Tibetan
་དུ་མ་ངེས་པར། །ཤེས་པ་སེང་ངེ་བའམ། །བདེ་ལྷན་ནེ་བ། རྟོག་པ་མེད་པར་མེར་རེ་བའམ། །ལྷེམ་མེ་བའམ། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་གསུམ་ཆར་དུ་སྐྱེ་བའོ། །ཉམས་སྒྲོན་ལས། །དེ་ནས་དལ་དྲག་ཆུ་བོ་བཞིན། །རེས་འགའ་རེས་རྟོག་ཐུན་ཕྱེད་གནས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཉམས་ནི། ཐུན་རེའམ་ཉི་དྲོས་པའི་བར་ཙམ་མམ། ཕྱེད་སྐབས་ཙམ་དུ་ཡང་བྱིང་རྨུགས་རྒོད་འཐོར་མེད་པར་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་གསུམ་ཀ་འཆར་རམ། ཤས་གང་ཆེ་མ་ངེས་པ་ལ་གནས་བ་འབྱུང་སྟེ། ཉམས་སྒྲོན་ལས། དེ་ནས་དལ་འབབ་ཆུ་བོ་བཞིན། །ཤེས་པ་ངལ་ཞིང་ཐུན་དུ་གནས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་ཀྱིས་མཉམ་གཞག་ཏུ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་ཉམས་ཕྱི་ནང་འཆར་བ། སེམས་ནང་དུ་ཡོད་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། རང་གི་སེམས་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ། རང་བཞིན་གསལ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པའི་ངང་ལ། ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་འབྱུང་བ་ནི། སྔར་ཐོས་བསམ་གྱི་བློ་དང་མི་འདྲ་བར། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་དགའ་སྤྲོ། དོན་གཉེར་མིས་དོན་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་མཉམ་གཞག་ཚེ་ན་འབྱུང་བ་སྟེ། ཉམས་སྒྲོན་ལས། མཉམ་ཉིད་ཡུལ་བྲལ་ཏིང་ འཛིན་ལ། །མ་ཡེངས་ངང་གིས་གནས་པར་བྱ། །སྐྱེས་བུ་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འབྲིང་གསལ་དྭངས་སུ་འཆར་ཞིང་། །དེ་ཉིད་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་དང་འོད་གསལ་སོ་སོར་འཛིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །དམ་པས། འབྲིང་གིས་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ལ། །ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་ནི་ལུས་བདེ་སེམས་དགའ་བའི་ངང་ནས་ཤེས་པ་མི་འཕྲོ་བར་ལྷན་ནེ་གནས་པ་འབྱུང་སྟེ། དམ་པས། །ཐ་མ་རྟོག་པའི་བསླད་བྲལ་བར། །མི་གཡོ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ནི། རབ་དྲན་པ་ཟིན་དུས་སེམས་རང་སྣང་ཡིན་པ་དང་། མ་ཟིན་དུས་ཀྱང་ཐ་མལ་གྱི་དངོས་འཛིན་ཆུང་བ། །འབྲིང་དྲན་པ་ཟིན་དུས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། མ་ཟིན་དུས་ཐ་མལ་དུ་འགྲོ། ཐ་མ་དངོས་འཛིན་རང་ག་མའོ། །ཉམས་སྒྲོན་ལས། རྗེས་ཤེས་དྲན་པ་མ་ཟིན་ནས། །ཐ་མལ་འཆོལ་བ་བཏང་སྙོམས་གནས། །དྲན་ཟིན་ཐ་མལ་ཨ་འཐས་ལོག །གཟུང་འཛིན་ལོག་པར་འཕྲུལ་པ་ཤེས། །ཐུག་འཕྲད་ཤར་དང་རང་ལོག་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་མཉམ་གཞག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་རྒྱུན་དུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བ
Chinese
不一定。 覺知澄澈，或安樂融洽，無念而明亮，或鬆弛，安樂明空三者皆生起。 《經驗明燈》中說：「其後如緩急之河流，有時有念，有時無念，半座而住。」 如是說。 三、增長之經驗是：一座或至中午之間，或半座之時，無沉沒、昏沉、掉舉、散亂，安樂明空三者皆現起，或不確定何者較強而安住。 《經驗明燈》中說：「其後如緩流之河流，覺知休息而安住於一座。」 如是說。 二、認定三摩地之體性有三： 上等者，於等持中，安樂明空三者同時生起，彼亦為內外經驗生起，非如心在內之想，自心本性即安樂，自性光明二者無別而確定之狀態中，生起覺知專一安住，與先前聞思之智慧不同，乃是如實體驗之定解喜悅，如求事者成辦其事一般。 乃於心性光明之等持時生起。 《經驗明燈》中說：「平等離境三摩地，不散亂而自然安住，乃上等者之行境。」 如是說。 中等者，光明澄澈而現起，然知彼即是自心之自性，然生起分別念與光明各自執著。 達波（岡波巴大師）說：「中等者，心性光明，見為境與覺知之相。」 如是說。 下等者，於身樂心喜之狀態中，覺知不散亂而融洽安住。 達波（岡波巴大師）說：「下等者，離分別之染污，僅安住於不動。」 如是說。 於後得位時： 上等者，憶念起時，心是自顯現，未憶念起時，亦少有庸常之實執。 中等者，憶念起時，如幻化般無自性，如是想，未憶念起時，則如庸常般行事。 下等者，實執任運而生。 《經驗明燈》中說：「後得覺知未憶念時，庸常散亂而捨置，憶念起時，庸常執著則轉為無，能取所取轉為無，了知乃幻化，相遇生起且自還。」 如是說。 三、將等持之三摩地恆常於自相續中增長
English
