Tibetan
མ་སྦྱར་བའམ། འབྲས་ཀྱི་ཁུ་བར་སྤུ་ཤེལ་རྩེ་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པའམ། འབྲས་ཡོས་ཁྱོར་གང་ཞིབ་པར་བཏགས་པ་ལ་སེ་འབྲུ་པི་ལིང་སྒ་སྐྱ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མཐུན་རེ་ལ་སྦྲང་རྩི་ཐུར་འགོ་བཏབ་ནས་ཆུ་བཀོལ་གྱིས་ཕུལ། རྐེ་སོགས་ལ་རྡོ་འཁྱག་པ་གླན་ཅིང་གདོང་དུ་ཆུ་གྲང་གཏོར་བ་ན་རྐེ་ལྟོང་དང་ལྷེན་སྲང་ལ་མེ་བཙའ་བྱ། མ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་སོ་སོ་ལྟར་བཅོས། ༈ །འཁྲུ་ནད་མ་ཞུ་བ་ལ་ཟས་སྐོམ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གང་མ་ཞུ་བ་དེ་སྤངས་ཤིང་དེའི་གཉེན་པོ་སྦྱར། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ། རྒྱུ་ལོང་ལ་གྲང་བ་སྐྱེས་པ། མཁྲིས་པ་སྣོད་ལྷུང་། མཆིན་ཚད་ཐུར་བབས་རྣམས་སོ་སོ་ལྟར་བཅོས། ཚ་འཁྲུ་མདོག་དམར་རམ་སེར་བ། གྲང་འཁྲུ་མདོག་སྐྱ་བོ་ ཟས་མདོག །ཡང་ཆུ་གཙང་དུ་བླུགས་པ་ལ་འཁྲུ་བའི་དྲི་མ་ཐུར་མགོ་གང་དལ་བུས་བཞག་པས་ཆུའི་གཏིང་དུ་འགྲོ་ན་ཚ་འཁྲུ། ཆུ་ཁར་ལིང་ངེར་སྡོད་ན་གྲང་འཁྲུ་ཡིན། ཚ་འཁྲུལ་ཨིནྡྲ་བཞི་ཐང་། གི་ཝཾ་དགུ་པ། གུར་གུམ་བདུན་པ། གཙོ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱིས་ཚད་པ་བཅག་ནས། གཙོ་བརྒྱད་སྟེང་ད་ཏྲིག །ཐ་རམ། སྨག །མོན་ཆ་ར་སོགས་ཁ་ཚར་བཏང་བའམ། ཨིནྡྲ་བཅོ་ལྔ། མཁྲིས་ཕྱེ་བདུན་པ་སོགས་ཀྱིས་འཁྲུ་བ་གཅོད། གྲང་འཁྲུལ་རྒྱམ་ཚཱ་དྲུག་པ། རུ་རྟ་དྲུག་པ་སོགས་སྐབས་སྦྱར་བཏང་། བྱི་ཏང་བདུན་སྟང་སྒ་སྐྱ་གོ་ཐལ་དོམ་མཁྲིས་སོགས་བསྡེབས་པའམ། ད་ཏྲིག་བདུན་པ་དང་དགུ་པ། གུ་ལིང་འབྲས་ཀྱི་རིལ་བུ་སོགས་ཀྱིས་བཅད། བཅད་སྔ་ན་གཟེར་ཆེ་བར་འགྱུར་བས་མཚམས་ཕྱེད་དགོས། གྲང་འཁྲུམ་ཆོད་ན་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལོང་སྲང་བསྲེག །འཁྲུ་ནད་ཚ་བས་ཆུང་བ་ལ་བྲག་སྐྱ་ཧ་བོའི་རྩ་བའམ་མེ་ཏོག་གི་ཐང་གཅིག་པུས་ཀྱང་ཆོག །ལོ་བཙན་པའི་ཐང་ངམ། འབྲས་ཐང་ལ་ཚྭ་ཅུང་ཟད་བཏབ་པའམ། དེ་སྟེང་གཙོད་ཁྲག་ཐུན་གཅིག་ཞིབ་བཏགས་བཏབ་པ་དྲོ་འཇམ་ཉུང་ཙམ་ཡང་ཡང་བྱིན་པས་ཆོད་དོ། ༈ །དྲི་མ་འགགས་ནས་མཐོན་པ་ལ་དཀར་པོ་དྲུག་སྦྱོར། ཞི་དྲུག་སྟེང་ཨུག་ཆོས་སམ་ལྕུམ་རྩ་ བཏབ་པ། རྩ་ལྟོ་བདེ་བྱེད། ཆང་དང་ཞོག །ཆུ་གང་རུང་ནང་ལན་ཚྭ་བཏབ་ནས་ཅུད་དྲོས་པ་དང་། ཡང་ཨ་རུ་ལྕུམ་རྩ་བུལ་ཏོག་གདུས་པའི་ཐང་རྣམས་ཀྱིས་ཕན། ཚབས་ཆེན་ནི་རུ་ཧས་དྲང་། ༈ །གཅིན་འགག་ཚབ་ཆུང་བ་ལ་རྒྱ་ཚྭའི་ཆིག་ཐང་ཁོ་ནས་ཆོག །སྤྱིར་བདེ་བྱེད་ཀུན་ཕན་ནང་དྲོད་སྨན་རིགས་ཆ་འཕྲི། གསེར་ཕྱེ་བསྣན་པས་ཆུ་འགགས་ཚ་གྲང་ཕལ་ཆེར་ལ་ཟབ། ཡང་སེ་འབྲུ་ཉི་དཀྱིལ་སྟེང་རྒྱ་སྡིག་གསེར་གསུམ་ཆ་མཐོར་བསྣན་པའང་ཕན་ཆེ།
Chinese
