Tibetan
བ་མེད་དྭངས་མའི་ཁམས་བྱང་སེམས་དེ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་གནད་བཅིངས་པས། དེ་ཉིད་ཞུ་བ་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་བྱང་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བས་དཀར་དམར་གྱི་དྭངས་མའང་བྱང་སེམས་སོ། །སྤྱི་སྦས་ཀྱི་བྱང་སེམས་གཉིས་ཀྱང་ཕྱི་མ་མཆོག་སྟེ་སྤྱི་ནི་རྟེན་པ་སེམས་རྐྱང་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བྱང་སེམས་སུ་མི་འགྲུབ་ལ། སྦས་པ་ནི་རྟེན་ལུས་དང་བརྟེན་པ་སེམས་གཉིས་ཀའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་སུ་འགྲུབ་པས་སོ། །འབྲས་བུའི་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉིད་དོ། །མདོར་ན་ལྟེ་བ་དང་སྤྱི་བོར་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་ཨ་ཧཾ་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི་འཁོར་བ་པའི་དུས་སུ་ངའོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གཉིས་བསྐྱེད་ཀྱང༌། རྟེན་གྱི་གནད་བཅིངས་པའི་འབར་ཞུའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རང་བྱུང་གིས་འཆར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབུགས་དབྱུང་གཟུགས་སྐུ་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དབུགས་དབྱུང་ཆོས་སྐུ་བདག་མེད་པའི་བདག་ཐོབ་ནས་གཞན་྄དུ་མི་གཡོ་བར་ཕྲིན་ལས་ཀུན་འགྲོ་རྟག་བཞུགས་ཀྱི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པ་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞི་དུས་ལྟེ་གསང་རྫས་སྔགས་ཡེ་ཤེས་སུ། །གནས་པའི་གཏུམ་མོ་དམིགས་རླུང་ཐབས་ཀྱིས་སྦར། །འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནང་གི་གཏུམ་མོ་ལའང་གཞི་དུས། ལམ་དུས། འབྲས་དུས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་ གསུམ་ལས། དང་པོ་གཞི་དུས་ཀྱི་གཏུམ་མོའི་གནས་ནི་རྒྱུད་སྡེ་ཕལ་ཆེར་ལས་ལྟེ་བ། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས་གསང་བ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ལས་གཉིས་ཀར་བཤད་པ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་མི་འགལ་ཏེ། སྙིང་འགྲེལ་ལས། ཆུ་དང་ནམ་མཁར་ཟླ་གཟུགས་བཞིན། །ཞེས་ཏེ་ནམ་མཁར་ཟླ་བ་བཞིན་གཏུམ་མོ་དངོས་ལྟེ་བར་གནས་པ་དང༌། ཆུ་ནང་དུ་ཟླ་གཟུགས་བཞིན་གཏུམ་མོའི་སྣང་བརྙན་གསང་གནས་སུ་འཆར་བར་བཤད་པས་ལྟེ་གསང་གང་རུང་རེ་དང་གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ན། རྫས་དང་སྔགས་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ལའང་རྣམ་གྲངས་བཞིར་བཤད་དེ། བདེ་མཆོག་ལས་ཐིག་ལེ། རྡོར་ཕྲེང་ལས་མེ། ཕྱག་ཐིག་ལས་རླུང༌། སྙིང་འགྲེལ་ལས་རོ་མའི་མར་སྣེར་གཏུམ་མོའི་མིང་གིས་བསྟན་པས་རྩར་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །སྔགས་སུ་བཤད་པ་ནི། དཔྱིད་ཐིག་ལས། ལྟེ་བར་ཨ་ཡིག་གཟུགས་སུ་སྟེ། །ཐུང་ངུ་རུ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས། །ཞེས་ཨ་ཐུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།
Chinese
无漏清净之界菩提心，以金刚身无垢之要束缚之，彼融化时，以缘起之力，真二之菩提心于相续中生起，故红白之精滴亦菩提心也。共通与秘密之菩提心二者，后者为胜，共通乃依赖心识之菩提心，故不成就为不退转与不变之菩提心。秘密者，乃依赖身与所依赖之心二者之菩提心，故能成就彼二者。果位者，乃金刚持是也。总之，于脐间与顶轮，菩提心红白以阿吽（藏文：ཨ་ཧཾ།）之体性而住，乃于轮回之时，从“我”之声中生起法与补特伽罗之二种我执，然从所依之要束缚之燃烧融化之缘起中，二种无我之智慧亦自然显现，如来之出息色身与金刚持之出息法身，获得无我之我，不为他动摇，事业任运，成就常住之果位，此乃金刚鬘中所说。第三者，基位脐密质咒智，住处拙火观风方便燃，不变之乐成就，不共内之拙火亦有基位时，道位时，果位时之拙火三种。初者，基位时之拙火之住处，乃续部多数中为脐间，文殊口授中为秘密处，金刚心髓释中说二者皆有等，然不相违，心髓释中云：“如水与虚空，月影一般。”如虚空之月亮一般，拙火真实住于脐间，如水中之月影一般，拙火之显现于秘密处显现，故说脐间秘密处任何一处与二者皆有，似为此故。体性如何有耶？说为质与咒与智慧三种。初者亦说为四种差别，胜乐轮中为明点，金刚鬘中为火，手印法中为风，心髓释中以酥油灯芯指代拙火之名，故为于脉中所说。说为咒者，胜乐根本续中云：“脐间阿字之形相，短音汝为极著名。”如是说为短阿（藏文：ཨ་ཐུང་།）之自性。
English
The bodhicitta, the essence of stainless purity, is bound to the vajra body, free from obscurations. When it melts, through the power of dependent arising, the bodhicitta of the two truths arises in the continuum, therefore, the red and white essences are also bodhicitta. Of the two bodhicittas, common and secret, the latter is superior. The common is the bodhicitta that relies solely on the mind, therefore it does not achieve the irreversible and immutable bodhicitta. The secret is the bodhicitta that relies on both the body and the mind, therefore it achieves both. The result is Vajradhara himself. In short, the red and white bodhicitta residing in the navel and crown chakra in the nature of Ah Hum (Tibetan: ཨ་ཧཾ།) generates the two kinds of self-grasping, of