Tibetan
་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་དང་། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་གསུམ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཁོ་ རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁོའི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིམ་བཞིན་ཆོས་ཅན། །རྒྱུ་ལྷག་མ་གསུམ་ལས་སྐྱེ་སྟེ། ཁོ་སྐྱེས་པ་གང་ ཞིག ཁོའི་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་དག་ཀྱང་འབྲས་བུ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ དང་། གཟུགས་ཕུང་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་སོགས་བཞི་པོ་དེ་ཡང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལྔ་ལས་སྐྱེ་ཚུལ་སྔ་མ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གང་རུང་གི་ཉོན་ མོངས་ཅན་རྣམས་ཁོ་རང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྷག་མ་བཞི་ལས་སྐྱེ། དེ་གང་རུང་གི་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་རྣམས་ཁོ་རང་གི་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་བཞི་ལས་སྐྱེ། ལྷག་མ་རྣམས་དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་བཞི་ལས་སྐྱེ། 1-904 ལྷག་མ་རྣམས་དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་གསུམ་ལས་སྐྱེ། དེ་གང་རུང་གི་ཟག་མེད་དང་པོ་ནི། དེ་གཉིས་དང་སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ་གཉིས་ལས་སྐྱེ། རྒྱུ་ དྲུག་གི་ནང་ནས་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཡིན། །མཚུངས་ལྡན་མ་གཏོགས་གཞན་དེ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཉོན་ མོངས་ཅན་རྣམས། ཁོ་རང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱིས་སྤྱིར་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་བདག་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེས་ཏེ་ཞིབ་ཆ་ཕྱེད་དགོས་སོ།། ༈ །། ༄། །གསུམ་པ་རྐྱེན་བཤད་པ། (གསུམ་པ་)རྐྱེན་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། འོ་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་མེད་པར་ནི། །སྐྱེ་བས་བསྐྱེད་བྱ་བསྐྱེད་ བྱེད་མིན། །ཞེས་པ་ལ་འཕྲོས་ནས། རྒྱུ་དྲུག་གི་རྣམ་བཞག་དེ་ལྟར་ན། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་བཞག་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དེ་ལ་ནི། རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ཏུ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། མདོ་ལས། རྐྱེན་ཉིད་ནི་བཞི་སྟེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་ཉིད་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པས་སོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། 1-905 རྐྱེན་ནི་བཞི་པོ་དག་ཏུ་གསུངས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། རྐྱེན་སོ་སོར་གཏན་ལ་ཕབ། རྐྱེན་བཞིས་བྱ་བ་བྱེད་ཚུལ་བཤད། བཞི་ལས་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི། ཆོ
Chinese
它不是由异熟因、遍行因和等流因这三种因产生的，因为它们不是异熟果，不是烦恼性的，并且没有等流因。按顺序，法具有三种剩余的因。任何产生的事物，都有它的作用因等三种因。这样说的意思是，果是由心和心所组成的识，而与不相应行和色蕴相关的四种烦恼等，也以与相应因相同的方式，由其他五种因产生。这两种的烦恼性，由除了它们自己的异熟因之外的其余四种因产生。这两种的异熟生，由除了它们自己的遍行因之外的四种因产生。其余的由除了这两种之外的四种因产生。 其余的由除了这两种之外的三种因产生。这两种的无漏初起，由除了这两种和等流因之外的作用因和俱生因两种因产生。因为在六因中，没有只由一种因产生的果。因此，心和心所生起，除了相应因之外，其他都是如此。这里，烦恼性的事物不是由它们自己的异熟因产生的，但一般来说，它们不是不由异熟因产生的，因为它们依赖于它作为增上缘而产生。 对于其他事物，也应进行类似的推理，并进行详细的区分。第三，解释缘。 （第三）解释缘。分为总说和广说两部分。首先是：‘如果没有因和缘，生者和所生者都不是生起者。’那么，六因的分类是这样的，缘的分类是怎样的呢？对于产生果的缘，世尊说了四种缘。经中说：‘缘有四种，即因缘、等无间缘、所缘缘和增上缘。’ 缘有四种。 第二，广说分为三部分：分别确定每种缘，解释四缘如何起作用，以及从四缘中产生什么果。第一部分有四种缘。首先，作用因缘是法。
English
It is not produced from the three causes of Vipāka-hetu (异熟因, *vipāka-hetu*, vipāka-hetu, ripening cause), Sarvatraga-hetu (ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་, 遍行因, *sarvatraga-hetu*, sarvatraga-hetu, all-pervasive cause), and Sabhāga-hetu (སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་, 等流因, *sabhāga-hetu*, sabhāga-hetu, cause of similar kind), because they are not Vipāka-phala (异熟果, *vipāka-phala*, vipāka-phala, ripening result), are not afflicted, and do not have a Sabhāga-hetu (སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་, 等流因, *sabhāga-hetu*, sabhāga-hetu, cause of similar kind). In order, the Dharma has three remaining causes. Whatever is produced has its Kāraṇa-hetu (བྱེད་རྒྱུ་, 作用因, *kāraṇa-hetu*, karana-hetu, efficient cause) and the three causes. This is said to mean that the result is consciousness composed of mind and mental factors, and the four afflictions, etc., related to non-associated formations and form aggregates, are also produced from the other five causes in the same way as the corresponding cause. The afflictions of these two are produced from the remaining four causes except for their own Vipāka-hetu (异熟因, *vipāka-hetu*, vipāka-hetu, ripening cause). The Vipāka-ja (异熟生, *vipāka-ja*, vipaka-ja, ripening born) of these two are produced from the four causes except for their own Sarvatraga-hetu (ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་, 遍行因, *sarvatraga-hetu*, sarvatraga-hetu, all-pervasive cause). The remaining ones are produced from the four causes except for these two. The