo, a bright, colored, contracting light will appear. Therefore, it is said that relying on the first Bardo, the clear light of death, one can recognize the Dharmakaya. Next is relying on the second Bardo, the pure and impure illusory body, to recognize the Yuganaddha body (zung 'jug). If one fails to recognize the Dharmakaya by relying on the first Bardo, the clear light of death, then after death, one will remain in the Bardo for two weeks. If one fails to recognize it in the first two weeks, it will be even more difficult to recognize it later. --------------------------------------------------------------------------------