Tibetan
ེད་ཀྱི་གཞན་སེལ་གཉིས། མཚན་ཉིད་རིམ་པ་བཞིན་རང་གི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་རྟོག་གིས་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་། ནུས་པ་རྣམ་པར་བསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ཆོས་སོ། ། 2-964 རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ། དངོས་མེད། གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་དོན་གསུམ། ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་བློ་སེལ་དང་སྒྲ་སེལ་གཉིས་ཞེས་སོགས་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་སྣང་བའི་སྒྲུབ་པ་དང་སེལ་བའི་ སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དེས། སྣང་འཇུག་དང་སྒྲུབ་འཇུག་གི་དུས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆོད་ཀྱང་། དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་སྒྲུབ་པའི་གོ་མི་ཆོད། དགག་པ་ལ་མ་ཡིན་དགག་དང་། མེད་ དགག་གཉིས་ཡོད་པའི་མ་ཡིན་དགག་དེ་སེལ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་། སྤྱིར་དགག་པ་གོ་ཆོད་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། གཞན་སེལ་ལམ་སྤྱི་མཚན་ཡིན་ན། དགག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་སོགས་བྲིས་སོ། ། འོ་ན་ཁྱོད་ལ་ཡང་། གཞན་སེལ་ཡིན་ན། དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་དང་། དངོས་མེད་ཀྱི་གཞན་སེལ་གང་རུང་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གཞན་སེལ་ལ་དེ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཤེས་བྱ་ཆོས་ ཅན་གྱིས་ཤོག །འདོད་ན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཞན་སེལ་དེ་གཉིས་གང་རུང་མིན་པའི་གཞན་སེལ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དེར་ཐལ། ཁྱེད་རང་གིས་རིགས་གཏེར་ཊཱིཀྐར། མེད་པ་གཞན་སེལ་ མེད་དགག་ཏུ། །བཤད་པ་ལྟར་ན་ཤེས་བྱ་སོགས། །མ་ཡིན་དགག་གི་ཁྱད་པར་འགའ། །གཉིས་པོར་བསྡུས་ནུས་མིན་པ་ཡི། །ཕུང་གསུམ་པ་རྣམས་དངོས་པོ་དང་། །དངོས་མེད་དང་ནི་གཉིས་ཀ་ལ། །བརྟེན་པའི་སྒྲ་དོན་ཞེས་བྱ་བ། ། 2-965 རྣམ་གསུམ་བཤད་པ་དེར་འདུས་སོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཁས་པ་གོ་ཤཱག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། དངོས་མེད་ཀྱི་གཞན་སེལ་དང་། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དོན་གཅིག་ཏུ་མཛད་པས། རང་ཉིད་ལ་ དཀའ་གནད་དུ་མ་ཤར་བའི་ཚེ། དཔལ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས། དཀའ་གནད་དེ་གསལ་པོར་གཟིགས་ཏེ་ཐོག་མར། སེལ་བ་ལ་ནི་སེལ་ངོ་ཡི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་གཉིས་པོ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་གཞན་ སེལ་ལོ། །དེ་ཕྱིར་སེལ་ངོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད། །ཡོད་མེད་གཞན་སེལ་གཉིས་སུ་བསྡུས། །ཞེས། གཞན་སེལ་ཡིན་ན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་གཞན་སེལ་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་བཅས་མ་ཐག་ཏུ། མེད་ པ་གཞན་སེལ་དང་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ནང་འགལ་བསྟན་པའི་མོད་ལ། དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་མ་འདུས་པའི་གཞན་སེལ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཁས་ལེན་ཞེས་ སྨྲ་དགོས་པ་བྱུང་བ་ནི། ཝ་སྐད་རང་ཤུགས་ལ་ཤོར་བའོ། །འོ་ན་ཁྱོད་རང་ཇི་ལྟར་སྨྲ་སྙམ་ན། སྔར་གཞུང་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལས་ཕལ་ཆེར་རྟོགས་ནུས་མོད། གོ་བདེ་བར་ཅུང་ཟད་ བཤད་ན། ཡུལ་སྣང་སེལ་བཤད་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་འཇུག་པ་རྣམ་གཉིས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། སྤྱི
Chinese
其他排除（藏文：གཞན་སེལ་，含义：other-exclusion）的两种方式：按照次第，指的是自己的所缘境，声音概念无法实现其作用，以及通过排除作用的方式来作为所缘境的心法。 从所依的角度来说，有事物（藏文：དངོས་པོ།，含义：existent），非事物（藏文：དངོས་མེད།，含义：non-existent），以及依赖于二者的声音概念三种。从所缘境的角度来说，有心的排除和声音的排除两种等等。在建立方面，有显现的建立和排除的建立两种。前者在显现和进入的阶段能够起到建立的作用，但不能起到区分肯定和否定的建立的作用。否定方面，有非是之否定（藏文：མ་ཡིན་དགག་，含义：negation of being）和无之否定（藏文：མེད་དགག་，含义：negation of absence）两种，其中非是之否定是排除的建立，但因为普遍来说否定更有效，所以如果是其他排除或者总相，那么一定是否定等等。 那么对你来说，如果是其他排除，那么一定是事物的其他排除和非事物的其他排除中的一种，因为其他排除必定是这两种。如果承认，那么请用所知（藏文：ཤེས་བྱ་，含义：knowable）作为法称。如果承认不是，那么你就是非这二者中的任何一个的其他排除的第三类。这个理由是，你自己的《理智宝藏论释》（藏文：རིགས་གཏེར་ཊཱིཀྐར།）中说：‘无为其他排除，是无之否定。如所知等，非是之否定的差别，无法归纳于二者，第三类是事物和非事物，以及依赖于二者的声音概念。’ 在那里解释的三种都包括在内。因此，两位智者果释迦（藏文：གོ་ཤཱག་，含义：Go Shak）将非事物的其他排除和无之否定的其他排除视为相同。当自己没有遇到困难时，尊贵的释迦胜（藏文：དཔལ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་，含义：Pal Shakya Chokden）清楚地看到了这个困难，一开始就说：‘排除分为，事物和非事物两种，有和无的其他排除。因此，所有排除的法，都归纳为有无的其他排除。’紧接着，就指出了承认无为其他排除和无之否定的其他排除相同所存在的矛盾，并且还必须承认一个不属于这二者的其他排除的第三类，这就像是狐狸的叫声自然而然地发出来了。那么你认为应该怎么说呢？虽然从之前论典的章节中大致可以理解，但为了便于理解，稍微解释一下，就是所缘境显现的排除和所缘境进入的两种方式。第一种方式中，总的...
