Tibetan
ས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་སྐྱེ་ མཆེད་དང་རྫས་དང་སྐད་གཅིག་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ནི། སྐྱེ་མཆེད་ངེས་པ་ཡིན་ལ། སེར་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ན་སེར་པོ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པ་དང་། 1-920 དེ་ཡང་དེ་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དམིགས་རྐྱེན་ལ། དེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ནི། རྫས་དང་སྐད་ཅིག་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པ། རང་འགྲེལ་ལས། སེམས་དང་སེམས་ ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྫས་དང་། སྐད་ཅིག་ངེས་པས་དམིགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་ངེས་པ་འདི་དག ཅི་རྟེན་ངེས་པས་ཀྱང་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་དེ་ བཞིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་འདས་པ་རྣམས་ནི། རྟེན་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། དེའི་དོན་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ སོགས་དམིགས་རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་པ་བཞིན། རྟེན་བདག་རྐྱེན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོར་ངེས་ཏེ་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བདག་རྐྱེན་ཡིན་ན། མིག་དབང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་མིག་ ཤེས་ད་ལྟ་བ་རྣམས་ནི། རྟེན་མིག་དབང་ད་ལྟ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་དུས་མཉམ་ཡིན་ལ། འདས་མ་འོངས་རྣམས་ནི་རྟེན་བདག་རྐྱེན་མིག་དབང་དང་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དྲུག་ཡིད་ལ་ མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་ཡིད་ད་ལྟར་བའི་རྟེན་བདག་རྐྱེན་ཁོ་རང་དང་དུས་མི་མཉམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ན། མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་པས་ཁྱབ་བམ་སྙམ་ན། 1-921 གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཀྱང་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་རིས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རང་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ གང་ཞིག་ཆོས་གང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་ནི་མི་དམིགས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མི་བསྲེག་ ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཆོས་ཡིན་ན། དྲུག་ཡིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཀྱང་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ པས་ཁྱབ་ཅེས་ཁས་ལེན་རིགས་སམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་མཚུངས་ཏེ། དྲུག་ཡིད་རང་དང་རང་གི་ཚོགས་པ་རྣམས་ནི། ཁོ་རང་གི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་གཟུང་བྱ་ལ། ཁོ་རང་དང་དུས་མཉམ་པ་ད་ལྟ་བ་ཡིན་དགོས་ཏེ། འདས་པ་རྣམས་ནི་བཟུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པ་རྣམས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར
Chinese
这五个（五境）的目标是对于所生（སྐྱེ་མཆེད་，梵文：āyatana，梵文罗马拟音：āyatana，汉语字面意思：处）、物质（རྫས་，梵文：dravya，梵文罗马拟音：dravya，汉语字面意思：事物）和刹那（སྐད་གཅིག་，梵文：kṣaṇa，梵文罗马拟音：kṣaṇa，汉语字面意思：瞬间）各自确定。例如，如果某个事物是眼识的目标条件，那么它必然是色处，这是因为对所生是确定的。如果黄色被认为是眼识的目标条件，那么它必然是黄色的。 而且，如果它是第一个刹那的目标条件，那么它必然是第一个刹那，这是因为对物质和刹那都是确定的。正如《自释》（རང་འགྲེལ་）中所说：‘心和心所法对于所生、物质和刹那的确定性，就像它们如何被确定为目标一样。那么，它们是否也通过所依的确定性来确定呢？’ 回答是：‘确实如此。已生的事物与所依同时存在，未生的事物和已逝的事物则与所依无关。’ 意思是说，就像眼识等各自的目标条件被确定一样，所依的俱生缘也被确定为各自的所生。例如，如果它是眼识的所依俱生缘，那么它必然是眼根。而且，现在的眼识与现在的所依眼根同时存在，过去和未来的眼识则不与所依俱生缘眼根同时存在。这六种情况与意识不同，因为据说现在的六意识的所依俱生缘与它本身不同时存在。 那么，如果某个事物是色处，它是否必然是眼识的目标呢？如果某个事物是色处，它不一定是眼识的目标，但它必然是眼识的目标条件，因为它存在于目标条件的范畴内。正如《自释》中所说：‘如果某个法是某个法的目标，即使该法不被感知，它也始终具有目标的性质，因为它是这样的。例如，木头等虽然不被燃烧，但由于其具有燃烧的性质，所以被称为燃料。’ 那么，如果某个事物是法，它不一定是六意识的目标，但它必然是六意识的目标条件，这种说法是否可以接受呢？情况并非如此，因为六意识及其集合本身不是它们自己的目标条件，这将在后面解释。因此，眼识的目标或所取境必须与它同时存在，即是现在的，因为过去的事物已经被取过，而未来的事物仅仅是将被取。
English
The objects of these five (five senses) are determined separately for what is born (སྐྱེ་མཆེད་, āyatana), substance (རྫས་, dravya), and moment (སྐད་གཅིག་, kṣaṇa). For example, if something is the objective condition of eye consciousness, then it must be the sense-sphere of form, because the born is determined. If yellow is considered the objective condition of eye consciousness, then it must be yellow. Moreover, if it is the objective condition of the first moment, then it must be the first moment, because the substance and moment are determined. As explained in the 'Self-Commentary' (རང་འགྲེལ་): 'The certainty of mind and mental factors regarding what is born, substance, and moment, is just how they are determined as objects. Then, are they also determined by the certainty of the support?' The answer is: 'Indeed. What is born is simultaneous with the support, and what is unborn and what has passed are not related to the support.' This means that just as the respective objective conditions of eye consciousness, etc., are determined, the co-emergent condition of