Tibetan
།གཉིས་པ་ལ། འཆི་ཀའི་གདམས་ངག་དངོས་དང༌། སྒོམ་འཕྲོ་ལ་ཤི་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གོམས་སྟོབས་འཇུག་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ད་ལྟའི་དུས་ནས་བདག་འཆི་བའི་ཚེ། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པས་དུ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའི་རྟགས་སྣང་མང་པོ་དང༌། བྱིང་བ་དང༌། སྦྲིད་པ་དང༌། འཕར་གཡོ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཉམས་དུ་མ་དང༌། དབུགས་འདར་བ་དང༌། རྔམ་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་དག་ཉམས་དུ་མ་དང༌། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དང༌། ཁྲོ་བ་དང༌། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཉམས་དུ་མ་འབྱུང་བར་འདུག་པ་ལ། དེ་རྣམས་རང་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། སེམས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་འདུན་པས་མཚམས་སྦྱོར་ལ། རང་འཆི་བའི་དུས་སུ་ཡང་སྒོམ་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་པས། ཡན་ལག་དྲུག་པོ་གོང་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་སྒོམ་ལ། ལུས་ཉམས། ངག་ཉམས། སེམས་ཉམས། མཐོང་ཉམས་གང་བྱུང་ཡང་འཆི་ཁའི་སྒོམ་ཚུལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་སྙམ་པས། ཉམས་གང་ཤར་དེ་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བར་ངོས་གཟུང་ལ་མཉམ་པར་གཞག །ཁྱད་པར་གཉིད་དུ་འགྲོ་ཁ་དང༌། གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་ལ་ཡང་འདུན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོངས་བ་གལ་ཆེ། དམིགས་བསྐོར་ཞེ་དགུ་པའོ། །ནམ་ཞིག་འཆི་བ་མངོན་དུ་བབས་པའི་ཚེ། མཐོང་སྣང་གང་ཤར་ཡང་དེ་ལ་མི་གཡོ་གསུམ་ལྡན་དུ་བཞག་པའི་ངང་ནས། སྐྱེ་འགགས་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་དེ་ངོས་ཟིན་པར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ངག་ལ་བདེ་སྡུག་གི་ཉམས་གང་བྱུང་ཡང་འདྲ། སེམས་ལ་དགའ་སྡུག་ཆགས་སྡང་ཅི་ཤར་ཡང་འདྲ། རྣ་བར་སྒྲ་ཇི་ལྟར་ཐོས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དེ་དང་དེ་ལ་མི་གཡོ་བ་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་རིག་པ་གཏད་དེ། རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེ་རིག་ཐོག་ཏུ་བསྐྱང་ངོ༌། །སྲོག་རྩོལ་མན་ཆད་གོམས་པའི་ རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ན། འཆི་ལྟས་བྱུང་ཞིང་འཆི་བ་མི་བཟློག་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ན། བུམ་པ་ཅན་དང་སྟོང་གཟུགས་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ལ་འབད་རྩོལ་བསྐྱེད། རླུང་སེམས་དྲག་ཏུ་དབུ་མར་འཇུག་པའི་ཐབས་རྣམས་བྱ། དེས་འོད་གསལ་གྱི་རྟགས་སྣང་དང་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་རྒྱ་ཆེར་མཆེད་ནས་རྒྱ་འབྱམས་སུ་འགྲོ། དེའི་ངང་ལ་དབྱིངས་སུ་འཕོ་ཐུབ་པའང་ཡོད། དེ་སྐབས་མ་འཕོས་ཀྱང་རུང་སྟེ་སྔར་གྱི་རྒྱུན་དེ་ཀ་བསྒོམ། ཐིམ་རིམ་རྣམས་ཤར་པའི་མགོ་བརྩམས་དུས་ནས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཅི་འགྲུབ་བྱ། དེས་ངེས་པར་འཆི་བ་འོད་གསལ་རང་ངོ་འཕྲོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐབས་སུ་སྤྲོ་ཞིང་དགོས་ན། ཁམས་ཐིམ་རིམ་རྣམས་དང༌། སྣང་བ་བཞིའི་རྣམ་བཞག་ཞིབ་མོར་བཤད་དོ། །དམིགས་བསྐོ
Chinese
第二部分，关于临终的窍诀，以及即使在禅修过程中死亡，也能将瑜伽的习气力量融入其中的教导。第一部分是：从现在开始，当自己死亡的时候，地融入水，出现如烟等众多的征兆，以及昏厥、麻木、颤抖等诸多的身体感受，呼吸颤抖、粗重等诸多的清净感受，清晰与不清晰、愤怒与贪恋等诸多的心理感受将会生起。认识到这些是自性的显现之后，要想着将心融入光明之中，以此来连接。想着自己临终的时候也要像这样禅修，修习之前已经提到的六支。无论出现身体感受、语言感受、心理感受、还是视觉感受，都要想着临终的禅修方式也是这样的。对于所显现的任何感受，都要认识到它与生、灭、住三者分离，并安住于此。特别是入睡前和睡眠的光明中，同样要努力修习这种意念，这一点非常重要。这是第四十九个观修引导。当死亡真正来临的时候，无论出现什么景象，都要安住在不动的、具备三者的状态中，从而认识到与生、灭、住三者分离的法界。同样，无论身体和语言上出现什么样的苦乐感受，或者心中生起喜怒哀乐、贪嗔痴等情绪，无论耳朵听到什么样的声音，都要通过不动的、具备三者的状态来专注于觉性，并在觉性中培养那未被任何事物所成立的自性。如果是已经习惯了生命能量以下修法的瑜伽士，一旦出现死亡的征兆，并且知道死亡不可避免时，就要努力安住于宝瓶气和空性身之上，努力使风和心猛烈地进入中脉。这样，光明景象和乐空体验将会广泛扩展并变得无边无际。在这种状态下，也有可能将意识转移到法界中。即使那时没有转移，也可以继续修习之前的修行。从开始显现溶解次第的时候，就要尽力进行金刚诵。这样，一定能够使临终时的光明与自性相融合。如果此时感到有兴趣和需要，可以详细讲解五根融入次第以及四种景象的分类。观修引导
