Tibetan
་ཆ་མེད་པར་དྲན་པའི་ཤུགས་ཞན་དུ་སོང་བ་ནི་བྱིང་བ་རགས་པ་དང༌། དྭངས་ཆ་དང་གསལ་ཆ་ཡོད་ཀྱང་དམིགས་རྟེན་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་དམ་སྤྲིང་ངེ་བ་ལས་ཅུང་ཟད་ཞན་དུ་སོང་བ་ནི་བྱིང་བ་ཕྲ་མོ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་སེམས་པ་དང༌། སྣང་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། རླུང་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་བསྲེ་བའི་གདམས་ངག་རྣམས་བྱའོ། །སེམས་དམིགས་རྟེན་ལ་གཡོ་མེད་མི་གནས་པར་ཅུང་ཟད་འཕྲོ་བ་ནི་རྒོད་པ་ཕྲ་མོ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་དྲན་ཤེས་བསྟེན་ནས་བསྒོམས་པར་བྱའོ། །དྲན་ཤེས་བསྟེན་ཀྱང་མི་གནས་པར་ཆགས་ཡུལ་རྣམས་ལ་འཕྲོ་བ་ནི་རྒོད་པ་རགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་དང༌། ངན་སོང་གསུམ་དང༌། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པ་དང༌། རྒོད་པ་བཙན་ཐབས་སུ་གཅོད་པའི་གདམས་ངག་རྣམས་བྱའོ། །བྱིང་རྒོད་གཉིས་བྱུང་བའི་ཚེ་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཉེས་པ་ཡིན་པས། དེའི་གཉེན་པོར་བྱིང་རྒོད་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་རིག་པར་བྱས་ནས་ སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བསྟེན་པར་བྱེད། དེ་ཡང་སེམས་དམིགས་རྟེན་ལ་ཆེས་ཆེར་བསྒྲིམས་པའི་རིག་པ་ངར་ལྡན་དུ་བྱས་ན་གསལ་ཆ་ཡོད་ཀྱང༌། རྒོད་ཤས་ཆེ་བས་གནས་ཆ་རྙེད་དཀའ་ལ། ཆེར་མ་བསྒྲིམས་པར་གློང་ཀློང་ན་གནས་ཆ་ཡོད་ཀྱང་བྱིང་ཤས་ཆེ་ཞིང་གསལ་ཆ་རྙེད་དཀའ་བས། དེས་ན་རང་ཉམས་ལ་དཔག་སྟེ་རིག་པ་འཕང་འདི་ཙམ་ཞིག་བསྟོད་ན་རྒོད་པ་སྐྱེ་བར་འདུག་སྙམ་པ་ལས་ཅུང་ཟད་གློད། འདི་ཙམ་དུ་བཞག་ན་བྱིང་བ་སྐྱེ་བར་འདུག་སྙམ་པ་ལས་ཅུང་ཟད་འཕང་བསྟོད་ན་རན་པར་འགྱུར་བས། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་འཕྲོ་རྒོད་ལས་སེམས་གླན་ཏེ་གནས་ཆ་ཚོལ། གནས་ཆ་ནམ་བྱུང་རེས་ཀྱིས་བྱིང་ཟོན་བྱས་ནས་རིག་པ་ངར་དང་ལྡན་པའི་གསལ་ཆ་འདོན། །དེ་གཉིས་རེས་མོས་སུ་བྱས་ནས་བསྐྱངས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་འགྲུབ་ཀྱི། ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ངར་ལྡན་དུ་བྱས་པའི་གསལ་ཆ་མེད་པའི་དྭངས་པ་ཙམ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོ་ཡང་ཆོད་ནས་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་པ་ཉེས་པ་ཡིན་པས། དེའི་གཉེན་པོར་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པར། བཏང་སྙོམས་སུ་གློད་ནས་འཇོག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པས་སེམས་གནས་པ་དགུ་རིམ་གྱིས་ཐོབ་ནས་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་དང་བཅས་པའི་ཞི་གནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་མཇུག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མཚམས་སུ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་
Chinese
完全没有专注，记忆力减弱是粗的掉举，虽然有清明和清晰，但是比对所缘境认定的决断力稍微减弱是细微的掉举。为了对治这些，应当思维三宝的功德，以及心缘于景象的相，还有风心与虚空相融的窍诀。心不稳固，不 স্থির地อยู่所缘境上，稍微散乱是细微的掉举，为了对治它，应当依靠正念和正知来修习。即使依靠正念和正知仍然不能安住，散乱于贪恋之处是粗的掉举，为了对治它，应当修习无常、三恶趣和轮回的痛苦，以及强制性地断除掉举的窍诀。当出现掉举和掉举二者时，不加以制止是错误的，因此，为了对治它，应当在掉举和掉举刚一出现时就认识到，并依止断除的作意。还有，如果心对所缘境过于专注，使觉知变得过于强烈，虽然有清晰，但是掉举的成分较大，难以获得安住，如果不那么专注，松缓地安住，虽然有安住的成分，但是掉举的成分较大，难以获得清晰。因此，应当根据自己的体验来衡量，如果觉得将觉知的强度提高到这种程度会产生掉举，就稍微放松一些；如果觉得保持在这个程度会产生掉举，就稍微提高一些觉知的强度，这样才能达到平衡。在这二者之间，从散乱掉举中收摄心，寻找安住。一旦获得安住，就交替地进行掉举的防范，从而产生具有觉知强度的清晰。通过交替地进行这二者，就能成就无有缺失的等持。不要仅仅信任在决断力的执持方式强烈的情况下，没有清晰的清明。像这样，即使细微的掉举也被断除，当心持续不断地进入等持时，加以作意是错误的，因此，为了对治它，不要对掉举和掉举的对治加以作意，而是放松并安住于舍的状态。像这样，通过以这种方式好好地修习，就能依次获得九住心，从而成就具有身心轻安的止观。第三，结尾时如何做，与之前一样。第二，在座间休息时，也要修习止观的形态
English
When there is no focus at all and the power of mindfulness weakens, it is coarse dullness. Although there is clarity and lucidity, if the certainty of determining the object of focus is slightly weaker than being firm and tight, it is subtle dullness. As an antidote to these, one should contemplate the qualities of the Three Jewels, keep in mind the characteristics of appearances, and practice the instructions on blending wind-mind with space. If the mind is not stable and does not remain unwavering on the object of focus, but slightly wanders, it is subtle excitement. As an antidote to this, one should cultivate mindfulness and awareness and meditate. Even if one cultivates mindfulness and awareness, if it does not remain stable but