Tibetan
ང༌། སེམས་ཙམ་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་རང་རིག་དོན་དམ་དུ་རྟོག་པ་དང༌། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པས་དཀར་དམར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་རྣམས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་འདོད་ཅིང༌། རྣམ་བརྫུན་པས་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་རྫུན་ཡང༌། རྣམ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་བདེན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་སྲབ་མཐུག་ལས་རྣམ་རྟོག་གི་དྲ་བ་ལས་མ་འདས་ཞེས་པའོ། །གཞན་ཡང་དབུ་མ་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་ བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང༌། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཕ་རྒྱུད་རྩ་རླུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་མྱོང་བདེ་གསལ་སྐྱེས་པ་བདེ་ཆེན་དུ་འདོད་པ་དང༌། མ་རྒྱུད་པ་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་འདོད་པ་དང༌། གཉིས་ཀའི་མཐར་ཐུག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་བློ་འདས་སུ་འདོད་པ་དང༌། རྫོགས་ཆེན་པ་ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའང་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང༌། གཞན་ཡང་དེ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་མཐའི་འདོད་པ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲུབ་མཐའི་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། ཏེ་ལོ་པས། སྔགས་སུ་སྨྲ་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང༌། །འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་ལ་སོགས་པ། །རང་རང་གཞུང་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིས་ནི། འོད་གསལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐོང་མི་འགྱུར། ཞེ་འདོད་བྱུང་བས་འོད་གསལ་མ་མཐོང་བསྒྲིབས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ཡུལ། ཡུལ་ཅན་དུ་རིག་པའི་དོན་དེ་མ་ཡིན་ལ། ཡུལ། ཡུལ་ཅན་བདེན་མེད་དུ་གྱུར་པས། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་མེད་དུ་གྱུར་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་མ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་གཉིས་ལས། གཏི་མུག་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི། དེ་བས་རིག་མེད་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་དྲུག་སྟེ། དེ་ཡང་གཉིད་དང་སྣང་བ་བར་མཚམས་མེད་པར་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་ན། སྙེམས་བྱེད་རང་སར་གྲོལ་ཞིང་ཡུལ་སྣང་གི་འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བ་ནི། སངས་རྒྱས་དངོས་པོ་ཞེས་པའོ། །ཅི་ཤར་རང་བྱུང་དུ་བསྟན་པ་ནི། རིག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་ལྔ་སྟེ། དེ་ཡང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པས། ཡུལ། ཡུལ་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་རང་དག་ལ། མཛད་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཆེད་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ལ་རང་བྱུང་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་ཚེ། ནམ་དུ་ཡང་ཨ་འཐས་སུ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་མ་བྱས་པ་གཞི་ལ་གཉིས་ ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་ནི། ཡང་དག་དོན་གྱི་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང
Chinese
而且，唯识宗认为，证悟能取所取二取无别的自证是究竟的；唯识宗的随相派认为，显现的白、红等相，在本性上是知识；唯识宗的随理派认为，这些相是虚假的，但无相的知识是真实的。这些宗派也只是迷误的深浅不同，没有超出分别念的罗网。此外，中观宗远离一切戏论八边。他们只是追随文字。密宗的父续派认为，依靠气脉而生起的乐明体验就是大乐；母续派认为，乐空的智慧就是方便和智慧；有些宗派认为，这两者的究竟就是大手印，是超离心识的；有些大圆满宗派认为，世俗谛也是法性。总而言之，所有这些宗派的观点，都不能证悟空性，因为他们都执着于各自的宗派。正如帝洛巴所说：诵咒和波罗蜜，以及律藏、经藏、论藏等等，各自的论典和宗派，都不能见到光明大手印。因为生起了“知道”的念头，所以光明被遮蔽了。正如所说，境和有境不是觉性的意义，境和有境转变为无自性，能知和所知转变为无二，这就是法性，是真如。第二，将无明转为智慧有两种，将愚痴转为智慧：因此，从“无明”等开始有六句。也就是说，睡眠和显现之间没有间隔，转变为光明法界智，骄慢自然解脱，境相的错觉显现为智慧，这就是佛陀的体性。所显现的一切都显示为自生，从“觉性”等开始有五句。也就是说，因为了知能知和所知无自性，境和有境的执着自然清净，事业和事业不是特意造作的，而是自然生起的。当证悟这样的意义时，无论何时都不会是徒劳的。第三，无为之基有两种，佛陀所未造作的：从“真实义”等开始有四句。也就是说
English
