Tibetan
ས་བསྐྱེད་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གསུངས། ཆོས་རྗེ་བུས། ཚེ་འདི་ལོང་མེད་དུ་འཆི་འགྱུར་ཞིང༌། །གསོད་སར་ཁྲིད་པའི་དུད་འགྲོ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་འཆི་ལ་ཉེ། །ངེས་པར་འཆི་བ་སེམས་དང་རིན་ཆེན་གྲུབ། །དེང་བྱ་སང་བྱའི་བསམ་པ་མ་རྫོགས་པར། །བསམ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མ་བསམ་གཅིག་འོག་ཚུད། །གཤིན་རྗེ་འཇིགས་རུངས་ཉམ་ངས་མདུན་བསུ་ནས། །མལ་གྱི་ཐ་མལ་དབུགས་སྡུད་སྲོག་ཆད་ཚེ། །ཆོས་ལས་གཞན་གྱིས་མི་ཕན་རིན་ཆེན་གྲུབ། ཅེས་གསུངས། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། འཆི་བ་མི་རྟག་པའི་བློ་ཤུགས་དྲག་ཅིག་མ་སྐྱེས་ནས་མི་མངོན་དུ་གྲུབ་གྲུབ་མཛེས་མཛེས་ལོ་འདོད་གྲགས་འདོད་ཅིག་གིས་ཁྱེར་ནས། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དགེ་བ་གང་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་བ་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་ནས། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པ་ཡེ་ མི་ཡོང༌། གཉིད་རྨུགས་དང་བྲེ་མོའི་གཏམ་དང་བཟའ་བཏུང་རྣམས་ཀྱང་བཤོལ་ཐབས་མེད་པ་བཞིན་སོང་ནས་དེའི་དབང་དུ་འཆོར། མི་རྟག་པའི་བློ་ཤུགས་དྲག་གཅིག་སྐྱེས་ན་འཆི་ཁར་མི་འགྱོད་པའི་སྟེང་དུ་འཆི་བ་ལ་དགའ་བྲོད་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡོང་བས་འཆི་བ་སེམས་པ་གལ་ཆེ་གསུངས། པོ་ཏོ་བའི་གསུང་ལས། སྟོན་པ་རྣམས་ནི་སྟོན་པའི་ཆོས་ཤིག་འདོད། །རྒན་པོ་རྣམས་ནི་རྒན་པོའི་ཆོས་ཤིག་འདོད། མས་མ་ལྡོག་པ་⁽⁾རེ་ལུག་མས་བསྒྱུར་བ་ལ་མས་མ་ལྡོགས་པ་ཟེར་བ་ལྟར། རབ་བྱུང་མཁན་སློབ་ཀྱིས་བསྐྱུར་བ་ལ་མས་མ་ལྡོག་ཅེས་པའོ། རྣམས་ནི་མས་མ་ལྡོགས་པའི་ཆོས་ཤིག་འདོད་དེ་ང་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་ལས་ཟླ་རྒྱུ་མེད་གསུངས། མི་རྟག་པ་ལ་བྱིས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་དུ་མཐོང་ནས་འདུག་སྟེ། ཆོས་འདི་ཆུང་བར་བརྩི་བ་ལ་ཆོས་ལར་མི་འོང་གསུངས། སྔོན་གྱི་དུས་བོད་སྟོན་རྣམ་སྣང་བ་སེལ་ལམ་མི་སེལ། སངས་རྒྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་མངའ་འམ་མི་མངའ་ཞེས་རྩད་གཅོད་པ་ལ། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། སྣང་སེམས་མི་རྟག་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འདིས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འདིས་སེལ་གསུངས། བྱང་དུ་ནད་པ་ཞིག་གི་རིམ་གྲོར་ཟན་གྱི་བཤོས་བུ་བཏང་བ་མི་གཅིག་གི་བླངས་པ་ལ་འཕྱས་པས། ངན་ན་ཡང་ངན། བྱང་གསེར་ཁའི་བཤོས་བུ་དེ་རང་རྙེད་པར་གྱིས་དང་ཟེར། དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པ་ལའང་ངན་ངན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་སྟེ། འདི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་མཛོད་དང༌། དེས་ཆོག་གི་གསུངས། པོ་ཏོ་བ་ལ་དམིགས་པ་སྦོ་བར་ཞུས་ཙ་ན། སྦོ་རྒྱུ་མེད་འདི་ཁོ་ན་བསྒོམ། འདི་ལས་ཟབ་པ་མེད་གསུངས། ཡང་ཁྱོད་ང་བས་རྒྱུད་ཚོད་མཐོ་ན་འདིར་བསྡད་ པས་མི་ཕན། ང་དང་མཉམ་ན་ང་ལ་སྣང་སེལ་ཆེན་པོ་འདིས་ཕན་པར་བྱུང་བས་ཁྱེད་ལའང་ཕན་མཆེ་གསུངས། སྔགས་པ་ཞིག་གི་བུ་མོ་ཤེད་ངའི་མེ་ལོང་འདི་ཆུང་ཟེར། ཕ་ཤོད་སྔོན་ལ་བྱད་བལྟ་བ་འདི་ལ་གྱིས་དང་དེང་ཆུང་འདུག་ན་ངའི་མཁར་རྔ་ཚུགས་ལ་སོང་ཟེར་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་ཆོས་ཆུང་ཟེར་བ་ལ། སྔོན་ལ་འདི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་མཛོད་དང༌། དེ་ནས་གཞན་རྩད་ཆོད་གསུངས། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། ཡང་མི་རྟག་པ་མ་དྲན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྱགས་ཐོག་ཏུ་མཁར་རྩིག་པ་འདྲ། དལ་དུས་སུ་སྟོང་ཉིད་སོགས་ཡོང་ཡོང་འདྲ་འདུག་ཀྱང་གལ་ལ་ཐུག་དུས་རྨང་ནས་ཞིག་འགྲོ་བར་སྣང༌། འདི་སྐྱེས་ན་སྒོམ་ལ་ལྡོག་མེད། །འདི་མ་སྐྱེས་ན་ཐམས་ཅད་ལྡོག །འདི་སྐྱེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤུངས་པ་བཞིན་དུ་ཡོང་གསུངས། ཤ་བོ་པའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་ངའི་འདིར་མི་རྟག་པའི་སྒོམ་ཉམས་སུ་འབུལ་ཀུན་ཆོས་ཀྱི་གཏིང་དུ་སོང་ནས་འདུག །སྟོང་པའི་སྒོམ་ཉམས་དེ་ཁ་ན་ཕར་ཡམ་མེ་བ་ལས་མི་འདུག་གསུངས། ཁོང་གི་བཙུན་ཆུང་ཤེད། མི་རྟག་པ་མ་གོ་བའི་སྐོར་བ་རྐང་པ་ན་ཟེར། ཁོའི་དེ་བདེན་གསུང་པར་གདའ། དགོན་པ་བའི་ཞལ་ནས། མི་རྟག་པ་དང་ལས་འབྲས་འདི་ཉན་པ་པོས་ཉན་རིན་མེད། འཆད་པ་པོས་འཆད་རིན་མེད། ཉ་མའི་ཆོས་སུ་བྱེད་མཁས་པ་ཡང་དེར་མ་རེད། བཙུན་པ་དང་བཟང་པོ་ཡང་དེར་མ་རེད་གསུངས། ཞང་བཙུན་ཡེར་པའི་ཞལ་ནས། སྔ་དྲོ་མི་རྟག་པ་མ་སྐྱེས་ན། ཉི་མ་ཕྱེད་ན་ཕ་ཚེ་འདི་བར་འཆའ། ཉིན་ཕྱེད་ལམ་སྐྱེས་ན་དགོངས་མོ་འདི་པར་འཆའ། ཚེ་འདི་ པར་སོང་ན་ཅི་བྱས་ཆོས་སུ་མི་འགྲོ་གསུངས། སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ད་ནང་མི་རྟག་པ་ཐུན་རེ་མ་བསྒོམས་ན་དེའི་ཉིན་མོ་ཚེ་འདི་པར་འགྲོ་བར་སྣང༌། གསུངས། སྟོན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ལོ་ཏིག་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བྱ་བས་གདམས་ངག་ཞུས་པས། ཇོ་བོ་ཞིག་གིས་མི་ཆོས་ཀྱི་ཁ་བཟུང་བ་ལ་མ་མཉེས་པ་བཞིན་མཛད་ནས། ཇོ་བོ་པ་ཆོས་བྱ་བ་གཏུག་གིས་ཐུགས་ཙ་ན་དགོས་པ་ལ། ཐུག་དུས་མེད་ན་དལ་བའི་དད་པ་ནེ་ཙོའི་ཁ་ཏོན་ཡིན། ཏུག་ཐུག་དུས་ཡོང་བ་དེ། འཆི་བ་དང་ལས་འབྲས་མང་དུ་སོམ་པ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་བས་ན། མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང༌། །འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་ཞེས། །ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བདག་གིས་ནི། །འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསམ་པ་རིགས། བྱ་བ་ཡིན། གོ་ཡེ་གསུངས་སྐད། སྤྱན་སྔ་བས་པོ་ཏོ་བ་ལ་བསྐྱར་བས། པོ་ཏོ་བ་ཤེད། འོ་དགེ་བཤེས་ལ་གདམས་ངག་སུ་ལ་ཡང་མེད་པའི་ལྐོག་ན་མོ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གསུངས་པ་ཡིན་གསུངས། མངར་སྒོམ་པའི་⁽⁾འདི་ལ་སྨྱུག་རུམ་པ་ཡང་ཟེར། མཚན་བརྩོན་འགྲུས་འབར། ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས། སྙུག་རུམ་དང་དགོན་པ་ང་སྐྱ་གཉིས་བཏབ། གྲྭ་པ་བརྒྱད་བརྒྱ་འདུས། སྐུ་མཆེད་གསུམ་ལ་ཐུག་གཙོ་བོ་སྤྱན་སྔ་བའི་ཕུ་ཆེན་ཡིན། རེ་བརྒྱད་ལ་ཐང་སྐྱར་གཤེགས་སོ། །ཞལ་ནས། ངས་མི་རྟག་པ་ཐུན་རེ་སྔོན་དུ་མ་བསྒོམས་པར་ཆོས་འཆད་མ་མྱོང་གསུངས། ཁོང་ཆོས་དེ་ཀུན་ལ་མན་ངག་ཏུ་མཛད། འོ་ཅག་ལ་ཆོས་དེ་ཀུན་ཆང་ནས་འདུག་གསུངས། རྒྱལ་གྱི་སྐྱང་ཚ་རྡོལ་ཚུལ་གྱིས། ཡ་གི་ན་ཇ་ཆུ་ཁོལ་གྱིན་ཡོད། ལ་འུར་ཚོས་ཤིག་ཞུ་ཟེར་བ་ལ། པོ་ ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། མི་རྟག་པ་མང་པོ་སྒོམ་དང༌། ཚེ་འདི་གཏོང་བ་དང་ཕྱི་མའི་དོན་མི་དཀའ་སླ་བ་ཞིག་ཡོད། ད་ལྟ་ཁྱོད་ཇ་འཐུང་བསླ། མི་འཐུང་བ་དཀའ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་འབྲས་དང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྟོང་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ཙམ་རེ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ཤྭ་བོ་སྒང་པས་ཕུ་ཆུང་བ་ལ་བསྐྱར་བས། ཕུ་ཆུང་བ་དབུ་ཞྭ་ཡུད་ཀྱིས་ཕུད་ནས་ཨ་ཙམ་ངེད་ཀྱི་ཇོ་བོའི་ཆོས་དེ་ཁོ་ན་ཨང་གེ་ཅེས་བསྐྱར་གྱིན་གསུང་སྐད། ཁམས་པ་ལུང་པའི་⁽⁾ཁམས་ལུང་པ་འཕན་ཡུལ་ཡུང་བ་བརྟེན་དགེ་བསྙེན། དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་བུ་ཆེན། ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས། ཚོགས་པ་བརྒྱད་བརྒྱད་དུས། མཚན་ཤཱ་ཀྱ་ཡོན་ཏན། དགུང་ལོ་གོ་གཅིག་བཞུགས། ཞལ་ནས། མི་རྟག་པ་སྒོམས་ནས་ཆོས་བྱེད་དུ་རེ་བ་ཡིན། གཞན་དུ་ན་སེམས་མི་དགའ་བ་ལས་ཅི་ཡོང༌། མི་རྟག་པ་དྲན་ན་ཆོས་མིན་པ་དགོས་པ་མེད་པ་ཡོང་སྟེ། རང་རེ་གནང་ཁོ་ན་འཆི་ན་ཆུ་ཐམས་ཅད་མར་ཁུར་སོང༌། རི་ཐམས་ཅད་གསེར་དུ་སོང༌། མི་ཐམས་ཅད་ངེད་རང་གི་བུ་དང་བུ་མོར་སོང་ཀྱང་དེས་ཅི་བགྱིད་གསུངས། ཕུ་ཆུང་པའི་ཞལ་ནས། མི་རྟག་པ་དང་ལས་འབྲས་འདི་སྒོམས་ཤིག །འདི་ལ་ང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་བྱི་སོ་ཕྱུང༌། མི་རྒན་པོ་བྱ་བ་ཡིན། དེ་སྒོམ་ན་ཕམ་པ་བཞི་བྱུང་ཡང་སྡིག་པ་སྦྱོང་བ་ཞིག་ཡོང༌། དེ་ངའི་ཁ་ཆེམས་ཡིན་གསུངས། སྣེའུ་ཟུར་པའི་⁽⁾སྣེའུ་འཕན་ཡུལ་སྤྲས། མཚན་ཡེ་ཤེས་འབར། བྱིས་པའི་དུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་ཡོད། དགེ་བཤེས་དགོན་པ་བ་བསྟེན། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ། ཡི་དམ་གཟིགས་ཤིང་ཆོས་གསན་པ་སོགས་མཐའ་ ཡས། སྣེའུ་ཟུར་དུ་ཚོགས་པ་སྟོང་འདུས། ལོ་དོན་དྲུག་བཞུགས། དགོན་པ་བ་དང་པོར་མཇལ་ཕྱག་དབང་མཛད་པས་དབུ་ཐོད་ལ་ཕྱག་རྗེས་བྱོན། འདས་དུས་དབུ་ཐོད་བུ་ཆེན་དོན་སྟེང་པས་བསྣམས་ནས། ངམ་ཤོད
Chinese
应当修习地基。说。法王说：此生毫无空闲地将会死去，犹如被带往屠宰场的牲畜一般，每一瞬间都逼近死亡。务必牢记死亡，仁钦珠巴。今日要做明日要做的想法尚未完成，不要想百种想法，纳入一个想法之下。死神恐怖狰狞地前来迎接，在床榻之上气息停止，生命终结之时，除了佛法之外，其他都无济于事，仁钦珠巴。如此说道。上师仁波切说：若未生起对死亡无常的强烈信念，就会被无意义的成就、美丽、名声所迷惑，所有闻思修的善行，也都会变成看似善行，对来世毫无益处。睡眠昏沉、闲聊、饮食等，也像无法避免一般，被其所掌控。若生起对无常的强烈信念，临终时不仅不会后悔，还会对死亡感到欢喜，因此牢记死亡非常重要。博朵瓦说：讲法者想要讲法的法，老年人想要老年人的法。如母羊被替换（如同母羊被替换一般，僧侣师徒之间互相抛弃，就叫做母羊被替换）。想要母羊被替换的法，而我除了无常之外，别无他法。轻视无常，视其为孩童妇女之法，轻视此法，则无法真正修法。过去时代，有人追问藏地的导师是否能遣除显现，佛陀是否具有智慧。博朵瓦说：显现和心识都是无常的，此生的一切显现都由此遣除。北方有人为病人供养食子，一人取走食子后遭到嘲笑。他说：即使是坏的，也要努力得到北方色卡的食子。同样，修习无常时，也总是感到不悦。若此法能在心中生起，那就足够了。有人向博朵瓦请教如何增广见解，他说：没有什么可以增广的，就修习这个。没有比这更深的了。又说：如果你的根器比我好，待在这里也没有用。如果和我一样，就对我
English
