Tibetan
་སྐྱུགས་པ་དང་། མི་རྟག་བལ་དང་རུས་པ་དང་པགས་པའི་ཆེད་དུ་གསོད་པས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མི་ལ་མ་བརྟེན་པའི་རི་དྭགས་སོགས་ནི་གནས་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅིང་། ཤའི་ཆེད་དུ་རྔོན་པས་མདའ་བསྣུན་ཅིང་ཁྱིས་བརྡས་ཏེ་ངོམ་གྲོགས་དང་ གཡང་ས་ལ་སོགས་པར་མཆོངས་བ་དང་། མཚོན་གྱིས་བཏབ་བཞིན་ཏུ་བྲོས་ཀྱང་མཐར་ཟིན་ཏེ་བསད་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ལོ་སྙམ་དུ་བསམ། དུད་འགྲོ་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་གླེན་ལྐུགས་དང་། བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་བ་བསམ་སྟེ་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཅིག་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི། ལྷ་ལྟ་བུ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁང་བཟང་དང་། གོས་དང་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བ་དང་། ལྷ་མོའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། འཆི་ལྟས་ལྔ་དང་། ཉེ་བའི་འཆི་ལྟས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཕོག་པ་ན། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བའི་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཤི་ནས་ཀྱང་བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡང་མིའི་ནང་དུ་བྲན་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་དང་། ལྷའི་བུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་རང་གི་ཁང་པའི་འོད་ཀྱིས་གླིང་བཞི་གསལ་བར་ནུས་པ་ཡང་གླིང་བར་གྱི་མུན་པར་སྐྱེས་ཏེ། རང་གི་ལག་པ་བརྐྱང་བསྐུམ་ཙམ་ཡང་མི་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་། མཐར་འཁོར་བའི་ཡང་བྲན་ཏུ་འགྱུར་པ་དང་། མི་ལྟ་བུ་ཁ་དྲག་པོ་ཞན་པོར་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱུག་པོ་དབུལ་པོར་འགྲོ་བ་དང་། མི་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་མཐར་རབས་ཆད་པ་དང་། དགྲ་སྡང་བ་དང་འཕྲད་པའམ་ཕྲད་ཀྱིས་དོག་པ་དང་། གཉེན་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའམ་བྲལ་གྱིས་དོག་པ་དང་། འདོད་པ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་པ་དང་། རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འཐབ་ཅིང་མཚོན་གྱིས་འདེབས་པ་དང་། ཡན་ལག་རྣམས་གཏུབ་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེ་སྡང་ཆེ་ཞིང་ལྷའི་དཔལ་ལ་ཕྲག་དོག་པས་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །གསུམ་པ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། མི་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཅི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཟིན་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་དང་། ཡང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དགོས་སྙམ་དུ་མི་ཚེ་གྲངས་ལ་ཟད་ཅིང་། ལས་མཐར་ཕྱིན་རྒྱུ་མེད་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ཏེ། བསམ་པ་མ་རྫོགས་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། ནོར་ཡོད་པ་རྣམས་རྐུན་མས་ཁྱེར་བ་དང་། དབང་བཙན་པོས་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ། དབུལ་པོ་རྣམས་ནད་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཤ་ཐང་ཆད་པས་སྡུག་བསྔལ། མདོར་ན་གནས་ཁམས་གསུམ་སོགས་རྟེན་རིགས་དྲུག་པོ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པས། འདིའི་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའང་། རྒྱུ་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བས། དེ་སྤོང་བ་ལ་དེའི་རྒྱུ་སྤང་དགོས་ཤིང་། དེའང་མདོར་བསྡུས་ན་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་མཐའ་དག་སྤོང་། དགེ་བ་སྣ་རེ་ཙམ་ཡང་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བཤད་ན། མི་དགེ་བའི་ལས་བསམ་པ། དགེ་བའི་ལས་བསམ་པ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་བསམ་པ་དང་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ལ་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསམ་པ། དེའི་འབྲས་བུ་བསམ་པ། དེ་སྤོང་བར་གདམས་