Furthermore, Mind-Only proponents believe that realizing the self-awareness that is without the duality of grasper and grasped is the ultimate truth. The Mind-Only aspectarians believe that appearances such as white and red are inherently knowledge. The Mind-Only logicians believe that these appearances are false, but that the knowledge without appearances is true. All these schools, with their varying degrees of delusion, do not transcend the net of conceptual thought. Moreover, Madhyamikas are free from the eight extremes of elaboration. They merely follow the words. The Father Tantra of Secret Mantra believes that the experience of bliss and clarity arising from the channels and energies is great bliss. The Mother Tantra believes that the wisdom of bliss and emptiness is skillful means and wisdom. Some schools believe that the ultimate of both is Mahamudra, which is beyond mind. Some Dzogchenpas believe that even relative truth is dharmata. In short, all these sectarian views cannot realize emptiness because they are attached to their own tenets. As Tilopa said: Reciting mantras and the Paramitas, as well as the Vinaya, Sutras, Abhidharma, etc., each with their own texts and tenets, cannot see the clear light Mahamudra. Because the thought of "knowing" arises, the clear light is obscured. As it is said, object and subject are not the meaning of awareness. When object and subject are transformed into selflessness, knower and known become non-dual. This is dharmata, suchness. Second, there are two aspects of transforming ignorance into wisdom: transforming delusion into wisdom. Therefore, there are six lines starting from "ignorance." That is, when there is no gap between sleep and appearance, and it is transformed into the wisdom of the clear light dharmadhatu, pride naturally dissolves, and the illusion of object-appearance arises as wisdom, which is the nature of the Buddha. Whatever appears is shown to be self-arisen. There are five lines starting from "awareness." That is, because knower and known are known to be without self-nature, the grasping of object and subject is naturally purified. Activities and actions are not intentionally created, but arise naturally. When such meaning is realized, it will never be in vain. Third, there are two aspects of the uncreated ground: that which is not created by the Buddha. There are four lines starting from "true meaning." That is,
Tibetan
་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡང་ཡིན་ལ། ཡེ་ནས་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པས་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། སྡུད་པ་ལས། གང་དག་འདས་དང་གང་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མགོན། །རིགས་སྔགས་འདི་བསླབ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་བླ་མེད་འགྱུར། །གང་དག་ཕན་དང་སྙིང་རྗེར་བཅས་པ་སྤྱད་སྤྱོད་པ། །རིགས་སྔགས་འདི་ལ་བསླབ་ནས་མཁས་པ་བྱང་ཆུབ་རེག །འདུས་བྱས་བདེ་དང་འདུས་མ་བྱས་བདེ་གང་ཡིན་པ། །བདེ་བ་དེ་ཀུན་འདི་ལས་བྱུང་བ་རིག་པར་བྱ། །ཅེས་སོ། །འཛིན་པས་མི་རྟོགས་པ་ནི། མ་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་བཞི་སྟེ། གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའི་འདུས་མ་བྱས་དེ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་གཞི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས། གཞན་གོལ་ས་ཐམས་ཅད་ཆོད་ཅིག་ཅེས་པའོ། །བཞི་པ་མི་བྱེད་པ་ལམ་ལ་གཉིས་ལས། །མུ་བཞི་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ནི། མ་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་རྐང་བདུན་ཏེ། གང་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་དེ་ལ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བྱེད་པ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་མཐའ་དག་བདེན་མེད་དུ་བཤིག་པས། །སྟོང་འཛིན་གྱི་བློ་རང་སར་དག་པ་ནི། རྟག་ཆད་བདེན་མེད་དུ་གྲོལ་བས། སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཟུང་འཇུག་གི་ལམ་དུ་འགྱུར་རོ། །སྣང་བ་དང་སྣང་མེད་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པས། ཁམས་གོང་མ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་རང་སར་དག་ནས། བསྒོམ་ལམ་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ནི། གཟུགས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་བཅུ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ། བདེན་