Tibetan
ན་མོང་དྲང་ངེས་དགོངས་ལྡེམ་དགོངས། །རྟོན་དང་རིགས་པ་བཞི་རྣམས་ གཙོ་བོར་གྱུར། །དེ་ལ་བསམ་པ་བྱ་བའི་ཚུལ་མདོར་བསྡུ་ན། གང་གིས་འཇལ་བྱེད་གཅེས་པའི་ལྡེའུ་མིག་ལྟ་བུ་དང༌། གང་ཞིག་གཞལ་བར་བྱ་བ་དམ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཁང་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ལས། དང་པོ་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི། འཇལ་བྱེད་ཐུན་མོང་བ་ནི་དྲང་ངེས་དང་དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་བཞི་དང༌། རྟོན་པ་བཞི་དང༌། རིགས་པ་བཞི་རྣམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཐུན་མོང་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། དྲང་ངེས་གཉིས། དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་བཞི། རྟོན་པ་བཞི། རིགས་པ་བཞི་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཅན་གང་ཟག་སེམས་ཅན་སྐྱེ་འགག་དང༌། །ཕུང་ཁམས་ལ་སོགས་གཤིས་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས། །རྗོད་བྱེད་དང་བཅས་ཀུན་རྫོབ་དྲང་བའི་དོན། །དེ་ལ་ཆོས་ཅན་སྣང་ཚོད་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་གཙོར་བྱས་པ། གང་ཟག་དང་སེམས་ཅན་དང༌། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་དག་གི་སྐྱེ་འགག་འགྲོ་འོང་ལ་སོགས་པ་གཤིས་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་སུ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་གཞལ་ཞིང་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་དང༌། དེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའང་ཀུན་རྫོབ་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ལྟར། ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས། །གང་ལ་ སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་དེ་ནི་གང༌། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་གང་དག་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། མདོ་སྡེ་གང་དག་བདག་དང༌། སེམས་ཅན་དང༌། སྲོག་དང༌། སྐྱེས་བུ་དང༌། གང་ཟག་དང༌། ཤེད་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། ཤེད་བདག་དང༌། བྱེད་པ་པོ་དང༌། ཚོར་བ་པོ་དང༌། སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་པ་དང༌། བདག་པོ་མེད་པ་ལ་བདག་པོ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། དབུ་མ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟོད་པ་ལས། གང་ལ་སྐྱེ་དང་འགག་ལ་སོགས། །སེམས་ཅན་སྲོག་ལ་སོགས་བསྟན་པ། །དེ་ན་དྲང་དོན་དེ་ཀུན་རྫོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་སྟོན་རྣམས་ངེས་དོན་ནོ། །ཆོས་དེ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་རྣམས། །དྲང་དོན་འདོད་པར་མཆིས་མོད་ངེས་པ་མེད། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་འགག་སོགས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་མམ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་བཞིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་ཐམས་ ཅད་ལས་འདས་པའི་དོན་སྟོན་པ་རྣམས་དང༌། དེ་སྟོན་བྱེད་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའང་དོན་དམ་པ་དང་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ཞུས་པ་ལས། མདོ་སྡེ་གང་དག་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། མདོ་སྡེ་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང༌། མ་སྐྱེས་པ་དང༌། མ་བྱུང་བ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང༌། སྲོག་མེད་པ་དང༌། གང་ཟག་མེད་པ་དང༌། བདག་པོ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡི་བར་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟོད་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད། །ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན། །ཅེས་སོ། ཁ་ཅིག་གིས། རྒྱུད་བླ་མར། སེམས་ཞུམ་སེམས་ཅན་དམན་ལ་བརྙས་པ་དང༌། །ཡང་དག་མིན་འཛིན་ཡང་དག་ཆོས་ལ་སྐུར། །བདག་ལ་ལྷག་པའི་སྐྱོན་ལྔ་དེ་དག་ལ། །ཡོད་པ་དེ་དག་དེ་སྤོང་དོན་དུ་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་དེ་ཉིད་གསུངས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་དྲང་དོན་ཡིན་ཅེས་འདོད་པར་མཆིས་མོད། དེ་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དགོས་པ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པ་རྣམས་ལའང་གསུངས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་ནི་ཡོད་པས་སོ། །སྤྱིར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། མདོ་སྡེ་གང་དག་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་དང༌། དོན་དམ་པ་དང༌། རྣམ་བྱང་ཡོངས་དག་དང༌། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དང༌། ཟབ་མོ་མཐོང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་དང༌། སེམས་ངེས་པར་སེམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་བདུན་དང༌། བརྒྱད་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང༌། འདུ་མི་བྱེད་པ་དང༌། མ་སྐྱེས་པ་དང༌། མ་བྱུང་བ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། བདག་མེད་པར་བསྟན་པ་སོགས་ངེས་དོན་ལ། དེ་ལས
