Tibetan
ཤེས་པར་བྱ་ཞིང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་ཡང་རྣམ་རྟོག་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་བཅད་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡན་ཆོད་ཀྱིས་སྦྱོང་ལམ་པ་མན་ཆོད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྤྱོད་པའི་བོགས་འདོན་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་དཔེའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་ལྔ་ལས། དཔེས་བཤད་པ་དང༌། ལྟ་བ། བསྒོམ་པ། སྤྱོད་པ། འབྲས་བུའོ། །ཐོག་མ་ལ་གཉིས་ལས། རྒྱུད་ལ་མ་ཁྲེལ་ན་འཆིང་བ་ནི། དཔེ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་དྲུག་སྟེ། གདམས་ངག་འདི་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མ་གྲོལ་བར་གཞན་དོན་མི་བྱ་སྟེ། བྱེའུ་དང༌། སྟོན་སྐྱེལ་གྱི་དཔེ་བཞིན། བདག་གཞན་གྲོལ་བར་དཀའ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རང་གིས་རྟོགས་ན་གཞན་ལ་ཕན་པ་ནི། འབྲི་བཟང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་དྲུག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་བདག་གིས་བདེན་མེད་རྟོགས་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཤུགས་ལས་འབྱུང་སྟེ། འབྲིའི་དཔེ་ལྟར། རང་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་འདུ་ ཤེས་སྡུག་བསྔལ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་སྡུག་བསྔལ་སྤང་སྙམ་སྟེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་རྟོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་མ་ཡིན། ཞེས་བཤད་པ་དང༌། འགྲོ་དོན་མཚན་ཉིད་པ་བྱེད་པ་ལ། བདག་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་ཤིང༌། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡང་ཤེས་ལ། སེམས་ཅན་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྡུད་པ་ལས། བདག་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲར་ཆོས་ཀུན་ཤེས། །སྐྱེ་བ་མེད་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀར་མི་རྟོགས་པ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་ལས། བདུད་རྩ་བྲལ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། ཁྱུང་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་རྐང་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ལ། བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་རྟོགས་ཤིང༌། སྙེམས་བྱེད་རང་སར་གྲོལ་བ་ལས། །བདུད་བཞི་རྩ་བྲལ་དུ་རྟོགས་ཤིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་ནས། བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱུང་ཆེན་གྱི་དཔེ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ན། སྤྱོད་པ་རྣམས་དོན་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་ནི། སྡོང་པོའི་དཔེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ཆོད་པ་ནི། རྩ་བྲལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་དྲུག་སྟེ། དེ་ཡང་དྲན་བྱུང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བློ་བུར་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་ན། སྤང་བྱ་དང
Chinese
应当知晓。那些的根本也是分别念，因此应当断除并修习它。到此为止，已经阐述了下士道以下修行者的实修行为的要点。第二个总义，通过比喻来确定，有五点：比喻的解说、见、修、行、果。首先，有两点：如果相续中没有羞愧，就会被束缚，即“以比喻”等六句。意思是，获得此教言的人们，在自己没有解脱之前，不要做利他之事，如小鸟和运送秋收之物的例子一样，表明自己和他人都难以解脱。自己证悟才能利益他人，即“良牛”等六句。意思是，如果一个人自己证悟了无自性，那么利益众生的事情自然而然就会发生，如良牛的例子一样，自己应当证悟无我。这是所说的意思。在《摄颂》中说：如果众生生起痛苦的认识，想要做众生的利益，想要断除痛苦，自己和众生完全执著，这样的菩萨，这不是殊胜般若波罗蜜多的行持。这样说，要做符合特征的利他之事，自己要了知我无自性，并且也要这样了知众生，像众生一样，也要这样了知作为烦恼对治的法，需要这样，就像《摄颂》中所说：自己是什么样的，要知道一切众生也是那样的。一切众生是什么样的，要知道一切法也是那样的。不执著于生和不生两种，这是殊胜般若波罗蜜多的行持。因为这样说的缘故。第二，见，有两点：要证悟如甘露般远离，即“大鹏”等十一句。也就是说，为了转变为无我的意义，要证悟两种无我，从串习中自身解脱，证悟四魔（བདུད་བཞི，梵文：catvāro mārāḥ，英文：four māras，四种魔）的根本断除，获得不退转的征兆后，就能战胜魔，如大鹏的例子一样。如果没有这样证悟，那么行为就会变得意义很小，如树木的例子一样。像这样了知而断定，即“根除”等六句。也就是说，如果了知突然产生的分别念是无自性的，那么所断除的
English
It should be known. The root of those is also conceptual thought, therefore, it should be cut off and meditated upon. Up to this point, the key points of the practice of those below the practitioner of the path of purification have been explained. The second general meaning, to establish through examples, has five points: explanation by example, view, meditation, conduct, and result. First, there are two points: If there is no shame in the continuum, there will be bondage, i.e., "by example," etc., six lines. It means that those who have received this instruction should not do things for the benefit of others before they themselves are liberated, like the example of the sparrow and the transporting of the autumn