wanders to objects of attachment, it is coarse excitement. As an antidote to this, one should meditate on impermanence, the three lower realms, and the suffering of samsara, and practice the instructions on forcibly cutting off excitement. When dullness and excitement both arise, it is a fault not to counteract them. Therefore, as an antidote to this, one should recognize dullness and excitement as soon as they arise and rely on the effort of abandoning them. Furthermore, if the mind is too focused on the object of focus, making awareness too intense, although there is clarity, the element of excitement is greater, making it difficult to find stability. If one does not focus so much, but remains loosely, although there is an element of stability, the element of dullness is greater, making it difficult to find clarity. Therefore, one should measure according to one's own experience. If one feels that raising the intensity of awareness to this extent will cause excitement to arise, one should relax it slightly. If one feels that remaining at this level will cause dullness to arise, one should slightly raise the intensity of awareness to achieve balance. In between these two, withdraw the mind from wandering excitement and seek stability. Once stability is achieved, alternately guard against dullness and bring forth clarity with intense awareness. By alternately cultivating these two, one will achieve flawless samadhi. Do not rely solely on clarity without lucidity, where the mode of holding onto certainty is intense. In this way, even subtle dullness and excitement are cut off. When the mind continuously enters samadhi, it is a fault to make effort. Therefore, as an antidote to this, do not make effort to counteract dullness and excitement, but relax and remain in a state of equanimity. By cultivating well in this way, one will gradually attain the nine stages of abiding of the mind, and thus achieve shamatha complete with physical and mental pliancy. Third, how to act at the end is the same as before. Second, during breaks between sessions, one should also practice the aspects of shamatha
Tibetan
བཞག་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་བལྟ་བ་སོགས་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷག་མཐོང་ལ་བསླབ་ཚུལ་ལ་གཉིས། ཐུན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ཇི་ལྟ་བྱ་བ་དང༌། ཐུན་མཚམས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་འདྲ་ ལ། ཁྱད་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པ་ལས་ལྷག་མཐོང་གི་གདམས་ངག་ཉན་པ་དང༌། བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་དབྱེར་མེད་དུ་བྱས་ནས་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང༌། བསགས་སྦྱོང་ལ་འབད་པ་སོགས་གསུམ་བསྒྲིལ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་སྔོན་འགྲོར་མེད་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་གཉིས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་རྣམས་ལས་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་གསུངས་ཀྱང༌། ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནད་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ན་འཆར་སླ་བས། །དེའི་ཚུལ་ནི་རང་ཅག་རྣམས་གཉིད་འཐུག་པོ་ལོག་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་ཚུན་ཆད་དུ། ངང་སྙམ་དུ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་དམ་སྦྲང་སྦྲིང་བློས་འཛིན་པ་ནི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་གིས་ཉེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་བྱས་པ་ལ། གཞན་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་པ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་སོ་ཞེས་བསྙོན་བཙུགས་པ་ན། ངས་ཉེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་མ་བྱས་པ་ལ་བསྙོན་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་འཛུགས་པ། ངང་སྙམ་དུ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་དམ་སྦྲིང་སྦྲིང་འཆར་བ་ལྟ་བུའི་ཚེ། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངའི་འཛིན་ཚུལ་གསལ་བར་ཡོད་པས། དེའི་དུས་སུ་ཤེས་པའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས་བློ་དེས་ང་གང་དུ་བཟུང༌། ཚུལ་ཇི་ལྟར་དུ་བཟུང་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་ཕྱི་མ་དེ་ཤུགས་ཆེས་ན་བློ་སྔ་མ་དེ་ཡལ་ནས་སྟོང་སང་ཞིག་མ་གཏོགས་གང་ཡང་མི་ཡོང་བས་ཤེས་པ་བྱིངས་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་དེའི་ངོ་བོར་བྲེང་ཆགས་སུ་བསྐྱེད་ནས། ཤེས་པའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས་བརྟག་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་ཚེ། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ང་གང་དུ་བཟུང་བའི་གནས་ ནི། རང་གི་ཕུང་བོ་ལྔའམ་ལུས་སེམས་གཉིས་ལས་དོན་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཅིང༌། ཕུང་པོ་ལྔ་རེ་རེ་བ་དང་ལུས་སེམས་གཉིས་རེ་རེ་བའི་སྟེང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཀྱང༌། ཕུང་བོ་ལྔ་ཚོགས་ཙམ་པའམ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཚོགས་ཙམ་པའི་ལམ་མེ་བ་དེའི་སྟེང་དུ་རྟོག་པས་བཏག
Chinese
如前一样，观看所立论师的经论及其注释等。第二，学习智慧的自性——胜观的方法有两种：一座的自性应该如何做，以及座间应该如何做。第一种分为加行、正行、结行三种，首先是：与寂止时所说相同，但特别的是，依止如理的贤善知识，听闻胜观的诀窍，以及将上师与本尊无二无别，以猛烈的虔诚心祈祷，以及努力积资净障等三者合为一体，是证悟见解不可或缺的前行。第二，正行有两种：确定人无我之后修习的方法，以及确定法无我之后修习的方法。第一种是：虽然诸佛的经论中宣说了无我之理的无量法门，但对于初学者来说，通过四种要点来确定则容易生起。其方法是：我们这些人，乃至在沉睡的时候，心中自然而然地执著于心间的微细念头，这是俱生我执。并且，自己没有做那样的错事，但别人却诬陷说你做了这个和这个错事，对于我没有做这样的错事却强加这样的诬陷，心中自然而然地浮现出微细念头的时候，俱生我执的我的执著方式就明显存在。所以在那个时候，要用细微的智慧来观察那个念头把“我”执著在哪里，以什么方式执著。而且，如果后面的念头过于强烈，那么前面的念头就会消失，除了空荡荡的什么也没有，所以要将“我是”的念头作为主要的对境，然后用细微的智慧来观察。那样观察的时候，俱生我执执著我的处所，不是自己的五蕴或者身心之外的其他事物，也不是在五蕴的每一个或者身心的每一个之上，而是在五蕴聚合或者身心聚合的模糊状态之上，由分别念安立。
English
As before, one should view the scriptures and commentaries of the established teachers. Secondly, there are two ways to train in the nature of wisdom, which is vipashyana: how to practice during a session, and how to practice in between sessions. The first has three parts: preliminary, main practice, and conclusion. The preliminary is similar to what was said in the context of shamatha, but especially, listening to the instructions on vipashyana from a qualified and wise spiritual friend, and supplicating with intense devotion, making no distinction between the lama and the yidam deity, and combining the effort of accumulating merit and purifying obscurations, are indispensable preliminaries for realizing the view. Secondly, the main practice has two parts: how to meditate after establishing the selflessness of persons, and how to meditate after establishing the selflessness of phenomena. The first is: although the scriptures of the Buddhas have taught countless ways of reasoning to establish selflessness, it is easier for beginners to establish it through four key points. The method is: even when we are in a deep sleep, the innate clinging to "I" is the subtle thought that naturally arises in the center of the heart. Furthermore, if one has not committed such a fault, but another falsely accuses you of having committed this and that fault, and when such a false accusation is made against me who has not committed such a fault, and a subtle thought naturally arises in the heart, the way in which the innate clinging to "I" grasps is clearly present. Therefore, at that time, one should examine with a subtle part of awareness where that thought grasps "I" and in what way it grasps. Moreover, if the subsequent thought is too strong, the previous thought will disappear, and nothing but emptiness will remain, so one should generate the thought "I am" as the main object, and then examine it with a subtle part of awareness. When examined in that way, the place where the innate clinging to "I" grasps is not something other than one's own five aggregates or body and mind, nor is it on each of the five aggregates or each of the body and mind, but on the vague state of the aggregation of the five aggregates or the aggregation of body and mind, which is established by conceptual thought.