Tibetan
་པོས་འབད་ཀྱང་ཕན་པ་མེད་པར་མ་ཟད་ཚེ་འདིར་ངལ་ཞིང་དུབ་ལ་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཡིད་ལ་ཡང་ཡང་བསམས་ཤིང་གོམས་པས་ཚེ་ འདིར་ཡུན་རིང་སྡོད་པའི་གྲབས་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཤེས་ནས་སྔར་ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་འདོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་སྣང་བ་ཤས་ཆེར་ཡོད་པ་དེ་གོས་ལྡོག་ནས་ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཤུགས་དྲག་སྐྱེའོ་ཞེས་པའོ། །དེའང་གཞི་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བསམ་པ་ལ། །དལ་འབྱོར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ལ། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ནི། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་དང་དུད་འགྲོ་དང༌། །ཡི་དྭགས་ཉིད་དང་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་དང༌། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པ་དང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ། །ཀླ་ཀློར་སྐྱེས་དང་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་ཉིད། །ཚེ་རིང་ལྷ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བར་ནི། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་མི་ཁོམ་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་སྟེ་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་ཁོམ་པ་བཞི་དང༌། མིའི་མི་ཁོམ་པ་ནི། མི་ཡིན་ཡང་རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་སར་སྐྱེས་པ། འཁོར་རྣམ་བཞི་མི་རྒྱུ་བའི་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེས་པ། ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་དབང་པོ་མ་ཚང་བ། །དབང་པོ་ཚང་ཡང་མུ་སྟེགས་སོགས་ལོག་ལྟ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་བཞི་ཡིན་ཅིང༌། འབྱོར་པ་བཅུ་ལ། རང་འབྱོར་ལྔ་ནི། མི་ཡིན་པ། ས་ཚིགས་སམ། ཆོས་ཚིགས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ། དབང་པོ་ཚང་བ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་དེའི་བརྗོད་བྱ་ལས་འབྲས་ལ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྔ། གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ། དེས་ཆོས་སྟོན་པ། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་གནས་པ། ཆོས་བསྟན་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ། སྦྱིན་བདག་ལ་སོགས་པས་ཆོས་གོས་སོགས་དད་པས་སྟེར་བ་དང༌། ཆོས་འཆད་པ་པོས་སྙིང་བརྩེ་བས་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དལ་བ་བརྒྱད་དང༌། འབྱོར་པ་བཅུ་ཚང་བའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་འདི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ་ འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་དང༌། ངེས་ལེགས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་ནུས་ཤིང༌། འཁོར་བ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ་ཞིང་ཡུན་རིང་པོར་མྱོང་ངེས་པའི་ལས་སྟོབས་ལྡན་རྣམས་ཀྱང༌། བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བསྟེན་ཅིང༌། །སྟོབས་བཞིའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་འབད་པས་སྦྱང་ན་ཕལ་ཆེ
Chinese
即使努力也无济于事，而且反复思念并习惯于今生劳累辛苦，来世遭受痛苦的因由，从而明白没有必要为今生长久居住做准备，以前贪图今生安乐，世间八法念头很重，现在转变过来，追求来世的意乐变得强烈。这就是说，思维暇满难得。所谓暇满的体性，就是从八无暇中解脱出来。八无暇是：如《亲友书》中所说：“执持邪见及旁生，饿鬼以及地狱生，生于边地佛未至，生于蛮地及痴哑，长寿天中任何生，是为八种无暇过。” 如是所说，三恶趣和长寿天，即非人的四种无暇。人的无暇是：虽是人，却生于没有佛陀教法的地方；生于四众不往来的边地；生于中心区域，却根不具足；根具足，却生于外道等持邪见者中。以上是四种。十圆满中，自圆满五种是：得人身；通过地界或法界任何一种方式生于中心区域；根具足；信奉三藏及其所诠释的业果，并对此深信不疑。他圆满五种是：佛陀出世；佛陀说法；所说法存在；修持所说法，现证道之证悟，并随之修行；施主等以信心施与法衣等；说法者以慈悲心说法。像这样，获得具足八暇十满的特殊所依，意义非常重大，因为依靠它能够成办增上生天人的果位，决定胜解脱和一切智的因，布施、持戒、忍辱、精进等也能修成。并且，轮回恶趣的痛苦极其难以忍受，也必定要长期感受，如果依靠一位具相的上师，进入四力之门，努力净治，大多
English
