English
Translation Notes: Key Terms: "That" (de, དེ): Refers to the subject or object under discussion. "Aspect doctrine" (phyogs chos, ཕྱོགས་ཆོས): A specific attribute, law, or thesis relevant to the subject. "Manner of pervasion" (khyab tshul, ཁྱབ་ཚུལ): A universal characteristic or logical pervasion. "External opponents" (phyi rgyal, ཕྱི་རྒོལ): Likely adversaries or counterarguments in a debate, a common concept in Tibetan logic. "Recollection" (dran, དྲན): Mental recall or awareness, central to the reasoning process. Philosophical Context: This text likely comes from a treatise on Tibetan Buddhist logic (pramāṇa or tshad ma), which classifies opponents based on their ability to grasp and articulate logical principles like pervasion and specific attributes. The structure reflects a systematic analysis of cognition and debate tactics. Challenges: The repetitive phrasing (e.g., de skor gyi phyi rgyal rnam dag) is typical of Tibetan scholastic texts, emphasizing precision but making English translation dense. I’ve streamlined it where possible. Terms like "extracting" ('byin, འབྱིན) and "theorem" (gtan tshigs, གཏན་ཚིགས) are interpreted contextually to fit the logical framework. If you need further clarification or a different style (e.g., more literal or more interpretive), let me know! -------------------------------------------------------------------------------- 2-462
Tibetan
གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ལ། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་དྲན་པའི་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེ་སྐོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་ དག་འགོད་པ་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ལ། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚུལ་གསུམ་གཅིག་ཅར་དྲན་པའི་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་ དག་དང་། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་རིམ་ཅན་དྲན་པའི་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་གཉིས་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་དྲན་པའི་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེ་སྐོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་འགོད་པ་སྐབས་སུ་ བབ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྐོར་གྱི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་དངོས། འདོད་ན་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་དེ་སྐོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་འགོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ ཏེ། ཁྱོད་ལ་དེ་སྐོར་གྱི་ཚུལ་གསུམ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུའང་དེ་སྐོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་འགོད་མི་དགོས། ཁྱོད་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུའང་དེ་འགོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། 2-463 དང་པོ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྐོར་གྱི་ཚུལ་གསུམ་དྲན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་དངོས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུའང་དེ་འགོད་ མི་དགོས། དེ་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུའང་དེ་འགོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ངོར་བཀོད་པའི་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་དེ་ལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྐོར་གྱི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་གང་ཞིག ཁྱོད་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་ དངོས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུ་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་འགོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ཁས་ཟེར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། དེའི་ངོར་བཀོད་པའི་བྱས་ རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྐོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་ཡིན་ པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་རང་ཉིད་ལ། །ནུས་པ་མེད་ཀྱང་ནུས་སྟོན་བྱེད། །ཅེས་པའི་གཞུང་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ། འོ་ན་དེའི་ངོར་བཀོད་པའི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་ཆོས་ཅན། 2-464 ཁྱོ
Chinese
一、第三种分类，关于以‘所作性’（བྱས་རྟགས，hetu，因）成立‘声无常’（སྒྲ་མི་རྟག，anitya-śabda，无常之声）的辩论。对于以‘所作性’成立‘声无常’，能忆念起三种方式的清净反驳者（ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག，prativādin，论敌），你是一位非常精通于正确陈述相关论证的人。 对于以‘所作性’成立‘声无常’，能同时忆念起三种方式的清净反驳者，以及对于以‘所作性’成立‘声无常’，能依次忆念起三种方式的清净反驳者，这两种情况都存在。因此，只有这样认为。 对于以‘所作性’成立‘声无常’，能忆念起三种方式的清净反驳者，你是一位适合正确陈述相关论证的人，因为你是相关的清净反驳者。这是必然的。如果不同意，那就不对了，因为你不需要正确陈述相关的论证，因为你不需要为了在你心中生起对三种方式的忆念而正确陈述相关的论证，也不需要为了在你心中生起以‘声无常’为所知（རྟོགས，jñāna，知识）的具有‘因’（རྟགས，liṅga，相）的推论（རྗེས་དཔག，anumāna，推论）而陈述。 首先，这是因为你是忆念相关三种方式的人。其次，这是因为在你心中实际生起以‘声无常’为所知的具有‘因’的推论，所以不需要陈述。即使是通过它间接生起，也不需要陈述。如果第一个前提不成立，那么，对于你所陈述的以‘所作性’成立‘声无常’的正确论证，它实际上具有成立‘声无常’的能力，因为你是相关的清净反驳者，并且为了在你心中实际生起以‘声无常’为所知的具有‘因’的推论，你需要陈述以‘所作性’成立‘声无常’的正确论证。如果承认后者，那么这里就不周遍（མ་ཁྱབ，avyāpti，不遍）。如果同意，那么对于你所陈述的以‘所作性’成立‘声无常’的正确论证，它实际上不具有成立‘声无常’的能力，因为你是相关的正确论证。这是周遍的，因为‘陈述理由本身，虽然没有能力，但能显示能力’，这个论点成立。如果仍然不周遍，那么对于你所陈述的正确论证……
