Tibetan
འཁོར་ཏེ། །སྐད་ཅིག་རྣམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚིག་བཅད་དང་པོ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་པའི་གང་ཟག་ལ་དབང་པོ་བརྟུལ་འབྲིང་རྣམ་གསུམ་ཡོད་པའི་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དང༌། རྣོན་པོས་སྐད་ཅིག་གིས་ཀྲོང་སྐྱེད་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ནི་རྫོགས་རིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་རྫོགས་པའང་སྐད་ཅིག་གི་རྫོགས་པ་སྔ་མ་དང་འདྲ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་ཕྲེང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཟབ་མོ་བསྐྱེད་རིམ་མམ་མི་ཟབ་པའི་རྫོགས་རིམ་ཞེས་དབང་རྣོན་གྱི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ཡང་རུང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི། ལས་དང་པོ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕེབ་པ་དང༌། །ཅུང་ཟད་དབང་དང་ཆེས་དབང་མཐར་ཐུག་སྟེ། །རྣལ་འབྱོར་བཞི་ཡི་རིམ་པ་གོང་འཕོར་འགྱུར། །དབང་པོ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཀྱང་སྔར་སྨོས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམས་པས། ལས་དང་པོ་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཕེབ་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ལ་ཅུང་ཟད་དབང་བ་དང༌། ཆེས་དབང་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་བཞིའི་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ན་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། ཐོག་མར་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞིའི་རིམ་པས་བསྒོམ་པ་ནས་བརྩམས་སྟེ། རགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཅིག་ཅར་དུ་གསལ་མི་ཐེབས་ཤིང་རིམ་ཅན་གསལ་ཐེབས་པའི་བར་དུའོ། །གཉིས་པ་ནི། རགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅིག་ཅར་གསལ་ཐེབས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་གསལ་མི་ཐེབས་པའི་བར་དུའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་གསལ་ཐེབས་པ་ན་སྟེ། དེ་ཙམ་ཡན་ཆད་ནི་ བསྐྱེད་རིམ་རྐྱང་པས་འགྲུབ་པ་ཡོད་ལ། འདི་ཕན་ཆད་ནི་རྫོགས་རིམ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། ད་དུང་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སྦྲགས་ཏེ་བསྒོམ་པས། ཕྲ་ཐིག་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བསྡུ་ནུས་པ་དང༌། །ཐུན་དང་ཐུན་མཚམས་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩོལ་བ་དང་བཅས་ན་ཉིན་མཚན་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ལ། བསམ་གཏན་གྱི་ལས་ཚོགས་ཐོགས་པ་མེད་པར་མ་འགྲུབ་པ་ཚུན་ཆད་དུའོ། །བཞི་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་དག་པར་དབང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གསལ་སྣང་རབ་འབྱམས་ཟད་མི་ཤེས་པ་འབྱུང་ཞིང༌། ཡིད་ལ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མང་པོ་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་རིམ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དང༌། རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡང་དྲོད་ཕན་ཆད་ཀྱི་རྟོགས་པ་རྫོགས་པར་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཚང་དགོས་སོ། །གསུམ་པ་སྦྱང་གཞི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་དཔྱད་པ་ནི། ཞིང་དང་སེམས་ཅན་སྦྱོང་བའི་རིམ་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་གིས་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཆར་དག་པར་བྱེད། །བརྫུས་སྐྱེས་ཀྲོང་སྐྱེད་སྒོང་སྐྱེས་འཇིག་རྟེན་གཉིས། །མངལ་སྐྱེས་གཞན་པས་སྦྱོང་བ་འགྲེལ་ཆེན་ལུགས། །དེ་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཞེས་པ་སྤྱིར་སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་དང༌། ཁྱད་པར་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་སྦྱོང་བ་ལ་འཆད་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང༌། སྐྱེ་སྲིད་ལའང་མངལ་སྐྱེས། སྒོང་སྐྱེས། བརྫུས་སྐྱེས། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་བཞི་ཡོད་པ་ལ། དེ་དག་སོ་སོའི་སྦྱོང་བྱེད་སོ་སོ་དགོས་པ་དང༌། གཅིག་སྦྱངས་པས་ལྷག་མ་དག་པར་འགྱུར་བའི་བཞེད་པ་གཉིས་སུ་མཆིས་ཤིང༌། དེའང་བསྐྱེད་རིམ་ཐམས་ཅད་སྣོད་བཅུད་སྦྱོང་བ་གཉིས་སུ་འདུས་པར་འདོད་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་སྦྱོང་བའི་རིམ་པ་འདི་གཉིས་ལ་བསླབ་ན་ཁྱབ་བྱེད་བཀག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ གཅིག་གིས་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཆར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ཏེ། དེའང་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་ཞིང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བསླབ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་བྱེད་བཀག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྗེ་ཕྲིན་ལས་པས་བཞེད་དོ། །རྫུས་སྐྱེས་སྐད་ཅིག་གིས་ཀྲོང་བསྐྱེད་དང༌། སྒོང་སྐྱེས་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལན་གཉིས་བསྐྱེད་པས་དང༌། མངལ་སྐྱེས་དེ་ལས་གཞན་པ་རྒྱལ་མཆོག་གཉིས་ཀྱིས་ལྷ་གཙོ་འཁོར་བསྐྱེད་པས་སྦྱོང་བ་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ལུགས་ཏེ། སྒྲུབ་ལེ་ང་གཅིག་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་དང༌། །གཉིས་པ་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའོ། །གང་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཚངས་པའི་སྒོ་ང་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཕྱིར་རོ། །གང་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱང་བསྐྱེད་པའོ། །གང་ཟག་གཅིག་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྫུས་སྐྱེས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གཅིག་སྟེ། སྐད་ཅིག་གི་རྣམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང༌། རྒྱུད་རྣམས་དང་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་བཞེད་པ་ནི་དུ་མར་འབྱུང་ཡང་འདི་དག་སྙིང་པོར་གཟུང་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། ཡན་ལག་དེ་ལྡན་གྱི་མངོན་རྟོགས་སོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག་ཡན་ལག་གསུམ་གྱི་ཆིངས། ཡན་ལག་བཞིའི་ཆིངས། ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཆིངས། ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་ཆིངས། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆིངས། དེ་ལས་གཞན་པའོ། །དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཆིངས་ལ་གསུམ། ཏིང་ངེ་འཛིན། དབྱིངས་སྔགས་ ཆོས་གསུམ། རྣལ་འབྱོར་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། མངོན་རྟོགས་ཡན་ལག་ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་ཆིངས། །དང་སྦྱོར་ལས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག །རྡོར་ཕྲེང་ལུགས་ཏེ་ཡོ་ག་སྤྱི་ལ་ཁྱབ། །བསྐྱེད་རིམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ལ་རྒྱུད་དང་གྲུབ་ཆེན་སོ་སོའི་བཞེད་པས་མི་འདྲ་བ་མང་རུང༌། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའམ་ཐུན་མོང་གི་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཡན་ལག་གི་གྲངས་ཀྱི་ཆིངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དུ་མཛད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། རྣལ་འབྱོར་རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་དང༌། །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། །དང་པོའི་སྦྱོར་བ་མདོར་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག །ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དང་པོ་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ལས་རྒྱལ་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་མོ། །དེའང་རྒྱལ་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་བཞི་ལ་བསྣན་པས་རྣལ་འབྱོར་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ནའང༌། དང་པོ་བཞི་དང་པོའི་སྦྱོར་བར་བསྡུས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་གསུམ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དངོས་གཞིའི་ཆིངས་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་གཉིས་ཀ་ལས་འབྱུང་ཞིང༌། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ཡང་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་གཉིས་ཀ་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་དང་པོའི་སྦྱོར་བ་ནི་རང་དོན་དང་རྒྱལ་མཆོག་གཉིས་ནི་གཞན་དོན་གཙོ་ཆེ་བའི་སྒོམ་རིམ་མོ། །ཞེས་པ་ཙམ་གྱི་བཤད་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་འདྲ་བར་སྣང་སྟེ། དེའང་ཐོག་མར་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྫོགས་པར་བྱས་ལ་དེ་ནས་གཞན་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་རིམ་པའོ། །ཞེས་དགོངས་པར་ཟད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་ལ་ས་མཚམས་འབྱེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་བས་འདིར་མ་སྤྲོས་ལ། དེ་གསུམ་གྱི་དོན་ཀྱང༌། ལུས་ལ་མཚོན་ན་དཀྱིལ་འཁོར་བའི་ལྷ་ སྤྲུལ་པ་པོ་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྷག་མ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱུང་བས་དང་པོ་དང༌། ཐབས་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་སྦྱོར་བས་སྦྱོར
Chinese
转，以刹那相之瑜伽，当修圆满次第，如是说故。彼等之偈颂第一，谓生起次第之补特伽罗有上中下三根器，其中前二者次第生起，利根者刹那顿生之义。末二句谓圆满次第之智慧身圆满亦如前刹那之圆满。又如《瑜伽圆满鬘》中所说，刹那生起为甚深生起次第或不甚深之圆满次第，与利根者之本尊瑜伽相合亦可。第二，初业与智慧降临，稍有自在与极自在，瑜伽四之次第渐增上。无论何种根器，如前所说修习生起次第之智慧，则初业者，智慧降临者，于智慧稍有自在者，极自在者，此瑜伽四之证悟将由低至高增上。其中第一，从最初以念诵、修法四支之次第修习开始，直至粗分本尊不能一时显现，而能次第显现之间。第二，粗分坛城一时显现后，至诸根之本尊等不能一时显现之间。第三，亦可称为于智慧自在，即诸根之本尊等亦一时显现之时。仅至此为止，有仅以生起次第成就者，此后若不与圆满次第相联则不生起。今更合修生圆二次第，于细点中能舒卷坛城，且昼夜无别，若具勤奋则可日夜无别安住于生圆之等持中，直至无碍成就禅定之事业。第四，亦可称为于智慧完全自在，即于一刹那间，能生起无尽之等持明相，仅于心中思惟，即能成办众多有情之义利，乃生起次第自身之证悟完全圆满之究竟。
English
Turning, with the yoga of momentary aspects, one should meditate on the completion stage, as it is said. The first of these verses means that the individual of the generation stage has three faculties: superior, middling, and inferior. The first two generate gradually, and the sharp one generates instantly. The last two lines mean that the completion of the wisdom body of the completion stage is also like the previous momentary completion. Or, as stated in the Yoga Perfect Garland, the momentary generation is a profound generation stage or a not-so-profound completion stage, which can also be combined with the deity yoga of the sharp-witted. Second, initial action and the descent of wisdom, a little mastery and ultimate mastery, the order of the four yogas changes upward. Whatever the faculty, by meditating on the wisdom of the generation stage mentioned earlier, the initial practitioner, the one who has wisdom descending, the one who has a little mastery over wisdom, and the one who has great mastery, the realization of these four yogas will increase from low to high. Among them, the first is from the beginning of meditating in the order of the four branches of recitation and practice, until the coarse deities cannot appear all at once, but can appear gradually. Second, after the coarse mandala appears all at once, until the deities of the senses, etc., cannot appear all at once. Third, it can also be called mastery over wisdom, that is, when the deities of the senses also appear all at once. Only up to this point, there are those who achieve only with the generation stage, and after this, it does not arise without being connected to the completion stage. Now, by combining the generation and completion stages, one can expand and contract the mandala in the center of the subtle point, and there is no distinction between day and night. If one is diligent, one can abide in the samadhi of generation and completion without distinction between day and night, until the activities of meditation are accomplished without hindrance. Fourth, it can also be called complete mastery over wisdom, that is, in one instant, countless inexhaustible clear appearances of samadhi can arise, and by merely thinking in the mind, one can accomplish many benefits for sentient beings, which is the ultimate completion of the realization of the generation stage itself.