remaining ones are produced from the three causes except for these two. The first Anāsrava (ཟག་མེད་, 无漏, *anāsrava*, anasrava, undefiled) of these two is produced from the two causes of Kāraṇa-hetu (བྱེད་རྒྱུ་, 作用因, *kāraṇa-hetu*, karana-hetu, efficient cause) and Sahabhū-hetu (ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ་, 俱生因, *sahabhū-hetu*, sahabhu-hetu, co-existent cause) except for these two and the Sabhāga-hetu (སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་, 等流因, *sabhāga-hetu*, sabhāga-hetu, cause of similar kind). Because among the six causes, there is no result produced from only one cause. Therefore, mind and mental factors arise, and other than the corresponding cause, everything else is the same. Here, afflicted things are not produced from their own Vipāka-hetu (异熟因, *vipāka-hetu*, vipāka-hetu, ripening cause), but in general, they are not not produced from Vipāka-hetu (异熟因, *vipāka-hetu*, vipāka-hetu, ripening cause), because they arise depending on it as Adhipati-pratyaya (བདག་རྐྱེན་, 增上缘, *adhipati-pratyaya*, adhipati-pratyaya, dominant condition). For other things, similar reasoning should be applied, and detailed distinctions should be made. Third, explaining the conditions. (Third) Explaining the conditions. It is divided into two parts: a general explanation and a detailed explanation. First, 'If there are no causes and conditions, neither the born nor the producer are producers.' So, the classification of the six causes is like this, what is the classification of the conditions? For the condition that produces the result, the Blessed One spoke of four conditions. The Sutra says: 'There are four conditions, namely Hetu-pratyaya (རྒྱུའི་རྐྱེན་, 因缘, *hetu-pratyaya*, hetu-pratyaya, cause condition), Samanantara-pratyaya (དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་, 等无间缘, *samanantara-pratyaya*, samanantara-pratyaya, immediately preceding condition), Ālambana-pratyaya (དམིགས་པའི་རྐྱེན་, 所缘缘, *ālambana-pratyaya*, alambana-pratyaya, object condition), and Adhipati-pratyaya (བདག་པོའི་རྐྱེན་, 增上缘, *adhipati-pratyaya*, adhipati-pratyaya, dominant condition).' There are four conditions. Second, the detailed explanation is divided into three parts: separately determining each condition, explaining how the four conditions act, and explaining what result arises from the four conditions. The first part has four conditions. First, the Kāraṇa-pratyaya (བྱེད་རྒྱུའི་རྐྱེན་, 作用因缘, *kāraṇa-pratyaya*, karana-pratyaya, efficient cause condition) is Dharma. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ས་དེའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཕྱི་མ་ལྔ་པོ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཆོས་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རིགས་གནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྐྱེན་ བཞིས་ཟླས་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་འཇོག་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ལྔ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འདིར་རང་འགྲེལ་ལས། བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ མ་གཏོགས་པ་རྒྱུ་ལྔ་ནི་བྱེད་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འདི་འཆད་པ་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྔ་ཞེས་འཆད་ པ་ནི་དཔྱད་པ་མ་ཞུགས་པ་སྟེ། བྱེད་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཅི་སྙམ་ན། ཁོ་བོས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དོན་ཆོས་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་པ་ལ། དེའི་བྱེད་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་འཇོག་པ་ལ་དེའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། 1-906 དེའི་རྒྱུ་ཕྱི་མ་ལྔ་གང་རུང་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཆོས་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་དྲུག་གི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ བྱེད་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྒྱུ་དྲུག་གི་ནང་ཚན་གྱི་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་སྙིང་ལ་སིམ་པར་གྱུར་ཅིག དེས་ན་ ཆོས་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། དེའི་བྱེད་རྒྱུ་ལ་མུ་གསུམ་འབྱུང་གི་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་ལ། བྱེད་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དེ། རང་ལས་གཞན་པ་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་མཚུངས་ པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ། ངོ་བོ། མཚན་གཞི། སྒྲ་བཤད། མུ་བཞི་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་འབྲས་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འཇོག་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མཚན་གཞི་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ཤེས་པ་མ་ གཏོགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་རྣམས་དེའི་མཚན་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་རྣམས། །ཐ་མ་མིན་མཚུངས་དེ་མ་ཐག་ཅེས་སོ། །དེས་ན་དེའི་མཚན་གཞིར། 1-907 སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་རྣམས། །ཐ་མ་མིན་མཚུངས་དེ་མ་ཐག །ཅེས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཞེས་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞེས་དང་། ཐ་མ་མིན་ཞེས་ཟུར་གསུམ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་གྱི། བེམ་པོ་དང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་