English
1. Thirdly, concerning the divisions: Regarding the debate on establishing 'sound is impermanent' (སྒྲ་མི་རྟག，anitya-śabda) through 'being made' (བྱས་རྟགས，hetu), O pure opponent (ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག，prativādin) who remembers the three modes of establishing 'sound is impermanent' through 'being made', you are extremely skilled in accurately presenting the arguments related to that. Regarding establishing 'sound is impermanent' through 'being made', there are two types of pure opponents: one who simultaneously remembers the three modes, and one who remembers them sequentially. Thus, it is only considered in this way. O pure opponent who remembers the three modes of establishing 'sound is impermanent' through 'being made', you are a suitable person to accurately present the arguments related to that, because you are a pure opponent in that regard. This is necessarily so. If you disagree, it is incorrect, because you do not need to accurately present the related arguments, as you do not need to present them to generate the memory of the three modes, nor do you need to present them to generate an inference (རྗེས་དཔག，anumāna) with the sign (རྟགས，liṅga) of knowing (རྟོགས，jñāna) 'sound is impermanent'. Firstly, this is because you are someone who remembers the three modes. Secondly, this is because you do not need to present it since an inference with the sign of knowing 'sound is impermanent' actually arises in your mind. You also do not need to present it even if it arises indirectly through it. If the first premise is not established, then, regarding the correct argument you presented for establishing 'sound is impermanent' through 'being made', it actually has the ability to establish 'sound is impermanent', because you are a pure opponent in that regard, and in order for an inference with the sign of knowing 'sound is impermanent' to actually arise in your mind, you need to present the correct argument for establishing 'sound is impermanent' through 'being made'. If you concede the latter, then it is not pervasive here. If you agree, then regarding the correct argument you presented for establishing 'sound is impermanent' through 'being made', it actually does not have the ability to establish 'sound is impermanent', because you are the correct argument in that regard. This is pervasive, because the point that 'the statement of reason itself, although without ability, shows ability' is established. If it is still not pervasive, then regarding the correct argument you presented... --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ད་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་དངོས་སུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནའང་འདིར་མ་ཁྱབ། མ་ གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དེ་དངོས་སུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་དངོས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ངོར་བཀོད་པའི་ བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་གི་དངོས་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ངོར་བཀོད་པའི་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་ པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་ཡོད་པ་གང་ཞིག ཁྱོད་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་གི་དངོས་རྒྱུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྐོར་ གྱི་ཚུལ་གསུམ་དྲན་པའི་དེ་སྐོར་གྱི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་མེ་བ་ལ་འདི་ལ་ཁྱབ་པ་འཆའོ། །ཞིབ་ཆ་འོག་ནས་འབྱུང་ངོ་། །རྩ་བའི་རྟགས་ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ ཅན། ཁྱོད་ལ་དེ་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུ་དེ་འགོད་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་དངོས་སུ་སྐྱེ་ཁ་མའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། དེ་འདྲའི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་གི་ངོར་བཀོད་པའི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་བརྒྱུད་ནས་སྒྲུབ་ནུས་ཡིན་ཡང་། 2-465 རྒོལ་བ་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་ངེས་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ། སྒྲུབ་ངག་དེས་ཚུལ་གསུམ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི། ཁོ་ རང་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་པ་འདི་གནད་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཉོན་ཅིག དེ་སྐོར་གྱི་ཚུལ་ གསུམ་དྲན་པའི་དེ་སྐོར་གྱི་ཕྱི་རྒོལ་རྣམ་དག་གི་ངོར་བཀོད་པའི་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་ཅེས་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུབ་ ངག་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དང་། སྒྲ་མི་རྟག་པ་བརྒྱུད་ནས་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་གང་རུང་ཡིན། ཕྱི་མ་མིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྐོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་ དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཕྱི་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྐོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན། རྒོལ་བ་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་ བརྒྱུད་ནས་སྐྱེས་ངེས་སུ་ཐལ་ལོ་ཟེར་ན། ཁོ་བོ་ནི་འདིར་མ་ཁྱབ། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཁྱབ་པ་བཅས་པ་མིན་ནམ་སོམས་ཤིག ཡང་སྡོམ་སྐྱོན་གཏོང་བས་ཉོན་ཅིག བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ད
Chinese
那么，声音应该具有直接证明无常的能力，因为你有能力直接产生一个以声音无常为认识对象的具有理据的后设推理。如果这不周遍，那么，作为有法，你应该有能力直接产生它，因为你是它的直接原因。如果这不成立，那么，像你这样的清净论敌，作为有法，你所提出的以‘所作性’为理由来证明声音无常的正确论证，应该是以声音无常为认识对象的具有理据的后设推理的直接原因，因为你所提出的以‘所作性’为理由来证明声音无常的正确论证存在，并且你是一个处于以声音无常为认识对象的具有理据的后设推理的直接原因位置上的人。后一个论断成立，因为你是一个记得关于它的三相的关于它的清净论敌。对于‘lam me ba’（音译，人名），这可以建立周遍性。细节将在下文阐述。如果根本理由的后一个论断不成立，那么，作为有法，你不必为了通过它而生起它，因为你是一个直接要生起它的人，因为你是有法。另一方面，像你这样的清净论敌所提出的正确论证，即使能够通过声音无常来证明， 论敌也不一定是通过以声音无常为认识对象的具有理据的后设推理而生起的，因为论证能够从产生对三相的记忆的角度来证明声音无常，但他自己因为不具备证明声音无常的三相，所以不能直接证明声音无常，这是关键所在。如果不是这样，那么听着，对于记得关于它的三相的关于它的清净论敌所提出的‘凡是所作皆是无常’等等的正确论证，作为有法，你应该是一个能够直接证明声音无常的正确论证，因为你和能够通过声音无常来证明的正确论证是其中之一。因为不是后一种情况，所以是前一种情况。前一种情况成立，因为你是关于它的正确论证。如果承认，那么就不是后一种情况，因为你是关于它的正确论证。如果后一种情况不成立，如果有人说，论敌一定是通过以声音无常为认识对象的具有理据的后设推理而生起的，那么，我在这里不周遍，你们难道不认为这不包括周遍性吗？还有，因为犯了总的过失，所以听着，以‘所作性’为理由来证明声音无常的论证……
English
Then, sound should have the ability to directly prove impermanence, because you have the ability to directly generate a subsequent inference with a reason that cognizes sound as impermanent. If this is not pervasive, then, as the subject, you should have the ability to directly generate it, because you are its direct cause. If this is not established, then, a pure opponent like you, as the subject, the correct argument you put forward using 'being produced' as the reason to prove sound is impermanent, should be the direct cause of a subsequent inference with a reason that cognizes sound as impermanent, because the correct argument you put forward using 'being produced' as the reason to prove sound is impermanent exists, and you are a person situated in the position of the direct cause of a subsequent inference with a reason that cognizes sound as impermanent. The latter statement is true, because you are a pure opponent who remembers the three aspects about it. For 'lam me ba' (transliteration, a person's name), this can establish pervasiveness. Details will be elaborated below. If the latter statement of the root reason is not established, then, as the subject, you do not need to put it forward in order to arise through it, because you are a person who is directly about to arise it, because you are the subject. On the other hand, the correct argument put forward by a pure opponent like you, even if it can prove through sound impermanence, the opponent does not necessarily arise through a subsequent inference with a reason that cognizes sound as impermanent, because the argument can prove sound is impermanent from the perspective of generating memory of the three aspects, but he himself cannot directly prove sound is impermanent because he does not possess the three aspects to prove sound is impermanent, this is the key point. If it is not like this, then listen, for the correct argument 'whatever is produced is impermanent' etc. put forward by a pure opponent who remembers the three aspects about it, as the subject, you should be a correct argument that can directly prove sound is impermanent, because you and the correct argument that can prove through sound impermanence are one of them. Because it is not the latter case, it is the former case. The former case is true, because you are the correct argument about it. If you admit, then it is not the latter case, because you are the correct argument about it. If the latter case is not established, if someone says that the opponent must arise through a subsequent inference with a reason that cognizes sound as impermanent, then, I am not pervasive here, don't you think this does not include pervasiveness? Also, because of committing a general fault, listen, the argument using 'being produced' as the reason to prove sound is impermanent... --------------------------------------------------------------------------------