Tibetan
ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་མི་འདྲ་བར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་རིག་པ་དེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དེ་ལ་དབྱེ་ན་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ནས། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དྲུག་ཡོད། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་པོ་གང་རུང་གང་ཞིག་རང་ཡུལ་ལ་སེམས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་གཡོ་བའི་རིག་པ་དེ་སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དབྱེ་ན་མིག་ གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་པ་སོགས་དྲུག་ཡོད། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རིག་པ་དེ། རེག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དབྱེ་ ན་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཡོད། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་པོ་གང་རུང་གང་ཞིག རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པའི་རིག་པ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དབྱེ་ ན་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཡོད། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་དབྱེ་ན། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་གསུམ། 2-594 བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་གཉིས། ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་གསུམ་གསུམ་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་ཡུལ་ངེས་ལྔ་འཆད་པ་ལ། འདུན་མོས་དྲན་ཏིང་ཤེས་རབ་སྟེ། །འདི་དག་ ཡུལ་ངེས་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལྔ་ཡོད་པའི། ཡུལ་ངེས་ལྔ་པོ་གང་རུང་གང་ཞིག རང་ཡུལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སེམས་བྱུང་། རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པར་སྨོན་པའི་ སེམས་བྱུང་། རང་ཡུལ་གྱི་དམིགས་རྣམ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མ་བརྗེད་པའི་སེམས་བྱུང་། རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་བྱུང་། རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་རིམ་ བཞིན་དེ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དབྱེ་ན། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་གསུམ། བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་གཉིས། ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་གསུམ་ གསུམ་ཡོད་དོ། ། གསུམ་པ། དད་སོགས་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ནི། །དད་དང་བག་ཡོད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། །བཏང་སྙོམས་ངོ་ཚ་ཤེས་ཁྲེལ་ཡོད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ། ། དད་སོགས་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་དད་པ། བག་ཡོད། ཤིན་སྦྱངས། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སེམས་བྱུང་། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སེམས་བྱུང་། འདོད་ཆགས་མེད་པའི་སེམས་བྱུང་། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་སེམས་བྱུང་། 2-595 གཏི་མུག་མེད་པའི་སེམས་བྱུང་། བརྩོན་འགྲུས། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་འཇོག་ལ། དེ་རེ་རེ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་གཉིས། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས
Chinese
意识的定义是，一种能够凭借自身力量，不依赖于外在事物，而对事物进行辨识的认知。从分类上来说，有六种意识，从眼根接触外境而产生的意识，到意根接触外境而产生的意识。五种遍行心所中的任何一种，当内心凭借自身力量对所缘境产生动摇时，这种认知就是作意的定义。从分类上来说，有眼根接触外境而产生的作意等六种。根、境、识三者聚合，能够凭借自身力量对境的变化作出判断的认知，就是触的定义。从分类上来说，有眼根接触外境而产生的触等六种。五种遍行心所中的任何一种，当凭借自身力量对所缘境进行造作时，这种认知就是作意的定义。从分类上来说，有眼根接触外境而产生的作意等六种。如果对这五种遍行心所进行共同分类，从体性的角度来说，有善、不善、无记三种；从所依的角度来说，有根识和意识两种；从界的角度来说，有三界的三种。 第二，解释五种别境心所。如颂云：‘欲、胜解、念、定、慧，此等为五别境。’共有五种。五种别境心所中的任何一种，当凭借自身力量追求自己的所缘境的心所；当凭借自身力量对自己的所缘境产生强烈的希求的心所；当凭借自身力量不忘失自己所缘境的相状的心所；当凭借自身力量专注于自己的所缘境的心所；当凭借自身力量对自己的所缘境进行辨别的心所，这些依次是这五种心所的定义。从分类上来说，从体性的角度来说，有善、不善、无记三种；从所依的角度来说，有根识和意识两种；从界的角度来说，有三界的三种。 第三，信等十一种善心所。如颂云：‘信及不放逸，轻安殊胜舍，惭愧与无贪，无嗔及无痴，精进不害等，是为十一善。’所谓的信、不放逸、轻安、行舍、惭心所、愧心所、无贪心所、无嗔心所、无痴心所、精进、不害这十一种，被称为十一种善心所。对每一种善心所，从体性的角度来说，有有漏和无漏两种；从所依的角度来说，有...