Chinese
礼敬正直、需诠释、隐晦之意！ 依靠和四种理路最为重要！ 简而言之，思维的方式是：以能衡量者，如珍贵的钥匙；以及所衡量者，如珍贵正法的宝库。这两者是确定的。其中，前者有共同和不共同两种。共同的衡量标准是正直和需诠释的四种意、四种依靠和四种理路。其次，详细解释分为共同和不共同两种。首先有四种：正直和需诠释两种，需诠释的四种意，四种依靠，四种理路的解释。第一种是：具有法性的人、有情、生灭，以及蕴、界等进入自性的方法，连同能表达的世俗谛正直之义。其中，以法性、显现、共同称谓为主，对人、有情、蕴、界、处等，以及它们的生灭、来去等进入自性的方法，通过言说、思考、表达的次第进行衡量，加上虚构而进行阐述，以及能表达的经论和注释，也称为世俗谛正直之义。如《圣妙三摩地王经》中说：如来善逝所说，应知决定义经之差别，其中所说有情、人、士夫，一切法应知皆是需诠释。又如《圣不退转轮经》中说：何为决定义经？何为需诠释义经？若为入道而宣说之经典，即是需诠释义。又说：若经典中说有我、有情、命、士夫、人、力生、力主、作者、受者，以及种种音声，将无主说成有主，这些都是需诠释义。又如《赞无思议》中说：于彼生灭等，有情命等说，是故正直义，彼即是世俗。法性离戏、清净之门，所示事物之实相乃是真实义。法
English
Homage to the straightforward, those requiring interpretation, and the hidden meanings! Reliance and the four reasonings are paramount! To summarize the method of contemplation: that which measures, like a precious key; and that which is measured, like a treasury of precious Dharma. These two are definite. Among these, the former has two types: common and uncommon. The common measuring standards are the straightforward and those requiring interpretation, the four meanings, the four reliances, and the four reasonings. Secondly, the detailed explanation is divided into two: common and uncommon. First, there are four: the two straightforward and those requiring interpretation, the four meanings requiring interpretation, the four reliances, and the explanation of the four reasonings. The first is: beings with inherent qualities, sentient beings, arising and ceasing, and the method of entering the nature of aggregates, elements, etc., along with the conventional truth of straightforward meaning. Among these, the main focus is on beings with inherent qualities, appearances, and common designations. The method of entering the nature of persons, sentient beings, aggregates, elements, sense bases, etc., and their arising, ceasing, coming, and going, etc., is measured through the sequence of speaking, thinking, and expressing, and is explained with fabrication. Also, the scriptures and commentaries that can express this are called the conventional truth of straightforward meaning. As it is said in the "Noble Samādhirāja Sūtra": As spoken by the Sugata, the Tathāgata, one should know the distinctions of the definitive meaning sūtras. Whatever is taught about sentient beings, persons, and individuals, all those teachings should be known as requiring interpretation. Also, as it is said in the "Noble Inexhaustible Intelligence Sūtra": What is a sūtra of definitive meaning? What is a sūtra of meaning requiring interpretation? Those sūtras that are taught for the purpose of entering the path are called meanings requiring interpretation. It also says: Those sūtras that speak of self, sentient beings, life, individuals, persons, those born of power, lords of power, agents, experiencers, and various sounds, and those that teach the ownerless as having owners, these are called meanings requiring interpretation. Also, as it is said in the "Praise of the Inconceivable": In that which arising and ceasing, etc., sentient beings, life, etc., are taught, therefore, the straightforward meaning, that is the conventional. The nature of reality, free from elaboration, the gate of purity, that which shows the reality of things is the definitive meaning. Dharma
Chinese