phenomena and persons, from the sound of "I" during samsara. However, from the dependent arising of the burning and melting, bound to the essential point of the support, the wisdom of the two selflessnesses also arises spontaneously. The nirmanakaya of the exhaled breath of the Tathagata and the dharmakaya of the exhaled breath of Vajradhara, having obtained the self of selflessness, are unwavering, accomplishing all activities and attaining the state of constant abiding. This is stated in the Vajra Garland. The third is: The fierce fire residing in the base-time navel-secret substance-mantra-wisdom, is kindled by means of focus-wind-method. The unchanging bliss is accomplished. The uncommon inner fierce fire also has the fierce fire of the base-time, the path-time, and the result-time. Of the three, the location of the fierce fire of the first, the base-time, is the navel in most tantras, the secret place in the Manjushri Oral Transmission, and the Vajra Heart Commentary says that both are present, but there is no contradiction. The Heart Commentary says: "Like the moon's reflection in water and sky." Like the moon in the sky, the actual fierce fire resides in the navel, and like the moon's reflection in water, the appearance of the fierce fire appears in the secret place. Therefore, it seems that either the navel or the secret place, or both, are present. How does it exist in nature? It is said to be substance, mantra, and wisdom, three types. The first is also said to have four divisions: bindu in the Chakrasamvara, fire in the Vajra Garland, wind in the Handprint Method, and the name of fierce fire is indicated by the butter lamp wick of the Roma in the Heart Commentary, therefore, these are what is said in the channels. What is said as mantra is: In the Spring Drop, it says: "In the navel, the shape of the letter A, the short Ru is very famous." As it is said to be the nature of short A (Tibetan: ཨ་ཐུང་།).
Tibetan
།ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་པ་ནི། ཨ་བྷི་དྷ་ན་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འདི་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མང་དུ་བཤད་ཚུལ་དེ་དག་ལས་དོན་ལ་གང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དངོས་ཐིག་ལེ་དང་ནུས་པ་མེའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་འཐད་དེ། འདི་ཉིད་མ་ལས་ཐོབ་པའི་རྐྟའི་དྭངས་མ་ལུས་ཀྱི་དྲོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དང་དམར་ཆའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང༌། འདི་ཉིད་སྦར་བ་ན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྲེག་ཅིང་བདེ་ཆེན་གྱི་བྱང་སེམས་བཞུ་བ་སྟེ་སྲེག་བཞུའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྣམས་ནི་ ཕྱོགས་རེ་ལས་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ནི་གཏུམ་མོ་འབར་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་པ་དང༌། རྩ་ནི་དེའི་གནས་སམ་རྟེན་ཡིན་པ་དང༌། སྔགས་ནི་གཏུམ་མོ་བྱིན་གྱིས་རློབ་བྱེད་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱིས་དེར་བཏགས་པའོ། །དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་གཏུམ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོར་ཡོད་ཀྱང་དོན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་ལམ་དུས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་ལ་ལམ་གྱི་རྟེན་གང་གིས་སྦར་བའི་རྐྱེན་ནི། ས་བོན་ཕྱག་མཚན་སྐུ་གཟུགས་མེ་དང་ཐིག་ལེ་ནཱ་ད་སོགས་དམིགས་པས་སྦར་བ་དང༌། སྤྱིར་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལས་རོ་རྐྱང་གི་རླུང་དབྱངས་གསལ་གྱི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་སྦར་བ་དང༌། རྡོར་ཕྲེང་ལས་དབུ་མའི་རླུང་གཅིག་པུས་སྦར་བ་དང༌། དུས་འཁོར་ལས་སྲོག་ཐུར་གོང་བུར་འདྲེས་པས་སྦར་བར་གསུངས་པ་སོགས་རླུང་གིས་སྦར་བ་དང༌། རང་ལུས་དང་གཞན་ལུས་ཐབས་ལྡན་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྦར་བ་གསུམ་མོ། །འབར་བའི་མེའི་ངོ་བོ་ནི། རགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པས་དྭངས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པ། མཉམ་གཞག་སོ་སོ་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྲེག་ཅིང་དགའ་བཞི་དང་སྟོང་བཞི་འདྲེན་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་མིན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མེ་བཞིན་དུ་དྲོ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འབར་བའི་ཚད་ནི། ཞུགས་གནས་ཐེམ་གསུམ་ག་འབར་བ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་པོ་དང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའམ་ལམ་དངོས་ནི་གཏུམ་མོ་མེའི་རྣམ་པར་འབར་བས་བདེ་བས་རྐྱེན་
