Tibetan
སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངེས་འབྱུང་དེ་ཡང་རྣམ་དག་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས། །ཟིན་པ་མེད་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །ཕུན་ཚོགས་བདེ་བའི་རྒྱུ་རུ་མི་འགྱུར་བས། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་བསྐྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ལས་ཡིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱི་བསམ་པ་དེ་ཡང༌། མཁའ་མཉམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྩིས་ཟིན་པ་མེད་ན་བདེན་པ་བཞི་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་དང༌། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཡུན་རིང་པོར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱང༌། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའི་གཏན་གྱི་བདེ་བ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་རུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་དམན་པའི་ལམ་དུ་གོལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་རང་དོན་གཙོ་བོར་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་དང་ལྡན་པའི་དབང་རྣོན་སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་དང་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྒོ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་གཞུང་ཤིང་ལྟ་བུ་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཆོག་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའོ། །དེའང་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གཞན་ཅིའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ནས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་ཡོད་ན་ནས་མྱུག་གི་ཐུན་མོང་བའི་རྒྱུ་ཆུ་ལུད་དྲོད་གཤེར་རྣམས་ཀྱང་ནས་མྱུག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། ནས་ཀྱི་ས་བོན་མེད་ན་ཆུ་ལུད་སོགས་ཡོད་ཀྱང་ནས་མྱུག་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། །བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང༌། །ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང༌། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་པ་དང༌། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་ས་བོན་ཤེས་རབ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐྱེད་མ་དང་བསམ་གཏན་གྱི། །བདེ་བའི་མངལ་གནས་སྙིང་རྗེའི་མ་མ་ཅན། །གང་ཡིན་དེ་དག་ཐུབ་པའི་རྗེས་སྐྱེས་སྲས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ
Chinese
生起菩提心之方便。首先，如果仅仅是出离心，而没有被清净的菩提心所摄持，那么它就不会成为无上菩提圆满安乐之因。因此，有智慧的人们应当生起殊胜的菩提心。如是说。上面所说的与下士、中士共同的，仅仅是从轮回盛事中生起出离心的想法，如果没有为了等同虚空的众生而以清净的菩提心来摄持，那么即使长久地修持四谛、十二缘起、六度等，也不会成为无上圆满正等觉，成就自他二利圆满的究竟安乐，即不住涅槃之因。因为存在着只为自己着想的狭隘歧途之过失。因此，不要只顾自己的利益，而要努力成办广大的利他之事。具有这种觉醒大乘种姓的智慧和能力的上等根器之人，应当通过七因果教授和自他交换的方式，生起作为大乘道之根本的愿行菩提心。这就是（生起菩提心之方便）。因为，获得无上佛果的因，不是别的，正是珍贵的菩提心。例如，青稞的种子是青稞苗的独特之因，有了它，水、肥、温度、湿度等青稞苗的共同之因也会成为青稞苗的因。如果没有青稞的种子，即使有水肥等，也无法长出青稞苗。正如《宝鬘论》中所说：‘若自及此世，欲得无上觉，菩提心为本，如山王坚固，及遍诸方所，大悲恒相续，不依于二边，智慧即彼岸。’又如《宝性论》中所说：‘信解大乘种， seeds 谓慧度，佛法能生母，静虑安乐胎，大悲为乳母，彼为佛所生。’因此。
English
The method of generating Bodhicitta. Firstly, if even renunciation is not seized by pure Bodhicitta, then it will not become the cause of the perfect bliss of unsurpassed enlightenment. Therefore, wise ones should generate the supreme Bodhicitta. It is said. The thought of merely arising renunciation from the perfections of the path common to the small and medium individuals mentioned above, if it is not seized by the calculation of pure Bodhicitta for the sake of all sentient beings equal to space, then even the long-term practice of the four truths, the twelve links of dependent origination, the six perfections, etc., will not become the cause of unsurpassed, perfectly complete enlightenment, achieving the ultimate happiness of both self and others, which is the