Tibetan
ས་སུ་སློབ་པའི་ལམ་བདེན་འབྱུང་བ་ནི་སྲིད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལས་ཉམས་མ་ཐག་ཏུ་སློབ་པའི་ལམ་བདེན་གྱི་ཐོབ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་ཚེ་མི་སློབ་པའི་སེམས་ཀྱི་ འཇུག་ཐོགས་སུ་སློབ་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཉམས་མ་ཐག་ཏུ་ཉོན་མོངས་མངོན་དུ་གྱུར་བས། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱལ་སྲས་ལས། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མཁས་པ་འཇམ་སྒེག་ན་རེ། འོན་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པའི་སེམས་གསུམ་དང་བདུན་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་ནི་སྤང་དགོས་སོ་གསུང་སྟེ། 1-960 དེ་ལྟ་བུའི་དོགས་པ་འཇུག་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཐུགས་བདེན་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས། གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་པའི་ཚེ། དེ་ལས་ཉམས་ མ་ཐག་ཏུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཉོན་མོངས་གསུམ་མངོན་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཚེ་མི་སློབ་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཉོན་མོངས་དེ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྙམ་པའི་དོགས་ པ་ནི་དཔྱོད་ལྡན་ལ་འབྱུང་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་དོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སེལ་སྙམ་ན། ཤེས་ལྡན་གཟུར་གནས་ཡོད་ན་ཉོན་ཅིག་ཁོ་བོས་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། ཉོན་མོངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པའི་ཚེ། མི་སློབ་པའི་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པས་དགྲ་ བཅོམ་ལས་ཉམས་སུ་ཉེ་བའི་ཚེ་མི་སློབ་པའི་མཉམ་བཞག་དེ་ལས་ལངས། དེའི་རྗེས་སུ་ཉོན་མོངས་མངོན་དུ་གྱུར་ཕྱིན་ཆད་དགྲ་བཅོམ་ལས་ཉམས་པར་སོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་དགྲ་བཅོམ་ལས་ ཉམས་པའི་ཚེ་མི་སློབ་པའི་མཉམ་བཞག་དང་། སློབ་པའི་མཉམ་བཞག་གི་སེམས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་དུ་མ་ཞིག་གིས་བར་ཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར་མི་སློབ་པའི་མཉམ་བཞག་ལས་ལྡང་བའི་ལྡང་སེམས་ཁམས་གསུམ་པའི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་གང་རུང་གཅིག་འབྱུང་། 1-961 དེའི་རྗེས་ཉམས་བྱེད་ཉོན་མོངས་འབྱུང་། དེའི་རྗེས་སློབ་པའི་མཉམ་བཞག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འཇུག་སེམས་ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་གང་རུང་གཅིག་འབྱུང་། དེའི་རྗེས་སློབ་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ སེམས་དང་བཞི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གོང་གི་སེམས་འབྱུང་ཚུལ་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་མི་སློབ་ལ་འཇུག་ལྡང་གི་སེམས་དེ་དག་སྔ་མ་དེ་དག་ཏུ་འདུས་པའི་ ཕྱིར་རོ། ། མཁས་མཆོག་དབྱིག་གཉེན་འགྲེལ་མཛད་མཁས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་བོའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ཁྲི་འདི་ལ་ངལ་གསོ་མཛོད།
Chinese
在何处产生学道的真谛呢？答：在阿罗汉（Arhat，断尽烦恼，证得涅槃的圣者）果位退失之后，立即产生学道的真谛。 然而，在这种情况下，非学道之心（指阿罗汉果位的心）之后，不会立即产生学道的无漏之心。因为从阿罗汉果位退失后，烦恼会显现，这两种心识之间存在烦恼之心的间隔。 正如《胜天王因缘经》中所说：‘如果完全退失，为何不会立即产生学道之心呢？因为烦恼的产生阻断了它们之间的连续性。’ 智者雅静（Jamgön Ju Mipham Gyatso，蒋贡米庞仁波切）说：‘然而，必须避免三界染污的三种或七种心识产生的过失。’ 产生这种疑问是完全合理的，因为当从阿罗汉果位退失时，会因无色界的烦恼、色界的烦恼和欲界的烦恼这三种烦恼而退失。从退失之后，三界被染污的未说明的烦恼会立即显现。因此，有人会怀疑，在非学道之心之后，这三种烦恼会立即产生，这种怀疑对于有智慧的人来说是可能出现的。 那么，如何消除这种疑虑呢？如果存在有知识且公正的人，请听我说，我将毫无保留地展示。 如何展示呢？当因烦恼而从阿罗汉果位退失时，烦恼不会在非学道的无漏心之后立即显现。当因烦恼而接近从阿罗汉果位退失时，会从非学道的等持（Samadhi，专注状态）中起身，此后烦恼才会显现，因此已经从阿罗汉果位退失了。这样一来，当从阿罗汉果位退失时，非学道的等持和学道的等持之心之间，会被许多心识所间隔。首先，会产生从非学道的等持中起身的起身心识，这可能是三界中的任何一种有漏善心。 之后，产生退失的烦恼。之后，产生进入学道等持的进入心识，这可能是三界中的任何一种有漏善心。之后，产生学道的无漏等持之心，总共会有四种心识产生。 即使如此，也不会损害上述心识产生的过程，因为进入和起身于学道和非学道的心识都包含在之前的那些心识之中。 大学者功德光（Dignāga，陈那）及其注释者，以及其他学者们，请在我的善说之座上休息。