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་བཅུ་སྟེ། ཀུན་སློང་དུག་གསུམ་གང་རུང་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་གསོད་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་གྲོག་སྦུར་ནས་མིའམ་མིར་ཆགས་པའི་བར་གང་རུང་བསམ་བཞིན་ཏུ་བསད་པ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བདག་གིར་བཟུང་བའི་རྫས་འབྲུའི་བུབ་མ་ཙམ་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། རང་གིས་རིན་འཇལ་ཏེ་གཉེན་དུ་འཐམས་པའི་བུད་མེད་མ་གཏོགས། གཞན་གྱི་བུད་མེད་དང་དགེ་ཚུལ་མ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པ་དང་། ཉིན་གཅིག་པའི་སྡོམ་པ་བསྲུང་བ་དང་། ཕ་མ་ལ་སོགས་པས་བསྲུང་བ་དང་། རང་གི་བུད་མེད་ཡིན་ཡང་ཉིན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་དང་། འདོད་ཆགས་ལྟ་བུའི་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ། གཞན་གྱི་མགོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ་ཚིག་དང་དོན་གཞན་གྱིས་གོ་བར་སྨྲ་བ་རྫུན་དང་། གཞན་མཛའ་བ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་ལ་དབྱེན་ཏུ་འགྱུར་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ཕྲ་མ་དང་། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། དོན་དང་མཐུན་མི་མཐུན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཡང་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་གཟན་པར་སྨྲ་བའི་ཚིག་རྩུབ་དང་། དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་གཏམ་ཆལ་ཆོལ་མང་དུ་སྨྲ་བས་རང་གཞན་གྱི་དགེ་སྦྱོར་སོགས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་ཅིང་གཏད་སོ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ངག་འཁྱལ་ཏེ། ངག་གི་མི་དགེ་བ་བཞི་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ་གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ན་སྙམ་དུ་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བདག་གིས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་བརྣབས་སེམས་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ་གང་ཟག་གཞན་འདི་ལ་གནོད་པ་ཅིག་བྱས་ན། འདི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ལྟ་བུ་གནོད་སེམས་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་། བདེན་བཞི་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་མེད་དང་། རྒྱུ་དགེ་བ་ལ་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཞེས་བླ་མ་དག་གསུངས་ཡང་མི་བདེན་ནམ་སྙམ་པ་ལོག་ལྟ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་དང་བཅུའོ། །གཉིས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ། གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཚེ་ཐུང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དབུལ་བ་དང་། རང་གི་ཁྱིམ་ཐབས་ལ་སོགས་པས་དགྲ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བསྐུལ་པ་འདེབས་པ་དང་། རང་གི་མཛའ་བོ་དང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཏམ་མི་སྙན་པ་ཐོས་པ་དང་། དེའི་གཏམ་ལ་བྱུང་གནས་མེད་ཅེས་བདེན་པར་མི་འཛིན་པ་དང་ རབ་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་། འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཕྲད་པ་དང་། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི། མི་དགེ་བ་ཆུང་ངུར་སྤྱད་པས་དུད་འགྲོ་དང་། འབྲིང་གིས་ཡི་དྭགས་དང་། ཆེན་པོར་སྤྱད་པས་དམྱལ་བར་འཕེན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་དུག་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། མི་དགེ་བ་དེ་རྣམས་སྤྱད་པས་འབྲས་བུ་ངན་སོང་ལས་འདས་པ་མི་འདུག་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་། སྲོག་ལ་བབ་རུང་མི་བྱེད་པར་ཡིད་ཀྱིས་དམ་བཅའ་ཞིང་ལུས་ངག་གིས་སྤོང་བའོ། །གསུམ་པ་དགེ་བའི་ལས་བསམ་པ་ལའང་། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསམ་པ། དེའི་འབྲས་བུ་བསམ་པ། དེ་བསྒྲུབ་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་ཞིང་། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། དགེ་བ་བཅུ་པོ་ཅི་ནུས་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ། གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་གཉིས། །དང་པོ་ནི། ཚེ་རིང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཁྱིམ་ཐབས་ལ་སོགས་པས་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སྙད་གྲགས་ཐོབ་པ་དང་། མཛའ་བོ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དབང་པོ་དྭངས་པ་དང་། ཚིག་བརྩན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རེ་བ་འགྲུབ་པ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི། དགེ་བ་བཅུ་པོ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་སྤྱད་པས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བླ
Chinese
呕吐，为了无常的毛、骨头和皮肤而被杀而痛苦。不依赖于人的野兽等，对于住所没有确定，为了肉而被猎人射箭和狗咬，跳入悬崖等危险之地，被武器击打着逃跑最终还是被抓住杀掉等，想到这些就感到痛苦。想到畜生总体的愚笨和个别的痛苦，就想一定要做一个清净的佛法。第二，思维变异之苦，如天人一般，以前世业力的力量，宫殿、衣服和食物等只要一想就能出现，天女的安乐等虽然无边，但是当出现五种死相和近五种死相等时，比地狱的痛苦还要大的内心的痛苦，死后即使是像帝释天一样的主尊，也会转生到人中为奴隶等，像太阳和月亮一样的天子，本来能够用自己宫殿的光芒照亮四大部洲，却转生到洲际的黑暗中，连自己手臂的伸缩都看不见而痛苦，即使变成了转轮圣王，最终也会变成轮回的奴隶，像人一样，本来强壮却变得虚弱，富人变得贫穷，人很多最终也会绝后，与仇敌相遇或者担心相遇，与亲人分离或者担心分离，想要的东西求而不得，希望没有结果等等，无法想象的痛苦。阿修罗们也互相争斗，用武器互相攻击，肢体被砍断，天性就非常嗔恨，嫉妒天人的荣华，内心的痛苦也无法想象。第三，遍行蕴苦，人们的业力无边无际，无论怎么做也做不完，做了也白做，又想应该做这个和那个，一生都在算计中耗尽，业力没有完成就要面临死亡，因为愿望没有实现而非常痛苦，有财产的人被盗贼抢走，被当权者抢夺等等而痛苦。
English
Vomiting, suffering from being killed for impermanent hair, bones, and skin. Wild animals, etc., that do not rely on humans have no fixed abode. For the sake of meat, they are shot with arrows by hunters and bitten by dogs, jumping into dangerous places such as cliffs. They are beaten with weapons and flee, but are eventually caught and killed, etc. Thinking of these things, I feel pain. Thinking of the general stupidity of animals and the individual suffering, I think I must do a pure Dharma. Second, thinking about the suffering of change, like gods, with the power of previous karma, palaces, clothes, food, etc., appear as soon as they are thought of, and the happiness of goddesses, etc., is boundless. However, when the five signs of death and the near five signs of death, etc., appear, the mental suffering is greater than the suffering of hell. Even the lord like Indra will be reborn among humans as slaves, etc. The sons of gods, like the sun and the moon, who were able to illuminate the four continents with the light of their palaces, are born in the darkness of the continents, unable to see even the stretching and contracting of their arms, and suffer. Even if they become universal monarchs, they will eventually become slaves of samsara. Like humans, they become weak when they were strong, the rich become poor, and even if there are many people, they will eventually be cut off. Meeting enemies or worrying about meeting them, separating from loved ones or worrying about separating from them, not getting what they want, hopes without results, etc., unimaginable suffering. The Asuras also fight each other, attacking each other with weapons, limbs are cut off, they are naturally very hateful, and they are jealous of the glory of the gods, and the suffering of their hearts is unimaginable. Third, the pervasive suffering of conditioning, the karma of people is boundless, no matter how much they do, they can't finish it, and what they do is in vain. They think they should do this and that, and their lives are exhausted in calculations. They have to face death without completing their karma, and they are very painful because their wishes have not been fulfilled. Those who have property are robbed by thieves, robbed by powerful people, etc., and suffer.
