Tibetan
་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་མིའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གསུམ་དང་བརྒྱད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཛེ་ཐོག་ཏུ་ཕོལ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། ན་བ་དང་ཚ་བ་དང་མི་འདོད་པའི་རིགས་གཅིག་མ་སངས་བར་གཅིག་བརྩེགས་ནས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བག་མ་བླངས་ནས་བྲོ་བརྡུངས་པས་ཁང་པ་རྡིབ་ནས་ཉམས་ཉེས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ། ད་ལྟ་བདེ་བ་དེ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བས་གདུང་བ་རྣམས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུག་ཟོས་པའམ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བསྐྱལ་བ་ལྟ་བུ་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་བྱེད་པའི་རིགས་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ད་རེས་ཐར་བ་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སུམ་ཅུ་པའོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་རྒས་ན་འཆིའི་ཆུ་བོ་བཞི་ལ་བསམ་པ་ ནི། ཐོག་མར་བར་དོ་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར་དང་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་གཉིས་འདྲེས་པ་ལ། ཞག་བདུན་ཚན་བདུན་དུ་མེར་མེར་པོ་དང་། ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཆགས་ཤིང་། དེ་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ་མའི་ལྟོ་བ་ན་གནས་དུས། དྲི་ང་བ་དང་། སྐྱུགས་བྲོ་བ་དང་། འཁུམ་པ་དང་། མས་ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་ཉིས་པ་ཀུན་ལ། མེའི་འོབས་ན་འདུག་པ་ལྟར་རེས་འགའ་ཧ་ཅང་ཚ་བ་དང་། གངས་དང་ཆུའི་ནང་དུ་འདུག་པ་ལྟར་གྲང་བ་དང་། རིས་ནོན་པ་ལྟར་ལྗི་བ་དང་། གཡང་ལ་བསྐྱུར་བ་ལྟར་ཉམ་ང་བ་དང་། མགོ་མཇུག་ལྡོག་ནས་སྤྲུག་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ། བཙའ་དུས་བསྡུས་འཇོམས་ཀྱི་དམྱལ་བ་ལྟར་དར་ཅིག་བརྒྱལ་བ་དང་། ལག་པས་རེག་དུས་ཤ་བུར་སྤུ་གྲིས་རེག་པ་ལྟར་མི་བཟོད་པ་དང་། ཁྲུས་བྱས་པ་ན་པགས་པ་བཤུ་བ་ལྟར་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གོང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་པས། སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་ཟད་པ་ཞིག་ད་རེས་བྱ་དགོས་སྙམ་པས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཤོར་བས་ལྡང་འདུག་དང་སྒུལ་སྤྱོད་དཀའ། དབང་པོའི་མདངས་ཉམས་པས། མིག་འགྲིབ། རྣ་བ་མི་གསང་། དྲན་པ་མི་གསལ། ཤེས་པའི་རྩལ་ཤོར་བས་བློའི་སྤྲོ་ཞི་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཁོངས་ཆུད། རྩ་རླུང་གི་འཕེལ་བྲི་བས་བྱིས་པ་བཞིན་ཅོལ་ཆུང་ལ་ཚོར་བ་རགས། །ནང་གི་ལུས་སེམས་འགྱུར་བས་ནད་དང་འཚེ་བ་མང་ཞིང་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་། ངག་ཏུ་འཆི་བ་ལ་སྨོན་ཡང་དོན་ལ་ཤི་ཡིས་དོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་ཕྱིར་རྒ་ཤི་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅིག་ད་རེས་འགྲུབ་པ་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་ དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བསམས་ཏེ། འབྱུང་བཞིའི་འདུ་བ་འཁྲུགས་པས་ཟུག་གཟེར་གྱི་ཚོར་བ་རགས། ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྱུར་ལ་འཚིགས་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ། དབང་པོའི་སྟོབས་ཉམས་པས་མལ་ནས་ལྡང་འདུག་དཀའ། གང་ཡང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་རྟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཁྲུགས། གདོན་བགེགས་བར་ཆད་ལངས་པས་གློ་བུར་ཡེ་འདྲོག་ཆེ། ད་རེས་ཤི་ཡིས་དོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ལ་བསམས་ཏེ། ད་རེས་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའི་བདུད་རྩི་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། མལ་གྱི་ཐ་མ་ན་འདུག །ཟས་གོས་ཀྱི་ཐ་མ་ལ་སྤྱོད། གཏམ་གྱི་ཐ་མ་སྨྲ། འཁོར་འདབ་དང་ཉེ་དུ་འབྲེལ་བ་མང་པོས་བསྐོར་ཀྱང་ཕན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད། འཆི་བའི་ཚོར་བས་གདུངས། འཁྲུལ་སྣང་གི་སུན་མས་སླེབས། བར་དོའ་འཕྲང་ལ་ཞུགས། ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་སྡུད། ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་འདོར། ཕྱི་མའི་ཡུལ་ལ་སྙེགས། ཐམས་ཅད་བོར་ནས་གཅིག་པུར་མར་གྱི་གསེབ་ནས་སྤུ་དོན་པ་ལྟར་འགྲོ་བའི་དུས་ན། ཟས་ནོར་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཟན་ཆང་གཅིག་ཁྱེར་བའི་དབང་ཡང་མེད། འཁོར་དང་ཉེ་དུ་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་མི་གཅིག་དང་འགྲོགས་དབང་ཡང་མེད་པར་འགྲོ་དགོས་པ་འདི་མཚང་རེ་ཆེ། ད་རེས་སོང་ནས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག །དེ་ལ་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་དགྲ་འདུལ། གཉེན་སྐྱོང་། གནས་དང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཕྱི་ཆིས། བུ་ཚ་འཁོར་འདབ་ཀྱི་ཤ་ཚ་བྱས་པ་ལ་དོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་འཆི་ངེས་ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། མི་འདོད་པའི་མི་དང་འཚེ་དོགས་བྱུང་བ་སྟེ། མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཉེན་དང་མཛའ་བཤེས་ཤི་བ་དང་། ཡུལ་ཐག་རིང་པོར་སོང་བའི་རྗེས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་དྲན་པའི་མོད་ཡིད་གདུང་ཞིང་མངོན་པར་ནི་དགའ་བ་དང་། དངོས་པོ་བཟང་དགུ་ཉམས་པ་དང་། བསོད་ནམས་འགྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཡིད་དུ་འཐད་པ་བྲལ་བས་མྱ་ངན་སྐྱེ་བ་དང་། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང་རྟེན་དང་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དཔེར་ན་ཚེར་མ་ཞིག་ཟུག་ནའང་། གཟུགས་ལ་ན་ཚའི་ཟུག་རྔུ། ཚོར་བ་སེམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཟུག་ཏུ་ཤེས་པ་ན་ཚ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་འབྲེལ་ཆགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ། ཡང་ན་བར་བྱེད་པ་འདུ་བྱེད་པ། ཚེར་མའི་ཟུག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ལུས་ལ་ན་ཚ་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅི་བྱུང་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདིའི་སྟེང་དུ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་ཆ་ཤས་ཉེར་ལེན་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིག་ཅིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ལྷའི་དཔལ་ལ་མི་བཟོད་པས་རྟག་ཏུ་ཕྲག་དོག་ཅིང་། གཡུལ་འགྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་གདུང་བ་དང་། རང་རང་གི་གནས་རིས་གཅོད་ཅིང་འཚེ་བས་ལུས་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཟུག་ རྔུ་ཆེན་པོ་ཁ་སྨྲས་དང་འཐབ་རྩོད་རྡོ་བ་ལྟ་བུས་རྒྱུན་དུ་གདུང་བའི་ཕྱིར། ད་རེས་ཞི་བ་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། འདོད་ལྷའི་གནས་ན་དར་ཅིག་བདེ་ཡང་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་སྔོན་གྱི་ལས་དགེ་བ་ཟད། མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པས། ཉ་བྱེ་ཚན་ལ་བསྒྲེས་པ་བས་ཆེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ལྷའི་ཞག་བདུན་མྱོང་དགོས་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་དར་ཅིག་སྤྱོད་ཀྱང་། ཡང་ལས་བཟང་པོ་ཟད། ངན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྲིད་པ་འོག་མར་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་པས། ཕུང་པོ་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་འགྱུར་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། ད་རེས་ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་ནས་ཅིས་ཀྱང་ཐར་བ་ཞིག་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་ད་ལྟའི་ཚུལ་ལ་དཔག་པ་ནི། འདི་ལྟར་ད་རེས་རྟེན་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ་ཅིང་རང་དབང་རང་ལ་ཡོད་དུས་འདིར། ལུས་ལ་མེ་སྐར་ཕོག་པ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་བཟོད། ཅུང་ཟད་གྲང་བ་བཀྲེས་སྐོམ་ངལ་དུབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་བཟོད་ན། ཤི་ནས་དམྱ