English
The two types of other-exclusion (Tibetan: གཞན་སེལ་, meaning: other-exclusion): In sequence, it refers to one's own object of focus, where sound-concepts cannot fulfill their function, and the mental dharma that takes the object as its focus through the method of excluding function. From the perspective of the basis, there are three: existent (Tibetan: དངོས་པོ།, meaning: existent), non-existent (Tibetan: དངོས་མེད།, meaning: non-existent), and sound-concepts that rely on both. From the perspective of the object of focus, there are two: the exclusion of mind and the exclusion of sound, and so on. In terms of establishment, there are two: manifest establishment and exclusion establishment. The former can serve the purpose of establishment during the stages of manifestation and entry, but it cannot serve the purpose of establishment that distinguishes between affirmation and negation. In terms of negation, there are two: non-affirming negation (Tibetan: མ་ཡིན་དགག་, meaning: negation of being) and absence negation (Tibetan: མེད་དགག་, meaning: negation of absence). The non-affirming negation is the establishment of exclusion, but because negation is generally more effective, if it is other-exclusion or a general characteristic, then it must be negation, and so on. So, for you, if it is other-exclusion, then it must be either the other-exclusion of existents or the other-exclusion of non-existents, because other-exclusion is necessarily one of these two. If you admit it, then please use 'knowable' (Tibetan: ཤེས་བྱ་, meaning: knowable) as the subject. If you admit that it is not, then you are a third category of other-exclusion that is neither of these two. The reason is that in your own 'Commentary on the Treasury of Reasoning' (Tibetan: རིགས་གཏེར་ཊཱིཀྐར།), it says: 'Absence is other-exclusion, it is absence negation. Like knowables, etc., the difference of non-affirming negation, cannot be included in the two, the third category is existents and non-existents, and sound-concepts that rely on both.' The three explained there are all included. Therefore, the two scholars Go Shak (Tibetan: གོ་ཤཱག་, meaning: Go Shak) considered the other-exclusion of non-existents and the other-exclusion of absence negation to be the same. When he himself did not encounter difficulties, the venerable Shakya Chokden (Tibetan: དཔལ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་, meaning: Pal Shakya Chokden) clearly saw this difficulty and initially said: 'Exclusion is divided into two: existents and non-existents, the other-exclusion of existence and non-existence. Therefore, all the dharmas of exclusion are included in the other-exclusion of existence and non-existence.' Immediately after, he pointed out the contradiction in admitting that absence is the same as the other-exclusion of absence negation, and it must also be admitted that there is a third category of other-exclusion that does not belong to these two, which is like the sound of a fox naturally coming out. So, what do you think should be said? Although it can be roughly understood from the previous chapter of the text, to make it easier to understand, let me explain it a little: the