或者不加任何东西，或者在米汤中加入毛玻璃尖和蜂蜜，或者将一把米粉碎细磨，加入等量的白蔻、荜茇、干姜粉，再加入一勺蜂蜜，用水冲服。在脖子等处敷上冰冷的石头，向脸上泼洒冷水，对颈淋巴结和腋窝进行艾灸。对于因消化不良等引起的特殊情况，应根据具体情况进行治疗。 如果腹泻是由消化不良引起的，应避免食用所有食物和饮料，特别是那些未消化的食物，并使用其对治之法。如果胃火减弱，肠道受寒，胆汁下泄入脏器，肝热下行，应分别进行治疗。热性腹泻的颜色为红色或黄色，冷性腹泻的颜色为苍白色，如同食物的颜色。或者，将清水倒入容器中，缓慢滴入一勺腹泻物，如果腹泻物沉入水底，则为热性腹泻；如果漂浮在水面上，则为冷性腹泻。对于热性腹泻，可以使用“因陀罗四汤”、 “九味麝香丸”、“七味藏红花丸”、“主八味”等来降低体温，或者在“主八味”中加入“达地革”、“塔热木”、“斯玛革”、“门恰热”等以消除热性。或者使用“因陀罗十五味丸”、“七味胆汁粉”等来止泻。对于冷性腹泻，可以根据情况使用“姜黄六味丸”、“芸香六味丸”等。也可以将白豆蔻七味丸与干姜、诃子灰、熊胆等混合使用，或者使用“达地革七味丸”和“九味达地革丸”、“古岭米丸”等来止泻。如果过早止泻，疼痛会加剧，因此需要适度。如果冷性腹泻停止，则烧灼前后肠道。对于因热引起的轻微腹泻，仅使用岩白菜哈布的根或花的汤剂即可。或者使用“罗布赞巴汤”，或者在米汤中加入少量盐，或者在其中加入一勺磨碎的羚羊血，少量多次温服，即可止泻。 如果大便秘结，可以使用“白六味丸”。在“息六味丸”中加入“优古秋”或“柳根”。使用“理气通便丸”。在酒、酸奶或任何水中加入盐并稍微加热，或者服用诃子、柳根、毛诃子煮沸的汤剂也有帮助。严重时，使用泻药导泻。 对于轻微的尿潴留，仅使用单味大盐汤剂即可。通常，所有“通便丸”都有益，并可加入一些温性药物。加入金粉对治疗大多数寒热引起的尿潴留有效。此外，在白豆蔻、日轮花之上加入肉豆蔻、麝香、黄金三种成分，效果更佳。
English
Or without adding anything, or adding crystal tips and honey to rice water, or grinding a handful of rice into fine powder, adding equal amounts of cardamom, long pepper, and dried ginger powder, then adding a spoonful of honey and serving with water. Applying cold stones to the neck and splashing cold water on the face, cauterize the neck lymph nodes and armpits. For specific conditions caused by indigestion, treat according to the specific situation. If diarrhea is caused by indigestion, avoid all food and drink, especially those that are undigested, and use their antidotes. If the stomach fire is weakened, the intestines become cold, bile flows down into the organs, and liver heat descends, treat them separately. Hot diarrhea is red or yellow in color, while cold diarrhea is pale, like the color of food. Alternatively, pour clean water into a container and slowly drop a spoonful of diarrhea into it. If the diarrhea sinks to the bottom, it is hot diarrhea; if it floats on the surface, it is cold diarrhea. For hot diarrhea, use "Indra Four Soup", "Nine Musk Pills", "Seven Saffron Pills", "Chief Eight", etc. to lower body temperature, or add "Datriq", "Tharam", "Smag", "Monchara", etc. to "Chief Eight" to eliminate heat. Alternatively, use "Indra Fifteen Pills", "Seven Bile Powder", etc. to stop diarrhea. For cold diarrhea, use "Ginger Turmeric Six Pills", "Rue Six Pills", etc. as appropriate. You can also mix cardamom seven pills with dried ginger, haritaki ash, bear bile, etc., or use "Datriq Seven Pills" and "Nine Datriq Pills", "Guling Rice Pills", etc. to stop diarrhea. If diarrhea is stopped too early, the pain will worsen, so moderation is needed. If cold diarrhea stops, burn the front