Chinese
第二，对根器中等的众生，关于中阴解脱的引导有三点：本体、分类、各自的行持。第一点是：从基位本净之外显现的一切都是中阴的阶段。基位显现为智慧的现象是清净法性中阴，而包含于六道轮回的错觉现象是不清净的迷乱中阴。它们都从本净的法界中显现，在显现尚未圆满于法界之前，具有种子的心识就是中阴。第二点有四种：生死的自性中阴、临终中阴、法性中阴、有中阴。第一是：从在母胎中受生开始，直到被死亡疾病击中为止。第二是：趋向死亡开始，直到内呼吸停止为止。第三是：内呼吸停止后，光明景象显现，直到任运自成的景象融入为止。第四是：任运自成的景象融入后，直到来世的受生确立为止。 第三点是：以比喻和意义两种方式来阐释四种中阴。第一，关于生处中阴，就像进入一个断除了怀疑的鸟巢一样。意义是：依靠殊胜的上师，通过闻思断除他对所教导的诀窍的怀疑，通过修持，使实相的意义毫无颠倒地在经验觉性中消除怀疑，从而圆满了学习道的四道和十地的功德，最终证得无学果位。第二，关于临终中阴，就像对着美丽的镜子进行清晰的观照一样。这是为了在此刻清晰地忆念先前修习的诀窍。如何忆念呢？在死亡光明以及与之相应的融入次第中，当诀窍的要点在心中清晰显现时，眼睛注视着光芒，觉性安住于空明之中，这样，现在的光明就像受生的道路，而中阴的光明就像幻影，两者就像十五的月亮升起和太阳落下同时发生一样获得解脱。此外，《日月和合经》中说：当土融入土时，身体沉重，不摄取食物，站立和行走的力量全部耗尽。当水融入水时，口水鼻涕流出。同样，当火融入火时，口鼻干燥，身体的热量从末端消失。同样，风融入风
English
Secondly, for beings of medium capacity, there are three points regarding the guidance on liberation in the bardo: the nature, the divisions, and the respective practices. The first point is: all that appears other than the ground of primordial purity is the state of bardo. The phenomena of the ground appearing as wisdom is the pure bardo of dharmata, while the deluded phenomena encompassed by the six realms of samsara are the impure bardo of delusion. They all arise from the dharmadhatu of primordial purity, and the mind with its seeds, before the appearance is perfected in the dharmadhatu, is the bardo. The second point has four divisions: the bardo of the nature of birth and death, the bardo of dying, the bardo of dharmata, and the bardo of becoming. The first is: from the establishment of birth in the mother's womb until struck by the disease of death. The second is: from turning towards death until the cessation of the inner breath. The third is: after the cessation of the inner breath, the appearance of the clear light arises, until the dissolution of the spontaneously present appearance. The fourth is: after the dissolution of the spontaneously present appearance, until the establishment of the next rebirth. Thirdly, the four bardos are shown by way of two examples and two meanings. First, regarding the bardo of the birth place, it is like entering a bird's nest that has cut off doubts. The meaning is: relying on the noble lama, through hearing and thinking, cutting off doubts about the instructions he has taught, and through meditation, the meaning of reality is experienced without error, cutting off doubts in the awareness of experience, thereby perfecting the qualities of the four paths and ten bhumis of the path of learning, and manifesting the fruit of no more learning. Second, regarding the bardo of dying, it is like looking at a beautiful mirror to clarify. This is to clearly recall the previously practiced instructions at this time. How to recall? In the clear light of death and the corresponding stages of dissolution, when the key points of the instructions clearly appear in the mind, the eyes gaze at the light, and awareness abides in emptiness and clarity. Thus, the present clear light is like the path of birth, and the clear light of the bardo is like a mirage. The two are liberated like the simultaneous rising of the fifteenth moon and the setting of the sun. Furthermore, the "Union of Sun and Moon Sutra" says: When earth dissolves into earth, the body becomes heavy, does not take food, and the power of standing and walking is completely exhausted. When water dissolves into water, saliva and nasal mucus flow. Similarly, when fire dissolves into fire, the mouth and nose become dry, and the body's heat dissipates from the extremities. Similarly, wind dissolves into wind.
