Tibetan
ན་སེལ་གང་ཞིག ཁྱོད་དངོས་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་བློའི་གཞན་སེལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ ན། ཁྱོད་གཞན་སེལ་དུ་འཇོག་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་ཁྱོད་དངོས་མེད་དུ་སྣང་བར་ ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་དེ། དངོས་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་སྣང་བར་ཐལ། ཁྱོད་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་ཁྱོད་དངོས་པོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་ཁྱོད་ རི་བོང་རྭར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་དེ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ། ཁྱོད་དངོས་མེད་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་དོན་ སྤྱི་དངོས་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སེལ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རི་བོང་རྭ། མོ་གཤམ་བུ། ནམ་མཁའི་པདྨ་སོགས་ཀྱི་དོན་སྤྱི་ནི། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རི་བོང་ རྭ་སོགས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ། རི་བོང་རྭ་སོགས་དངོས་མེད་ཡིན་པ་བཅད་ནས་དངོས་པོར་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་དངོས་མེད་གཅོད། །ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན། རི་བོང་རྭ་སོགས་ཀྱི་དོན་སྤྱི། 2-620 གཞན་སེལ་དུ་འཇོག་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། སྤྱིར་རྭ་ཙམ་དང་། བུམ་ཙམ་དང་། པདྨ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་རིགས་ཏེ། རི་བོང་རྭ་རྭ་མིན་པ་བཅད་ནས་རྭར་སྣང་ བའི་ཕྱིར་དང་། ནམ་མཁའི་པདྨ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ། དེ་པདྨ་མིན་པ་བཅད་ནས་པདྨར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན། རི་བོང་རྭ་འཛིན་རྟོག་ངོར་རི་བོང་རྭ་དེ་ཉིད། རི་བོང་རྭའི་དོན་སྤྱི་ གཞན་སེལ་དུ་འཇོག་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོར་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་སེལ་ཡིན་ན། བློའི་གཞན་སེལ་དང་། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ པར་ཐལ། གཞན་སེལ་ལ་དེ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་གྲུབ། འདོད་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་ན་སེལ་བའི་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་དང་མེད་དགག་མ་ཡིན་དགག་གཉིས་དོན་གཅིག་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་དེར་ཐལ། སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའི་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཞན་སེལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སེལ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་སེལ་བའི་དགག་པ་ཡིན་ན། གཞན་སེལ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་དེར་ཐལ། 2-621 སྒྲུབ་པ་གང་ཞིག སྣང་བའི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན་རང་མཚན་དུ་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁྱོད་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་ཁྱོད་དུ་སྣང་
Chinese
问：什么是遣余（藏文：གཞན་སེལ།，含义：排除他者）？ 答：因为你不是依赖于非实有的心识的遣余。 问：如果承认是，那么，你成为安立为遣余之基础的事物存在，这不合理。 答：因为你承认。 问：如果后一个理由不成立，那么，兔角（藏文：རི་བོང་རྭ།，含义：兔子角），作为所立宗，在你所执著的分别念中，显现为你非实有，这不合理。 答：因为你的总义（藏文：དོན་སྤྱི།，含义：一般意义）是依赖于非实有的心识的排除。 问：如果承认是，那么，不显现，这不合理。 答：因为在你所执著的分别念中，显现为你实有，即在你所执著的分别念中，显现为你兔角。 问：如果说：这样思考，如果你是实有，那么，你的总义遍是依赖于实有的心识的排除；如果你是非实有，那么，你的总义不遍是依赖于非实有的心识的排除，因为兔角、石女之子、虚空莲花等的总义，是依赖于实有的心识的排除。 答：因为在执著兔角等的分别念中，在断定兔角等为非实有之后，显现为实有。 问：周遍，因为说：‘实有的遣余断除非实有。’ 问：那么，兔角等的总义，安立为遣余之基础的事物是什么呢？ 答：一般可以认为仅仅是角，仅仅是瓶，仅仅是莲花，因为在兔角中，断除不是角而显现为角，并且在执著虚空莲花的分别念中，断定它不是莲花而显现为莲花。 又问：或者，在执著兔角的分别念面前，兔角本身，是兔角的总义，是安立为遣余之基础的事物，因为在其面前，它是实有。 又问：如果是遣余，那么，遍于是心识的遣余和无遮（藏文：མེད་དགག，含义：否定性遮诠）的遣余中的一种，这不合理。 答：因为遣余确定为这两种，所以不成立。 问：如果承认是，那么，所知（藏文：ཤེས་བྱ།，含义：所知）作为所立宗，在那里不合理。 答：因为在那里。 问：如果不成立，那么，在那里不合理，因为是非否定（藏文：མ་ཡིན་དགག，含义：非否定性）的遣余，因为是非否定。 答：周遍，因为说：‘因此，排除的遮诠和肯定，以及无遮和非否定，意义相同。’ 问：根本理由在那里不合理，因为是成立的共相（藏文：སྤྱི་མཚན།，含义：共相）。 又问：所知，作为所立宗，你成为遣余，这不合理。 答：因为你是排除的肯定。 问：周遍，因为如果是排除的遮诠，那么，必须是遣余。 问：上面的理由在那里不合理。 答：什么是肯定？因为不是显现的肯定，如果后一个理由不成立，那么，成为自相（藏文：རང་མཚན།，含义：自相）。 又问：在你所执著的分别念中，显现为你……