Even if one strives, it is of no avail. Moreover, repeatedly contemplating and becoming accustomed to the causes of suffering in future lives due to the toil and hardship of this life, one understands that there is no need to prepare for a long stay in this life. Previously, one had strong attachments to the pleasures of this life and the eight worldly concerns, but now, that has turned around, and the desire to pursue the next life becomes intense. That is to say, contemplate the difficulty of obtaining leisure and endowments. The nature of leisure and endowment is to be free from the eight unfavorable conditions. The eight unfavorable conditions are: As stated in the "Letter to a Friend": "Holding wrong views, and animals, pretas, and those born in hell, and where there is no Buddha's teaching, and in border regions, born as barbarians, and foolish and mute, and any birth in long-lived gods, these are the eight faults of unfavorable conditions." As it is said, the three lower realms and the long-lived gods are the four non-human unfavorable conditions. The human unfavorable conditions are: although human, born where there is no Buddha's teaching; born in border regions where the four assemblies do not travel; born in the central region but without complete faculties; with complete faculties, but born among those holding wrong views, such as non-Buddhists. These are the four. Among the ten endowments, the five personal endowments are: being human; born in the central region through either the earth element or the dharma element; having complete faculties; having faith and confidence in the three baskets and their explanation of karma and its results. The five other endowments are: a Buddha appearing in the world; that Buddha teaching the Dharma; that Dharma remaining; practicing that Dharma, realizing the path's realization, and following it; patrons and others giving robes and so on with faith; and teachers teaching the Dharma with compassion. Like this, obtaining a special basis that possesses the eight freedoms and ten endowments is very meaningful, because relying on it, one can accomplish the high status of gods and humans, the definite goodness of liberation, and the cause of omniscience, such as generosity, ethics, patience, diligence, and so on. Moreover, the suffering of cyclic existence in the lower realms is extremely difficult to endure and will surely be experienced for a long time. If one relies on a qualified lama and enters the door of the four powers, diligently purifying, mostly
Tibetan
ར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྦྱོང་ནུས་པས་དོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དཔེར་ན་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བརྒལ་བ་ལ་གྲུ་ཡོད་ཙ་ན་བརྒལ་དགོས་གྲུ་མེད་ན་བརྒལ་ཐབས་མེད། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་བ་ལ་ཡང་དལ་འབྱོར་གྱི་གྲུ་ཡོད་པ་ལ་བརྒལ་དགོས། དེ་མེད་ན་བརྒལ་ཐབས་མེད། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱིས་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་གསུངས། དལ་འབྱོར་འདི་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བའི་ཚུལ་འཇུག་པ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་གསུང་སྐྱེས་དང༌། །རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བདག་ཉིད་དེས་རྣམས་དང༌། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་ལེགས་པ་དང༌། །མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་གཞན་མེད། །ཅེས་པས། སྤྱིར་བདེ་འགྲོ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་སྣ་རེ་དགོས་ཤིང༌། །ཁྱད་པར་དལ་འབྱོར་ཚང་བའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་གཞི་བཟུང༌། །སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས། །སྨོན་ལམ་དྲི་མ་མེད་པས་མཚམས་སྦྱར་བ་སོགས་དགོས་པ་ལས། རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་པ་དཀོན་པས་འབྲས་བུ་དལ་འབྱོར་ཚང་བའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་དཀོན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་འཐོབ་མི་འགྱུར། །མི་ལུས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་དགེ་བ་མེད། །གང་ཚེ་དགེ་སྤྱད་སྐལ་ལྡན་ཡང༌། །དགེ་ བ་བདག་གིས་མ་བྱས་ན། །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །དགེ་བ་དག་ཀྱང་མ་བྱས་ལ། །སྡིག་པ་དག་ཀྱང་ཉེར་བསགས་ན། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་མི་འགྱུར། །ཅེས་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ངན་འགྲོ་ལས་མ་འདས་པས་དལ་འབྱོར་ལྟ་ཅི་མངོན་མཐོ་ཙམ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། དཔེ་ཆོས་ལས། འོ་སྐོལ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་ཡིན་ལ། །དུད་འགྲོ་ནི་ནུབ་མོའི་སྐར་མ་ཙམ། །ཡང་དུད་འགྲོ་ནི་ཉིན་སྐར་ཙམ། །ཡི་དྭགས་ནི་ནུབ་མོའི་སྐར་མ་ཙམ། །ཡང་ཡི་དྭགས་ནི་ཉིན་སྐར་ཙམ། །དམྱལ་བ་ནི་ནུབ་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་ཡིན། །ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ས་འདོམ་གང་གྲུ་བཞི་ཙམ་གྱི་རྒྱར་དབྱར་དུས་སུ་ས་གུ་ཙི་བགྲང་བར་དཀའ་ནའང་མི་བཅུ་ལས་མི་ཤོང་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང༌། ལུང་བཞི་ལས་ཀྱང༌། ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོ་
