Tibetan
་པ་དང་རླུང་ཅན་ལ་ཅུང་མི་ལེགས། ཁྱད་པར་རྟ་ཟི་རིལ་བུ་ཚད་ལྡན་ནོར་བུ་བདུན་ཐང་གིས་ཕུལ་བ་ཟབ། འདིའི་སྦྱོར་ཚད་ངར་ཕུག་ཨེམ་མཆིའི་དྲིས་ལེན་ལྟར་དགོས། རྩ་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་དག་ཏུ་འཕར་ནས་སྡོད། ཆུ་མདོག་ལྗང་ངམ་ནག་ཞད་བྱུང་ན་གཉན་དང་བསྡོངས་རྟགས་ཡིན་པས་གཙོ་ཆུང་ཁོ་ན་ཟབ། དེ་རྣམས་གྱིས་མཐུབ་ན། སྲོ་མ་རྟ་རིའི་བཤལ་སྨན་གྱི་རིལ་བུ་དང་པོ་བདུན། བར་དུ་བཞི། ཐ་མ་གསུམ་རེ་བཏང་བས་ཉི་ཤར་དུས་ཐེབས། བཅད་རན་ནས་ཆུ་གྲོགས་དང་། དེ་རྗེས་ཤ་གསར་བ་ཙབས་པའི་ཁུ་བ་ཕྲན་བུ་བླུད། ཚད་རྟགས་སླར་འཕར་ན་སྔོན་གྱི་ཚ་སྨན་རྣམས་བཏང་། དེ་རྣམས་གཟེར་ཁ་ཆག །རྩ་ཅུང་དལ་བའམ་རྒྱུག་ཀྱང་མནན་ན་སྟོང་། ཆུ་དྭངས་པའམ་དམར་ཡང་ཀུ་ཡ་སྲབ་ཅིང་སླ་ལ་ལྦུ་བ་ཆེ། དྲི་དང་བྲོ་བ་མེད། ལྕེ་དམར་སྐམ་རྩུབ། སྐྲ་རྩ་སེང་། ཁྱད་པར་རླུང་སྲང་ཚིགས་པ་དང་པོ་མནན་མི་བཟོད་པ་བྱུང་ན་རི་ཐང་ མཚམས་སུ་སླེབ་པ་ཡིན་པས་བཅོས་ཕྱི་ན་སྟོང་ཚད་སོགས་ཀྱི་ས་ལ་འདའ་བ་སྲིད་པས། ཕོ་ལོང་སོགས་སྣོད་ཚད་ལ་མན་ངག་བསིལ་སྦྱོར། ཅུ་གང་བདེ་བྱེད། གློ་སྙིང་སོགས་དོན་ཚད་ལ་ཨ་གར་བཅོ་ལྔ་དང་། སོ་ལྔ་གཉན་སྨན་ཅན་ཐུན་ཆུང་རེ་སད་མདའ་བཏང་བས་ཕྱིར་ནང་ལྕེ་རློན་ཅིང་། ཁམས་དྭངས་ཞད་ལས་ཐུ་སྐྱོན་མེད་ཚེ་དེ་རྣམས་ཐུན་ཅུང་ཆེ་བ་དང་། ཚད་སྨན་ལྟག་སྤྲད་ཞག་གཉིས་ཙམ་བཏང་། །དེ་ནས་བ་འོ་ཕུལ་གང་དང་ཆུ་ཕུལ་གང་མཉམ་དུ་བསྐོལ་བ་བཏང་བས་སྔ་མ་ལས་ཚད་རྟགས་བྲི་ན། ནོར་གྱི་སྲེ་ལོང་གསར་པ་ལྤགས་པ་ཕུད། ཐལ་ཚན་དུ་ཧྲོག་ཙམ་བྱས་པ་ཆུ་ནང་དུ་ལྷོག་ཙམ་བསྐོལ་ཁུ་ཞག་བཅད་ནས་དགོངས་མོར་སུན་ཙམ་བཏང་བས་བདེ་ཉམས་ཡོད་ན། སྲེ་ལོང་བཅག་་ནས་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་དུམ་བུ་རེ་རེའི་ཁུ་བ་ཞག་བཅད་ཉིན་གཉིས་སུ་བཏང་། །དེས་ཇེ་བདེ་ཇེ་དྭངས་སོང་ན་ཤ་གསར་མཐེ་བོང་དྲག་ཙམ་བཙོས་ནས་བཏང་བ་སོགས་ཟས་ཆ་ཡིས་ཀློད། སྨན་ནང་མོ་སྤྲིན་བྲལ་ཟླ་ཟེར། གཙོ་བརྒྱད་གཡུ་རལ། གི་ཝཾ་དགུ་པ། ཉིན་གུང་གཙོ་བརྒྱད་དམ་སྤྲིན་ཟླ། ནུབ་མོ་ཨ་གར་བཅོ་ལྔ། སོ་ལྔ། བསིལ་བཅུད་བདེ་བྱེད་ཆུང་ངུ་སོགས་བསྟེན། མདོར་ན་སད་མདའ་བཏང་བས་རི་ཐང་ངེས་པ་རྙེད་ཚེ་ནད་ཚབས་ཆེ་ན་གོང་བཤད་ལྟར་གཟབ་ནས་རིམ་ བལྟས་དང་། ཆུང་ན་ཐོག་མ་ནས་ནུབ་སྨན་རྣམས་སྲེ་ལོང་ཐང་གིས་ཕུལ་བ་སོགས་སྐབས་བབས་བྱ། བསིལ་སྨན་ཐུན་རེ་ཉིན་གུང་བཏང་བས་ཆད་ལྷག་འདོན། རླུང་སྨན་དང་ཤ་གསར་སོགས་ཀྱིས་རླུང་ཁ་མནན་ཅིང་ལུས་ཟུངས་གསོ། །སྨན་རྒྱུན་གཅོད་སྔ་མི་
Chinese
对体虚和气虚者不太好。特别是良药马孜丸，由七汤珍宝敬献，效果显著。此药的配方要按照昂普埃姆奇的询问来确定。脉搏跳动七八次左右后停止。如果尿液颜色发绿或发黑，说明是与炎症结合的迹象，所以只能用主要成分。如果这些方法有效，就服用索玛达热的泻药丸，开始七粒，中间四粒，最后每次三粒，在日出时服用。病情稳定后，喝些水，然后喂一些新鲜肉汤。如果体温再次升高，就服用之前的退烧药。这些药可以缓解疼痛。脉搏稍慢或快，但按压时感觉空虚。尿液清澈或发红，但泡沫稀疏且大，没有气味和味道。舌头红而干燥粗糙，头发竖立。特别是如果气脉第一节按压时无法忍受，说明病情已经到了山谷（死亡）的边缘，如果治疗不及时，可能会在空虚等地方死亡。对于胃等脏器发热，使用清凉配方。服用少量的姜黄安神药。对于肺心等器官发热，服用少量的含十五味豆蔻和三十五味药材的消炎药，服用萨达后，内外舌头湿润。如果身体清爽，没有其他问题，可以稍微增加药量，并交替服用退烧药两天左右。之后，将一份牛奶和一份水一起煮沸后服用，如果体温比之前有所下降，就剥去新鲜羊肉的外皮，在灰烬中稍微烤一下，在水中稍微煮一下，撇去油，晚上服用一点，如果感觉舒服，就将羊肉切成两块，每天服用一块的汤，撇去油。如果病情逐渐好转，就煮一些拇指大小的新鲜肉服用，等等，用食物来缓解病情。内服药物有无云月光、八味主药玉饰、九味麝香。白天服用八味主药或无云月光，晚上服用十五味豆蔻、三十五味药材、清凉精华安神小丸等。总之，服用萨达后如果确定病情已经到了山谷（死亡）的边缘，如果病情严重，就按照上述方法谨慎观察，如果病情较轻，一开始就用羊肉汤送服夜间药物等，根据情况而定。白天服用一剂清凉药，以弥补不足。用气药和新鲜肉等来抑制气，滋养身体。