English
Question: What is exclusion (Tibetan: གཞན་སེལ།, meaning: excluding others)? Answer: Because you are not an exclusion of mind that relies on non-existence. Question: If it is admitted, then it is unreasonable for you to become the basis of establishing something as exclusion, that exists. Answer: Because you admit it. Question: If the latter reason is not established, then the rabbit's horn (Tibetan: རི་བོང་རྭ།, meaning: rabbit horn), as the subject of the proposition, appears to you as non-existent in your conceptual mind, which is unreasonable. Answer: Because your general meaning (Tibetan: དོན་སྤྱི།, meaning: general meaning) is the exclusion of mind that relies on non-existence. Question: If it is admitted, then it is unreasonable not to appear. Answer: Because in your conceptual mind, you appear as existent, that is, in your conceptual mind, you appear as a rabbit's horn. Question: If you say: Think like this, if you are existent, then your general meaning is pervasive of the exclusion of mind that relies on existence; if you are non-existent, then your general meaning is not pervasive of the exclusion of mind that relies on non-existence, because the general meanings of rabbit's horn, barren woman's child, sky lotus, etc., are the exclusion of mind that relies on existence. Answer: Because in the conceptual mind that grasps rabbit's horn, etc., after determining that rabbit's horn, etc., are non-existent, they appear as existent. Question: Pervasive, because it is said: 'The exclusion of the existent cuts off the non-existent.' Question: Then, what is the thing that is the basis for establishing the general meaning of rabbit's horn, etc., as exclusion? Answer: Generally, it can be considered that it is only a horn, only a vase, only a lotus, because in the rabbit's horn, it cuts off what is not a horn and appears as a horn, and in the conceptual mind that grasps the sky lotus, it determines that it is not a lotus and appears as a lotus. Or, in the face of the conceptual mind that grasps the rabbit's horn, the rabbit's horn itself is the general meaning of the rabbit's horn, which is the thing that is the basis for establishing exclusion, because in its face, it is existent. Question: If it is exclusion, then it is unreasonable to be pervasive of one of the exclusion of mind and the negative negation (Tibetan: མེད་དགག, meaning: negative exclusion). Answer: Because exclusion is determined to be these two, it is not established. Question: If it is admitted, then the knowable (Tibetan: ཤེས་བྱ།, meaning: knowable) as the subject of the proposition, is unreasonable there. Answer: Because it is there. Question: If it is not established, then it is unreasonable there, because it is the exclusion of non-negation (Tibetan: མ་ཡིན་དགག, meaning: non-negative), because it is non-negation. Answer: Pervasive, because it is said: 'Therefore, the negation and affirmation of exclusion, and the negative and non-negative, have the same meaning.' Question: The root reason is unreasonable there, because it is an established common characteristic (Tibetan: སྤྱི་མཚན།, meaning: common characteristic). Question: Knowable, as the subject of the proposition, it is unreasonable for you to become exclusion. Answer: Because you are the affirmation of exclusion. Question: Pervasive, because if it is the negation of exclusion, then it must be