Not necessarily. Awareness is clear, or blissfully harmonious, without thought and bright, or relaxed, all three of bliss, clarity, and non-thought arise. In the 'Lamp of Experience' it says: 'Thereafter, like a river of varying speed, sometimes with thought, sometimes without thought, abiding for half a session.' Thus it is said. The third, the experience of increase, is: for one session or until noon, or for half a session, without sinking, dullness, excitement, or scattering, all three of bliss, clarity, and non-thought arise, or it occurs to abide without certainty as to which is stronger. In the 'Lamp of Experience' it says: 'Thereafter, like a slowly flowing river, awareness rests and abides in a session.' Thus it is said. Second, identifying the nature of samadhi, there are three: The best is that in equipoise, all three of bliss, clarity, and non-thought arise simultaneously, and that also experiences arise internally and externally, not like thinking the mind is inside, but in a state where one's own mind is naturally blissful, and the nature of clarity is determined to be inseparable, awareness arises and abides single-pointedly, unlike the wisdom of prior hearing and thinking, but with the joy of certain understanding of experiencing the meaning as it is, like someone seeking something accomplishing their goal. It occurs at the time of equipoise of the mind's natural luminosity. In the 'Lamp of Experience' it says: 'Equality, free from objects, samadhi, abiding naturally without distraction, is the realm of activity of the best person.' Thus it is said. The middling is that clarity and purity arise, and although one knows that it is the nature of one's own mind, there arises grasping of conceptual thoughts and luminosity separately. Dampa (Gampopa) said: 'The middling one, the mind's nature is luminosity, sees it as the manner of object and awareness.' Thus it is said. The lowest is that in a state of bodily bliss and mental joy, awareness abides harmoniously without scattering. Dampa (Gampopa) said: 'The lowest one, free from the defilement of thoughts, abides merely without moving.' Thus it is said. In the post-meditation state: The best is that when mindfulness is grasped, the mind is self-appearing, and when it is not grasped, there is little ordinary grasping of reality. The middling is that when mindfulness is grasped, one thinks it is like an illusion, without inherent existence, and when it is not grasped, one acts as ordinary. The lowest is that grasping of reality arises spontaneously. In the 'Lamp of Experience' it says: 'When post-meditation awareness is not grasped, ordinary scattering is abandoned, when mindfulness is grasped, ordinary clinging turns into non-clinging, grasper and grasped turn into non-grasping, knowing it is an illusion, meeting arises and self-returns.' Thus it is said. Third, to constantly increase the samadhi of equipoise in one's own mind-stream
Tibetan