Chinese
痛苦。贫穷的人为了寻医而极度疲惫，这也是痛苦。总之，无论投生于三界等六道轮回的任何地方，都无法摆脱痛苦的本质。为了不遭受这种痛苦，应该修持清净的佛法。第二，思考业果：之前所说的充满痛苦的轮回，也是因为造作了不善业。为了断除痛苦，必须断除其因。简而言之，要断除一切不善业，尽力行善。应该这样观修。如果更详细地解释，可以分为思考不善业、思考善业和思考无记业三种。首先，思考业的本体、业的果报以及断除业的教诲这三个方面。首先有十种：由贪嗔痴三毒中的任何一种烦恼所驱使，有意识地杀害从蚂蚁到人或人以上的任何众生，这是杀生；未经允许，拿走他人拥有的哪怕是像谷粒大小的物品；除了自己付出代价迎娶的妻子之外，与他人的妻子，以及像比丘尼这样持有佛法幢相的人，或者守护一日戒律的人，或者父母等守护的人，甚至与自己的妻子在白天行淫等，这些都是邪淫。 这是身的三种不善业。由贪欲等烦恼驱使，为了欺骗他人而改变认知，说出与词语和意义不符、让别人误解的话，这是妄语；为了离间他人，说出导致争端的话，这是离间语；由嗔恨等烦恼驱使，无论是否符合实际情况，都大声呵斥，说出伤害他人心灵的粗恶语；说很多不符合实际的无意义的话，从而阻碍自己和他人的善行等，说没有意义的话，这是绮语。这是语的四种不善业。由贪欲驱使，心想如果他人的财富和权力等能为我所用就好了，贪求他人圆满的功德，这是贪
English
Suffering. The poor suffer greatly from exhaustion in seeking medical treatment. In short, no matter where one is born in the three realms or the six realms of samsara, one cannot escape the nature of suffering. In order to avoid experiencing this suffering, one should practice pure Dharma. Second, contemplate the law of cause and effect: Being born into the suffering-filled cycle of existence, as mentioned above, also arises from engaging in non-virtuous actions. To abandon suffering, one must abandon its cause. In brief, abandon all non-virtuous actions and strive to accomplish as much virtue as possible. One should meditate in this way. To explain this in a little more detail, there are three aspects: contemplating non-virtuous actions, contemplating virtuous actions, and contemplating neutral actions. First, there are three aspects: contemplating the nature of the action, contemplating its result, and the advice to abandon it. First, there are ten: Driven by any of the three poisons of attachment, aversion, and ignorance, intentionally killing any living being from ants to humans or beings greater than humans is killing. Taking what is not given, even something as small as a grain, that belongs to another. Engaging in sexual misconduct with someone other than one's own wife, whom one has married with payment, such as another person's wife, or those who hold the banner of Dharma, such as nuns, or those who observe a one-day vow, or those protected by parents, etc., or even engaging in sexual activity with one's own wife during the day. These are the three non-virtuous actions of the body. Driven by afflictions such as attachment, changing one's perception in order to deceive others, speaking words and meanings that are misunderstood by others is lying. Speaking words that cause discord in order to separate others is divisive speech. Driven by afflictions such as hatred, speaking harsh words that offend others, whether or not they are in accordance with reality, is harsh speech. Speaking many meaningless words that do not conform to reality, thereby hindering one's own and others' virtuous deeds, etc., is idle talk. These are the four non-virtuous actions of speech. Driven by attachment, thinking, "If only the wealth and power of others could be used by me," coveting the perfect qualities of others is covetousness.