English
It is not good for those who are weak and have wind disorders. In particular, the potent medicine Matazi pills, offered with seven Tang treasures, are effective. The formulation of this medicine should be determined according to the inquiry of Angp Emchi. The pulse should stop after beating about seven or eight times. If the urine color turns green or black, it indicates a combination with inflammation, so only the main ingredients should be used. If these methods are effective, take Soma Daré's laxative pills, starting with seven pills, then four in the middle, and finally three each time, to be taken at sunrise. Once the condition is stable, drink some water, and then feed some fresh broth. If the temperature rises again, take the previous antipyretic medicine. These medicines can relieve pain. The pulse is slightly slow or fast, but feels empty when pressed. The urine is clear or red, but the foam is sparse and large, with no odor or taste. The tongue is red, dry, and rough, and the hair stands on end. In particular, if the first segment of the wind channel cannot be tolerated when pressed, it indicates that the condition has reached the edge of the valley (death), and if treatment is not timely, death may occur in places of emptiness, etc. For heat in organs such as the stomach, use a cooling formula. Take a small amount of turmeric sedative medicine. For heat in organs such as the lungs and heart, take a small amount of anti-inflammatory medicine containing fifteen cardamom and thirty-five ingredients, and after taking Sada, the inner and outer tongue will be moist. If the body is refreshed and there are no other problems, the dosage can be slightly increased, and antipyretic medicine can be taken alternately for about two days. After that, boil one part milk and one part water together and take it. If the temperature drops lower than before, remove the skin of fresh mutton, roast it slightly in ashes, boil it slightly in water, skim off the oil, and take a little at night. If you feel comfortable, cut the mutton into two pieces and take the soup of one piece each day, skimming off