Tibetan
ག་ཤེས་གཉིས་ཆོས་ཅན། མ་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། གཟུང་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐག་ ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་དེ། གཟུང་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ལན་བཏབ་སྟེ། ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ མེད་དེ། ཁྱོད་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐག་ཁྲའི་ཁ་དོག་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མ་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། གཟུང་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པ་ལ། དོན་སྤྱི་དང་ནི་མེད་སྣང་གཉིས། ། 2-711 ཞེས་པ་ནས། ཡུལ་མེད་པས་ན་སྦྲུལ་འཛིན་འཁྲུལ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང་། འདི་ལ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་རིགས་གཏེར་ཊཱི་ཀར། གཞན་དག་ན་རེ། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། མ་ འཁྲུལ་བར་ཐལ། གཟུང་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྐྱོན་འདི་ཅུང་ཟད་སྤོང་དཀའ་བ་ཡིན་མོད། འདིའི་ལན་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར། ཟླ་བར་སྣང་བའི་ཆ་ནས་གཟུང་ཡུལ་ཅན་དང་མ་འཁྲུལ་ བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཀྱང་། གཉིས་སུ་སྣང་བའི་གཟུང་ཡུལ་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་བསླད་པ་ཁོ་ན་ལ་དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། མཁས་པའི་གཏམ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐག་ཁྲ་ ལ་སྦྲུལ་འཛིན་ཡིད་རྟོག་ལ་བསླད་པ་ཞུགས། དབང་པོ་ལ་བསླད་པ་མ་ཞུགས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཆ་གཉིས་སོ་སོར་ཡོད་ལ། ཟླ་གཉིས་སྣང་བའི་ཚེ་དབང་པོ་ལ་བསླད་པ་ཞུགས་པས་དབང་ཤེས་ དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ཡུལ་སྣང་རུང་དུ་ཐལ་བ་ནི། དོན་སྤྱི་དང་ནི་མེད་པ་གསལ་བ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཡུལ་རུང་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གཞན་ གྱིས་ཀྱང་། ཁྱོད་ལ་ཡིད་གཏད་པའི་ཚེ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་གང་རུང་གིས་མཐོང་དུ་རུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུས་ནང་གི་གློ་སྙིང་སོགས་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། 2-712 ཟེར་ན། དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་ཏེ། ནང་གི་གློ་སྙིང་སོགས་ནི། ད་ལྟ་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བཅས་པས། ཡུལ་རུང་མ་ཡིན་པས་ན་ལུས་ཀྱི་བདག་པོ་རང་གི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལ། ཕྱིས་ སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་ན་གཞན་གྱི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ནང་གི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་མཐོང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ནི། སྣང་ ཡུལ་གཉིས་པོ་ཤེས་པ་ལས། །ཞེས་སོགས་ཤློ་ཀ་ཕྱེད་དང་གསུམ་མོ། །རིགས་པའི་གཙོ་བོ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་དོན་འཐུས་མོད། གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ། དོན་སྤྱི་དང་མེད་པ་གསལ་བ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ ཀྱང་ཡུལ་རུང་མིན་པར་ཐལ། རང་རང་འཛིན་པའི་བློ་དང་རྟག་ཏུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡུལ་ར
Chinese
问：什么是具有二性的知识？答：是无错乱识，因为它是具有所缘境的识。如果有人反驳说：‘这不周遍，因为将花绳执为蛇的识，虽然具有所缘境，却是错乱的。’对此，也应以分别的方式回答：将花绳执为蛇的分别念，你没有所缘境，因为你是颠倒识。见到花绳颜色的眼识，你是无错乱识，因为你是具有所缘境的识。’ 从‘总义与无，二者显现’，到‘无境故而执蛇错乱’之间有详细阐述。对此，班禅释迦确丹在《理智宝藏论》的注释中说：‘其他人说，显现二月的眼识，是无错乱的，因为它具有所缘境。’这个过失稍微难以避免。对此的回答也与之前相似，从显现月亮的角度来说，既具有所缘境又是无错乱的，但作为二显现的所缘境并非月亮，而是仅仅在根识错乱时才显现。’这种说法并非智者之言，因为将花绳执为蛇的意识分别念有错乱，而根识没有错乱，因此错乱与非错乱可以区分。而当显现二月时，根识有错乱，因此在那个根识中，无法区分非错乱的部分。 第二，如果总义和无自性显现可以成为对境，那么安住于此处的其他人，在信任你时，也应该能够被五根识中的任何一个所见，因为你是所缘境。如果有人反驳说：‘这不周遍，因为身体内部的肺和心脏等，虽然是所缘境，却不能被其他人的眼识等所见。’ 如果有人这样说，这个例子并不恰当，因为内部的肺和心脏等，现在有遮蔽，因此不是对境，所以连身体的主人自己的眼识也无法看见。如果之后没有了遮蔽，就能被其他人的眼识看见。而内部的有色根识在任何情况下都不能被眼识等看见。’ 以上解释了‘显现二境异于识’等三句半颂的内容。这两个主要的理证已经足够说明问题。如果有人反驳说：‘总义和无自性显现，你们也不是对境，因为你们与执持你们的识，总是以能缘所缘的方式相联系。’那么在任何情况下都是对境。
English
Q: What is a knowledge that possesses two characteristics? A: It is a non-erroneous consciousness, because it is a consciousness that possesses an object of apprehension. If someone objects, 'That is not pervasive, because the consciousness that apprehends a speckled rope as a snake, although it possesses an object of apprehension, is erroneous.' To that, a discriminating answer is given: The conceptual thought that apprehends a speckled rope as a snake, you do not have an object of apprehension, because you are a mistaken consciousness. The eye consciousness that sees the color of the speckled rope, you are a non-erroneous consciousness, because you are a consciousness that possesses an object of apprehension.' From 'General meaning and non-existence, both appear,' to 'Because there is no object, the apprehension of a snake is mistaken,' is explained in detail. To this, Panchen Shakya Chokden says in the commentary on the 'Treasure of Reasoning': 'Others