那些讲述所说之必要性的，虽然想主张是不了义，但并非确定。一切法的法性，生灭等远离戏论的甚深意义，空性（藏文：སྟོང་པ་ཉིད།），无相（藏文：མཚན་མ་མེད་པ་），无愿（藏文：སྨོན་པ་མེད་པ་），即三解脱门，或包含不作意在内的四门所涵盖的一切，以及事物自性的实相，自性光明，超越一切言思表达的意义，这些所宣说的，以及宣说它们的经论和注释，被称为胜义谛和了义。如《无尽慧经》中所说：“何等经为趣入果故而宣说，彼等经即名为了义。”又说：“何等经宣说空性（藏文：སྟོང་པ་ཉིད།），无相（藏文：མཚན་མ་མེད་པ་），无愿（藏文：སྨོན་པ་མེད་པ་），不作意（藏文：མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་），无生（藏文：མ་སྐྱེས་པ་），无有（藏文：མ་བྱུང་བ་），无物（藏文：དངོས་པོ་མེད་པ་），无我（藏文：བདག་མེད་པ་），无有情（藏文：སེམས་ཅན་མེད་པ་），无命（藏文：སྲོག་མེད་པ་），无人（藏文：གང་ཟག་མེད་པ་），无主（藏文：བདག་པོ་མེད་པ་），直至解脱门之间无有，彼等经即名为了义。”等等。在《思益梵天所问经》中也说：“诸法之空性（藏文：སྟོང་པ་ཉིད།），即为了义。”有些论师在《宝性论》中说：“心怯劣及轻蔑下劣有情，邪执及谤毁真实之法，于己增益五过失，为令有者舍彼故宣说。”像这样，讲述法本身所说之必要性的，想主张是不了义，但对此并不确定，因为一切法都仅仅具有调伏所化众生的必要性，所以一切都将变成不了义的过失，而且自己所认为的了义法中，也有讲述所说之必要性的情况。总的来说，在《无尽慧经》中说：“何等经为趣入果，胜义谛，清净圆满，业及烦恼灭尽，轮回涅槃无二，甚深见难通达，令心决定思惟等七者，第八解脱门，不作意（藏文：འདུ་མི་བྱེད་པ་），无生（藏文：མ་སྐྱེས་པ་），无有（藏文：མ་བྱུང་བ་），无物（藏文：དངོས་པོ་མེད་པ་），无我（藏文：བདག་མེད་པར་བསྟན་པ་）等为了义。从那之中……
English
Those explanations that show the necessity of what is said, although intended to be asserted as provisional, are not definite. The profound meaning of the nature of all phenomena, such as arising and ceasing, which is free from elaboration, emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་ཉིད།), signlessness (Tibetan: མཚན་མ་མེད་པ་), wishlessness (Tibetan: སྨོན་པ་མེད་པ་), the three doors of liberation, or all that is encompassed by the four doors including non-apprehension, and the reality of the nature of things, naturally luminous, and the meaning that transcends all speech, thought, and expression, those that are taught, and the scriptures and commentaries that teach them, are called ultimate truth and definitive meaning. As it is said in the *Inexhaustible Intelligence Sutra*: "Those sutras that are taught for the purpose of entering into the fruit are called definitive meaning." And it says, "Those sutras that teach emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་ཉིད།), signlessness (Tibetan: མཚན་མ་མེད་པ་), wishlessness (Tibetan: སྨོན་པ་མེད་པ་), non-apprehension (Tibetan: མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་), unborn (Tibetan: མ་སྐྱེས་པ་), non-existent (Tibetan: མ་བྱུང་བ་), non-object (Tibetan: དངོས་པོ་མེད་པ་), selflessness (Tibetan: བདག་མེད་པ་), non-sentient being (Tibetan: སེམས་ཅན་མེད་པ་), non-life (Tibetan: སྲོག་མེད་པ་), non-person (Tibetan: གང་ཟག་མེད་པ་), non-lord (Tibetan: བདག་པོ་མེད་པ་), without interruption up to the door of liberation, those sutras are called definitive meaning." And so on. In the *Inconceivable Praise*, it is also taught, "The emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་ཉིད།) of all phenomena, is the definitive meaning." Some say in the *Uttaratantra*: "Submissive mind and despising inferior sentient beings, false clinging and denigrating the true Dharma, the five faults of adding to oneself, are spoken to abandon those who have them." Like this, those explanations that show the necessity of what is said in the Dharma itself are intended to be asserted as provisional, but there is no certainty about this, because all Dharmas have only the necessity of taming those to be tamed, so all will become the fault of being provisional, and there are also cases where the necessity of what is said is shown in what one considers to be definitive meaning. In general, in the *Sutra Taught by Inexhaustible Intelligence*, it says: "Those sutras that enter into the fruit, ultimate truth, complete purification, exhaustion of karma and afflictions, non-duality of samsara and nirvana, profound view difficult to comprehend, making the mind determined to think, these seven, and the eighth, the three doors of liberation, non-apprehension (Tibetan: འདུ་མི་བྱེད་པ་), unborn (Tibetan: མ་སྐྱེས་པ་), non-existent (Tibetan: མ་བྱུང་བ་), non-object (Tibetan: དངོས་པོ་མེད་པ་), selflessness (Tibetan: བདག་མེད་པར་བསྟན་པ་) etc. are definitive meaning. From that...