Tibetan
དགུ་པ་ཟླས་ཕྱེ་བའི་བསྡུ་བ་ནི། རང་གི་ཟླ་བོ་དང་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རམ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་དུ་ངང་གིས་བསྡུ་བ་བྱས་པ་སྟེ། ཟླ་བོ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ དང་། སྡུད་པའི་ཕྱིར་དུ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ནི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྩ་བའི་བཅུ་པ་ཕྱོགས་ཙམ་སྟོན་པའི་བསྡུ་བ་ནི། རང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་ནས་གཞན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་ཚིག་ སྡུད་དེ། སེམས་ཙམ་ཞེས་པ་དེས་སེམས་ཀྱི་རིགས་བསྡུས་ན་བེམ་པོ་སོགས་སྤོང་བ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ཚིག་ཕྲད་ནི་ཚིག་རང་ཉིད་ལ་བསྟན་བྱའི་ནུས་པ་ཆེར་མེད་ཅིང་། ཚིག་གྲོགས་གཞན་དང་ཕྲད་ ན་ཕན་འདོགས་པ་ལྕགས་གཉིས་སྦྱོར་བའི་རྩི་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་དཔེར་མཚོན་ན། སྨྲ་སྒོ་ལས། སྟེ་ནི་ལྷག་མ་ཡོད་པ་སྟེ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་དམ་བཅའ་དང་། །གཞན་བརྟེན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདོད། ། 2-632 ཅེས་པ་ལྟར། སྟེ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ནི། ལྷག་མ་ལུས་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ཡང་གསུམ་ལ་འཇུག་སྟེ། འཛུམ་དམུལ་ཏེ་མདངས་ཕྱུང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དམ་བཅའ་བ་དང་། ཤར་ན་དབང་པོ་སྟེ་ལྷོ་ན་གཤིན་རྗེ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་གཞན་འདྲེན་པ་དང་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་ལས་ཚིག་རྒྱུ་དང་འབྱུང་ཁུངས་ དང་། །དགར་བ་ཡིན་ཏེ་ནས་དེ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར། ལས་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ནི་གསུམ་ལ་འཇུག་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུའི་ཚིག་དང་། རི་བོ་ལས་གསེར་འབྱུང་ཞེས་ པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཚིག་དང་། ཁྱིམ་པ་ལས་དགེ་བསྙེན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དགར་པའི་ཚིག་དང་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ཀྱི་ནི་འབྲེལ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། །ཀྱིས་ནི་བྱེད་པར་འདོད་ པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། ཀྱི་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ནི། དྲུག་པ་འབྲེལ་བ་སྟོན་པའི་ཚིག་སྟེ། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་རྟ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དྲུག་པའི་ཚིག་འདི་ལ་ས་སྒྲ་སྦྱར་ན་ནོར་བར་འགྱུར་རོ། ། ཀྱིས་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ནི། གསུམ་པ་བྱེད་པོའི་ཚིག་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་ལེགས་བཤད་བརྩམས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པའི་ཚིག་འདི་ལ་ས་སྒྲ་ཆད་ན། ནོར་བ་ལགས་སོ། །དེས་ན་མཁས་པར་འདོད་ན། 2-633 ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་སོ་སོར་ཕྱེད་པ་ཞིག་གནད་དུ་གཅེས་ཏེ། འདིར་ནི་མངས་པས་འཇིགས་ཏེ་བཞག་གོ །རྩ་བའི་གཉིས་པ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རིགས་བརྗོད་ཀྱི་ སྒྲ་དང་། ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས། དེ་གཉིས་ལ་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི། མུ་བཞི་རྩི་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། རིགས་སྤྱི་གོ་བར་ནུས་པའི་མཉན་བྱ་དེ། རིགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། ཚོགས་སྤྱི་ གོ་ནུས་ཀྱི་མཉན་བྱ་དེ། ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་
Chinese
第九，关于区分集合： 为了区分自身类别而自然形成的集合，例如，为了区分类别，‘法’即是轮回与涅槃； 为了集合，例如，‘地、水、火、风’是‘元素’。 第十根本，略示方位的集合： 集合自身方位而舍弃其他方位的词语集合，例如，‘唯识’一词，集合了心识的种类，则舍弃了物质等。 第三，词缀本身没有太大的指示能力，但与其它词语结合时，能起到辅助作用，就像两种金属结合时的粘合剂。略举例说明： 如《声明之门》所说：‘斯德（སྟེ་）表示有剩余，连接、承诺与他者依存，有此三种含义。’ 因此，‘斯德（སྟེ་）’这个词缀，是表示有剩余的词语，它有三种用法：如‘微笑斯德（སྟེ་）容光焕发’，是连接；‘顶礼斯德（སྟེ་）著书立说’，是承诺；‘东方有自在斯德（སྟེ་）南方有阎罗’，是依赖他者。又如：‘格（ལས་）表示原因、来源，区分也是，有此四种含义。’ 因此，‘格（ལས་）’这个词缀有三种用法：如‘从种子格（ལས་）生出苗芽’，是原因；‘从山中格（ལས་）产出黄金’，是来源；‘从在家者格（ལས་）成为居士’，是区分。 又如：‘吉（ཀྱི་）表示关联，吉斯（ཀྱིས་）表示作者。’ 因此，‘吉（ཀྱི་）’这个词缀是表示第六种关联的词语，如‘天授吉（ཀྱི་）马’。在这个第六种词语上加上萨（ས་）音是错误的。 ‘吉斯（ཀྱིས་）’这个词缀是表示第三种作者的词语，如‘天授吉斯（ཀྱིས་）创作了善说’。在这个第三种词语上省略萨（ས་）音是错误的。 因此，如果想成为智者，区分词缀的各种用法至关重要，这里因为篇幅所限而省略。 第二根本，从所表达的含义来区分能表达的语音，分为：表示种类的语音和表示集合的语音两种。这两种各有定义、例子和四句分析。 第一种，能够理解普遍种类的可听声音，是表示种类的语音的定义。能够理解普遍集合的可听声音，是表示集合的语音的定义。
English