The ground should be meditated upon. It is said. Dharma Lord said: This life will die without any leisure, just like livestock being led to the slaughterhouse, each moment is approaching death. Be sure to remember death, Rinchen Zhuba. The thought of doing today and doing tomorrow has not been completed, do not think hundreds of thoughts, include them under one thought. The terrifying and frightening Lord of Death comes to greet you, when the breath stops on the bed and life ends, nothing but the Dharma will help, Rinchen Zhuba. So he said. Lama Rinpoche said: If a strong belief in the impermanence of death has not arisen, then one will be carried away by meaningless achievements, beauty, and fame, and all the virtues of hearing, thinking, and meditating will become like virtues, and will not benefit the next life at all. Sleepiness, idle talk, and food and drink also go by as if they cannot be avoided, and one is lost under their control. If a strong belief in impermanence arises, then one will not only not regret it at the time of death, but will also feel joy in death, so it is important to remember death. Potowa said: The teachers want a Dharma that teaches, the old people want a Dharma that is old. Like a mother sheep being replaced (just as a mother sheep is replaced, the abandonment between monks and disciples is called a mother sheep being replaced). They want a Dharma that replaces the mother sheep, but for me there is nothing other than impermanence. They despise impermanence, seeing it as just the Dharma of children and women, and if they despise this Dharma, they will not be able to truly practice it. In the past, someone asked whether the Tibetan teachers could dispel appearances, and whether the Buddha had wisdom. Potowa said: Appearances and consciousness are impermanent, and all appearances in this life are dispelled by this. In the north, someone offered food to a sick person, and when one person took the food, he was ridiculed. He said: Even if it is bad, try to get the food of Northern Serka. Similarly, when practicing impermanence, one always feels unhappy. If this Dharma can arise in the mind, that is enough. Someone asked Potowa how to expand his view, and he said: There is nothing to expand, just practice this. There is nothing deeper than this. He also said: If your capacity is better than mine, it is useless to stay here. If you are the same as me, then to me
Chinese
大显现消除对此有益，说对您也有益。一位瑜伽士的女儿说：“夏达，我的镜子太小了。”父亲说：“先看看这个，如果现在小了，就到我的城堡里敲鼓去吧。”同样，对于说无常是小法的人，先让这个在你的相续中生起，然后才能断定其他。博朵瓦说：“如果忘记无常，所有的法都像在冰上建城堡一样。平静的时候，空性等似乎都行，但一旦遇到紧急情况，就会从根本上崩溃。如果这个生起，修行就不会退转。如果这个没有生起，一切都会退转。如果这个生起，菩提心和空性等一切都会像堆积起来一样到来。”夏沃巴也说：“我这里修无常的体验都深入到法的深处了。修空的体验只是嘴上说说而已。”他的小弟子说：“不理解无常的绕转只是徒劳。”他说的是真的。贡巴瓦说：“无常和业果，听者不值得听，讲者不值得讲。擅长将其作为渔夫的法的人也不是真正的智者，僧人和好人也不是真正的僧人和好人。”香尊耶巴说：“早上没有生起无常，中午这一生就结束了。如果中午生起，晚上就结束了。如果这一生 结束了，所做的一切都不会成为法。”绛钦仁波切说：“如果今天早上不修一轮无常，那一天这一生似乎就白过了。”敦巴仁波切向洛登益西迥请教诀窍，一位觉沃对抓住世间法不满意，说：“觉沃巴修法必须在紧急情况下进行，如果没有紧急情况，那么平静时的信心就像鹦鹉的背诵。紧急情况的到来，在于多次思考死亡和业果。因此，从不善中产生痛苦。如何从此确定解脱？日夜我都要思考这个问题。”据说他这样说了。绛钦问博朵瓦：“博朵瓦说：‘哦，格西有一种谁都没有的秘密窍诀。’他说的是这个吗？”