Chinese
以及圆满次第的暖相以上证悟圆满生起，此二者必须具备。第三，关于所净对境生处次第的观察：为了清净刹土和有情次第的缘故，一个能令四生处全部清净。化生、湿生、卵生二者是世间，胎生由其他来清净，这是《大疏》的观点。对此，所谓生起次第，一般而言，是对生、死、中阴，特别是对生的有进行清净的阐述，对此没有不同意见。生的有也分胎生、卵生、化生、湿生四种。对于这些，有的主张各自需要各自的清净方法，有的主张清净一个就能清净其余的，存在这两种观点。而且，必须认为所有生起次第都包含在清净外器和内情这二者之中，因此，如果修学清净刹土和有情的这两个次第，那么以周遍作用被遮止的方式，一个就能令四生处全部清净，对此是确定的。也就是说，这个生起次第就像在波罗蜜多乘中修学清净刹土的瑜伽一样，会转变为清净不清净外器和内情的瑜伽，因此周遍作用会被遮止。这是杰·赤列巴的主张。化生以刹那顷湿生，卵生以外部世界界两次生起，胎生由其他二位胜者生起本尊眷属来清净，这是时轮《大疏》的观点。在《成就法总集》的《大疏》中说：“如此生起次第有两种，一种是从胎中生，另一种是从卵中生。从卵中生者，是生起世界界，因为有‘梵天的卵’之语。从胎中生者，也是生起人。属于一个补特伽罗的，是从有情化生中生。这是生起次第的一种，以刹那的形式，世尊以有情之意而宣说。”如此等等。经典和班智达们所阐述的观点有很多，但应将这些作为要点来把握。第三，
English
and the complete generation of realization from the warmth of the completion stage onwards, both of these must be complete. Third, an examination of the order of the objects to be purified and the places of birth: For the sake of purifying the fields and sentient beings in order, one purifies all four places of birth. Spontaneous birth, moisture birth, and egg birth are two worlds. Womb birth is purified by others, according to the Great Commentary. In this regard, the so-called generation stage generally refers to the purification of birth, death, and the intermediate state, and in particular, the purification of the existence of birth, and there is no disagreement on this. The existence of birth also includes womb birth, egg birth, spontaneous birth, and heat-moisture birth. For these, there are two views: that each requires its own purification method, and that purifying one can purify the rest. Moreover, it must be assumed that all generation stages are included in the purification of the outer vessel and the inner essence, so if one studies these two stages of purifying the field and sentient beings, then in the manner of preventing pervasiveness, one can definitely purify all four places of birth. That is, this generation stage, like the yoga of purifying the field in the Paramita Vehicle, will be transformed into the yoga of purifying the impure outer vessel and inner essence, and therefore pervasiveness will be prevented. This is the view of Je Trinley Pal. Spontaneous birth is instantly moisture birth, egg birth is the external world realm arising twice, and womb birth is purified by the two supreme victors generating the main deity and retinue, according to the Kalachakra Great Commentary. In the Great Commentary of the Sadhana Samucchaya, it says: "Thus, there are two generation stages: one is born from the womb, and the other is born from the egg. That which is born from the egg is the generation of the world realm, because of the word 'Brahma's egg.' That which is born from the womb is also the generation of humans. That which belongs to one person is born from the spontaneous birth of sentient beings. This is one generation stage, in the form of a moment, the Blessed One spoke with the intention of sentient beings." And so on. There are many views explained by the tantras and pandits, but these should be taken as the essence. Third,
Chinese
关于阐述进入智慧之次第，有二：证悟之支分，与具支分之证悟。初者有六：支分三之联系，支分四之联系，支分六之联系，支分八之联系，支分十二之联系，以及其他。初三之联系有三：三摩地，法界真言三法，瑜伽三者。初者为：证悟支分三摩地之联系。最初结合事业与坛城胜王。金刚鬘论之理普遍应用于瑜伽。于生起次第之现观支分，因各续部与大成就者之见解不同而多有差异。然于大瑜伽或共同之解说续部《金刚鬘》中，则将生起次第支分之数量联系定为三摩地三种。彼论云：瑜伽之后瑜伽，极瑜伽与大瑜伽。初结合为简略。如是坛城胜王，事业胜王大瑜伽。如是所说，初者结合之三摩地，事业胜王之三摩地，坛城胜王之三摩地三种。然二胜王之瑜伽加于瑜伽四者之上则变为瑜伽六者，然初四者已摄于初结合之中，故称三摩地或瑜伽三者。此三者乃修持方法之实际根本联系，故于瑜伽续与大瑜伽续二者皆有出现。而大瑜伽中亦有父续与母续二者。其中，初结合为自利，二胜王则为偏重他利之修持次第。仅此解说，则一切似皆相同，然最初乃自身圆满菩提，而后方为利益他人之次第。如是而已。三摩地三者之分界方式颇多不同，故于此不作繁述。而彼三者之义，若以身体为例，则坛城之本尊，化现者主尊父母之三摩地，乃于其余二者之前出现，故为最初，方便智慧二者无二结合故为结合。