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ཁམས་གསུམ་ལས་གྲོལ་ཞིང༌། གང་ཡང་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པས། སྒྲིབ་གཉིས་རང་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ལ། ས་ལམ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ལམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ལས་ཀྱང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བཤད་པ་དང༌། གཞན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་འགྱུ་བྱེད་བདེན་མེད་དུ་གྲོལ་ན་དགག་མི་དགོས་ཏེ། རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བཤད་དོ། །ལྔ་པ་འབྲས་བུ་ལ་བཞི་ལས། བློ་ཆུང་བ་ལ་དྲང་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ནི། མ་གྲུབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་ཚིག་རྐང་ལྔ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོད་མེད་དང༌། སྐྱེ་འགག །འགྲོ་འོང༌། རྟ
Chinese
般若波罗蜜多即是，轮涅一切之基，本来空性无我，故无变而住。如是说，集经中：何者已逝及何者十方之世间怙主，学此明咒成无上医王，何者具利益及慈悲而行持，学此明咒成智者证菩提。有为乐及无为乐为何，彼一切乐当知由此生。如是。以执着不能领悟者：未作等四句，如前所说之无为者，离生灭住三边故，说为基，断除其他一切歧途。第四，不作是道，分二，四边无实而悟者：未作等七句，无论如何，于彼无为，见真实之士夫等，不作是道而行，显现一切破为无实故，空执之智于自处清净者，恒断解脱为无实故，成空性与悲心双运之道。显现与不显现不作意故，上界等之等持之障于自处清净，于修道中，所知障得清净。以悟其义而从轮回中解脱者：色等十三句，即色等蕴，及界与处等，解脱为无实故，从三界中解脱，任何亦不作意故，二障自净即是佛，地道圆满，不作意成道，为修习智慧之故。圣者亦云：一切法皆是不作意性，故般若波罗蜜多是不作意性。如是说，又，若意之动摇解脱为无实，则不需遮止，因离勤作之故。以上略说少分修道。第五，果分四，为小慧者示正直方便者：不成等五句，即有无及生灭，去来，常
English
The Prajñāpāramitā itself is the basis of all saṃsāra and nirvāṇa. It is inherently empty and without self, therefore it abides without change. As it is said, in the Collected Sutras: "Those who have passed away and those who are the protectors of the ten directions of the world, by studying this vidyā-mantra, become unsurpassed kings of medicine. Those who practice with benefit and compassion, by studying this vidyā-mantra, become wise and attain enlightenment. Whatever happiness is conditioned and unconditioned, know that all that happiness arises from this." Thus it is. Those who cannot understand with clinging: "Unmade," etc., are four lines. That which is unconditioned, as mentioned above, is called the basis because it is free from the extremes of arising, ceasing, and abiding. Cut off all other wrong paths. Fourth, not doing is the path, divided into two. Those who realize the four extremes as unreal: "Unmade," etc., are seven lines. In any case, those who see the truth in that which is unconditioned go on the path of not doing. Because all appearances are destroyed as unreal, the mind that grasps emptiness is purified in its own place. Because permanence and annihilation are liberated as unreal, it becomes the path of the union of emptiness and compassion. Because appearances and non-appearances are not taken to mind, the obscurations of samādhi, such as the higher realms, are purified in their own place. On the path of meditation, the obscuration of knowledge is purified. Those who are liberated from saṃsāra by realizing the meaning: "Form," etc., are thirteen lines. That is, form and other aggregates, and the elements and sense bases, etc., are liberated as unreal, thus liberated from the three realms. Because nothing is taken to mind, the self-purification of the two obscurations is Buddhahood itself. The bhūmis and paths are perfected, and not taking to mind becomes the path, for the sake of practicing wisdom. The Noble One also said: "All dharmas are of the nature of non-taking to mind, therefore the Prajñāpāramitā is of the nature of non-taking to mind." Thus it is said. Furthermore, if the movement of the mind is liberated as unreal, then there is no need to negate it, because it is free from effort. Up to this point, a little of the path of meditation has been explained. Fifth, the result has four parts. Showing the direct method to those of small intelligence: "Unestablished," etc., are five lines. That is, existence and non-existence, arising and ceasing, going and coming, permanence.