English
Where does the true path of learning arise? Answer: Immediately after falling from the state of an Arhat (Arhat, a saint who has exhausted afflictions and attained Nirvana). However, in this case, the stainless mind of learning does not arise immediately after the non-learning mind (referring to the mind of the Arhat state). Because after falling from the Arhat state, afflictions will manifest, and there is an interval of afflicted mind between these two minds. As stated in the 'Śrīmālādevī Siṃhanāda Sūtra': 'If one completely falls, why doesn't the mind of learning arise immediately? Because the arising of afflictions interrupts the continuity between them.' The wise Jamgön Ju Mipham Gyatso said: 'However, the fault of the arising of three or seven minds obscured by the three realms must be avoided.' It is perfectly reasonable to have such doubts, because when falling from the state of an Arhat, one falls due to the three afflictions of the formless realm, the form realm, and the desire realm. Immediately after falling, the unspecified afflictions obscured by the three realms will manifest. Therefore, one might suspect that after the non-learning mind, these three afflictions will arise immediately, and such doubts are likely to arise for those with wisdom. So, how to dispel such doubts? If there are knowledgeable and impartial people, please listen, and I will show you without reservation. How to show it? When falling from the state of an Arhat due to afflictions, afflictions do not manifest immediately after the non-learning stainless mind. When approaching falling from the state of an Arhat due to afflictions, one rises from the non-learning Samadhi (Samadhi, a state of concentration), and only then do afflictions manifest, thus one has already fallen from the state of an Arhat. In this way, when falling from the state of an Arhat, the non-learning Samadhi and the learning Samadhi are separated by many minds. First, the rising mind arising from the non-learning Samadhi will arise, which may be any one of the wholesome contaminated minds of the three realms. After that, the afflictions that cause the fall arise. After that, the entering mind that enters into the learning Samadhi arises, which may be any one of the wholesome contaminated minds of the three realms. After that, the stainless mind of the learning Samadhi arises, and a total of four minds will arise. Even so, it does not harm the above process of mind arising, because the minds of entering and rising in learning and non-learning are all included in those previous minds. The great scholar Dignāga and his commentators, as well as other scholars, please rest on the throne of my good words. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
