Tibetan
་ཅིག་སྙམ་པ་དང༌། དབྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའོ། །སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ནི། ཐོག་མར་མཛའ་བཤེས་དང༌། དེ་ནས་བར་མ་དང༌། དེ་ནས་དགྲ་དང༌། དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་དང༌། བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་ལ་ཡུལ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་རིམ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་ཡིན་ལ་གནད་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའོ། །སྒོམ་ཚུལ་ནི་མར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་སྲིད་པར་ལྟུང་ནས་སྤྱི་དང་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ལ་སེམས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པའི་ཆད་ནི། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། གང་གི་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བུ་མི་བདེ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ནས་བྱང་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་སྙིང་རྗེ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེ་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚད་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པའི་མཐར། ཀྱེ་ མ་བདག་ལ་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སེམས་ཅན་འདི་དག་འདི་ལྟར་བདེ་བས་ཕོངས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ན་འདི་དག་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང༌། དེ་དག་སྒྲོལ་བའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་ལ་ཐ་ན་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བློ་སྦྱོང་ལ་དེ་དག་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་མཐོ་རིས་དང༌། ཐར་པ་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ལ་འགོད་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། དེའང་ཉན་རང་གི་འཕགས་པ་དག་ཀྱང་འཁོར་བར་མི་ལྡོག་ཅིང་སྤྲོས་མེད་ལ་སེམས་ངང་གིས་གནས་པ་དང་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། རང་ཅག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ན་བློས་མི་འཁྱུད་པའི་རྔམ་ཆེན་ཡིན་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤང་ཚུལ་དང༌། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་ཚུལ་དང༌། ཡོན་ཏན་མུ་མཐའ་མེད་པ་མངའ་ཚུལ་དང༌། ཐུགས་རྗེའི་ཤུགས་དང་ནུས་མཐུའི་རྩལ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བཞུགས་ཚུལ་དང༌། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པའི་ཕྲིན་ལས་འཇུག་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་དང་བསྐྲུན་ན། ཉན་རང་གི་རྣམ་གྲོལ་དེ་ཆེས་ཆུང་བར་འདུག་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རབ་དང་ཉུངས་ཀར་གྱི་ཁྱད་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཆེ། དེས་ན་རང་དོན་སྤངས་རྟོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་གཞན་དོན་ཕྲིན་ལས་ཟད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཐར་པའི་མཆོག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ། ཇི་ལྟར་བྱས་ན་བདག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་གུ་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསམས་ནས་དམན་པའི་ཞི་བདེ་ལས་བློ་ལྡོག་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་གཟུང་འཛིན་ལས་བློ་ལྡོག་པ་ནི། ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན། །སོར་རྟོག་གིས་དཔྱོད་གཟུང་འཛིན་བློ་ལྡོག་བྱ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་ བྱང་བའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པས། དེ་ལས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཞིང་འདི་ལྟར་སྣང་བའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་མཐའ་དག་ལས་བློ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཡུལ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་ཟིན་ཅིང༌། ཡུལ་ཅན་སོར་རྟོག་ཉིད་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པ་ལ་གལ་ཆེ་བ་ནི། འོད་སྲུངས་ལེའུ་ལས། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་གཉིས་རླུང་གིས་དྲུད་པ་དེ་ལས་མེ་འབྱུང་སྟེ། བྱུང་ནས་ཤིང་གཉིས་སྲེག་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡོད་ན་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་སྐྱེས་པས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་གསུངས་ལ། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་ཀྱང༌། དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ་གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པས་དངོས་པོ་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ངེས་པར་མི་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་གོ །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་སོ། །གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མི་སྒོམ་གྱི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་བ་ཙམ་འབའ་ཞིག་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནམ་ཡང་མི་ཟློག་ཅིང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་མེ་བྱུང་ན་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པའི་མེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ཤིང་སྲེག་གོ །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་སོ། །སྒོམ་པ་ལའང་བསམ་པ་གལ་ཆེ་བ་ནི། དམ་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ནས། སྔར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་བློ་ལ་རུག་གིས
Chinese
想著要分开。修习的次第是：首先是亲友，然后是中等人，然后是敌人，然后是对十方一切众生都修习。这样，舍、慈爱和悲心，对各自的对境分开，次第修习，这是随著《法句经》之后，由论师莲花戒所造，要点非常深奥。修习的方式是，思念那些曾经做过母亲的众生，堕入轮回后，共同和各自所经历的痛苦。生起悲心的量是：在《修习次第》第一篇中说：当心中生起像对待自己喜爱的孩子不舒服一样，对一切众生也希望彻底消除痛苦的那种悲心，自然而然地生起，并且像对待自己一样，那个时候，就是圆满的，因此获得大悲心的名称。这样说了，由此也可以知道生起大慈心的量。增上意乐是：那样修习慈爱和悲心之后，唉！这些对我亲爱和可爱的众生，这样缺乏安乐，被痛苦折磨，这些众生怎样才能与安乐相遇，怎样才能从痛苦中解脱呢？这样想著，承担起救度他们的重任，甚至仅仅用语言也要调伏自心，并且希望让他们不仅仅获得暂时的安乐，天界和短暂的解脱，而是安置于唯一的大菩提，不离开这种想法，就是殊胜的增上意乐。而且，声闻和缘觉的圣者们，也不会退转轮回，心自然安住于无戏论，并且也具有众多功德，相对于我们这些凡夫来说，是难以想象的伟大，但是，如果与佛菩萨们清净二障的方式，以及如实和尽所有智的智慧增长的方式，以及拥有无边功德的方式，以及难以测度的慈悲力量和神通威力，以及在一切时间和一切方向利益众生的事业相比，声闻和缘觉的解脱就显得非常渺小了，比如须弥山和
English