Chinese
第九。 之后，人的痛苦是被三种和八种所折磨。痛苦之上的痛苦，就像麻风病上又生疮一样。生病、发烧和不悦意的事情，一个未愈，一个又叠加而来。变异的痛苦，就像迎娶新娘后敲锣打鼓，房子倒塌而遭遇不幸一样。现在感受到的快乐，立刻转变为痛苦而受折磨。行苦，就像吃了毒药或对他人造成伤害一样，之后会产生痛苦，令人痛苦且不悦意。像这样的痛苦，现在必须从中解脱，因此以加行、正行、后行三者齐全的方式修持。引导次第第三十。 之后，思维生老病死的四条河流： 首先，在中阴身，食香（ গন্ধর্ব， gandharva，寻香）近取，父母的精血二者混合。在七个七天里，从模糊到粘稠等等，身体逐渐形成。之后，向上生长，在母亲的子宫里，气味难闻，想呕吐，蜷缩着。母亲的饮食、衣着和行为，都像待在火坑里一样，有时非常热，像待在冰雪和水中一样寒冷，像被重物压着一样沉重，像被扔下悬崖一样恐惧，头尾颠倒地摇晃，非常痛苦。生产时，像被关在挤压摧毁的地狱里一样，一会儿昏厥。用手触摸时，像用毛发锋利的刀碰到肉一样难以忍受。洗澡时，像剥皮一样灼热等等，痛苦无法估量。因此，即使向上生长，也未脱离痛苦。现在必须使生之轮回终结，因此以加行、正行、后行三者齐全的方式修持。引导次第第三十一。 之后，衰老的痛苦是：身体失去力量，站立、坐卧和行动困难。感官的光彩消失，眼睛昏花，耳朵听不清，记忆模糊。智慧的才能丧失，思维的活力减弱，内心空虚。脉搏气流的增减，像孩子一样愚蠢，感觉迟钝。内在的身心变化，导致疾病和伤害增多，不合所有人的心意。口头上祈求死亡，但实际上又害怕死亡等等，
English
Ninth. Then, human suffering is tormented by three and eight kinds. The suffering upon suffering, like sores on leprosy. Sickness, fever, and unpleasant things, one not healed, and another superimposed. The suffering of change, like the collapse of a house and misfortune after marrying a bride and drumming. The happiness felt now immediately turns into suffering and is tormented. The suffering of conditioning, like eating poison or causing harm to others, later produces suffering, causing pain and displeasure. Such suffering must be liberated from now, so practice with the three complete aspects of preliminary, main practice, and subsequent practice. Thirtieth instruction step. Then, contemplate the four rivers of birth, aging, sickness, and death: First, in the intermediate state, the gandharva (গন্ধর্ব， gandharva，scent-eater) approaches, and the father's and mother's sperm and blood mix. In seven sets of seven days, from blurry to viscous, the body gradually forms. Then, growing upwards, when residing in the mother's womb, the smell is unpleasant, there is a desire to vomit, and there is contraction. The mother's diet, clothing, and behavior are all like being in a pit of fire, sometimes very hot, like being in ice and water, cold, like being pressed by heavy objects, heavy, like being thrown off a cliff, fearful, and shaking upside down, very painful. During childbirth, like being confined in a squeezing and destroying hell, fainting for a moment. When touched by hand, it is unbearable, like touching flesh with a hair-sharp knife. When bathing, it is scorching like peeling skin, and so on, the suffering is immeasurable. Therefore, even growing upwards, one has not escaped suffering. Now, the cycle of birth must be ended, so practice with the three complete aspects of preliminary, main practice, and subsequent practice. Thirty-first instruction step. Then, the suffering of aging is: the body loses strength, making standing, sitting, and moving difficult. The radiance of the senses diminishes, the eyes become dim, the ears cannot hear clearly, and memory becomes blurred. The ability of wisdom is lost, the vitality of thought decreases, and the mind becomes empty. The increase and decrease of pulse and wind, foolish like a child, and feeling dull. The internal changes of body and mind lead to more diseases and harm, and are not pleasing to everyone. Verbally praying for death, but in reality fearing death, and so on,
Chinese