harvest, showing that it is difficult for both oneself and others to be liberated. If one realizes oneself, it will benefit others, i.e., "good cow," etc., six lines. It means that if a person realizes selflessness himself, then the benefit of sentient beings will naturally occur, like the example of the good cow, one should realize selflessness oneself. This is what is said. In the Compendium it says: If sentient beings generate the perception of suffering, wanting to do the benefit of sentient beings, wanting to eliminate suffering, oneself and sentient beings are completely attached, such a Bodhisattva, this is not the practice of the supreme Prajnaparamita. Thus it is said, to do altruistic deeds that fit the characteristics, one must know that oneself is without self, and one must also know sentient beings in this way, like sentient beings, one must also know the Dharma as the antidote to afflictions in this way, it needs to be like this, just as it is said in the Compendium: What one is like, one should know that all sentient beings are also like that. What all sentient beings are like, one should know that all dharmas are also like that. Not clinging to both birth and non-birth, this is the practice of the supreme Prajnaparamita. Because it is said like this. Second, the view, there are two points: to realize as nectar-like separation, i.e., "Great Garuda," etc., eleven lines. That is to say, in order to transform into the meaning of selflessness, one must realize the two selflessnesses, liberate oneself from habituation, realize that the root of the four maras (བདུད་བཞི，梵文：catvāro mārāḥ，英文：four māras，四种魔) is cut off, and after obtaining the sign of non-retrogression, one will be able to conquer the maras, like the example of the Great Garuda. If one does not realize in this way, then the actions will become of little meaning, like the example of the tree. Knowing and determining like this, i.e., "eradication," etc., six lines. That is to say, if one knows that the suddenly arising conceptual thought is without self-nature, then what is to be abandoned
Tibetan
་གཉེན་པོ་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་གྲོལ་ལོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བསྒོམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དཔེའི་སྒོ་ནས་བསམ་དུ་མེད་པ་ནི། བཞག་ཐབས་ཅེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་པ་བཅོ་ལྔ་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ལ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང༌། བསམ་དུ་མེད་པ་ལྷ་ཁང་གི་སྡེར་ སོ་ལྟ་བུ་དང༌། བྱུང་ཚོར་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་བ་གློག་ལྟ་བུ་དང༌། རྣམ་རྟོག་བྱུང་ཡང་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པ་ཆུ་རླབས་ལྟ་བུ་དང༌། ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པའི་དབྱིངས་སུ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་འཇོག་པའི་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས། མཉམ་པར་བཞག་ཐབས་སུ་བསྟན་པའོ། །མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བཞག་པ་ནི། བཅོས་བསླད་མི་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་དགུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ལས། གཞན་རྣམ་རྟོག་གིས་བཅོས་འཆོས་པར་བྱེད་པ་བདུད་ཡིན་པས་ན། མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་དཔེ། སྐྱེས་བུ་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལྟ་བུ། བློ་བདེ་བ་ཟིན་པ་ལྟ་བུ། སྣང་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་བུ་ཆུང་གིས་མ་མ་མཐོང་བ་ལྟ་བུར་བཞག་པར་བྱའོ། །ཅེས་པའོ། །དྲན་རྟོག་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི། རིག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཅིག་སྟེ། དེ་ཡང་རང་རིག་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དང་བཅས་པ་འདི་ཉིད་གཉན་ས་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཆོད་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཉན་ས་རྣམས་ཀྱང་ཆོད་པར་འགྱུར་ཞིང༌། གལ་ཏེ་ལས་དང་པོ་པ་ཅུང་ཟད་བག་ཚ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། གཟན་སྐྱུར་ལ་སོགས་པས་མ་ཆགས་པར་བྱ་ཞིང༌། དོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངང་དུ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བཟང་ངན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