exclusion. Question: The above reason is unreasonable there. Answer: What is affirmation? Because it is not the affirmation of appearance, if the latter reason is not established, then it becomes self-characteristic (Tibetan: རང་མཚན།, meaning: self-characteristic). Question: In your conceptual mind, you appear as... --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་བློའི་གཞན་སེལ་ཡིན་པར་ ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་བློའི་གཞན་སེལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཁྱོད་མིན་པས་སྟོང་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་མེད་དགག་ གི་གཞན་སེལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་གྲུབ། འདོད་ན། མངོན་གྱུར། གསལ་བ། མངོན་སུམ་གསུམ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་གཤོགས། རྟགས་སླ། འདོད་ན། དེ་གསུམ་ འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་དེ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། མངོན་གྱུར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་གཉིས་ལའང་འགྲེ། རྩ་བར་མ་ཁྱབ་ན། ཀ་བུམ་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཅན་གྱིས་གཤོགས། རྟགས་ཁས་བླངས། འདོད་ན། ཀ་བུམ་གཉིས་ཀ་ཀ་བུམ་གཉིས་ཀ་མིན་པས་སྟོང་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་ན། དེ་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདིར་མཁས་པ་གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པས། དངོས་མེད་ཀྱི་གཞན་སེལ་དང་། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དོན་གཅིག་ཏུ་མཛད་པ་ནི། མཁས་པས་དཔྱད་དགོས་ཏེ། འོ་ན་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་དང་། 2-622 མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་དོན་གཅིག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤེས་བྱའི་དོན་སྤྱི་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་ཁྱོད་དངོས་པོར་སྣང་ བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་དེ་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནད་འདི་དྲན་དགོས་སོ།། །། ༄། །བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་ཚུལ་བཤད་པ། གསུམ་པ་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་ཚུལ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་གཉིས་ལ་མཚན་ཉིད་དང་ དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། བརྡ་ལས་གོ་བར་བྱ་བ། བརྗོད་བྱའི་མཚན་ཉིད། གོ་བར་བྱེད་པའི་བརྡ་དེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང་། རྗོད་ བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འཆད་དུས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་འཇུག་དུས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་ཞེན་ པའི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་གཉིས། དེ་ཡང་དཔེར་མཚོན་ན། བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་དེ། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེའི་སོང་ཚོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ དེ་དེའི་ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེའི་རློམ་ཚོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ། དངོས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དེས་བུམ་པ་དང་། བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་གཉིས་ཆར་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། 2-623 བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་སྒྲ་སྤྱི་དེ། ཞེན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་བརྗོད་བྱ
Chinese