痛苦不可估量。因此，现在必须成就无有老死的菩提，如此思量，以加行、正行、后行三者圆满而修持。引导次第第三十二。然后思维生病的痛苦：四大不调，产生剧烈的疼痛感。身体的本性变异而感到灼热，内心不安。感官的力量衰退，难以从床上起身坐卧。什么都不顺心，总是心绪烦乱。邪魔鬼怪制造障碍，突然惊恐万分。现在担心死亡的心灵痛苦等等。思维其极其难以忍受的本性，现在必须获得解脱一切痛苦的甘露，如此思量，以加行、正行、后行三者圆满而修持。引导次第第三十三。然后是死亡的痛苦：在床的尽头躺着，享用最后的食物和衣服，说最后的话语。虽然被众多眷属和亲友围绕，却毫无益处。被死亡的感觉折磨，被错觉的烦恼侵袭，进入中阴的险道，身体的元素消散，舍弃今生的景象，趋向来世的境地。在舍弃一切，独自一人如从酥油中拔毛般离去之时，无论有多少食物和财富，连一碗糌粑青稞酒也无法带走。无论有多少眷属和亲友，也无法与一人同行，必须独自离去，这真是太凄凉了。现在一旦离去，便不会再回来。想到过去至今，为了今生的景象而征服敌人，守护亲友，装饰住所和用具，为儿孙眷属操心，又有什么意义呢？因此，为了必定死亡而修持殊胜的解脱之道，以加行、正行、后行三者圆满而修持。引导次第第三十四。然后是不如意遭遇的痛苦：遇到不喜欢的人，产生被伤害的担忧。即使不愿意，也感到痛苦和内心不安。与喜爱分离的痛苦：亲友和挚友去世，或去往遥远的地方，回忆起他们的优点和身语的姿态时，内心悲伤，表面上却高兴。美好事物衰败，福德减少等等。由于与任何喜欢的事物分离而感到悲伤。
English
Suffering is immeasurable. Therefore, thinking that one must achieve the enlightenment free from old age and death right now, practice with the three perfections of preparation, main practice, and conclusion. This is the thirty-second instruction. Then, contemplate the suffering of illness: the imbalance of the four elements causes sharp pains. The body's nature changes, causing burning sensations and unease. The senses weaken, making it difficult to rise and sit from bed. Nothing is pleasing, so thoughts are constantly disturbed. Obstacles from spirits and demons arise, causing sudden and great terror. The mental suffering of fearing death now, and so on. Contemplate its extremely unbearable nature, thinking that one must now attain the nectar that liberates from all suffering, practice with the three perfections of preparation, main practice, and conclusion. This is the thirty-third instruction. Then, the suffering of death: lying at the end of the bed, consuming the last food and clothing, speaking the last words. Although surrounded by many relatives and friends, there is no benefit. Tormented by the feeling of death, assailed by the delusions of perception, entering the narrow path of the bardo, the elements of the body dissolve, abandoning the appearances of this life, heading towards the realm of the next life. At the time of abandoning everything and going alone like pulling a hair from butter, no matter how much food and wealth there is, one cannot even take a single bowl of tsampa and barley beer. No matter how many relatives and friends there are, one cannot go with even one person, one must go alone, which is truly desolate. Now, once gone, one will not return. Thinking about how, from the past until now, conquering enemies, protecting relatives, decorating dwellings and possessions, and caring for children and relatives for the sake of the appearances of this life, what is the point? Therefore, practice the supreme path of liberation, knowing that death is certain, with the three perfections of preparation, main practice, and conclusion. This is the thirty-fourth instruction. Then, the suffering of encountering the unpleasant: encountering unwanted people and fearing harm, suffering and feeling uneasy even when unwilling. The suffering of separation from the beloved: the death of relatives and close friends, or like following after those who have gone to distant lands, when remembering their virtues and the expressions of their body and speech, the mind grieves, but outwardly rejoices. The decline of good things and the decrease of merit, and so on. Feeling sorrow due to separation from anything that is pleasing.