Tibetan
་ཐིམ་པས། །དབུགས་ནི་ངར་ངར་ཡན་ལག་གཡོབ། །མིག་ཀྱང་གྱེན་ལ་བཟློག་པ་འབྱུང་། །རྟགས་ནི་སུས་བྱུང་བ་དེ། །ངེས་པར་ཕ་རོལ་འགྲོ་བས་ན། །དེ་ཚེ་བླ་མའི་གདམས་ངག་རྣམས། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་དྲིལ་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གདམས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་སྐབས་འདིར་རིག་པ་དྲུང་བཏོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་གསལ་བཏབ་པས། རླུང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་དེར་སྔ་ཕྱིའི་འོད་གསལ་གཉིས་མ་བུ་འཕྲོད་ནས་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོར་རང་སྣང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཕ་མ་སྤང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་ནི། གདམས་ངག་གི་དོན་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་འཇིགས་པ་མེད་པར་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བ་རྣམས་ཐིམ་ཚུལ་ལྔའི་སྒོ་ནས་ངོས་ཟིན་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁར་ཐིམ་པའི་ཚེ་རིག་པའི་འོད་རྩལ་ཞུགས་ནས་མིག་ཏུ་གནས་སྐབས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་མཐའ་དབུས་མེད་པ་འཚར། དེ་ནས་ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེད་དུས་ན་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འགྱུར་ནས་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་འཆར། དེ་ནས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐིམ་པར་རིགས་ལྔའི་ཚོམ་བུ་ རྣམས་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་ལྔར་རིམ་གྱིས་འཆར། དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པས་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་གྱི་སྣམ་བུ་དང་ཐིག་ལེ་རྣམས་འཆར་རོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུ་དང་། ཐད་ཀར་ལོངས་སྐུ་རིགས་ལྔ། མར་འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམས་འཆར་ཞིང་། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་འཇིགས་པ་མེད་པ་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པ་ལྟར་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་ཐག་བཅད་དོ། །དེའང་ཐིམ་ལུགས་ལྔ་པོ་མཐར་ཆགས་སུ་བགྲོད་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། གང་ཟག་གི་དབང་པོའི་རིམ་པས་རབ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལྟར་ལུས་བོར་བ་དང་འོད་གསལ་འཆར་བ་དུས་མཉམ་དུ་གྲོལ། འབྲིང་ཟུང་འཇུག་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་གང་རུང་དུ་གྲོལ། ཐ་མ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བར་གྲོལ་ཞིང་། སྣང་བའི་འཆར་ཚུལ་ཀྱང་གང་དུ་གྲོལ་བ་ཡན་ཆད་དུ་འཆར་ཞིང་། དེ་མན་ཆད་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་མི་འཆར་ལ། དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་གྲོལ་ཀྱང་སྐད་ཅིག་དང་པོར་རང་སྣང་དུ་ངོ་ཤེས། །གཉིས་པར་ཤེས་ཐོག་ཏུ་གནས། །གསུམ་པར་གནས་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། །བཞི་པར་གྲོལ་ཐོག་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣ
Chinese
融入时，呼吸急促，肢体摇动，眼睛向上翻。谁出现了这些征兆，就必定会前往来世。那时，要将上师的教诲融入自己的相续中。如是说。此时，对于教诲的意义，要毫不动摇地提起觉性，不放逸地明观。当气息融入意识时，前后光明母子相会，解脱于原始法界。第三，在法性中阴中，像儿子投入母亲怀抱一样，坚信自现。由于教诲的意义已融入体验，无论法性的显现如何出现，都不会感到恐惧，而是将自现视为智慧的游舞，要通过五种融入的方式来认识。首先，当意识融入虚空时，觉性的光芒融入，在眼睛中停留。最初的瞬间，会显现本初清净的景象，如秋日晴空般无云，无边无际的光明。之后，当虚空融入光明时，原本看似变化的景象会发生变化，显现五光和声光射线三种景象，遍布虚空。之后，当光明融入双运时，五部如来会依次在禅定五日中显现。之后，当双运融入智慧时，四喜和合的景象和明点会显现。之后，当智慧融入任运成就时，向上会显现本初清净的法身，直接显现五部报身，向下会显现调伏众生的化身等刹土。那时，无论法性的显现如何出现，都不会感到恐惧，而是像遇到熟人一样，确信自现是智慧的游舞。这五种融入的方式并非必须按顺序进行。根据众生的根器，上等者如日月交融般，舍弃身体和光明显现同时解脱；中等者在双运或智慧的景象中解脱；下等者在任运成就的景象中解脱。显现的方式也只显现到解脱之处，更往下则融入法界而不显现。无论在哪种景象中解脱，最初的瞬间都要认识到是自现。第二，安住于认识之上。第三，在安住之上解脱。第四，从解脱之上利益有情。
English
When it dissolves, the breath becomes rapid, the limbs tremble, and the eyes roll upwards. Whoever shows these signs will surely go to the next life. At that time, one should integrate the guru's instructions into one's own being. As it is said, at this time, with regard to the meaning of the instructions, one should unwaveringly bring forth awareness and clearly observe without distraction. When the breath dissolves into consciousness, the two lights, mother and child, meet and are liberated into the primordial realm. Third, in the bardo of dharmata, like a child entering its mother's embrace, one should have faith in one's own appearances. Because the meaning of the instructions has been integrated into experience, no matter how the appearances of dharmata arise, one should not be afraid, but rather recognize that one's own appearances are the play of wisdom through the five ways of dissolution. First, when consciousness dissolves into space, the radiance of awareness enters and remains in the eyes. In the first instant, the appearance of primordial purity will appear, like an autumn sky without clouds, a boundless and limitless light. Then, when space dissolves into light, the appearances that seemed to change will change, and the appearances of the five lights and the three appearances of sound, light, and rays will appear, pervading the sky. Then, when light dissolves into union, the assemblies of the five families will gradually appear in the five days of meditation. Then, when union dissolves into wisdom, the appearances of the four joys and the bindus will appear. Then, when wisdom dissolves into spontaneous accomplishment, upwards will appear the dharmakaya of primordial purity, directly will appear the five sambhogakaya families, and downwards will appear the nirmanakaya realms that tame beings. At that time, no matter how the appearances of dharmata arise, one should not be afraid, but rather be certain that one's own appearances are the play of wisdom, like meeting a familiar person. These five ways of dissolution do not necessarily have to proceed in order. According to the faculties of beings, the superior ones, like the union of the sun and moon, abandon the body and the appearance of light and are liberated simultaneously; the intermediate ones are liberated in the appearance of union or wisdom; and the inferior ones are liberated in the appearance of spontaneous accomplishment. The way appearances arise also only appears up to the point of liberation, and below that, it dissolves into the realm and does not appear. In whichever appearance one is liberated, in the first instant, one should recognize it as one's own appearance. Second, abide in the recognition. Third, be liberated in the abiding. Fourth, from the liberation, benefit sentient beings.