ཙའ་ཐབས་གསུམ་ནི། །དཔེར་ན་ནོར་ཡོད་པའི་མིས་སྐྱོང་བྲན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བས། །རབ་ཀྱིས་ཟ་ཉལ་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་ཐམས་ཅད་དུ་ལྟ་བས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཐག་བཅད་ཅིང་། །སྒོམ་པས་ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་རིག་པ་རང་གསལ་གྱི་ནང་ལ་རྒྱུན་ཁྱེར་བྱའོ། །གསང་སྒྲོན་ལས། །སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་ཅི་སྤྱོད་ཀྱང་། །སེམས་ཀྱི་རྩི་ཡིས་ཟིན་པས་ན། །འདི་ནི་བཞག་ཐབས་དམ་པ་སྟེ། །དགོངས་པ་སངས་རྒྱས་ཐུགས་དང་མཉམ། །ཅེས་སོ། །འབྲིང་གིས་མཉམ་གཞག་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་དེ། ད་ལྟའི་རང་གི་ཤེས་རིག་གི་ ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་འདི་ཡིན་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ངོས་བཟུང་ཞིང་། གང་ཤར་གྱི་སྟེང་དུ་མ་ཡེངས་པར་རིག་པ་ཅོག་བཞག་བྱའོ། །མ་ཡེངས་ལམ་དུ་ཁྱེར་དགོས་པས། ཉམས་སྒྲོན་ལས། དཔེར་ན་རྨུ་རྒོད་རྟ་འདུལ་ལྟར། །མ་ཡེངས་པར་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མལ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་བཙན་ཐབས་སུ་བོར་ཞིང་། ཡུན་རིང་ཐུང་ཆེ་ཆུང་ཅི་ནུས་པས་ཁོང་སྙོམས་སུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དམ་པས། ཕྱི་ནང་གཡེང་བས་མ་གོས་པའི། །གནས་སུ་ཡང་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཐུན་ཚད་ལ་གསུམ་སྟེ། ཁམས་བདེ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་བའི་དུས་སུ་ཐུན་རིང་བར་བྱ། ཁམས་ཉོག་ཅིང་མི་གསལ་བའི་དུས་སུ་ཐུན་ཆུང་ལ་གྲངས་མང་བར་བྱའོ། །ཉིན་མཚན་གྱི་གུང་གཉིས་དང་མཚམས་གཉིས་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དུས་ཡིན་པས་སྲོད་ཐོ་རངས་སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་བཞི་ལ་བརྩོན་ནས་བསྒོམ་གོམས་ནས་སྤྱོད་ལམ་ལ་ཁྱེར་ནུས་པ་དང་། ཐུན་ལ་བཅད་དུ་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱའོ། །ཉམས་སྒྲོན་ལས། །ཐུན་ཚད་རབ་འབྲིང་གསུམ་དུ་བཅད། །ཁམས་བདེ་ཐུན་ནི་རིང་བར་བྱ། །མི་བདེ་ཐུན་བཞིར་བཅད་པར་བྱ། །ཐུན་ཆེན་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་བོགས་དབྱུང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་རྟོགས་པས་བོགས་དབྱུང་བ་ནི། སྣང་སེམས་ལ་བཟང་ངན་དང་བདེ་སྡུག་གི་འཆར་ཚུལ་ཅི་བྱུང་ཡང་། བློ་མ་བཅོས་པར་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས། མཚན་འཛིན་གྱི་རིག་པ་ཉིད་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད། རོལ་པ་འགག་མེད། མཚན་ཉིད་དབྱེར་མེད་དུ་གྲོལ་བས། སྣང་བ་དང་རང་རིག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འགྱུར་རོ། །འབྲིང་གིས་སྤྱོད་ལམ་ལ་ལྟ་སྒོམ་གྱིས་རྒྱས་གདབ་ཅིང་། སྐབས་སུ་རྒྱུད་ལུང་ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་དང་། ཐབས་ལམ་དང་། འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པས་ བོགས་འདོན་ཏེ། མདོ་རྒྱུད་དགེ་བའི་བཤེས
Chinese
三种方法是：譬如富人需要雇佣奴隶一样。上等者在一切行住坐卧四种行为中，观察一切显现和存在，都决断于心。通过禅修，将能知和所知二者无别的自明觉性融入相续。密灯中说：无论做什么四种行为，如果被心的缰绳控制，这就是殊胜的安住之法，其意与佛陀的心意相同。中等者，将等持时的光明，认定为当下自己觉性的清明空性的本质，不改变地安住，不对任何显现产生散乱，而是保持觉性的专注。因为必须将不散乱融入道中，所以《修法灯》中说：譬如调驯烈马一样，必须不散乱地禅修。下等者，强制放弃身语意三门的一切散乱，尽力以或长或短的时间，努力保持身心的平衡。圣者说：在不被内外散乱所染污的地方，反复禅修。第四，关于禅修时段有三种：在身心舒适、禅定清晰的时候，禅修时间可以长一些。在身心烦躁、不清晰的时候，禅修时间可以短一些，次数多一些。因为白天和夜晚的中间两个时段，以及两个交界时段是昏沉和掉举的时候，所以要努力在黄昏、黎明、早晨、下午四个时段进行禅修，习惯之后就能融入日常行为中，并且禅修时段之间没有间隔，始终不离开禅定。修法灯中说：禅修时段分为上中下三种，身心舒适时，禅修时间长一些，不舒适时，分为四个时段。习惯长时间的禅修，就能成为瑜伽士。第五，关于提升禅修效果有三种：上等者通过证悟来提升效果，无论显现和心识中出现好坏、苦乐的感受，都不加以改造，而是观察显现本身的本质。这样，执着于相的觉性，就会自然解脱为无生、任运不灭、体性无别的状态，显现和自明觉性都会成为善知识。中等者，通过观察和禅修来充实日常行为，并在适当的时候，运用深奥的密续教法观点、生起次第、方便道和拙火等方法来提升效果，使显宗和密宗都成为善知识。
English