say that the sense consciousness that perceives two moons is non-erroneous, because it possesses an object of apprehension.' This fault is somewhat difficult to avoid. The answer to this is similar to the previous one. From the perspective of the appearance of the moon, it both possesses an object of apprehension and is non-erroneous, but the object of apprehension that appears as two is not the moon, but only appears when the sense faculty is corrupted.' This statement is not that of a wise person, because the conceptual thought that apprehends a speckled rope as a snake has corruption, while the sense faculty does not have corruption, so the erroneous and non-erroneous can be distinguished. But when two moons appear, the sense faculty has corruption, so in that sense consciousness, the non-erroneous part cannot be distinguished. Second, if generalities and non-inherent existence can become objects, then other people abiding in that place, when trusting you, should also be able to be seen by any of the five sense consciousnesses, because you are an object of apprehension. If someone objects, 'That is not pervasive, because the lungs and heart inside the body, although they are objects of apprehension, cannot be seen by the eye consciousness of others.' If someone says this, the example is not analogous, because the lungs and heart inside are now obscured, so they are not objects, so even the owner of the body cannot see them with their own eye consciousness. If later there is no obscuration, they can be seen by the eye consciousness of others. And the internal colored sense faculties can never be seen by the eye consciousness, etc.' The above explains the content of 'The two appearing objects are different from consciousness,' etc., three and a half verses. These two main reasons are sufficient to explain the problem. If someone objects, 'Generalities and non-inherent existence, you are also not objects, because you are always related to the consciousness that apprehends you as subject and object.' Then in any case, it is an object. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ུང་མིན་པར་ཁས་བླངས་དགོས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་ཡུལ་ མིན་པར་གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་མོད། སྐྱོན་གཞན་ཡང་འཆད་པ་པོའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བརྗོད་ཀྱང་ཉན་པ་པོས་གོ་བའམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་འཆད་པ་ པོ་ཁོ་ནའི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉན་པ་པོས་འཆད་པ་པོའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་མི་རྟོགས་ཀྱང་། བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་མི་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། 2-713 ཉན་པ་པོ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བའི་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འཆད་པ་པོས་ཉན་པོ་ལ་བུམ་པའི་བརྡ་སྦྱར་བའི་ཚེ། འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་ཐུན་མོང་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ མི་ནུས་པར་ཐལ། འཆད་པ་པོའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི། ཉན་པ་པོའི་བློ་ལ་མ་ཤར། ཉན་པ་པོའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་ཡང་། འཆད་པ་པོའི་བློ་ལ་མ་ ཤར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ། འཆད་ཉན་བྱེད་པའི་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་གཉིས་པོ་དེ། ལྟོ་ལྡིར་བའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་འདྲ་བས། འདྲ་བ་ལ་ཞེན་ནས་ཐུན་མོང་དུ་གོ་ ནུས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འཆད་པ་པོའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་སྤྱི་དེ། ཉན་པ་པོའི་བློ་ལ་ཤར་རམ་མ་ཤར། ཤར་ན་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་འཆད་པ་པོ་ཁོ་ནའི་བློའི་ཡུལ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཉན་པ་པོའི་བློ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་དེ་ལ་ཤར་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མ་ཤར་ན་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཉན་པ་པོའི་བློའི་ཡུལ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་མ་ཤར་བའི་ཕྱིར། གལ་ ཏེ་དེ་ལ་འདོད་ལན་འདེབས་སོ་ཞེ་ན། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བུམ་པ་ཐུན་མོང་དུ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ཐ་དད་ཁོ་ནར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 2-714 གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་དེ། དོན་ལ་ཐ་དད་ཁོ་ནར་བཟུང་ཡང་། གཉིས་པོ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་ཐུན་མོང་དུ་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཉན་པ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཐ་དད་ལ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཆ་གཙང་དན་གསུམ་གྱི་མཁས་རློམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སོར་རྩེས་བསྟན་པས་ནམ་མཁའ་ མཐོང་བར་འདོད་པའི་བླུན་པོ་དང་མཚུངས་ཏེ། ལུང་རིགས་ཀྱིས་བརྟག་ན་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན་སྤྱི་དང་མེད་པ་གསལ་བ་གཟུང་ཡུལ་དུ་འདོད་པའི་རྒོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། རང་དང་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ན། །གཉིས་པོའང་ཡུལ་རུང་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་པ་ནས། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་བླུན་པོ་འཁྲུལ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང་ངོ་། །འདིར་རང་ལ་ཤར་ན་རང་ཡུལ་ཡིན། ཞེས་པའི་རང་ འགྲེལ་ལས། བློ་ལ་ཤར་ན་གང་ཟག་རང་རང་གི་བློ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྤྱི་ནི། རང་རང་གི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་དུ
Chinese
即使不得不承认并非如此，这也证明了并非所缘境。此外，还有其他过失：在说法者心中显现的瓶子的总相，作为有法，你即使说出来，听者也不会理解或领悟，因为你只是说法者心中的对境。这是真实的理由。对此，有人反驳说：即使听者不领悟说法者心中显现的瓶子的总相，也没有不领悟瓶子的总相的过失，因为听者领悟了自己心中显现的瓶子的总相。如果这样说，那么说法者在向听者传达瓶子的名称时，就无法共同指认‘这是瓶子’，因为说法者心中显现的瓶子的总相，没有在听者心中显现；同样，听者心中显现的瓶子的总相，也没有在说法者心中显现。对此，有人反驳说：并非不周遍，因为说法和听法时，两者的瓶子的总相，仅仅在外形上相似，因为执着于相似性，所以能够共同理解。如果这样说，那么在说法者心中显现的总相，是否在听者心中显现？如果显现，那么作为有法，你并非只是说法者心中的对境，因为你是听者心中的对境，因为你显现在听者心中。如果未显现，那么作为有法，你并非听者心中的对境，因为你未在听者心中显现。如果对此进行辩解，那么说法者和听者两人不可能共同执持瓶子，因为他们执持的是非共同的、仅仅是不同的瓶子。 即使对此也没有过失，因为即使在意义上执持为不同的，两者也会误认为是一个，从而能够共同理解。如果这样说，那么听者相续中的执瓶分别念，作为有法，你没有所缘境，因为你是将不同执持为相同的错乱识。因此，自诩为具足三智（一切智智、道智、基智）的智者，就像用指尖指向天空，却想看到天空的愚人一样，因为如果用教理进行观察，就会发现他们是声称不存在的总相和不存在的事物为所缘境的论敌。如是宣说：‘因为与自身恒常相关，两者是否都不应成为对境？’直到‘看到天空，愚人迷惑’。此处，在《自释》中‘如果显现在自身，就是自身的对境’中说：‘如果显现在心中，那么与每个人自己的心识相关的总相，就是每个人自己的对境，因此是共同的。’
English
Even if one has to admit that it is not so, this also proves that it is not an object of apprehension. Furthermore, there is another fault: the universal of a pot that appears in the mind of the speaker, as the subject, even if you say it, the listener will not understand or comprehend it, because you are only the object of the speaker's mind. This is the real reason. To this, someone retorts: even if the listener does not comprehend the universal of the pot that appears in the mind of the speaker, there is no fault of not comprehending the universal of the pot, because the listener comprehends the universal of the pot that appears in his own mind. If you say so, then when the speaker conveys the name of the pot to the listener, it will not be possible to jointly identify 'this is a pot', because the universal of the pot that appears in the mind of the speaker does not appear in the mind of the listener; similarly, the universal of the pot that appears in the mind of the listener does not appear in the mind of the speaker. To this, someone retorts: it is not non-pervasive, because the two universals of the pot that are speaking and listening are only similar in appearance, because they are attached to the similarity, so they can understand each other. If you say so, then does the universal that appears in the mind of the speaker appear in the mind of the listener? If it appears, then as the subject, you are not only the object of the speaker's mind, because you are the object of the listener's mind, because you appear in it. If it does not appear, then as the subject, you are not the object of the listener's mind, because you do not appear in it. If you answer this, then it is impossible for the speaker and the listener to jointly grasp the pot, because they grasp only the non-common and only different pots. Even if there is no fault in this, because even if they are grasped as different in meaning, the two will mistakenly think they are one, so they can understand each other. If you say so, then the pot-grasping conceptual thought in the listener's continuum, as the subject, you have no object of apprehension, because you are a mistaken consciousness that grasps the different as the same. Therefore, the one who boasts of being a scholar with the three wisdoms (Omniscient Wisdom, Path Wisdom, Base Wisdom), is like a fool who points to the sky with his fingertip and wants to see the sky, because if you examine it with scripture and reason, you will find that they are opponents who claim that the non-existent universal and the non-existent things are the objects of apprehension. Thus it is said: 'Because it is constantly related to oneself, should neither of them be an object?' until 'Seeing the sky, the fool is confused'. Here, in the 'Self-Commentary', 'If it appears in oneself, it is one's own object' it says: 'If it appears in the mind, then the universal related to each person's own mind is each person's own object, therefore it is common.' --------------------------------------------------------------------------------