the support is also determined as the respective sense-sphere. For example, if it is the co-emergent condition of eye consciousness, then it must be the eye faculty. Moreover, present eye consciousness is simultaneous with the present support, the eye faculty, while past and future eye consciousness are not simultaneous with the co-emergent condition, the eye faculty. These six are not the same as mind, because it is said that the co-emergent condition of the present six consciousnesses is not simultaneous with itself. Then, if something is the sense-sphere of form, must it be the object of eye consciousness? If something is the sense-sphere of form, it is not necessarily the object of eye consciousness, but it must be the objective condition of eye consciousness, because it exists within the category of objective conditions. As the 'Self-Commentary' says: 'If a certain dharma is the object of a certain dharma, even if that dharma is not perceived, it always has the nature of an object, because it is such. For example, wood, etc., although not burned, is called fuel because it has the nature of burning.' Then, if something is a dharma, it is not necessarily the object of the six consciousnesses, but is it acceptable to say that it must be the objective condition of the six consciousnesses? This is not the case, because the six consciousnesses and their aggregates are not their own objective conditions, as will be explained later. Therefore, the object or graspable object of eye consciousness must be simultaneous with it, that is, present, because past things have already been grasped, and future things are merely about to be grasped. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་རོ། །མཁས་མཆོག་དབྱིག་གཉེན་དགྱེས་པའི་པདྨ་ཁ་ཕྱེ་ཞིག ཞིབ་མོའི་རྣམ་དག་འདི་ལ། ཁོ་བོ་འབའ་ཞིག་ཁྱོད་ལ་གཅེས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་མུ་རྩི་བ་ལ། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དང་། 1-922 དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མུ་གསུམ་སྟེ། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ད་ལྟར་བ་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་མུ། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་དེ་གཉིས་ཆར་མ་ཡིན་པའི་མུ་ ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཡིན་གྱི་མུ་ནི་མེད་དེ། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ན། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་དེའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ་སོགས་རྒྱུ་ལྔ་གང་རུང་མ་ཡིན་དགོས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དམིགས་རྐྱེན་དང་། དེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ་ཡང་མུ་གསུམ་ཡོད་ལ། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་དང་དེའི་བདག་རྐྱེན་ལ་ཡང་མུ་གསུམ་ཡོད་ཀྱི། དེ་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་ནི་མི་ སྲིད་དེ། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་དང་། དེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གཉིས་ཡིན་གྱི་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་ནི་ཡིན་ལ། དེའི་བདག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་མུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་ པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་རྐྱེན་དང་། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མུ་བཞི་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གསུམ་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ལ། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་མུ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་ རྣམས་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་ལ། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་མུ། དེའི་སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་རྣམས་གཉིས་ཡིན་གྱི་མུ། དྲུག་ཡིད་ཁོ་རང་གཉིས་མིན་གྱི་མུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་ཡིད་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དང་དེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ་མུ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ། 1-923 དེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་ལ། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དེས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་ཡིད་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དང་དེའི་བདག་རྐྱེན་ལ་ཡང་མུ་གསུམ་ ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ལ་དེའི་བདག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དེས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་ལ། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་མུ་ནི་ཡོད་ དེ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་རྣམས་དེའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་ཡང་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲུག་ཡིད་དེས་ཁོ་རང་དང་ཁོ་རང་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཆོས་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་བདག་རྐྱེན་ལ་མཚན་ཉིད། སྒྲ་དོན། མཚན་གཞི། མུ་རྩི་བའོ། ཆོས་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་དེའི་རྐྱེན་དུ་རུང་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཆོས་དེའི་བདག་རྐྱེན་གྱི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་འཇོག་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྒྲ་དོན་ནི། ལྷག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་བདག་པོ