the oil. If the condition gradually improves, cook some thumb-sized fresh meat and take it, etc., use food to relieve the condition. Internal medicines include Cloudless Moonlight, Eight Principal Jewels Jade Ornament, and Nine Musk. Take Eight Principal Jewels or Cloudless Moonlight during the day, and fifteen cardamom, thirty-five ingredients, Cooling Essence Sedative Small Pills, etc. at night. In short, if it is determined after taking Sada that the condition has reached the edge of the valley (death), if the condition is serious, observe carefully according to the above method, and if the condition is mild, take nighttime medicine with mutton soup from the beginning, etc., depending on the situation. Take one dose of cooling medicine during the day to make up for any deficiencies. Use wind medicine and fresh meat, etc. to suppress wind and nourish the body.
Tibetan
བྱ་བར་རིམ་པར་ཆ་འཕྲི་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ༈ །ཚ་བ་སྨིན་ལོང་མེད་པ་ནད་ཕོག་མ་ཐག་ནས་གཟེར་ཆེ། ལུས་ཤེད་འཆོར། ཚད་རྟགས་སྟོན། ལུད་པ་དམར་སེར་སོགས་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱས་ཚད་ཡིན་པས་འཕྲལ་དུ་གཉེན་པོ་མ་སླེབ་ན་སྲོག་ལ་རྒོལ་བས་གཙོ་བརྒྱད་སོགས་བསིལ་སྨན་བཏུད་ནས་བཏང་བ་སྨན་གྱི། ཆུ་གཞི་རྩལ་སྤྲུགས་བྱེད་པ་གསུངས་ཀྱང་། ནད་འདི་ལ་དེང་སང་དུས་དབང་གིས་གཉན་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཚ་རྐྱང་ཆེར་མི་འབྱུང་། ག་བུར་དང་གཏར་ཁ་གཏན་ནས་འགྲོ་མི་ཕོད་པས་འོག་གཉན་རིམས་སྐབས་ལྟར་བཅོས། ༈ །སྟོང་ཚད་ནི། གོང་གི་རི་ཐང་མཚམས་སུ་བཤད་པའི་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་། ཁྱད་པར་བསིལ་སྨན་གྱིས་ཚད་རྟགས་ཆེར་སོང་ན་ངེས་པ་ཡིན་པས། སྤྲིན་ཟླ། ཨ་གར་རིགས་རྣམས་འཕྲོད། སྟོང་ཚད་སྲོག་རྩར་ཤོར་ན་སེམས་འཕྱོ། །ཅལ་ཅོལ་སྨྲ། ཚབས་ཆེ་ན་རིག་པ་མ་ཟིན་སྨྱོ་བའང་འབྱུང་བས། རྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་ འཛིན་བརྒྱད་པ། ངར་ཕུག་སྲོག་འཛིན་བཅུ་གཅིག །སྲོག་རླུང་འཇོམས་རྡོར་སོགས་མྱོས་ཁུས་ཕུལ། ཀོ་བྱིའི་རིགས་ཀྱང་འཕྲོད། ཚིགས་པ་དང་པོ་དང་དྲུག་བདུན་མེས་མནན། འདི་ནི་རི་ཐང་ཕྱེ་ཚོད་མ་ཟིན་པ་དང་། རིམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚ་བ་ཕལ་ཆེ་ར་ལ་འབྱུང་བས་ཟས་གསར་བཅུད་ཀྱིས་རླུང་སྣ་ལེན་པ་ཟ་བ། ༈ །གབ་ཚད་ནི། རིམས་གྱིས་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཚ་བ་ཕོག་པ་ཟས་སྤྱོད་རྐྱེན་གྱིས་བད་རླུང་འཕེལ་བའམ། མ་སྨིན་པའི་ཚ་བ་བསིལ་གྱིས་དེད་པ་སོགས་ཀྱིས་གཏིང་དུ་ཚ་བ་གབ་པ་ལ། བད་རླུང་གི་རྟགས་སྟོན། ཁྱད་པར་ཕོ་མཁལ་སྙིང་གསུམ་ལ་གབ་ན་ཁྲག་རླུང་དང་ནོར་ཉེན་ཡོད་པས་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་པ་གལ་ཆེ། དེའི་རྟགས་ནི་རྩ་དལ་ཡང་གཏིང་གྲིམས། ཆུ་སྔོ་དཀར་ལ་ལྡོག་སྐྱེན་ཅིང་ཀུ་ཡ་ལིང་གིས་འདྲིལ། བསིལ་དྲོད་གང་ཡང་འཕྲལ་འཕྲོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་བཏུད་ན་གནོད་ན་ངེས་པ་ཡིན་པས། སྙིང་ལ་གབ་ན་ཨ་གར་རིགས། ཕོ་བར་གབ་ན་སེ་འབྲུའི་རིགས། མཁལ་མར་གབ་ན་ཨ་རུ་བཅུ་པ། གུར་གུམ་བཅུ་པ་སོགས་དྲོད་ལྡན་བསྟེན་པས་དང་པོ་བད་རླུང་ལ་སླེབ་པས་བན། བར་དུ་བད་རླུང་ཐལ་བས་ཕན་གནོད་མེད། མཐར་གཏིང་ཚད་ལ་སླེབས་པས་དྲོད་ཀྱིས་གནོད་ཅིང་ཚད་རྟགས་མངོན་གྱུར་བྱུང་དུས་ཚ་བཅོས་གོང་གསལ་བྱེད། ། རྙིང་ཚད་ཡུན་རིང་ལོན་ནས་ནད་མཇུག་མཆོད་པ་སྟེ་ལུས་སེམས་ལྗི། གཟེར་ཕྲན་ངེས་མེད་ལྡངས། རྩ་རྒྱུད་ཕྲལ་གཏིང་གྲིམས། ཆུ་མདོག་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་དྲི་དང་བྲོ་བ་ཆེ། ལྡོག་དཀའ་ཞིང་ལོག་ན་ཀུ་ཡ་མཐུག །སྟོད་ཁེངས་ཤིང་མགོ་དང་རུས་ཚིགས་སྐབས་སུ་ན།
Chinese
应当了解对所有事项进行逐步区分。 ༈ 如果热病没有成熟，刚发病时疼痛剧烈，身体虚弱，出现发热症状，出现红色或黄色痰等，这是旺盛的热症，如果不能立即对治，就会危及生命，因此应连续服用主八等清凉药物进行治疗。 虽然说了用水来激发活力，但这种疾病现在由于时势的原因，很少出现不与瘟疫混合的单纯热病。 樟脑和放血绝对不能使用，应像治疗下部瘟疫时一样治疗。 ༈ 空虚热：出现上述在里塘交界处所说的症状。 特别是如果清凉药物使发热症状加重，那一定是空虚热。 适合服用云母、沉香等药物。 如果空虚热侵入命脉，就会精神恍惚，胡言乱语，严重时会失去理智，甚至发疯。 因此，应服用《续部》中的命脉八药、肩窝命脉十一药、摧毁命脉风金刚等药物，并用酒来服用。 也适合服用乌鸦类药物。 用火来按压第一、第六、第七个关节。 这是因为没有掌握区分里塘的方法，而且大多数与瘟疫相关的热病都会发生，所以要吃能从新鲜食物中获取营养并吸收风的食物。 ༈ 隐匿热：由瘟疫引起等，因患热病后，饮食行为导致培根和隆增多，或者未成熟的热病被清凉药物驱赶等原因，导致热病隐藏在深处。 出现培根和隆的症状。 特别是如果热病隐藏在胃、肾、心三个部位，有发生血隆和错乱的危险，因此仔细检查非常重要。 其症状是脉搏缓慢但深处紧张，尿液呈蓝白色，容易变化，用藏茴香会凝结。 似乎清凉或温热的药物暂时都有效，但如果继续服用就会有害，那一定是隐匿热。 如果隐藏在心脏，适合服用沉香类药物；如果隐藏在胃部，适合服用石榴类药物；如果隐藏在肾脏，适合服用诃子十味丸、藏红花十味丸等温性药物。 首先会影响培根和隆，所以会变得沉重。 中间培根和隆消失，所以没有好处也没有坏处。 最后到达深处的热病，所以温热的药物会有害，当发热症状明显出现时，应按照上述方法治疗热病。 陈旧热病：持续很长时间后，疾病结束，身体和精神沉重，出现不确定的轻微疼痛，脉搏细弱且深处紧张，尿液颜色不确定，但气味和味道浓重，难以改变，如果复发，藏茴香会变得浓稠，上身感到沉重，头部和骨关节有时会疼痛。
English
It is important to understand how to differentiate all matters step by step. ༈ If the fever is not ripe, the pain is severe from the onset of the illness, the body is weak, fever symptoms appear, and red or yellow sputum appears, etc. This is a flourishing fever, so if it is not treated immediately, it will endanger life. Therefore, continue to take cool medicines such as the Eight Principal Medicines for treatment. Although it is said to use water to stimulate vitality, this disease rarely occurs as a simple fever that is not mixed with plague due to the current situation. Camphor and bloodletting should never be used, and treatment should be the same as for lower plague. ༈ Empty fever: The symptoms described above at the border of Ri-thang appear. In particular, if cool medicines worsen fever symptoms, it