thinking of separating. The order of meditation is: first, friends, then neutrals, then enemies, and then meditate on all sentient beings in the ten directions. Thus, equanimity, loving-kindness, and compassion, separating the objects for each, meditating in order, this is following the Sutra of the Dharma Collection, made by the teacher Kamalashila, and the key points are very profound. The way to meditate is to think about how those sentient beings who have been mothers have fallen into samsara and experienced suffering in general and individually. The measure of the arising of compassion is: In the first part of the Stages of Meditation, it says: When the mind arises with compassion in the form of wanting to completely eliminate suffering for all sentient beings, just as one would feel when one's beloved child is uncomfortable, and it arises naturally and equally as one would treat oneself, then, that is complete, and therefore one obtains the name of great compassion. It is said, and from this one can also know the measure of the arising of great loving-kindness. The superior intention is: After meditating on loving-kindness and compassion in that way, alas! These sentient beings who are dear and beloved to me, being so lacking in happiness and tormented by suffering, how will these beings meet with happiness, and how will they be liberated from suffering? Thinking in this way, taking on the burden of liberating them, even if only with words, one must tame one's mind, and wishing to place them not only in temporary happiness, the heavenly realms and temporary liberation, but only in the great Bodhi, not separating from this thought, is the particularly excellent superior intention. Moreover, the noble ones of the Hearers and Solitary Realizers also do not turn back in samsara, and their minds naturally abide in non-proliferation, and they also possess many qualities, which is unimaginably great compared to us ordinary beings, but if compared with the way the Buddhas and Bodhisattvas purify the two obscurations, and the way the wisdom of knowing reality as it is and as many as there are increases, and the way they possess infinite qualities, and the immeasurable power of compassion and the power of miraculous abilities, and the way they engage in activities that benefit sentient beings at all times and in all directions, the liberation of the Hearers and Solitary Realizers seems very small, like Mount Meru and
Chinese
慈悲的功德也特别大。因此，要完全圆满断除自利的想法和证悟，获得利他事业无尽的自性，达到解脱的殊胜圆满菩提。要常常这样想：我怎样才能成佛呢？从而从低劣的寂静中转变心意。第四，从能取所取中转变心意：一切法自性无生之义，以各别观察而思择，能取所取令心转变。一切杂染和清净之法的自性，从原始以来就是无生的，对此以各别观察的智慧反复思择。由此生起超胜的智慧，并且从显现为这样的能取所取的各种错觉中转变心意。关于它的对境二谛等，前面已经说过了。而对于有境的各别观察本身，生起思所成慧非常重要。如《持光童子经》中说：持光童子，譬如两根木头被风吹动而生火，火生起后烧掉两根木头一样。持光童子，如果具有正确的各别观察，就会生起殊胜的智慧之王，生起之后，就会烧掉那个正确的各别观察。因此说，从各别观察中会生起殊胜的智慧。在《修次第中篇》中也说：因此，像这样以智慧进行观察，当瑜伽士对任何事物的自性都不执著为胜义的时候，就进入无分别的等持。也证悟一切法的自性无自性。如果有人不通过智慧对事物的自性进行各别观察，而只是修习完全断除作意，那么他永远不能遮止分别念，也永远不能证悟无自性，因为没有智慧的光明。像这样，如果从正确的各别观察中生起如实了知的火，就像钻木取火一样，会烧掉能取所取的木头。世尊这样开示。是故，对于修行来说，思维也非常重要。以前的圣者们说：以前听闻的法要牢记在心。
English
The merit of compassion is also particularly great. Therefore, one should completely perfect the abandonment of self-interest and all realizations, attain the supreme and complete enlightenment of liberation, which is the nature of inexhaustible activity for the benefit of others. One should constantly think, "How can I attain Buddhahood?" and thereby turn one's mind away from inferior peace. Fourth, turning the mind away from grasping and the grasped: The meaning of all dharmas being without inherent existence, contemplate and analyze with discriminating awareness, causing the mind to turn away from grasping and the grasped. The nature of all defiled and purified dharmas is unborn from the very beginning. By repeatedly contemplating and analyzing this with the wisdom of discriminating awareness, transcendent wisdom arises from it, and the mind turns away from all the illusions of grasping and the grasped that appear in this way. Its objects, such as the two truths, have already been mentioned above. And for the subject, discriminating awareness itself, it is very important to generate wisdom born of thought. As it says in the chapter of 'Light Protector': 'Light Protector, just as two pieces of wood rubbed together by the wind produce fire, and after the fire arises, it burns the two pieces of wood, so too, Light Protector, if there is correct discriminating awareness, the king of transcendent wisdom will arise, and after it arises, it will burn that very correct discriminating awareness.' Thus, it is said that transcendent wisdom arises from discriminating awareness. In the 'Middle Stages of Meditation' it also says: 'Therefore, in this way, when the yogi analyzes with wisdom and does not apprehend the essence of any object as ultimately real, then he enters into non-conceptual samadhi. He also realizes the selflessness of all dharmas. If someone does not contemplate the essence of objects with wisdom by analyzing them individually, but only meditates on the mere abandonment of mental activity, then he will never be able to stop conceptual thought, and he will never realize selflessness, because there is no light of wisdom. In this way, if the fire of knowing things as they are arises from correct discriminating awareness, it will burn the wood of thought, just like the fire produced by rubbing wood.' Thus, the Bhagavan taught. Therefore, for meditation, thought is also very important. The previous holy ones said: Keep the dharmas you have heard before firmly in your mind.