Chinese
对于那个事物，通过同时产生等五种后续原因中的任何一种来帮助该事物的法，即有法。你（指该法）是被称为由四种条件区分的原因条件（རྒྱུ་རྐྱེན），因为你是它的定义。正如所解释的，‘原因’一词指的是五种原因。在此，在自释中说：‘除了能作因之外，五种原因都是能作因的条件。’基于此，所有解释者在原因条件的定义中都说‘除了能作因之外的五种原因’，这是未经审查的，因为没有不是能作因的原因和条件。那么，自释中这样说是什么意思呢？我将解释说，它的意思是，成为该事物的因缘，并不需要不是它的能作因，而是要被认为是该事物的因缘，仅仅是它的能作因是不够的，还需要是该事物的五种后续原因中的任何一种，这是为了排除非复合事物是该事物的因缘。或者说，需要不是由六因区分的能作因，因为已经解释了六因中仅仅是能作因的区别。愿这美好的解释深入你的内心。因此，该事物的因缘和它的能作因有三种情况，不可能存在是该事物的因缘但不是能作因的情况，因为已经说过‘除了自身之外，能作因是原因’。第二，对于等无间缘（མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན།，tshungs pa de ma thag rkyen，梵文：समानन्तरप्रत्यय，samanantarapratyaya，相似的直接条件），将解释其体性、例子、词源和四句分析。 首先是体性：能够产生自身相似的直接结果的意识，即有法。你（指该意识）是等无间缘的体性，因为你是它的定义。第二是例子：可知事物，即有法。存在等无间缘的安立方式，因为除了阿罗汉（དགྲ་བཅོམ་པ།，dgra bcom pa，梵文：अर्हत्，arhat，应供）的最后意识之外，所有具有心和心所的已生者都是它的例子。正如所解释的：‘心和心所的已生者，不是最后的，是等无间缘。’因此，作为它的例子：心和心所的已生者，不是最后的，是等无间缘。之所以要分别提到‘心和心所’、‘已生者’和‘不是最后的’这三个方面，是因为心和心所是等无间缘，而色法（བེམ་པོ།）和不相应行（ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད།）不是这样。
English
For that thing, the phenomenon that benefits that thing through any of the five subsequent causes such as simultaneous arising, is the subject of the proposition. You (referring to that phenomenon) are the definition of the causal condition (རྒྱུ་རྐྱེན།, rgyu rkyen) called 'cause and condition' distinguished by four conditions, because you are its defining characteristic. As it is explained, 'cause' refers to the five causes. Here, in the auto-commentary, it says: 'Except for the efficient cause, the five causes are the conditions of the efficient cause.' Based on this, all commentators explain in the definition of causal condition as 'the five causes excluding the efficient cause,' which is unexamined, because there is no cause or condition that is not an efficient cause. So, what is the meaning of saying that in the auto-commentary? I will explain that its meaning is that to be a causal condition of that phenomenon, it does not need to be something that is not its efficient cause, but to be considered a causal condition of that phenomenon, it is not enough to be merely its efficient cause, it also needs to be any of the five subsequent causes of that phenomenon, this is to exclude non-composite phenomena from being causal conditions of that phenomenon. Or, it needs to be something that is not an efficient cause distinguished by the six causes, because the distinction of merely being an efficient cause among the six causes has already been explained. May this well-explained teaching sink into your heart. Therefore, there are three possibilities regarding the causal condition of that phenomenon and its efficient cause, it is impossible to be a causal condition of that phenomenon but not an efficient cause, because it has already been said that 'other than itself, the efficient cause is the cause.' Second, regarding the immediately preceding condition (མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན།, tshungs pa de ma thag rkyen, Skt: समानन्तरप्रत्यय, samanantarapratyaya, similar immediate condition), the nature, example, etymology, and fourfold analysis will be explained. First is the nature: the consciousness that produces its own similar immediate result, is the subject of the proposition. You (referring to that consciousness) are the nature of the immediately preceding condition, because you are its defining characteristic. Second is the example: knowable things, are the subject of the proposition. There is a way to establish the immediately preceding condition, because all those born with mind and mental factors, except for the final consciousness of an Arhat (དགྲ་བཅོམ་པ།, dgra bcom pa, Skt: अर्हत्, arhat, worthy one), are its examples. As it is explained: 'The born of mind and mental factors, not the final, are the immediately preceding condition.' Therefore, as its example: The born of mind and mental factors, not the final, are the immediately preceding condition. The reason for separately mentioning 'mind and mental factors,' 'born,' and 'not the final' is because mind and mental factors are the immediately preceding condition, while form (བེམ་པོ།) and non-associated compositional factors (ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད།) are not. --------------------------------------------------------------------------------