Tibetan
་བསམས་པས་ཐོས་བསམ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྒྱུད་ལ་ལེགས་པར་སྐྱེས་པའི་ལག་རྗེས། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྤྱི་དང༌། བསྟན་པ་དེ་ཉིད་འཛིན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཀུན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་ནས་བཅོས་མིན་གྱི་དད་པ་སྐྱེ། བློ་སྐྱོ་མ་སྔ་བཙན་དང་རང་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་དང་ཆོས་ལུགས་ཙམ་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུངས་པར་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་མ་འཆོལ་བར་ཞིབ་མོར་སྤྱོད། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཚིག་ཙམ་དུ་མ་ལུས་པར་རང་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་བའི་གདམས་པར་ཤར་བས་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཐོས་བསམ་གནད་དུ་སོང་བའི་ལག་རྗེས་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་ན་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་སོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ཆེད་དུ་བསམ་པ་ལ་མ་ལྟོས་ཀྱང༌། ཐོས་བསམ་ཚུལ་བཞིན་མ་ནུས་པའམ། ནུས་ཀྱང་ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལམ་འབྱོར་བ་གང་ཟག་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་སྣ་བཙན་ཐབས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ། མན་ངག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་བློ་ལྡོག་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ལེགས་པར་བསམས་ནས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཚེ་འདི་ལས་བློ་ལྡོག་པ། འཁོར་བ་ལས་བློ་ལྡོག་པ། ཞི་བདེ་ལས་བློ་ལྡོག་པ། གཟུང་འཛིན་ལས་བློ་ལྡོག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བློ་ལྡོག་བསྒོམ་པའི་རྟེན་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བསམ་པ། བློ་ལྡོག་དངོས་མི་རྟག་པ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དལ་བརྒྱད་འབྱོར་པ་བཅུ་ལྡན་རིན་ཆེན་རྟེན། །དོན་ཆེ་རྒྱུ་འབྲས་དཔེ་ཡིས་རྙེད་པར་དཀའ། །འདི་ལ་གསུམ། དལ་འབྱོར་ངོས་བཟུང༌། དེ་དོན་ཆེ་བ་དང༌། རྙེད་དཀའ་བར་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ། དལ་བ་བརྒྱད་ནི་མི་ ཁོམས་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། མི་ཁོམས་པ་བརྒྱད་ནི། འཁོར་རྣམ་བཞི་མི་རྒྱུ་བའི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་པ་དང༌། གླེན་ལྐུགས་དང་ཡན་ལག་དང་རྣ་བ་སོགས་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང༌། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་འབྲས་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་པར་འཛིན་པའི་ལོག་ལྟ་ཅན་དང༌། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པ་བཞི་ནི་མིའི་འགྲོ་བའི་མི་ཁོམས་པ་ཡིན་ལ། ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ནི་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་ཁོམས་པའོ། །ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ནི་བཤེས་སྤྲིང་ལས། འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་དང་གཟུགས་མེད་པ་གཉིས་ལ་བཤད་པའི་དང་པོ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་གྲོང་ལས་དགོན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ལ། ཕྱི་མ་ནི་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པའི་སོ་སྐྱེའོ། །མི་ཁོམས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཏམ་ལས། འདོད་པའི་བྱ་བས་རྟག་ཏུ་གཡེངས་པའི་འདོད་ལྷ་ལྷ་ཚེ་རིང་པོར་བཤད་དོ། །འབྱོར་པ་བཅུ་ལས་རང་འབྱོར་ལྔ་ནི། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང༌། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད། །ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་འཁོར་རྣམ་བཞི་རྒྱུ་བ་ཡོད་པར་སྐྱེས་པའོ། །དབང་པོ་ཚང་བ་ནི་གླེན་ལྐུགས་སུ་མ་སོང་ཞིང་ཡན་ལག་ཉིང་ལག་མིག་རྣ་སོགས་ཚང་བའོ། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་པ་ནི། མཚམས་མེད་བྱས་སམ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གནས་ལ་དད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཀར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་སྟེ། འདུལ་བ་ནི་འདིར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ག་ལ་བྱའོ། །ལྔ་པོ་དེ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་རང་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དམ་ཆོས་སྟོན། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེ་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱོན་པའམ་འབྱུང་བ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚོགས་ བསགས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །དམ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སམ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ཆོས་བསྟན་པ་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཤིང་ཆོས་བསྟན་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་བར་དུ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མ་ཉམས་པའོ། །ཆོས་གནས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ཆོས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་དམ་ཆོས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མཐུ་ཡོད་པར་རིག་ནས། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་གིས་ཆོས་གོས་སོགས་སྟེར་བའོ། །དེ་ལྔ་ནི་གཞན་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཅིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་གཞན་འབྱོར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་དོན་ཆེ་བར་བསམ་པ་ནི། དལ་བརྒྱད་འབྱོར་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་རྙེད་ན་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་གོ་འཕང་མཐའ་དག་སྒྲུབ་ནུས་པས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། བདེར་གཤེགས་ལམ་བརྟེན་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་ཅིང༌། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་རྙེད་མིན་ལྷ་མིན་དང༌། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྟེན་བཟང་པོ་ད་རེས་ལན་ཅིག་ཙམ་རྙེད་ཅིང་རྙེད་པ་དོན་ཆེ་
