Tibetan
ྣམ་གཅོད་ལ་ཁྱད་པར་གཏན་ནས་མ་བྱུང་ངོ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཡོད་དེ། ཁོ་བུམ་པ་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཡིན་ན། བུམ་པ་ཡིན་ན་ཁོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ ཞིག་དགོས། ཁོ་བུམ་པ་ལ་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཡིན་ན། ཁོ་དང་བུམ་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནད་འདི་དྲན་དགོས་སོ། །དེ་ལ་འོ་ན། བུམ་པ་བྱས་པ་ཁོ་ ན་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་བུམ་པ་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཟེར་ན། འདིར་མ་ཁྱབ་སྟེ། འོ་ན། དངོས་མེད་ལ་ཤེས་བྱ་སྲིད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དངོས་མེད་ལ་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་མེད་ལ་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་དངོས། འདོད་ན་ཁྱོད་དངོས་མེད་ལ་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། ། གཉིས་པ་མཚོན་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི། ཐ་སྙད་ངོས་གཟུང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། བསྡུས་རྗེས་འབྲང་རྣམས། 2-677 བཏགས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ་དེ། མཚོན་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཟེར་བ་ལ་ནི། སྙིང་པོ་ཆེར་མེད་ལ། རང་ལུགས་ནི། རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཤེས་གྲུབ་པ་དེ། མཚོན་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། གཉིས་པ་ མཚན་གཞི་ནི། དངོས་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས། དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་། དངོས་པོའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །གསུམ་པ་ཐ་སྙད་ངོས་གཟུང་བ་ལ་གསུམ། བརྗོད་པ་སྒྲའི་ཐ་སྙད། ངེས་པ་བློའི་ཐ་སྙད། བླང་དོར་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་གསུམ། དེ་ཡང་བརྗོད་པ་སྒྲའི་ཐ་སྙད་དང་། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ དོན་གཅིག ངེས་བློའི་ཐ་སྙད་དང་། ངེས་ཤེས་དོན་གཅིག བླང་དོར་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་དོན་གཅིག་གོ །མཚན་གཞི་རིམ་བཞིན། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པའི་བརྡ་ སྦྱར་ནས། གསེར་གྱི་ལྟོ་ལྡིར་བ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་། བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་དང་། བུམ་པ་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པའི་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་མཚན་གཞི་ལ། མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མཚན་མཚོན་ཟུང་གཅིག་གི་རྟེན་བྱེད་པ་དེ། མཚན་གཞིའི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་གཞི་ལ་སྦྱར་ན། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་། དངོས་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་དེ། 2-678 དངོས་པོའི་མཚན་གཞིའི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། བུམ་པ་དེ། དངོས་པོའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་སྟེ། ཁྱད་གཞི་བུམ་པའི་སྟེང་དུ། ཁྱད་ཆོས་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཆ་དང་། དངོས་པོའི་ཆ་གཉིས་ཆ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་ན། མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་པ། གསེར་བུམ་བུམ་པའི་མཚན་གཞིར་བཞག་པ་ལྟ་བུ་དང་། བཏགས
Chinese
如果认为名言和遣余之间根本没有差别，那么这两者之间存在着极大的差别。如果‘他’是‘瓶子’的非有式遣余，那么‘瓶子’如果是‘他’，则必须是周遍的。如果‘他’是‘瓶子’的非是式遣余，那么‘他’和‘瓶子’的基相同就足够了。这个要点必须记住。那么，如果说‘瓶子’就是‘他’，作为陈述的主题，‘你’必须是‘他’，因为‘你’是‘瓶子’的非有式遣余，因为‘你’是‘瓶子’的非有式遣余的陈述。如果这样说，这里并不周遍。那么，如果说‘无实有’存在‘所知’，作为陈述的主题，‘你’必须是‘无实有’的非是式遣余，因为‘你’是‘无实有’的非是式遣余的陈述。这是周遍的。如果承认，那么‘你’就成了‘无实有’所存在的了。 第二，所诠释的对象包括：定义、实例和术语的确定这三个方面。首先，对于总结、后续和附属等，如果说具备了假立、存在和法三个条件，就是所诠释对象的定义，这并没有太大的意义。而自宗的观点是：具有理由的能诠之声被理解，这就是所诠释对象的定义。第二，实例就像事物一样，以具有作用为理由，称之为‘事物’的声音，以及认为‘是事物’的术语，与意义相符的适用之基础。 第三，术语的确定包括三个方面：表达的语音术语、认知的意识术语和取舍的身体术语。其中，表达的语音术语与能表达的声音意义相同，认知的意识术语与认知意识意义相同，取舍的身体术语与身体的表色意义相同。实例依次为：如果将腹部隆起称为‘瓶子’，那么称‘这个金色的腹部隆起是瓶子’的声音，以及‘是瓶子’的认知意识，还有瓶子在取舍时所涉及的身体形状等。 第三，实例包括定义和分类两个方面。首先，作为名称和所命名事物二者共同的基础，这就是实例的定义。如果将其应用于基础，那么作为作用和事物二者的基础，这就是事物的实例的定义。例如，‘瓶子’被认为是事物的实例，因为在作为差别的基础‘瓶子’之上，完全具备了差别特征‘作用’的部分和‘事物’的部分。第二，分类包括：是定义的实例，例如将金瓶作为瓶子的实例；以及假立。