exclusion of the appearance of the object and the two ways in which the object enters. In the first way, the general... --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ར་སྣང་བ་ཙམ་ནི། རྟོག་མེད་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་ལ་འཇོག་པས་ཤེས་བྱ་དང་དོན་གཅིག་ཀྱང་། སྣང་སེལ་གྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་སྣང་བ་ནི། 2-966 རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ལ་འཇོག་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ༈ སེལ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བ་ལ། མིང་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བ། སེལ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ནི། གཞན་ལྡོག་དེ་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་ནི། མིང་གི་ རྣམ་གྲངས་ཙམ་ལ། སེལ་བ། གཞན་སེལ། གཞན་ལྡོག །སྤྱི་མཚན། སྤྱི། སྒྲ་དོན། འདྲེས་པ། འབྲེལ་པ། རྣམ་གཅོད། ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། རྩ་འགྲེལ་གྱི་སྒྲ་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་ལ། དང་པོ་བཞི་དོན་ གཅིག་ཡིན་ཡང་། ལྷག་མ་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་སོ་སོར་ཕྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ལ། མིང་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། དགག་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བློའི་གཞན་ སེལ། དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྟོག་གིས་དངོས་འགལ་བཅད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་ པའི་སྒྲ་དོན་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད། བློ་སེལ། སྒྲ་སེལ། དོན་སྤྱི། སྒྲ་སྤྱི། སྒྲ་དོན་རྣམས་དོན་གཅིག །གཉིས་པ་ལ་དབྱེ་ན་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་བློའི་གཞན་སེལ་དང་། དངོས་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་བློའི་ གཞན་སེལ་གཉིས། དེ་གཉིས་ལ་མཚན་ཉིད། རྣམ་གྲངས། དབྱེ་བ། མཚན་གཞིའི་སྟེང་དུ་གནད་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྡུ་བ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་དོན། ཡང་ན་རང་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བའི་སྒྲ་དོན་དེ། 2-967 དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་བློའི་གཞན་སེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་བཟློག་ཏེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་ལ། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་བློའི་གཞན་སེལ། དངོས་པོའི་གཞན་སེལ། ཡོད་པ་ གཞན་སེལ་གསུམ་དོན་གཅིག །དངོས་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་བློའི་གཞན་སེལ། དངོས་མེད་ཀྱི་གཞན་སེལ། མེད་པ་གཞན་སེལ་གསུམ་དོན་གཅིག །འདིར་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་དང་། སྒྲུབ་པའི་གཞན་སེལ་དོན་མི་གཅིག་ཏེ། དངོས་ པོའི་གཞན་སེལ་ཡིན་ན། བློ་སེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། སྒྲུབ་པའི་གཞན་སེལ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་མེད་ཀྱི་གཞན་སེལ་ཡིན་ན། དགག་པའི་གཞན་སེལ་མ་ཡིན་དགོས་ཏེ། དངོས་མེད་ཀྱི་གཞན་ སེལ་ཡིན་ན། བློ་སེལ་ཡིན་དགོས། གཅིག་ཤོས་ལ་དེ་མིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ལ། དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་ལ། མངོན་ལྐོག་གི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་གཞན་སེལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རང་འཛིན་རྟོག་པ་འདྲེན་བྱེད་མངོན་སུམ་གྱིས་དྲངས་པའི་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་བྱེད། །གཉིས་པ་དེ་ལ། རྗེས་དཔག །ལོག་ཤེས། ཐེ་ཚོམ
Chinese
仅仅是显现，被安立为无分别的显现之境，与所知相同。但通过破除显现而区分的显现， 已阐述为安立在无分别智慧的执持方式上。 关于遮除的体性、名称、分类，首先是名称的分类。 遮除有体性、名称、分类三种，第一是：他体返还即是遮除的体性。第二是名称： 仅仅是名称的类别，如：遮除、他遮、他体返还、总相、总、语义、混合、关联、决断、返还等等。按照根本和注释的词语来承认，虽然前四个意义相同， 但其余的则不然，因为需要在不同的场合进行区分。第三是分类，有名称的分类和从所破的角度进行的分类两种。第一种分为： 意识的他遮、自相义的他遮、无遮的他遮三种。第一种又分为两种体性的分类。第一种是：以自己的境之声分别念，从断除实相违的角度安立的语义，即是它的体性。 意识遮、声音遮、义共相、声音共相、声音意义等意义相同。第二种分类为：依赖于实物的意识他遮和依赖于非实物的意识他遮两种。 这两种有体性、名称、分类、在体性基础上总结要点四个方面。第一是：依赖于实物的语义，或者显现为具有实物形象的自执分别念的语义， 是依赖于实物的意识他遮的体性。第二种的体性与此相反，可以理解。第二是名称的类别：依赖于实物的意识他遮、实物他遮、有法他遮三种意义相同。 依赖于非实物的意识他遮、非实物他遮、无法他遮三种意义相同。这里实物他遮和成立他遮意义不同，如果是实物他遮， 则周遍于意识遮，但不周遍于成立他遮。如果是非实物他遮，则必须不是破除他遮，因为如果是非实物他遮， 则必须是意识遮，另一种则必须不是。第三是分类：实物他遮分为：依赖于现前和隐蔽的实物的他遮两种。第一种是： 对作为自执分别念引导者的现量所引导的分别念之境的胜义形象起作用。第二种是：后比量、邪见、怀疑。