English
Great manifestation and elimination have been beneficial, and it is said that it will also be beneficial to you. A yogi's daughter said, "Shéda, my mirror is too small." The father said, "Look at this first, and if it is small now, go to my castle and beat the drum." Similarly, to those who say that impermanence is a small Dharma, first let this arise in your mindstream, and then you can determine others. Potowa said, "If you forget impermanence, all Dharmas are like building a castle on ice. In calm times, emptiness and so on seem to work, but when an emergency arises, it collapses from the root. If this arises, practice will not regress. If this does not arise, everything will regress. If this arises, bodhicitta and emptiness, etc., will all come like a pile." Shawopa also said, "Here, my experience of meditating on impermanence has gone deep into the depths of the Dharma. The experience of meditating on emptiness is just lip service." His little disciple said, "Turning around without understanding impermanence is just in vain." What he said is true. Gönpawa said, "Impermanence and karma, the listener is not worth listening to, and the speaker is not worth speaking. The one who is skilled at making it a fisherman's Dharma is not a true wise man, and the monk and the good person are not true monks and good people." Zhangzun Yerpa said, "If impermanence does not arise in the morning, this life will end at noon. If it arises at noon, it will end in the evening. If this life ends, whatever is done will not become Dharma." Jampel Rinpoche said, "If you don't meditate on a session of impermanence this morning, it seems that this day this life will be wasted." When Dromtön Rinpoche asked Lodrö Yeshe Jung for a key instruction, a Jowo was displeased with grasping at worldly dharmas and said, "Jowopa's practice must be done in an emergency, and if there is no emergency, then the faith in calmness is like a parrot's recitation. The arrival of an emergency lies in thinking about death and karma many times. Therefore, suffering arises from non-virtue. How can one be certain of liberation from this? Day and night I must think about this alone." It is said that he said this. Jampel asked Potowa, "Potowa said, 'Oh, Geshe has a secret instruction that no one else has.' Is that what he was talking about?'"