non-abiding Nirvana. Because there is a fault of straying into the path of inferior self-interest. Therefore, do not primarily seek self-interest, but strive to accomplish great benefit for others. Those with sharp faculties and superior lineage, endowed with the wisdom of awakening the Mahayana lineage, should generate the supreme Bodhicitta, which is the essence of aspiration and engagement, like the trunk of the Mahayana path, through the seven cause and effect instructions and the exchange of self and others. That is it. Moreover, the cause for attaining unsurpassed Buddhahood is none other than the precious Bodhicitta. For example, the seed of barley is the unique cause of the barley sprout. If it exists, the common causes of the barley sprout, such as water, fertilizer, warmth, and moisture, will also become the cause of the barley sprout. If there is no barley seed, even if there is water and fertilizer, it will not be able to grow a barley sprout. As it is said in the Ratnavali: 'If oneself and this world, desire to attain unsurpassed enlightenment, Bodhicitta is the root, as firm as the king of mountains, and compassion that reaches all directions, and wisdom that does not rely on two sides, is the other shore.' And as it is said in the Uttaratantra: 'The seed of faith in the Great Vehicle is wisdom, the mother who gives birth to the Buddhas and Dharma, the womb of bliss of meditative concentration, with compassion as the wet nurse, those are the sons born from the Buddha.' Therefore.
Tibetan
་ཡང་ཕ་ནི་བུ་ཡི་རང་གི་རིགས་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཕ་བོད་ལ་བུ་བོད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་ཡི། རྒྱ་ཧོར་གྱི་རིགས་ཅན་མི་སྐྱེ། མ་ནི་བུ་དེ་ཡི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས། བོད་པ་དང་འགྲོགས་ན་བོད། རྒྱ་ཧོར་དང་འགྲོགས་ན་རྒྱ་ཧོར་གྱི་རིགས་ཅན་སྐྱེ་བ་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བར་འཇོག་པའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་དང་འགྲོགས་ན་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཁྲིད་པར་བྱེད། རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་དང་འགྲོགས་ན། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཁྲིད་པར་བྱེད། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་དང་འགྲོགས་ན། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསྟོད་པ་ན་ཡུམ་ཆེན་མོ་ཤེས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བསྟོད་པ་ན། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྔགས་ཤིང༌། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་དང་ཇོ་བོ་ཨ་ཏི་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཁོ་ནར་གདམས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་གསུང་སྒྲོས་མཐའ་ཡས་པ་ལས་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་ན། དགེ་བཤེས་སྨྱུག་རུམ་པའི་ཞལ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཅིག་སྐྱེར་བཏུབ་ན་ཚོགས་ཁོ་རང་གིས་སོག །སྒྲིབ་པ་ཡང་ཁོ་རང་གིས་སྦྱོང༌། བར་ཆད་ཀྱང་ཁོ་རང་གིས་སེལ་ཏེ་གསུང༌། འདི་ཅིག་མེད་པར། རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷའི་སྐུ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ཀྱང་འདོད་པར་གོམ་པ་གང་བས་ཕྱེད་ཀྱང་མི་ཕྱིན་གསུང༌། དེས་ན་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་ལས་གདམས་ངག་ལྷག་པ་མེད་པས། དེ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཉམས་ལེན་ཐམས་ཅད་དེའི་ཕྱིར་དུ་དྲིལ་ནས་བྱེད་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། ལམ་ རིམ་ཆེན་མོ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་རྩྭ་རྔ་བ་དང་ཟོར་བ་རྡོར་བའི་དཔེ་བརྗོད་པ་ལྟར་རིན་པོ་ཆེའི་སེམས་འདི་གནད་དུ་མ་སོང་བར་ཡུན་ཇི་ཙམ་དགེ་སྦྱོར་ལ་འབད་བློ་བྱས་ཀྱང་ཟོར་བ་ཤིན་ཏུ་རྟུལ་བས་རྩྭ་རྔ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། ས་བཅད་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ་སེམས་འདི་ཉིད་གནད་དུ་ཞིག་སོང་ན་རེ་ཞིག་ལ་མི་རྔ་བར་ཟོར་བ་བརྡར་ནས་རྣོན་པོར་བྱས་ཏེ་དེ་ནས་བརྔས