English
Mere appearance is established as the object of non-conceptual appearance, and is the same as knowable. However, appearance that is distinguished by eliminating appearance, has already been explained as being established on the way of holding of non-conceptual wisdom. Regarding the characteristics, names, and divisions of elimination, first is the division of names. Elimination has three aspects: characteristics, names, and divisions. The first is: other-reversal is the characteristic of elimination. The second is names: Merely categories of names, such as: elimination, other-elimination, other-reversal, general characteristic, general, meaning of sound, mixture, relation, determination, reversal, etc. These are acknowledged according to the words of the root and commentary, although the first four have the same meaning, the rest are not, because they need to be distinguished in different situations. The third is division, which has two types: division of names and division from the perspective of what is to be negated. The first type is divided into: other-elimination of mind, other-elimination of self-characterized object, and other-elimination of non-affirmation. The first type is further divided into two types of characteristics. The first is: the meaning of sound established from the perspective of cutting off actual contradiction by the sound concept that is the object of itself, that is its characteristic. Mind-elimination, sound-elimination, general meaning, general sound, sound-meaning, etc., have the same meaning. The second type is divided into: other-elimination of mind that relies on real objects and other-elimination of mind that relies on non-real objects. These two have four aspects: characteristics, names, divisions, and summarizing the key points on the basis of the characteristics. The first is: the meaning of sound that relies on real objects, or the meaning of sound that appears as having the form of real objects to the self-grasping concept, is the characteristic of other-elimination of mind that relies on real objects. The characteristic of the second type is the opposite of this, and can be understood. The second is the category of names: other-elimination of mind that relies on real objects, other-elimination of real objects, and other-elimination of existent phenomena have the same meaning. Other-elimination of mind that relies on non-real objects, other-elimination of non-real objects, and other-elimination of non-existent phenomena have the same meaning. Here, other-elimination of real objects and establishing other-elimination do not have the same meaning, because if it is other-elimination of real objects, then it is pervasive with mind-elimination, but it is not pervasive with establishing other-elimination. If it is other-elimination of non-real objects, then it must not be eliminating other-negation, because if it is other-elimination of non-real objects, then it must be mind-elimination, and the other one must not be. The third is division: other-elimination of real objects is divided into: other-elimination that relies on manifest and hidden real objects. The first is: it acts on the ultimate image that has become the object of the concept led by the manifest perception that guides the self-grasping concept. The second is: subsequent inference, wrong knowledge, doubt. --------------------------------------------------------------------------------