English
If one thinks that there is absolutely no difference between negation and exclusion, then there is a very great difference between the two. If 'it' is a non-possessive exclusion of 'vase', then if 'vase' is 'it', it must be pervasive. If 'it' is a non-existent exclusion of 'vase', then it is sufficient for 'it' and 'vase' to have a common basis. This point must be remembered. Then, if the statement 'vase is only it' is taken as the subject of the statement, 'you' must be 'it', because 'you' are a non-possessive exclusion of 'vase', because 'you' are a statement of non-possessive exclusion of 'vase'. If you say that, this is not pervasive here. Then, if the statement 'non-existence can exist as knowable' is taken as the subject of the statement, 'you' must be a non-existent exclusion of 'non-existence', because 'you' are a statement of non-existent exclusion of 'non-existence'. This is pervasive. If you accept that, then 'you' would be something that exists in 'non-existence'. Secondly, the object to be signified includes: definition, example, and ascertainment of terminology. Firstly, regarding summarization, subsequent, and subordinate aspects, saying that possessing the three qualities of imputation, existence, and dharma is the definition of the object to be signified is not very meaningful. However, according to our own system, the sound that signifies with reason and is known to be established is the definition of the object to be signified. Secondly, an example is like a thing, where the ability to perform a function is taken as the reason, and the sound that expresses 'thing' and the term that conceives 'it is a thing' are the basis for applying meanings that are in accordance with each other. Thirdly, there are three aspects to ascertaining terminology: the terminology of expression through sound, the terminology of cognition through mind, and the terminology of acceptance and rejection through body. The terminology of expression through sound and the sound that expresses are the same in meaning. The terminology of cognition through mind and the cognition are the same in meaning. The terminology of acceptance and rejection through body and the form of the body's manifestation are the same in meaning. Examples of the bases are, respectively: if the term 'vase' is applied to a bulging belly, then the sound that expresses 'this golden bulging belly is a vase', the cognition that 'it is a vase', and the shape of the body that is involved in the acceptance and rejection of a vase. Thirdly, the basis includes two aspects: definition and division. Firstly, that which serves as the basis for the unity of the name and the named is the definition of the basis. When applied to the basis, that which serves as the basis for both the ability to perform a function and the thing is the definition of the basis of the thing. For example, a vase is considered the basis of a thing, because on top of the differentiating basis of the vase, both the aspect of the differentiating characteristic of the ability to perform a function and the aspect of the thing are fully present. Secondly, the division includes: the basis that is defined, such as considering a golden vase as the basis of a vase; and imputation. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་པ་བ། ཙནྡན་གྱི་ཀ་བ་བུམ་པའི་མཚན་གཞིར་བཞག་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཡོད་དོ། ། (གསུམ་པ་) ཆོས་གསུམ་སོ་སོའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ་གསུམ། རང་ལྡོག་ངོས་བཟུང་བ། ཇི་ལྟར་འབྲེལ་བའི་ཚུལ། སོ་སོར་མཚོན་པའི་རྣམ་གཞག་དང་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རློམ་ཚོད་ལ། དངོས་པོ་མཚོན་བྱ་དང་། དོན་བྱེད་ནུས་པ་མཚན་ཉིད་དང་། བུམ་པ་མཚན་གཞིར་འཇོག་པས། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ཆར་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཆ་ཡོད་མོད། སོང་ཚོད་ལ་མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ཆར་དངོས་མེད་ཁོ་ནར་ འཇོག་པ་ནི། རྟོག་གེའི་གསང་ཚིག་ཡིན་ཏེ། སོང་ཚོད་ལ་བུམ་འཛིན་རྟོག་ངོར་བུམ་པ་མིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་དེ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་མཚོན་བྱ་དང་ལྟོ་ལྡིར་བ་འཛིན་པའི་རྟོག་ངོར་ལྟོ་ ལྡིར་བ་མིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་དེ་བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་། བདག་ཉིད་ཆེན་པོས། རིགས་གཏེར་དུ། དེས་ན་སྣང་བའི་ལྡོག་པ་ནི། །ཆོས་གསུམ་ཉིད་མིན་སེལ་བ་ཡི། ། 2-679 ཆོས་གསུམ་གྱི་ནི་རང་ལྡོག་ལ། །སྒྲུབ་དང་དགག་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད། །ཅེས་གསལ་བར་བཤད་པ་ལས་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲེལ་ཚུལ་ལ། འབྲེལ་ཚུལ་དངོས་དང་། ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་བཤད་པ་གཉིས། དང་ པོ་ནི། མཚན་མཚོན་གཉིས་ལ་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་བ་ངེས་པར་གྲུབ་དགོས་ཏེ། མཚན་མཚོན་གཉིས་པོ་དེ་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། དངོས་པོ་ཡང་། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་ རང་བཞིན་གཅིག དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་དངོས་པོ་དང་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚན་གཞི་དང་མཚོན་བྱ་ལྟ་བུ་ནི། གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། མཚན་གཞི་དེ། མཚོན་བྱ་དང་ རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ཡང་། མཚོན་བྱ་དེ། མཚན་གཞི་དང་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བུམ་པ་དངོས་པོ་དང་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ཡང་། དངོས་པོ་བུམ་པ་དང་རང་བཞིན་ གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མཚན་གཞི་དང་། མཚོན་བྱ་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་མཚོན་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཀོད་པའི་ཚེ་ན། དངོས་པོ་དང་མི་ རྟག་པ་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལ། མཚན་མཚོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི། རང་རིག་གིས་ངེས་པ་དྲངས་པས་འགྲུབ་སྟེ། བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་དང་། ལྟོ་ལྡིར་བའི་སྒྲ་སྤྱི་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་འཛིན་པའི་རྟོག་མྱོང་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས། 2-680 བུམ་པ་དང་ལྟོ་ལྡིར་བའི་འབྲེལ་བ་ལ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་གཞི་དང་མཚོན་བྱའི་འབྲེལ་བ་ནི། མཚན་མཚོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དྲན་པའི་མཁས་པས། མཚན་གཞི་གསེར་བུམ་གྱི་སྟེང་ དུ། མཚན་ཉིད་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དོན་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། འདི་ནི་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་གསེར་བུམ
Chinese