Chinese
关于智慧的解释是，如《阿毗达磨》中所说：“智慧之火被业之风所驱动。”从众多解释的方式来看，究竟以何者的体性存在呢？对此，从二谛的角度来说，如果从世俗谛的角度来看，以实际的明点和能力之火的体性存在是合理的。因为，这被解释为从母亲那里获得的精微精华，是身体所有温度的根源，也是所有红血之界的主宰。并且，当它被点燃时，会焚烧五蕴、十二处、十八界的习气，融化大乐的菩提心，因此具有焚烧和融化的能力。其他的解释都是 从某个方面而安立的，风是拙火燃烧的助缘，脉是它的处所或所依，咒语是加持拙火的等等，因此这样安立。从胜义谛的角度来说，拙火成就为智慧的体性，因此虽然在世俗谛中以明点的体性存在，但实际上被认为是智慧。第二，关于道时拙火，以何种道的所依来点燃的因缘呢？通过观想种子字、手印、身像、火和明点、那达等来点燃，并且，通常由业之风来推动，特别是从空行海中，由具有清澈的罗浪风声之字母自性的风来点燃，以及从金刚鬘中，仅仅由中脉的风来点燃，以及从时轮金刚中，通过命气与下行气混合来点燃等，通过风来点燃，以及依靠自身和他身，依靠具有方便的方便来点燃，共有三种。燃烧之火的体性是，超越了粗大微尘的自性，因此清澈且无碍，在等持中各自以自证现量的境界面验，成为风瑜伽等能力强大的助缘，焚烧五蕴、十二处、十八界的习气，引生四喜和四空，是智慧之火的助缘。虽然那不是外在的火，但通过瑜伽的加持力，能够像火一样温暖。燃烧的程度是，入住、安住、增上三种都分为燃烧的小、中、大三种。它的道的体性或实际的道是，以拙火之火的形象燃烧，以乐为缘
English
As for the explanation of wisdom, it is as stated in the Abhidharma: "This fire of wisdom is moved by the wind of karma." Among the many ways of explaining it, what is its essence in reality? In this regard, from the perspective of the two truths, if we consider it from the relative truth, it is reasonable to say that it exists as the essence of the actual bindu and the power of fire. This is because it is explained that the subtle essence obtained from the mother is the root of all the body's warmth and the master of all the red blood element. Furthermore, when it is ignited, it burns the habitual imprints of the aggregates, elements, and sense bases, and melts the bodhicitta of great bliss, thus possessing the power of burning and melting. The other explanations are established from a single aspect. Wind is the condition for the blazing of tummo, the channels are its place or support, and mantras are what bless tummo, and so on, thus it is established in that way. From the perspective of the ultimate truth, tummo is established as the essence of wisdom, so although it exists as the essence of bindu in the relative truth, it is actually considered to be wisdom. Secondly, regarding tummo at the time of the path, what are the causes for igniting it based on the support of the path? It is ignited by focusing on seed syllables, hand gestures, body images, fire and bindus, nadis, etc. Generally, it is propelled by the wind of karma, and specifically, from the ocean of dakinis, it is ignited by the wind sound of ro rkyang, which has the nature of clear letters. Also, according to the Vajra Garland, it is ignited solely by the wind of the central channel. And according to the Kalachakra, it is ignited by the mixing of the life force and downward-moving force. Thus, it is ignited by wind, and by relying on oneself and others with skillful means, it is ignited by means of skillful means. There are three ways. The nature of the blazing fire is that it transcends the nature of coarse particles, so it is clear and unobstructed. It is experienced as an object of self-cognizant direct perception in individual samadhi. It becomes a powerful aid to the power of wind yoga, etc. It burns the habitual imprints of the aggregates, elements, and sense bases, and draws in the four joys and four emptinesses. It is a condition for the fire of wisdom. Although it is not an external fire, it is able to be warm like fire through the power of the blessings of yoga. The degree of blazing is that the entering, abiding, and increasing stages all occur as small, medium, and large blazes. Its nature of the path or the actual path is that it blazes in the form of the fire of tummo, with bliss as the cause.