Chinese
啊！愿贤哲世亲（Vasubandhu）喜悦的莲花开放！对于这精微的清净之理，我唯独珍视你啊！ 第四，关于四句差别： 关于眼识的所缘缘和它的俱有因，有三种情况：它的所缘缘是现在的色处，这是它的所缘缘；非俱有因的情况；声处等，这是两者都不是的情况；两者都是的情况是不存在的，因为如果是它的所缘缘，就必定不是它的俱有因，因为如果是这样，就必定不是与其同时产生的五因中的任何一个。 关于它的所缘缘和它的等无间缘，也有三种情况；关于它的所缘缘和它的增上缘，也有三种情况；但这两种情况不可能有四句差别，因为它的所缘缘和它的等无间缘两者都是的情况是不存在的，并且它的所缘缘是，而它的增上缘不是的情况也是不存在的。 第六，关于意识的所缘缘和它的俱有因，有四种情况：无为法等三种是它的所缘缘，而非俱有因的情况；与它相应的诸心所是它的俱有因，而非它的所缘缘的情况；它的同分因是两者都是的情况；六识（指意识本身）是两者都不是的情况，因为六识不是它自身两者的情况。 关于意识的所缘缘和它的等无间缘，只有三种情况，它的等无间缘是，而非它的所缘缘的情况是不存在的，因为后者遍及前者。 关于意识的所缘缘和它的增上缘，也只有三种情况，它的所缘缘是，而非它的增上缘的情况是不存在的，因为后者遍及前者。它的增上缘是，而非它的所缘缘的情况是存在的，因为与它相应的诸心所是它的增上缘，但不是它的所缘缘，因为意识不缘自身以及与自身同时的法。 第四，关于增上缘的定义、词义、例子和四句差别： 法对于另一法的生起没有阻碍，从这个角度来说，可以作为该法的缘，这个法，你就是该法的增上缘的定义，因为你是它的安立之处。第二，关于词义：因为是殊胜的缘，所以是‘增上’。
English
Ah! May the lotus of the wise Vasubandhu open! For this subtle and pure principle, I cherish only you! Fourth, regarding the fourfold distinction: Regarding the objective condition (ālambana-pratyaya) of eye consciousness and its co-emergent cause (sahabhū-hetu), there are three possibilities: its objective condition is the present form-object (rūpa-āyatana), which is its objective condition; the case of not being a co-emergent cause; sound-object (śabda-āyatana) etc., which is the case of being neither; the case of being both does not exist, because if it is its objective condition, it must not be its co-emergent cause, because if it is so, it must not be any of the five causes that arise simultaneously with it. Regarding its objective condition and its immediately preceding condition (samanantara-pratyaya), there are also three possibilities; regarding its objective condition and its dominant condition (adhipati-pratyaya), there are also three possibilities; but there cannot be a fourfold distinction for these two, because the case of being both its objective condition and its immediately preceding condition does not exist, and the case of its objective condition being, and its dominant condition not being, also does not exist. Sixth, regarding the objective condition of mind consciousness (mano-vijñāna) and its co-emergent cause, there are four possibilities: the three unconditioned phenomena (asaṃskṛta-dharma) are its objective condition, and the case of not being a co-emergent cause; the mental factors (caitta) that are associated with it are its co-emergent cause, and the case of not being its objective condition; its homogenous cause (sabhāga-hetu) is the case of being both; the six consciousnesses (referring to mind consciousness itself) are the case of being neither, because the six consciousnesses are not the case of being both itself. Regarding the objective condition of mind consciousness and its immediately preceding condition, there are only three possibilities, its immediately preceding condition is, and the case of not being its objective condition does not exist, because the latter pervades the former. Regarding the objective condition of mind consciousness and its dominant condition, there are also only three possibilities, its objective condition is, and the case of not being its dominant condition does not exist, because the latter pervades the former. Its dominant condition is, and the case of not being its objective condition does exist, because the mental factors that are associated with it are its dominant condition, but not its objective condition, because consciousness does not cognize itself and the phenomena that are simultaneous with itself. Fourth, regarding the definition, meaning, example, and fourfold distinction of the dominant condition: A phenomenon that does not obstruct the arising of another phenomenon, from this perspective, can serve as the condition of that phenomenon, this phenomenon, you are the definition of the dominant condition of that phenomenon, because you are its basis of establishment. Second, regarding the meaning of the word: because it is a superior condition, it is 'dominant'. --------------------------------------------------------------------------------