སྔོན་བསགས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད། །སྔོན་མེད་རྣམ་དཔྱོད་ཉིན་བྱེད་ཤར། །ཆོས་མངོན་ འདབ་བརྒྱའི་སྐྱེད་ཚལ་རྒྱས། །བློ་གསལ་བུང་བ་ཉམས་རེ་དགའ། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །དེས་ནི་སློབ་པའི་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཉམས་བྱེད་ཉོན་མོངས་ཁོ་འབྱུང་ངམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སེལ་ནུས་ སོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་ལས་ཉམས་པའི་ཚེ། མི་སློབ་ལམ་བདེན་གྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པའི་ལམ་བདེན་ཙམ་ནི་འབྱུང་ངེས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་ལས་ཉམས་ཁ་དེའི་རྒྱུད་ལ་མི་སློབ་ལམ་གྱི་ ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་ཉམས་མ་ཐག་པའི་སློབ་པ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སློབ་པའི་ལམ་བདེན་གྱི་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་ན་ཁོས་མི་སློབ་པའི་ཐོབ་པ་བཏང་ཟིན་པས། ཁོ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-962 དེས་སེམས་བཅུ་གཉིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཉི་ཤུར་ཕྱེ་བ་ལ། སྔར་གྱི་སེམས་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ལས་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཉི་ཤུར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་གསུམ་ལ་སྐྱེས་ཐོབ་ དང་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ལ། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་སྤྱོད་ལམ་པ་བཟོའི་གནས་པ། སྤྲུལ་སེམས་དང་བཞི་ཡོད་པའི་འདོད་པ་ན་བཞི་ཀ་ཚང་། གཟུགས་ཁམས་ན་བཟོ་མ་གཏོགས་ པ་གསུམ་ཚང་བའི་གནད་ཀྱིས་འདོད་པའི་སེམས་ལ་བརྒྱད། གཟུགས་ཀྱི་སེམས་ལ་དྲུག གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ལ་བཞི། ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དང་ཉི་ཤུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པ། བཅུ་གཉིས་དེ་དག་ ཉི་ཤུར་ཡང་། །གསུམ་དུ་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་དང་། །སྦྱོར་བྱུང་དེ་དག་རྣམ་གཉིས་ཕྱེ། །ནས། འདོད་ན་ལུང་བསྟན་མིན་རྣམས་བཞི། །གཟུགས་ན་བཟོ་མ་གཏོགས་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ངོས་ བཟུང་ན། སྦྱོར་བ་འབད་རྩོལ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བར་སྲིད་དམ་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཐོབ་པ་སྐྱེས་ཐོབ་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་འབད་རྩོལ་ལ་ལྟོས་པ་སྦྱོར་བྱུང་ཞེས་བྱ་ལ། ལུང་མ་བསྟན་བཞིའི་སྐྱེས་བུའི་འབད་ རྩོལ་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང་རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ལས་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་སེམས་ལ། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའང་ཡུལ་དྲུག་གོ །དམིགས་པ་མལ་སྟན་སོགས་དང་རང་གི་ཡན་ལག་གི་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དང་། 1-963 འགྲོ་འདུག་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་ལམ་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ། བཟོ་བྱ་བའི་གནས་གཟུགས་སོགས་བཞི་དང་དེ་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བྱ་བའི་སེམས་ལ་བཟོའི་གནས་ པའི་སེམས་ཞེས་བྱ། སྤྲུལ་པ་བྱ་བའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ལ་སྤྲུལ་སེམས་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་བཅུ་གཉིས་དང་། ཉི་ཤུ་གང་ཁྱབ་ཆེ་སྙམ་ ན། བཅུ་གཉིས་ཁྱབ་ཆེ་སྟེ། ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་བཞིར་མ་འདུས་པ
Chinese
往昔积累的佛法习气苏醒，前所未有的智慧如旭日东升，法相论的百叶莲花苑盛开，聪慧的蜜蜂欢快起舞。’也曾这样说过。因此，可以消除这样的疑虑：是否在修学者的无漏心之后，会生起烦恼？如前所述，当阿罗汉退失果位时，一定会生起修道之真谛，因为退失阿罗汉果位者的相续中存在着无学道之证得。因为刚从阿罗汉果位退失的修学者的相续中，存在着修道之真谛的证得。如果不是这样，那么他就已经放弃了无学道的证得，因此会陷入他不是圣者的过失。 这样就讲完了十二种心。第二，将心分为二十种。之前的十二种心可以分为二十种，即三界的三种善心中，每一种都分为生得和修得两种。对于无覆无记心，有异熟生、威仪路、工巧处和变化心四种。欲界中四种齐全，色界中除了工巧处之外，其余三种齐全。因此，欲界有八种心，色界有六种心，无色界有四种心，加上两种无漏心，总共有二十种心。正如经文所说：‘十二种心可分为二十种，三种善心分为生得和修得两种，在欲界中有四种无记心，色界中除了工巧处之外，其余都有。’ 稍微解释一下这些概念：不依赖于努力，在中阴或生有中获得的称为生得；依赖于后天的努力称为修得。对于四种无记心，不依赖于众生的努力，而是从异熟因中自然产生的称为异熟生心，其中有六种识蕴，所缘也是六境。缘于床垫等和自己的肢体的色、香、味、触等，以及行走等行为，并因此而产生的称为威仪路心。缘于所要制作的对境，如四种色等，以及制作的声音，并因此而产生的称为工巧处心。缘于所要变化的对境，如四种色等，并因此而变化的称为变化心无记。 那么，十二种心和二十种心哪一个范围更广呢？十二种心范围更广，因为没有包含在四种无记心中的。