Chinese
因此，能够在此生修习佛法意义非常重大。例如，要渡过大河，有船才能渡过，没有船就无法渡过。同样，要从轮回痛苦的海洋中解脱，也必须依靠暇满人身之船才能渡过。没有它就无法渡过。《入行论》中说：“依靠人身之船，能从痛苦大河中解脱。此船之后极难得，愚者莫于此时眠。”意思是说，此暇满从因的角度来说难以获得。《入行论》中说：“声闻缘觉诸菩萨，欲求自利及他利，增上生及决定胜，其因除戒余何有？”因此，仅仅获得善趣也需要持戒等各种善行。特别是要获得具足暇满的人身，需要以清净的戒律为基础，布施等作为辅助，以无垢的愿望来连接等等。因为成就这样的因很难，所以获得具足暇满的殊胜人身果报也很难。《入行论》中说：“以我如此之行为，人身亦且不得获，若不得人此身时，唯有罪恶更何为？于行善事有能力，然我未曾行善事，恶趣痛苦所蒙蔽，尔时于我复何用？未作诸善复积罪，经恒河沙数劫中，善趣之名亦不得闻。”如同经中所说，众生大多行不善业，因此果报不会超出恶趣，更何况是暇满，就连仅仅获得善趣也很难。同样，从本体的角度来说也很难获得，比如《譬喻法》中说：“我们获得人身就像白天的星星一样，畜生就像夜晚的星星一样。又，畜生就像白天的星星一样，饿鬼就像夜晚的星星一样。又，饿鬼就像白天的星星一样，地狱就像夜晚的星星一样。”就像经中所说，在方圆一丈见方的土地上，夏天难以数清的蚂蚁，却容不下十个人，这是显而易见的。四部律中也说：恶趣和善趣
English
Therefore, it is very important to be able to practice Dharma in this very life. For example, to cross a great river, one must have a boat to cross it; without a boat, there is no way to cross it. Similarly, to cross the ocean of suffering in samsara, one must also have the boat of leisure and endowment to cross it. Without it, there is no way to cross it. The Bodhisattvacharyavatara says: "Relying on the boat of human life, one is liberated from the great river of suffering. This boat is difficult to find later, so the foolish should not sleep at this time." This means that this leisure and endowment is difficult to obtain from the perspective of cause. The Bodhisattvacharyavatara says: "The Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas, who desire self-interest and the interest of others, higher realms and definite goodness, what other cause is there besides morality?" Therefore, even just attaining a good rebirth requires various virtues such as morality. In particular, to obtain a special support that is complete with leisure and endowment, one needs to establish a foundation with pure morality, with generosity and so on as assistance, and connect with pure aspirations, and so on. Because it is difficult to accomplish such a cause, it is difficult to obtain the result of a special support that is complete with leisure and endowment. The Bodhisattvacharyavatara says: "With such behavior of mine, I will not even obtain a human body. If I do not obtain this human body, what else is there but sin? Although I have the ability to practice virtue, I have not practiced virtue. Obscured by the suffering of the lower realms, what use will I be then? Not having done any good and accumulating sins, for hundreds of millions of kalpas, the name of a good rebirth will not even be heard." As the sutras say, most beings engage in non-virtuous deeds, so the result will not exceed the lower realms, let alone leisure and endowment, even just attaining a good rebirth is difficult. Similarly, it is also difficult to obtain from the perspective of essence. For example, the Parable Dharma says: "Our obtaining a human body is like a star in the daytime, and animals are like stars in the night. Also, animals are like stars in the daytime, and hungry ghosts are like stars in the night. Also, hungry ghosts are like stars in the daytime, and hells are like stars in the night." As the sutras say, on a square piece of land one fathom in size, it is difficult to count the ants in summer, but it is obvious that it cannot accommodate ten people. The Four Vinayas also say: Lower realms and good realms