Chinese
而且父亲是儿子自己种姓确定的因，父亲是藏人，儿子就只生藏人，不会生汉人和蒙古人的种姓。母亲是那个儿子的共同的因，和藏人结合就生藏人， 和汉人蒙古人结合就生汉人蒙古人的种姓一样。菩提心是，自己相续中具有的补特伽罗安置于大乘的种子一样，正确的见解是，和声闻的菩提追求的意乐结合，就将自己相续具有的补特伽罗引导至声闻的菩提。和独觉的菩提追求的意乐结合，就将自己相续具有的补特伽罗引导至独觉的菩提。和圆满的菩提追求的意乐结合，就将自己相续具有的补特伽罗引导至佛的地位，是菩提三种共同的因。在赞颂般若波罗蜜多时，是大母智慧，在赞颂菩提心时，《华严经》中说：‘种姓之子，菩提心是一切佛法的种子一样。’这样说了。因此，诸佛和佛子们再三地赞叹，圣者父子和觉沃阿底峡等都将此作为教诲的精华的历史和言教无量，略微表示一点。格西斯米如巴的口中说：‘这个菩提心一旦生起，资粮它自己会积聚，业障它自己会清净，障碍它自己会遣除。’这样说。没有这个，观修脉和风和明点，以及天神的身体和空性等等，想要一步到达，一半也到不了。这样说。因此，为了迅速成佛，没有比修菩提心更高的教言，为了对此生起定解，将一切修法都归纳到为此而做非常重要。道次第大论中说：‘就像世间上说割草和磨刀的比喻一样，没有将珍贵的菩提心放在要处，无论多久努力修善，就像刀非常钝割草一样，什么也割不断，如果这个心放在要处，暂时不割草，磨刀使之锋利，然后割。’
English
Moreover, the father is the cause that determines the son's own lineage. If the father is Tibetan, the son will only be born Tibetan, and will not be born of Han or Mongolian lineage. The mother is the common cause of that son. If she associates with Tibetans, she will give birth to Tibetans, Just as associating with Han and Mongolians will give birth to Han and Mongolian lineages. The mind of enlightenment is like a seed that places a person who possesses it in their own continuum on the Great Vehicle. Correct view is that, when combined with the aspiration for the enlightenment of the Hearers, it leads the person who possesses it in their own continuum to the enlightenment of the Hearers. When combined with the aspiration for the enlightenment of the Solitary Buddhas, it leads the person who possesses it in their own continuum to the enlightenment of the Solitary Buddhas. When combined with the aspiration for perfect enlightenment, it leads the person who possesses it in their own continuum to the state of Buddhahood, which is the common cause of the three enlightenments. When praising the Prajnaparamita, it is the Great Mother Wisdom, and when praising the mind of enlightenment, the Flower Ornament Sutra says: 'Son of good family, the mind of enlightenment is like the seed of all the Buddha's teachings.' Thus it is said. Therefore, the Buddhas and their sons repeatedly praised it, and the noble fathers and sons and Jowo Atisha and others made this the essence of their teachings. From the countless histories and teachings, I will briefly represent a portion. Geshe Smugrumpa said: 'If this mind of enlightenment arises, it will gather its own accumulations, purify its own obscurations, and dispel its own obstacles.' Thus he said. Without this, even if you meditate on the channels, winds, and bindus, as well as the bodies of deities and emptiness, you will not reach your desired destination even halfway by taking one step. Thus he said. Therefore, in order to quickly attain Buddhahood, there is no higher instruction than cultivating the mind of enlightenment. In order to generate certainty about this, it is very important to gather all practices and do them for this purpose. The Great Treatise on the Stages of the Path says: 'Just as the world uses the analogy of cutting grass and sharpening a sickle, no matter how long you strive in virtuous practice without putting the precious mind of enlightenment in the essential place, it is like cutting grass with a very dull sickle, which cuts nothing. If this mind is put in the essential place, temporarily do not cut grass, but sharpen the sickle to make it sharp, and then cut.'