Ninth, regarding the collection of distinctions: A natural collection formed to distinguish its own category, for example, to distinguish categories, 'Dharma' is Samsara and Nirvana; For collection, for example, 'earth, water, fire, and wind' are 'elements'. Tenth root, a collection that briefly indicates direction: A collection of words that gathers its own direction and abandons other directions, for example, the term 'Cittamatra' gathers the types of mind and abandons matter, etc. Third, a particle itself does not have much indicative power, but when combined with other words, it can play a supporting role, like an adhesive that joins two metals. A few examples are given: As stated in 'The Door of Expression': 'Te (སྟེ་) indicates remainder, connection, commitment, and dependence on others, having these three meanings.' Therefore, the particle 'te (སྟེ་)' is a word that indicates remainder, and it has three usages: such as 'smiling te (སྟེ་) radiant', which is connection; 'prostrating te (སྟེ་) composing scriptures', which is commitment; 'in the east there is Ishvara te (སྟེ་) in the south there is Yama', which is dependence on others. Also, such as: 'Las (ལས་) indicates cause, source, and distinction, having these four meanings.' Therefore, the particle 'las (ལས་)' has three usages: such as 'from the seed las (ལས་) sprouts emerge', which is cause; 'from the mountain las (ལས་) gold emerges', which is source; 'from a householder las (ལས་) becomes a layperson', which is distinction. Also, such as: 'Kyi (ཀྱི་) indicates relation, kyis (ཀྱིས་) indicates agent.' Therefore, the particle 'kyi (ཀྱི་)' is a word that indicates the sixth relation, such as 'Devadatta kyi (ཀྱི་) horse'. Adding the sound 'sa' to this sixth word is incorrect. The particle 'kyis (ཀྱིས་)' is a word that indicates the third agent, such as 'Devadatta kyis (ཀྱིས་) composed a good saying'. Omitting the sound 'sa' from this third word is incorrect. Therefore, if one wants to be wise, distinguishing the various usages of particles is crucial, but it is omitted here due to space limitations. Second root, distinguishing the expressing sound from the perspective of the expressed meaning, divided into: sound expressing category and sound expressing collection. These two each have definition, example, and fourfold analysis. The first, the audible sound capable of understanding the universal category, is the definition of the sound expressing category. The audible sound capable of understanding the universal collection, is the definition of the sound expressing collection. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ཉིད། གཉིས་པ་མཚན་གཞི་ནི། དངོས་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁྱོད་རིགས་སྤྱི་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་རིགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་ པས་ཁྱབ། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚོགས་བརྗོད་སྒྲའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཚོགས་སྤྱི་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བོ། །སྒྲ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་། རིགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་རིགས་ཅན་བརྗོད་བྱར་མི་སྤོང་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེས། དངོས་པོའི་རིགས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་བྱར་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ཡང་། དངོས་པོ་ཡིན་ན། དངོས་ པོ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི། དངོས་པོ་དེ་ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་ཁོངས་སུ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་ན། 2-634 དངོས་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེས། དངོས་པོའི་རིགས་བུམ་པ་སོགས་ཁོ་རང་གི་བརྗོད་བྱར་ཚིག་ཟིན་ལ་གཅོད་མི་ནུས་ཞེས་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲས། ཚོགས་པ་ཅན་བརྗོད་བྱར་སྤོང་ བ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེས། ཁོ་རང་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་དྲི་རོ་སོགས་བརྗོད་བྱར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་པའི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི། བུམ་གཟུགས་དེ་ཡིན་ ལ། བུམ་གཟུགས་དང་། དྲི་རོ་སོགས་འགལ་བའི་གནད་ཀྱིས། བུམ་གཟུགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེས། དྲི་རོ་སོགས་བརྗོད་བྱར་ཚིག་ཟིན་ལ་གཅོད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་མུ་བཞི་བརྩི་བ་ནི། ཤེས་བྱ་ཞེས་ བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ། རིགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་ལ། ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་མ་ཡིན་པའི་མུ། ཀ་བུམ་གཉིས་ཀ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ། ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་ལ། རིགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་མ་ཡིན་པའི་ མུ། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ། གཉིས་ཆ་ཡིན་པའི་མུ། རི་བོང་རྭ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ། དེ་གཉིས་ཆ་མ་ཡིན་པའི་མུ་ཡིན་ནོ། ། རྩ་བའི་གསུམ་པ་བརྗོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉིས། དེ་གཉིས་ལ། མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས། མཚན་གཞི་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་གི་མཉན་བྱ་དེ། ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་མཉན་བྱ་དེ། 2-635 ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་ནི། ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ། ལྡོག་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་། ལོག་ པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ལྡོག་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ། དངོས་པོ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་། རྫས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པའི་སྒྲ། ར
Chinese
第二，定义的基础是，例如‘事物’这个词。如果你是一个类别的总称，那么说‘你’这个词就涵盖了类别词。说‘瓶子’这个词是集合词的基础，因为如果你是一个集合的总称，那么说‘你’这个词就涵盖了集合词。这两个词的区别在于，类别词需要表达一个不排除类别的对象，因为‘事物’这个词不排除所有事物的类别。它的意思也不是说，如果是一个事物，那么它就涵盖了‘事物’这个词的表达对象。‘事物’这个词的主要表达对象是事物本身，并且事物的范畴包括所有事物，因此，‘事物’这个词不能明确地将瓶子等事物类别从其表达对象中排除。集合词会排除集合的拥有者作为表达对象，因为‘瓶子的形状’这个词会排除与其集合相同的气味等作为表达对象。‘瓶子的形状’的主要表达对象是瓶子的形状，并且由于瓶子的形状与气味等相矛盾，因此‘瓶子的形状’这个词能够明确地将气味等从表达对象中排除。第三，四句的计算是，说‘所知’这个词是类别词，但不是集合词。说‘柱子和瓶子’这个词是集合词，但不是类别词。说‘瓶子’这个词是两者都是。说‘兔角’这个词是两者都不是。根本的第三个是从表达方式上进行区分，分为属性词和具有属性者词两种。对于这两种词，有定义、同义词和基础这三个方面。第一，排除其他特征的听觉对象是属性词的定义。不排除其他特征的听觉对象是具有属性者词的定义。第二，同义词是，属性词和具有属性者词两者区分开来的属性词，与反义词和非反义词两者区分开来的反义词，与事物词和物质词两者区分开来的事物词。
English
Second, the basis of the definition is like the word 'thing'. If you are a general term for a category, then saying 'you' covers the category word. Saying 'bottle' is the basis of a collection word, because if you are a general term for a collection, then saying 'you' covers the collection word. The difference between these two words is that a category word needs to express an object that does not exclude the category, because the word 'thing' does not exclude all categories of things. Its meaning is not that if it is a thing, then it covers the expression object of the word 'thing'. The main expression object of the word 'thing' is the thing itself, and because the category of things includes all things, therefore, the word 'thing' cannot explicitly exclude the category of things such as bottles from its expression object. A collection word excludes the owner of the collection as an expression object, because the word 'shape of a bottle' excludes smells, etc. that are the same as its collection as expression objects. The main expression object of 'shape of a bottle' is the shape of the bottle, and because the shape of the bottle contradicts smells, etc., therefore, the word 'shape of a bottle' can explicitly exclude smells, etc. from the expression object. Third, the calculation of the four sentences is that saying 'knowable' is a category word, but not a collection word. Saying 'pillar and bottle' is a collection word, but not a category word. Saying 'bottle' is both. Saying 'rabbit horn' is neither. The fundamental third is to distinguish from the way of expression, divided into attribute words and words with attributes. For these two types of words, there are three aspects: definition, synonym, and basis. First, the auditory object that excludes other characteristics is the definition of an attribute word. The auditory object that does not exclude other characteristics is the definition of a word with attributes. Second, synonyms are: attribute words separated from attribute words and words with attributes, antonyms separated from antonyms and non-antonyms, and thing words separated from thing words and material words. --------------------------------------------------------------------------------