English
The definition of consciousness is a cognition that can recognize things by its own power, without relying on external things. From a classification point of view, there are six types of consciousness, from the consciousness arising from the contact of the eye faculty with the external world, to the consciousness arising from the contact of the mind faculty with the external world. Any of the five pervasive mental factors, when the mind moves its own power to the object, this cognition is the definition of attention. From a classification point of view, there are six types of attention, such as the attention arising from the contact of the eye faculty with the external world. The aggregation of root, object, and consciousness, which can judge the changes of the object by its own power, is the definition of contact. From a classification point of view, there are six types of contact, such as the contact arising from the contact of the eye faculty with the external world. Any of the five pervasive mental factors, when it creates its own object by its own power, this cognition is the definition of attention. From a classification point of view, there are six types of attention, such as the attention arising from the contact of the eye faculty with the external world. If these five pervasive mental factors are classified together, from the perspective of nature, there are three types: good, non-good, and neutral; from the perspective of dependence, there are two types: root consciousness and mind consciousness; from the perspective of realm, there are three types of the three realms. Second, explain the five specific object mental factors. As the verse says: 'Desire, conviction, mindfulness, concentration, wisdom, these are the five specific objects.' There are five in total. Any of the five specific object mental factors, the mental factor that pursues its own object by its own power; the mental factor that generates a strong desire for its own object by its own power; the mental factor that does not forget the characteristics of its own object by its own power; the mental factor that focuses on its own object by its own power; the mental factor that distinguishes its own object by its own power, these are the definitions of these five mental factors in order. From a classification point of view, from the perspective of nature, there are three types: good, non-good, and neutral; from the perspective of dependence, there are two types: root consciousness and mind consciousness; from the perspective of realm, there are three types of the three realms. Third, the eleven good mental factors such as faith. As the verse says: 'Faith and non-negligence, lightness and special abandonment, shame and no greed, no anger and no ignorance, diligence and non-harm, are the eleven good.' The so-called faith, non-negligence, lightness, equanimity, shame mental factor, embarrassment mental factor, non-greed mental factor, non-anger mental factor, non-ignorance mental factor, diligence, non-harm, these eleven are called the eleven good mental factors. For each good mental factor, from the perspective of nature, there are two types: contaminated and uncontaminated; from the perspective of dependence, there are... --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་དབང་ཤེས་ཡིད་ཤེས་གཉིས་གཉིས། ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་གསུམ་གསུམ། སའི་སྒོ་ནས་ས་དགུའི་སས་བསྡུས་དགུ་དགུ་ཡོད། ཁ་ཅིག་ཤིན་སྦྱངས་ལ་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་མེད་ཟེར་ བ་ཡོད་ཀྱང་། དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ལས་ཕྱེ་བའི་ཤིན་སྦྱངས་དང་། མཉམ་གཞག་གིས་བསྡུས་པའི་ཤིན་སྦྱངས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས་ཡིད་གཏད་པར་མི་བྱའོ། ། བཞི་པ་རྩ་ ཉོན་དྲུག་ནི། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། །ང་རྒྱལ་ལྟ་བ་ཐེ་ཚོམ་དྲུག །ཉོན་མོངས་རྩ་ཉོན་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར། དྲུག་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་པ་ལྟར། རྩ་ཉོན་གང་ཞིག་རང་ ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་རིག་པ། གང་ཞིག་འདྲ། རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའི་རིག་པ། དེ་གང་ཞིག་རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷག་པར་རྨོངས་པའི་ རིག་པ། དེ་གང་ཞིག་རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷག་པར་ཁེངས་པའི་རིག་པ། དེ་གང་ཞིག་རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་རིག་པ། དེ་གང་ཞིག་རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷག་པར་སོམ་ཉི་ཟ་བའི་རིག་པ་རྣམས། 2-596 རིམ་བཞིན། འདོད་ཆགས། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག ང་རྒྱལ། རྩ་ཉོན་དྲུག་གི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ལྟ་བ། དེ་དྲུག་གི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དེ་དྲུག་གི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ལྟ་བ་ དེ་ལ། འཇིག་ལྟ། མཐར་ལྟ། ལོག་ལྟ། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་དང་ལྔར་ཕྱེ་བས། རྩ་ཉོན་བཅུ་ཡོད་ལ། བཅུ་པོ་དེ་ལ། ངོ་ བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཞེ་སྡང་ལ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ། ལྷག་མ་དགུ་ལ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་གཉིས། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས། འདོད་ཆགས། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་གསུམ་ལ་དབང་ ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་གཉིས། ལྷག་མ་བདུན་ལ་ཡིད་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ། གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས། ལྟ་བ་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་། རྩ་ཉོན་ཐེ་ཚོམ་ལ་མཐོང་སྤང་ཡིན་པས་ཁྱབ། ལྷག་མ་དྲུག་ལ་མཐོང་ སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གཉིས་གཉིས་ཡོད། སའི་སྒོ་ནས་ཞེ་སྡང་ལ་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པས་ཁྱབ། ལྷག་མ་དགུ་ལ་ས་དགུའི་སས་བསྡུས་དགུ་དགུ་ཡོད་དོ། ། ལྔ་པ་ཉེ་ཉོན་ལ་བཅུ་ཚན་གཉིས་ ཡོད་པའི་དང་པོ་ནི། ཁྲོ་དང་ཁོན་འཛིན་འཚིག་པ་དང་། །རྣམ་འཚེ་འཆབ་པ་ཕྲག་དོག་དང་། །སེར་སྣ་གཡོ་སྒྱུ་རྒྱགས་པ་རྣམས། །ཉེ་ཉོན་བཅུ་ཚན་དང་པོ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་བཅུ་ཡོད་པའི། དང་པོ་བདུན་ལ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ། 2-597 ཕྱི་མ་གཡོ་སྒྱུ་རྒྱགས་པ་གསུམ་ལ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་གཉིས་ཡོད། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བཅུ་ཆར་ལ་ཡིད་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ། གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས། བཅུ་ཆར་ལ་མཐོང་སྤང་དང་། སྒོམ་སྤང་གཉིས། ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས། དང་པོ་བདུན
Chinese
意识和意意识各有两种。从界的角度来看，三界各有三种。从地的角度来看，九地各有九种所摄。有些人认为没有遍行所摄，这是因为没有区分开从十一种善法中分离出来的遍行，以及由等持所摄的特殊遍行的差别，所以不应相信。 第四，六根本烦恼是：‘贪欲、嗔恨、愚痴，我慢、见、疑。’如是六种烦恼是根本烦恼。按照次第，六种烦恼的体性是：哪一种根本烦恼对自己的对境，以自己的力量特别执著的意识？那是什么？哪一种对自己的对境，以自己的力量完全折磨的意识？那是什么？哪一种对自己的对境，以自己的力量特别愚昧的意识？那是什么？哪一种对自己的对境，以自己的力量特别傲慢的意识？那是什么？哪一种对自己的对境，以自己的力量特别颠倒执着的意识？那是什么？哪一种对自己的对境，以自己的力量特别犹豫不决的意识？ 依次是：贪欲、嗔恨、愚痴、我慢、由六根本烦恼所分的见，以及由六根本烦恼所分的疑的体性。由六根本烦恼所分的见，可以分为：身见、边见、邪见、见取见、戒禁取见五种，所以有十种根本烦恼。这十种根本烦恼，从体性的角度来区分：嗔恨一定是恶的，其余九种有恶和无记两种。从所依的角度来看：贪欲、嗔恨、愚痴三种有根识和意识两种，其余七种一定是意识。从对治的角度来看：后三种见和根本烦恼疑一定是见道所断，其余六种有见道所断和修道所断两种。从地的角度来看，嗔恨一定是被欲界所摄，其余九种是被九地所摄。 第五，二十随烦恼中的第一组是：‘忿、恨、覆、恼、嫉、悭、诳、谄、憍’。如是十种是第一组随烦恼。这十种随烦恼中，前七种一定是恶的，后三种诳、谄、憍有恶和无记两种。从所依的角度来看，十种都是意识。从对治的角度来看，十种都是见道所断和修道所断。从界的角度来看，前七种
English
There are two types each of sensory consciousness and mental consciousness. From the perspective of realms, there are three types each in the three realms. From the perspective of grounds, each of the nine grounds has nine types of aggregates. Some say that there is no all-pervasive aggregate, but this is because they have not distinguished between the all-pervasive that is separated from the eleven virtuous dharmas and the special all-pervasive that is aggregated by samadhi, so it should not be trusted. Fourth, the six root afflictions are: 'Attachment, hatred, ignorance, pride, view, and doubt.' These six afflictions are the root afflictions. According to the order, the characteristics of the six afflictions are: Which root affliction is the consciousness that is particularly attached to its own object with its own power? What is that? Which is the consciousness that completely torments its own object with its own power? What is that? Which is the consciousness that is particularly ignorant of its own object with its own power? What is that? Which is the consciousness that is particularly arrogant of its own object with its own power? What is that? Which is the consciousness that particularly grasps its own object in a perverse way with its own power? What is that? Which is the consciousness that is particularly hesitant about its own object with its own power? In order, they are: attachment, hatred, ignorance, pride, the view divided from the six root afflictions, and the nature of the doubt divided from the six root afflictions. The view divided from the six root afflictions can be divided into: self-view, extreme view, wrong view, view of holding views as supreme, and view of holding precepts and vows as supreme, so there are ten root afflictions. These ten root afflictions, distinguished from the perspective of nature: hatred must be evil, and the remaining nine have both evil and neutral. From the perspective of support: attachment, hatred, and ignorance have both sensory consciousness and mental consciousness, and the remaining seven must be mental consciousness. From the perspective of antidote: the last three views and the root affliction doubt must be abandoned by seeing, and the remaining six have both abandoned by seeing and abandoned by meditation. From the perspective of grounds, hatred must be aggregated by the desire realm, and the remaining nine are aggregated by the nine grounds. Fifth, the first set of twenty secondary afflictions is: 'Anger, resentment, affliction, spite, jealousy, stinginess, deceit, cunning, and arrogance.' These ten are the first set of secondary afflictions. Among these ten secondary afflictions, the first seven must be evil, and the last three deceit, cunning, and arrogance have both evil and neutral. From the perspective of support, all ten are mental consciousness. From the perspective of antidote, all ten are abandoned by both seeing and meditation. From the perspective of realms, the first seven --------------------------------------------------------------------------------