English
Secondly, the essential instructions for the time of death, and the teaching on how even if one dies during meditation, the power of yogic habituation can be integrated. The first part is: From now on, when I am dying, as earth dissolves into water, many signs will appear, such as smoke, and various physical sensations such as fainting, numbness, and trembling, various pure sensations such as trembling and heavy breathing, and various mental sensations such as clarity and unclearness, anger and attachment will arise. Having recognized these as the manifestations of one's own nature, one should think of merging the mind into the clear light, and connect with this. Thinking that one should meditate in this way even at the time of one's own death, meditate on the six branches that have been mentioned earlier. Whatever physical sensations, verbal sensations, mental sensations, or visual sensations arise, think that the meditation method at the time of death is also like this. Recognize that whatever experience arises is free from arising, ceasing, and abiding, and rest in equanimity. In particular, it is very important to cultivate this intention in the moment of falling asleep and in the clear light of sleep. This is the forty-ninth contemplation guide. When death actually comes, whatever visions appear, remain in that state of immovability, possessing the three aspects, and recognize the realm that is free from arising, ceasing, and abiding. Similarly, whatever sensations of pleasure or pain arise in the body and speech, or whatever emotions of joy, sorrow, attachment, or aversion arise in the mind, or whatever sounds are heard in the ears, direct awareness towards them through the three aspects of immovability, and cultivate in awareness that nature that is not established in anything. If one is a yogi who is accustomed to practices below the life-force, as soon as the signs of death appear and one knows that death is inevitable, one should exert effort to remain in equipoise on vase breathing and the empty form, and make efforts to forcefully bring the winds and mind into the central channel. Through this, the signs of clear light and the experiences of bliss and emptiness will spread extensively and become vast. In this state, it is also possible to transfer consciousness into the realm of reality. Even if one does not transfer at that time, one can continue to meditate on the previous practice. From the time the stages of dissolution begin to appear, do as much vajra recitation as possible. By this, one will definitely realize the clear light of death as one's own nature. If one feels inclined and needs to at this time, the stages of dissolution of the elements and the classification of the four visions can be explained in detail. Contemplation guide.