English
The previously accumulated Dharma habits awaken, unprecedented wisdom arises like the rising sun, the hundred-petaled garden of Abhidharma flourishes, and the wise bees rejoice. 'It has also been said. Therefore, it can dispel the doubt of whether afflictions arise after the stainless mind of the learner. As mentioned above, when an Arhat falls from the state, the path of learning will surely arise after the truth of the non-learning path, because the continuum of the one who has fallen from the Arhat state has the attainment of the non-learning path. Because the continuum of the learner who has just fallen from that state has the attainment of the truth of the learning path. If not, then he has already given up the attainment of the non-learning path, therefore it would be a fallacy that he is not a noble being. Thus, the twelve types of minds have been explained. Secondly, dividing the mind into twenty types. The previous twelve types of minds can also be transformed into twenty types, that is, each of the three virtues of the three realms is divided into two types: innate and acquired. For the unobscured and unspecified, there are four types: resultant birth, behavioral path, craftsman's place, and transformation mind. In the desire realm, all four are complete. In the form realm, three are complete except for craftsmanship. Therefore, there are eight minds in the desire realm, six minds in the form realm, four minds in the formless realm, and two stainless minds, making a total of twenty minds. As the text says: 'The twelve minds can also be divided into twenty, the three are born, and the acquired ones are divided into two. In the desire realm, there are four non-specified ones. In the form realm, there are none except for craftsmanship.' To clarify these a bit, what is obtained in the intermediate state or the state of birth without relying on effort is called innate, and what relies on later effort is called acquired. For the four unspecified minds, the mind that arises naturally from the cause of resultant without relying on the effort of beings is called the resultant birth mind, which has six aggregates of consciousness and whose object is also the six objects. The mind that focuses on mattresses and other things, as well as the form, smell, taste, and touch of one's own limbs, and actions such as walking, and thus performs them, is called the behavioral path mind. The mind that focuses on the object to be made, such as the four forms, and the sound of making it, and thus makes it, is called the craftsman's place mind. The unspecified mind that focuses on the object to be transformed, such as the four forms, and transforms it accordingly, is called the transformation mind. Then, which is more extensive, the twelve minds or the twenty minds? The twelve minds are more extensive, because they are not included in the four unspecified minds. --------------------------------------------------------------------------------