and back intestines. For mild diarrhea caused by heat, using only the root or flower soup of Bergenia purpurascens is sufficient. Or use "Lobzangpa Soup", or add a little salt to rice soup, or add a spoonful of ground antelope blood to it, and give it warm and soft in small amounts, which will stop the diarrhea. If the stool is blocked and protruding, use "White Six Pills". Add "Yuguqiu" or "Willow Root" to "Xi Six Pills". Use "Qi-regulating and Laxative Pills". Add salt to wine, yogurt, or any water and heat it slightly, or take a decoction of haritaki, willow root, and amla. In severe cases, use a laxative to induce bowel movement. For mild urinary retention, only a single dose of rock salt soup is sufficient. In general, all "laxative pills" are beneficial, and some warming medicines can be added. Adding gold powder is effective for treating most urinary retention caused by heat and cold. In addition, adding nutmeg, musk, and gold to cardamom and sunflower seeds is even more effective.
Tibetan
བད་ཀན་གྲང་རླུང་གིས་འགགས་པ་ལ། སུགྨེལ་བཅུ་པ། ཚ་སྦྱོར་ཆེན་མོ། །གཡེར་དྲུག་ཆུ་འདྲེན། རིམས་ཚད་ཀྱིས་འགགས་པ་ལ་གུ་གུལ་བཅུ་གཅིག །མོ་ནད་ཀྱིས་འགགས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཅན་སྦྱོར་བཏང་། རྡེའུས་འགགས་པ་ཉན་ཆེ་བས་རྒྱུད་མན་ངག་རྣམས་ཞིབ་མོ་དགོས། ༈ །གཅིན་སྙི་ཚ་ཤས་ཆེ་ན་ཨ་རུ་བཅོ་བརྒྱད། གྲང་ཤས་ཆེན་སེ་འབྲུ་ཉི་དཀྱིལ་ལམ། སེ་འབྲུ་ཀུན་ཕན་གང་རིགས་བཅས། ཡུང་བ། སྐྱེར་པ། སྐྱུ་རུ། གཟེ་མ་བཞི་པོ་གདུས་ཐང་གིས་ཕུལ། ཚིགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པའམ་བཅུ་དགུ་པ་ཁ་གསུམ་བསྲེག །ཆུ་མི་ཐུབ་ཅིང་ཆུ་ཁ་སྙི་བའི་རིགས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཆིག་།ཐུབ་ནི། སུགྨེལ། དོམ་མཁྲིས། མཚེའི་ཁཎྜ་གསུམ་ཆང་ངམ་བུ་རམ་ལ་སྦྱར་ནས་བཏང་ན་ཟབ། ཆུ་ཁ་སྲ་སྙི་བྱེད་ པ་ལ་ཉི་དཀྱིལ། ཨ་རུ་བཅུ་པ། བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་ཟབ། ༈ །ཚད་འཁྲུ་ཞེས་པ་རྒྱུ་རིམས་རང་ཡང་མིན་པར་ཕྱི་ཡུལ་དྲོད་རླངས་ཆེ་བ་དང་། ཟས་ཚོད་མ་ཟིན་པ་དང་བཅུད་མེད་ཟས་སོགས་ཀྱིས་མེ་དྲོད་ཕྱིར་བཏོན་པས་སྙིང་ག་རྩིབས་ལོགས་གཤང་ལམ་རྣམས་གཟེར། ཁོང་པ་སྦོ། ཟས་མི་ཞུ། ཐོག་མར་ཆུ་རྐྱང་འཁྲུ། སྨིན་ནས་རླུང་མཁྲིས་རང་མདོག་འཁྲུ་བ་དེ་སྟོབས་ཆུང་ན་ཟས་སྤྱོད་གཟབ་ཅིང་རང་གར་བཞག་པས་འཐུས། མ་ཞི་ནད་མར་གསུམ་འཁྲུ་གཅོད། མཁྲིས་ཕྱེ་བདུན་པའམ་ཉེར་ལྔ། ད་ཏྲིག་བདུན་པ་དང་དགུ་པ་སྐབས་སྦྱར་བཏང་། རབ་ར་རྒོད་ཀྱི་ཁྲག་དྲོན་མོ། །འབྲིང་ཤ་ཁྲག་ཚིལ་གསུམ་གང་རུང་གི་ཁུ་བ་ཆིག་རྒྱུག་ཆོག་པའི་གསང་སྨན་ཡིན། ནད་འདི་རྒྱའི་ཚད་རིམས་འདར་བུ་ཡེར་བུ་དང་དོན་གཅིག་པར་ཕོ་བར་རེག་ན་འཁྱག་ཏིང་ངེ་ཡོད་པས་བསིལ་སྨན་གྱིས་བཅོས་ན་ཐུ་རུ་འགྲོ་བས་གོས་དྲོ་ཞིང་ཨ་རག་བཟང་པོ་ཐིག་ཙམ་འཐུང་ཡང་ཕན། ༈ །དྲེག་ནད་ཁྲག་ངན་ཆུ་སེར་རྩ་ལ་བབས་པས་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་དང་། ལག་པའི་གྲུ་མོ་ལ་གཟེར་ཆེ་ཞིང་སྐྲང་སྲ་ལ་སྔོ་ཐིག་ཡོད། རྙིང་ནས་མཆེད་པ་ཡིན་པས། སླེ་ཏྲེས་སུམ་ཐང་། བོང་ཁྲག་ཉེར་ལྔ། དངུལ་ཁྱུང་། གྲངས་ཤས་ཆེ་ན་སེང་ལྡེང་ཉེར་ལྔ་སོགས་དང་། ཀླུ་བདུད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་ སླེ་ཏྲེས་སྲན་ཆུང་བ་ལྕི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མའམ། མཛོའི་གཅིན་དང་ལྕི་བས་འབྱར་བྱེད། ཁྱད་པར་སྤོས་ཁྱུང་དང་དངུལ་ཆུ་ཉེར་ལྔ་བཏང་བ་དང་། བྱ་ཁྱུང་སྔོན་པོས་བྱུགས་པ་བྱེད་པ་ཟབ། གཉན་ཁ་ཆོག་ནས་དྲེག་རྩ་གཏར། ༈གྲུམ་བུ་ནི་ན་ཚུལ་དྲེག་དང་ཆ་འདྲ་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཚིགས་སྤྱི་དང་ལག་ཚིགས་ལ་བབས། མཚན་གྱི་རིགས་ལ་གཟེར་ཆེ། སྤྱི་སྨན་བོང་ཁྲག་ཉེར་ལྔ་དང་བཅུ་
Chinese
寒性粘液被寒气阻碍时，用肉豆蔻十味丸，大热合剂。六味沙棘汤。若因热病阻碍，用古古甲十一味丸。若因妇科病阻碍，用金刚持合剂。若因结石阻碍，则需仔细研读医经和口诀。 ༈ 。若尿崩症热性偏盛，用诃子十八味丸。若寒性偏盛，用赛 बीज 太阳丸，或赛 बीज 普 Benefiting 丸皆可。用薺菜、酸刺、醋栗、四瓣蒿煮汤服用。烧灸十八或十九椎，烧三处。对于小便不禁且尿液稀薄者，有甚为精妙的单方：肉豆蔻，熊胆，盐湖碱三者，用酒或红糖水调服，效果显著。若要使尿液浓稠，用太阳丸，诃子十味丸，十八味丸等，效果显著。 ༈ 。所谓“热泻”，并非单纯的肠道热病，而是由于外界环境湿热，饮食不节，或食用无营养食物等，导致体内火热外泄，引起心口、肋部、肛门疼痛。腹胀，消化不良。最初只泻清水，成熟后泻出风、胆汁等自身颜色，若体质虚弱，注意饮食起居，顺其自然即可。若不愈，则需截断赤、胆、病三者的泻。服用胆汁散七味丸或二十五味丸。根据情况服用止泻七味丸和九味丸。上等药是秃鹫的热血。中等药是肉、血、脂肪三者任一的汁液，是可一次性灌服的秘方。此病与汉地的热病、颤病、耶尔巴病等同义，触及胃部时有冰凉感，若用凉性药物治疗则会加重，因此应注意保暖，少量饮用好酒也有益处。 ༈ 。痛风是坏血和血清下注于脉络所致，引起脚拇趾和手肘剧痛，肿胀坚硬且有青紫色。因是旧病复发，用翼首草三汤，骨血二十五味丸，银鹏丸。若寒性偏盛，则用森格登二十五味丸等，以及龙魔十八丸也有益处。 翼首草、小豆蔻等较重药材的粉末，或用牛尿和牛粪混合后涂抹。特别是服用香鹏丸和水银二十五味丸，或涂抹蓝色鹏鸟，效果显著。若能忍受灼烧，则可刺破痛风脉络放血。 ༈ 痛风的病症与痛风相似，区别在于痛风发生在全身关节和手关节。夜间疼痛剧烈。通用药是骨血二十五味丸和十味丸。
English
When cold phlegm is obstructed by cold air, use Nutmeg Ten Pills, Grand Heat Combination. Sea Buckthorn Six Decoction. If obstructed by fever, use Gugul Eleven Pills. If obstructed by gynecological diseases, administer Vajradhara Combination. If obstructed by stones, careful study of medical texts and oral instructions is required. ༈. If urine is excessively hot in diabetes insipidus, use Aru Eighteen Pills. If cold is predominant, use Se-bru Nyiday Pill, or Se-bru Kunpen Pill, whichever is appropriate. Use shepherd's purse, seabuckthorn, gooseberry, and Artemisia sacrorum to make a decoction and administer it. Burn moxa at the eighteenth or nineteenth vertebra, burning three places. For those who cannot hold urine