第二品，如以旃檀木柱作为花瓶的基座一般，有两种情况。（第三） 关于三种法各自的体性，分为三点：自相的确定、如何关联的方式、以及各自所代表的体性。第一点是：就粗略而言，事物是所诠释的对象，作用是其定义，花瓶是其基准。因此，名称、所诠释的对象和基准三者都既有事物，也有非事物。就细致而言，名称、所诠释的对象和基准三者都被认为是纯粹的非事物，这是逻辑学中的秘密术语。因为就细致而言，在执持花瓶的分别念中，将非花瓶的部分排除，这部分就成了饱胀的所诠释对象；而在执持饱胀的分别念中，将非饱胀的部分排除，这部分就成了花瓶的定义。因此，正如大自在所说，在《宗义宝藏论》中：‘因此，显现的相是，并非三种法，排除之，三种法的自相中，肯定与否定，二者皆有。’从中可以得知。 第二点是关联的方式，分为关联的实际方式和确定关联的量。第一点是：名称和所诠释的对象之间必须建立自性关联，因为名称和所诠释的对象两者在自性上是相同的。例如，事物和作用在自性上是相同的，作用和事物在自性上也是相同的。而基准和所诠释的对象之间只是一种暂时的关联，因为基准和所诠释的对象在自性上是相同的，但所诠释的对象和基准在自性上不一定是相同的。例如，花瓶和事物在自性上是相同的，但事物和花瓶在自性上不一定是相同的。然而，基准和所诠释的对象之间也存在自性关联，例如，当用刹那来表示事物是无常时，事物和无常在自性上是相同的。 第二点是确定关联的量，名称和所诠释的对象的关联可以通过自证来确定，因为通过将花瓶的共相和饱胀的声音共相混合在一起而产生的分别念体验，自证现量能够引导对花瓶和饱胀之间关联的确定。而基准和所诠释的对象的关联，可以通过精通名称和所诠释的对象关联的学者，在金花瓶上看到饱胀的定义时，产生‘这是花瓶’的现量。
English
The second chapter, like using a sandalwood pillar as the base of a vase, there are two situations. (Third) Regarding the individual characteristics of the three dharmas, there are three points: the determination of self-nature, the manner of how they are related, and the characteristics that each represents. The first point is: roughly speaking, an object is what is to be explained, its function is its definition, and a vase is its basis. Therefore, name, what is to be explained, and basis all have both things and non-things. In detail, name, what is to be explained, and basis are all considered purely non-things, which is a secret term in logic. Because in detail, in the conceptualization that holds a vase, excluding what is not a vase becomes the object to be explained as 'fullness'; and in the conceptualization that holds 'fullness,' excluding what is not 'fullness' becomes the definition of the vase. Therefore, as the Great Being said, in the 'Treasury of Tenets': 'Therefore, the aspect of appearance is, not the three dharmas, excluding them, in the self-nature of the three dharmas, affirmation and negation, both exist.' This can be known from that. The second point is the manner of relation, divided into the actual manner of relation and the valid means of determining the relation. The first point is: a relationship of self-nature must be established between the name and what is to be explained, because the name and what is to be explained are the same in self-nature. For example, a thing and its function are the same in self-nature, and a function and a thing are also the same in self-nature. The relationship between the basis and what is to be explained is only a temporary relationship, because the basis and what is to be explained are the same in self-nature, but what is to be explained and the basis are not necessarily the same in self-nature. For example, a vase and a thing are the same in self-nature, but a thing and a vase are not necessarily the same. However, there is also a relationship of self-nature between the basis and what is to be explained, for example, when using momentariness to represent that a thing is impermanent, a thing and impermanence are the same in self-nature. The second point is the valid means of determining the relation. The relation between the name and what is to be explained can be determined through self-awareness, because the conceptual experience that arises from mixing the general essence of a vase and the general sound of fullness, the direct perception of self-awareness, can guide the determination of the relation between the vase and fullness. The relation between the basis and what is to be explained can be determined when a scholar who is proficient in the relation between the name and what is to be explained sees the definition of fullness on a golden vase, giving rise to the direct perception of 'this is a vase.' --------------------------------------------------------------------------------