The three methods are: Like a rich person needing to hire slaves. The superior one, in all four activities of walking, staying, sitting, and lying down, observes all appearances and existences, deciding everything in the mind. Through meditation, the self-luminous awareness that is inseparable from the object and the mind is integrated into the continuum. The Secret Lamp says: Whatever four activities are done, if controlled by the reins of the mind, this is the supreme method of abiding, its meaning is the same as the mind of the Buddha. The intermediate one recognizes the luminosity of equanimity as the clear and empty essence of one's own awareness in the present moment, abiding without change, not being distracted by any appearances, but maintaining the focus of awareness. Because non-distraction must be integrated into the path, the Practice Lamp says: Like taming a wild horse, one must meditate without distraction. The inferior one forcibly abandons all distractions of body, speech, and mind, and strives to maintain the balance of body and mind for as long or short a time as possible. The Holy One said: In a place undefiled by inner and outer distractions, meditate repeatedly. Fourth, regarding the duration of meditation sessions, there are three types: When the body and mind are comfortable and the samadhi is clear, the meditation session can be longer. When the body and mind are agitated and unclear, the meditation session can be shorter and more frequent. Because the two middle periods of day and night, and the two transition periods, are times of dullness and agitation, one should strive to meditate during the four periods of dusk, dawn, morning, and afternoon, and after becoming accustomed to it, one can integrate it into daily activities, and there should be no gaps between meditation sessions, always remaining inseparable from samadhi. The Practice Lamp says: Meditation sessions are divided into three types: superior, intermediate, and inferior. When the body and mind are comfortable, the meditation session should be longer. When uncomfortable, divide it into four sessions. By becoming accustomed to long meditation sessions, one can become a yogi. Fifth, regarding enhancing the effectiveness of meditation, there are three types: The superior one enhances the effect through realization. Whatever good or bad, pleasant or painful feelings arise in appearances and consciousness, one does not modify them, but observes the essence of the appearances themselves. In this way, the awareness that clings to characteristics will naturally be liberated into a state of no birth, spontaneous non-cessation, and undifferentiated essence, and appearances and self-awareness will become virtuous friends. The intermediate one enriches daily activities through observation and meditation, and at appropriate times, uses the profound tantric teachings, the view of the generation stage, the path of skillful means, and tummo and other methods to enhance the effect, making both the sutras and tantras virtuous friends.