and have thin urine, there is a very profound single remedy: Nutmeg, bear bile, and saltpeter, mix with alcohol or brown sugar water and administer for significant effect. To thicken urine, Nyiday Pill, Aru Ten Pills, and Eighteen Pills are effective. ༈. The so-called "heat diarrhea" is not simply intestinal heat disease, but is caused by excessive heat and humidity in the external environment, improper diet, or eating non-nutritious foods, which causes the body's fire heat to be expelled, causing pain in the heart, ribs, anus. Abdominal distension, indigestion. Initially, only clear water is diarrhea, and after maturation, wind, bile, and other self-colored diarrhea are excreted. If the constitution is weak, pay attention to diet and daily life, and let it be. If it does not heal, then the diarrhea of red, bile, and disease must be stopped. Take Bile Powder Seven Pills or Twenty-five Pills. Administer Anti-diarrheal Seven Pills and Nine Pills as appropriate. The best medicine is the warm blood of a vulture. The medium medicine is the juice of any of the three: meat, blood, and fat, which is a secret recipe that can be administered in one go. This disease is synonymous with Han Chinese heat disease, trembling disease, Yerba disease, etc. When it touches the stomach, it feels cold. If treated with cold medicine, it will worsen, so keep warm and drink a little good alcohol. ༈. Gout is caused by bad blood and serous fluid falling into the veins, causing severe pain in the big toe and elbow, swelling, hardness, and bluish-purple color. Because it is a recurrence of an old disease, use Sletres Sumtang, Bone Blood Twenty-five Pills, Silver Garuda Pill. If cold is predominant, use Sengdeng Twenty-five Pills, etc., and Dragon Demon Eighteen Pills are also beneficial. The powder of heavier medicinal materials such as Sletres and small cardamom, or mix with yak urine and dung and apply. In particular, taking Fragrant Garuda Pill and Mercury Twenty-five Pills, or applying Blue Garuda, is very effective. If you can tolerate burning, you can puncture the gout veins to release blood. ༈ Gout's symptoms are similar to gout, except that gout occurs in the general joints and hand joints. The pain is severe at night. The general medicine is Bone Blood Twenty-five Pills and Ten Pills.