must be empty fever. It is appropriate to take mica, agarwood, and other medicines. If empty fever invades the life force, the mind will be distracted, and one will talk nonsense. If it is severe, one will lose reason and even go mad. Therefore, take the Eight Life-Holding Medicines from the Root Tantra, the Eleven Life-Holding Medicines from the Shoulder Pit, the Vajra that Destroys the Life Wind, and other medicines, and take them with alcohol. It is also appropriate to take crow-type medicines. Press the first, sixth, and seventh joints with fire. This is because the method of distinguishing Ri-thang has not been mastered, and most fevers related to plague occur, so eat foods that can obtain nutrients from fresh foods and absorb wind. ༈ Hidden fever: Caused by plague, etc., after suffering from fever, the increase of Beken and Lung due to diet and behavior, or the immature fever being driven away by cool medicines, etc., causing the fever to hide deep inside. Symptoms of Beken and Lung appear. In particular, if the fever is hidden in the stomach, kidneys, and heart, there is a risk of blood Lung and confusion, so careful examination is very important. The symptoms are a slow pulse but tension deep inside, urine that is bluish-white and easily changes, and congeals with cumin. It seems that cool or warm medicines are temporarily effective, but if continued, they will be harmful, so it must be hidden fever. If hidden in the heart, it is appropriate to take agarwood-type medicines; if hidden in the stomach, it is appropriate to take pomegranate-type medicines; if hidden in the kidneys, it is appropriate to take Haritaki Ten Pills, Saffron Ten Pills, and other warm medicines. First, it will affect Beken and Lung, so it will become heavy. In the middle, Beken and Lung disappear, so there is no benefit or harm. Finally, it reaches the deep fever, so warm medicines will be harmful, and when fever symptoms clearly appear, treat the fever according to the methods described above. Old fever: After lasting for a long time, the disease ends, the body and mind are heavy, uncertain mild pains appear, the pulse is thin and tense deep inside, the urine color is uncertain, but the smell and taste are strong, difficult to change, and if it recurs, cumin will become thick, the upper body feels heavy, and the head and bone joints sometimes ache.