མི་འཇུག་པ། །གླེན་པ་ལྟོས་འགྲངས་པའི་དཔེ་བཞིན་བཞག་པས། དྲན་པ་མ་འཇིགས་ཤིང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་སྟེ། དེའི་དོན་བྱ་བརྩལ་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཅིག་པའོ། །དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། །བསམ་དུ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཅེས་པ་དང༌། གཟུགས་ནི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་གཟུགས་ལ་ཤེས་རབ་མེད། རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་ཚོར་དང་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ནི། ཤེས་རབ་མ་ཡིན་འདི་དག་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་མེད། ། འདི་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་སྤྱོད་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་བརྟུལ་ཤུགས་ནི། སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཉིས་ཏེ།
Chinese
通过在无二元对立中解脱，身语意三者在法身、报身、化身中解脱。第三，关于修习，有三点。首先，从比喻的角度来说，不可思议的是，从“安住之法”等开始，有十五句偈颂。也就是说，在无我的意义上安住时，一切戏论都得以平息，不可思议就像寺庙的台阶一样。生起感受的分别念消融于法性的虚空，就像闪电一样。即使生起分别念，也未曾动摇法性，就像水波一样。通过所有这些将一切安住在无为、放松的智慧游戏之境的方法，被展示为安住之法。无为放松的安住是，从“不要修饰”等开始，有九句偈颂。也就是说，在不作意的状态中安住时，如果用其他的分别念来修饰，那就是魔，所以要无为放松地安住。也就是说，六识放松的例子，就像一个人被疾病缠身一样，就像获得快乐一样，就像虽然显现却没有能力，就像小孩子没有看到母亲一样安住。这就是说。通过了知念头和分别念是无实的而超越痛苦，从“觉性”等开始，有十一句偈颂。也就是说，自明觉性以及能取所取的分别念，这本身就是险地。一旦断除了这个，外在的险地也就会被断除。如果初学者稍微感到不安，也不要执着于残羹剩饭等，而要安住在智慧到彼岸的状态中。也就是说，不要让好坏的分别念进入，就像愚人吃饱了一样安住，这样念头就不会恐惧，从轮回中解脱，从而获得超越痛苦，要知道它的意义是没有造作的。也就是说，在到彼岸中，“不可思议且心中无作意，是智慧到彼岸”，以及“色不是智慧，色中没有智慧。识等感受和心，不是智慧，这些之中也没有智慧。这与虚空界相同，没有差别。”这样说道。第四，关于行为，有两点。首先，远离烦恼的行为是，从“行为”等开始，有十二句偈颂。
English
Through liberation in non-duality, body, speech, and mind are liberated into the Dharmakaya, Sambhogakaya, and Nirmanakaya. Third, regarding meditation, there are three points. First, from the perspective of analogy, what is inconceivable is, starting from "the method of abiding," etc., there are fifteen verses. That is to say, when abiding equally in the meaning of selflessness, all elaborations are pacified, and what is inconceivable is like the steps of a temple. The conceptual thoughts of arising sensations dissolve into the space of Dharmata, like lightning. Even if conceptual thoughts arise, they do not move from Dharmata, like water waves. Through all these methods of abiding effortlessly and relaxedly in the realm of the play of wisdom, it is shown as the method of abiding. Effortless and relaxed abiding is, starting from "do not adorn," etc., there are nine verses. That is to say, when abiding equally in a state of non-mentation, if one adorns with other conceptual thoughts, that is Mara, so one should abide effortlessly and relaxedly. That is to say, examples of the relaxation of the six consciousnesses, like a person being seized by illness, like obtaining happiness, like appearing but having no power, like a small child not seeing its mother, one should abide. That is what it means. Through knowing that thoughts and conceptualizations are unreal, one transcends suffering, starting from "awareness," etc., there are eleven verses. That is to say, self-awareness and the conceptual thoughts of grasping and being grasped, this itself is a dangerous place. Once this is cut off, the external dangerous places will also be cut off. If beginners feel slightly uneasy, they should not cling to leftovers, etc., but should abide in the state of wisdom gone beyond. That is to say, do not let good and bad conceptual thoughts enter, abide like a fool who is full, so that thoughts will not be afraid, and one will be liberated from samsara, thereby attaining transcendence of suffering, and know that its meaning is without effort. That is to say, in the Prajnaparamita, "what is inconceivable and without mental activity is the Prajnaparamita," and "Form is not wisdom, there is no wisdom in form. Consciousness and other sensations and mind are not wisdom, there is no wisdom in these. This is the same as the realm of space, there is no difference." Thus it is said. Fourth, regarding conduct, there are two points. First, conduct that is free from afflictions is, starting from "conduct," etc., there are twelve verses.