如果你的心识存在他体排除，那是因为你的心识存在他体排除。这个推论是有效的，因为“你所空无的非你之物是你所否定的他体排除，因为你存在否定的他体排除”这个推论是有效的，但前提并不成立。如果承认前提，那就是显而易见的。如果将显现、清晰和现量这三者作为论题，那么你就会失败，因为你的理由很简单。如果承认，那么执持这三者的分别念就会显现为这三者。如果承认，那么执持显现的分别念，就不应该显现为显现，因为你是分别念。同样的方法也适用于其他两者。如果根本不普遍，那么就以柱子和瓶子两者作为论题。承认理由。如果承认，那么柱子和瓶子两者都应该空无柱子和瓶子两者。如果承认，那么就应该存在是柱子和瓶子两者的东西。 在这里，格西果沃饶绛巴（Gowo Rabjampa）将事物之非存在（དངོས་མེད་）的他体排除和否定（མེད་དགག་）的他体排除视为相同，这需要智者进行研究。那么，事物之存在的他体排除和非肯定（མ་ཡིན་དགག་）的他体排除也应该相同，因为你承认。如果承认，那么所知的事物总相，就应该是所知的事物。因为所知的事物总相是事物之存在的他体排除。如果承认，那么所知的事物，你的执持分别念应该显现你为事物之存在，因为你的事物总相是事物之存在的他体排除。这一点需要记住。 接下来，将要解释能诠（རྗོད་བྱེད་）和所诠（བརྗོད་བྱ་）的理解方式。 第三部分是关于能诠和所诠的理解方式的解释。这两者都有定义和分类。首先，定义是：从符号中可以理解的内容是所诠的定义；而能够使人理解的符号是能诠的定义。其次，分类包括共同的分类和能诠的详细分类。在共同的分类中，有解释时的所诠和能诠，以及应用时的所诠和能诠。在解释时，又分为直接的所诠和能诠，以及执著的所诠和能诠。例如，瓶子的事物总相是表达‘瓶子’这个词语的直接所诠，因为它是该词语所表达的内容；而瓶子本身是该词语的执著所诠，因为它是该词语所指代的内容。表达‘瓶子’这个词语是直接的能诠，因为它直接表达了瓶子和瓶子的事物总相。出现在执持瓶子的分别念中的声音总相是执著的能诠，因为它表达了它。
English
If your mind has other-exclusion, it follows that it has other-exclusion, because your mind has other-exclusion. This inference is valid because the inference 'what is empty of not-you is your negation other-exclusion, because you have negation other-exclusion' is valid, but the basis is not established. If you accept it, it is obvious. If you take manifestation, clarity, and direct perception as the subject, then you will fail, because your reason is simple. If you accept it, then the conceptual thought that grasps these three will appear as these three. If you accept it, then the conceptual thought that grasps manifestation should not appear as manifestation, because you are a conceptual thought. The same applies to the other two. If it is not universally applicable at the root, then take both the pillar and the pot as the subject. Accept the reason. If you accept it, then both the pillar and the pot should be empty of both the pillar and the pot. If you accept it, then there should be something that is both. Here, the scholar Gewo Rabjampa treats the other-exclusion of non-existence and the other-exclusion of negation as the same, which needs to be examined by scholars. Then, the other-exclusion of existence and the other-exclusion of non-affirmation should also be the same, because you accept it. If you accept it, then the general characteristic of knowable things should be that. Because the general characteristic of knowable things is the other-exclusion of existence. If you accept it, then the knowable thing, your grasping conceptual thought should appear to you as existence, because your general characteristic of things is the other-exclusion of existence. This point needs to be remembered. Next, the way of understanding the expressed and the expresser will be explained. The third is to explain the way of understanding the expressed and the expresser. These two have both definitions and divisions. First, the definition is: what is to be understood from the sign is the definition of the expressed; the sign that makes one understand is the definition of the expresser. Second, the divisions include common divisions and detailed explanations of the divisions of the expresser. In the common divisions, there are the expressed and expresser at the time of explanation, and the expressed and expresser at the time of application. At the time of explanation, there are the direct expressed and expresser, and the apprehended expressed and expresser. For example, the general meaning of a vase is the direct expressed of the sound that expresses 'vase', because it is the content expressed by that sound; the vase itself is the apprehended expressed, because it is the content referred to by that sound. The sound that expresses 'vase' is the direct expresser, because it directly expresses both the vase and the general meaning of the vase. The general sound that appears in the conceptual thought that grasps the vase is the apprehended expresser, because it expresses it. --------------------------------------------------------------------------------