Chinese
思维后，闻思二者的智慧在相续中善妙生起的标志是：对于无有宗派偏颇的一切佛陀教法，无论是大乘还是小乘，以及对于持有这些教法的殊胜善知识，都能在了解其理由后生起真实的信心。不堕入先有偏见和仅仅执着于各自宗派和教法的歧途，而是公正地对待，并且在取舍因果方面细致入微，不混淆。佛陀的所有经续教言，不仅仅停留在字面上，而是转化为融入自相续的窍诀，从而使相续解脱，这是闻思达到要点的标志。因此，即使不特意思维暇满难得等细微之处，如果不能如理如实地闻思，或者即使能闻思，闻思的意义也不能融入相续，那么就会强制性地改变普通人的心念。密诀师们所说的四种转心之法，应当善加思维，并在相续中生起。第二部分有四点：从今生中转心，从轮回中转心，从寂静中转心，从能取所取中转心。第一部分有两点：思维作为转心修持之所依的暇满难得，思维转心之本体的无常。第一点是：具足八暇十圆满的珍宝人身，意义重大，通过因果和比喻难以获得。这有三点：确定暇满，思维其意义重大，以及难以获得。第一点：八暇是指远离八种无暇之处。八种无暇是：四种恶劣环境，即四种轮回无法到达的边地；愚笨、聋哑、肢体和耳朵等感官不全；持有否定前后世、因果和三宝的邪见；没有佛陀出现，因此没有佛陀的教诲。这四种是人类的无暇之处。三种恶趣和长寿天是非人类的无暇之处。长寿天在《亲友书》中解释为无想天和无色天，前者位于第四禅的广大果报之处，类似于远离村庄的寺庙，后者是生于无色界的凡夫。关于八无暇的讲述中，总是被欲望所
English
The sign of wisdom arising well in the mind-stream through hearing and thinking is that, having understood the reasons, one develops genuine faith in all the Buddha's teachings without sectarian bias, both the Great and Small Vehicles, and in all the excellent spiritual friends who uphold those teachings. Without falling into the trap of preconceived notions and clinging only to one's own school of thought and religious tradition, one remains impartial and practices meticulously, without confusing the acceptance and rejection of cause and effect. All the Buddha's scriptural teachings, both sutras and tantras, are not merely left as words, but are transformed into instructions that are applied to one's own mind-stream, thereby liberating the mind-stream. This is the sign that hearing and thinking have reached the essential point. Therefore, even without specifically contemplating the minor points such as the difficulty of finding leisure and opportunity, if one is unable to hear and think properly, or even if one is able to hear and think, the meaning of what is heard and thought does not enter the mind-stream, then the minds of ordinary people are forcibly changed. The four ways of turning the mind, according to the tradition of the instruction masters, should be well considered and developed in the mind-stream. The second part has four points: turning the mind from this life, turning the mind from samsara, turning the mind from peace, and turning the mind from grasping and clinging. The first part has two points: contemplating the difficulty of finding leisure and opportunity as the basis for turning the mind, and contemplating impermanence as the actual turning of the mind. The first point is: the precious human body endowed with eight freedoms and ten endowments is of great significance and difficult to obtain through cause and effect and examples. This has three points: identifying leisure and opportunity, contemplating its great significance, and contemplating its difficulty to obtain. The first point: the eight freedoms refer to being free from the eight states of unfreedom. The eight states of unfreedom are: four unfavorable environments, which are remote areas where the four types of rebirth do not occur; being foolish, mute, or having incomplete faculties such as limbs and ears; holding wrong views that deny past and future lives, cause and effect, and the Three Jewels; and the absence of a Buddha's appearance, and therefore the absence of the Buddha's teachings. These four are the unfreedoms of human existence. The three lower realms and the long-lived gods are the unfreedoms of non-human existence. The long-lived gods are explained in the "Letter to a Friend" as the unconscious and the formless realms. The former is located in one of the vast fruitions of the fourth dhyana, like a monastery far from a village, and the latter is an ordinary being born in the formless realm. In the discussion of the eight unfreedoms, one is always
Chinese
据说，使人分心的欲望之神是长寿天。十种圆满中的五种自圆满是：生为人，生于中央（指有僧团等可以修法的地方），根 पूर्ण具足，不造逆罪，信奉正法。这是它的意思。其中，生于中央是指生于有四众弟子游化的地方。根 पूर्ण具足是指没有变成痴呆或聋哑，并且四肢、小肢、眼睛、耳朵等齐全。不造逆罪是指没有做过或教唆做过五无间罪。信奉正法是指对于能生出世间和出世间一切善法的处所，即殊胜的律藏生起信心。此处律藏是指三藏。这五者由自身所摄持，是修法的顺缘，因此称为自圆满。五种他圆满是：佛陀出世，宣说正法，教法住世，随教而行，为他慈爱。这是它的意思。其中，佛陀出世或出现是指用三个无数劫积累资粮，现证圆满菩提。宣说正法是指佛陀或其声闻弟子宣说佛法。教法住世是指从佛陀成佛并宣说佛法开始，直到未入涅槃之间，以实证正法的方式修持的佛法没有衰败。随教而行是指认识到通达佛法本身就具有使众生现证正法的力量，因此按照所通达的那样随教而行。为他慈爱是指布施者和施主布施法衣等。这五者存在于他人相续中，是修法的顺缘，因此是它圆满。第二，思维人身难得有大义：具足八暇十圆满的人身是极其难得的，如果得到，就能成办一切增上生和决定胜的果位，因为有大利益，所以称为人身难得。如《亲友书》中说： 依靠善逝道，已成引导众，以大心力得人身，天龙非天皆不得， 妙翅持明人非人，以及饿鬼亦不得。 因此，在三界之中，现在好不容易得到一次特别殊胜的所依，得到它意义重大。
English
It is said that the god of desire who distracts the mind is the long-lived god. Among the ten endowments, the five self-endowments are: to be born as a human, to be born in the central region (referring to a place with a sangha, etc., where one can practice the Dharma), to have complete faculties, not to have committed heinous crimes, and to have faith in the true Dharma. This is its meaning. Among them, being born in the central region means being born in a place where the fourfold assembly of disciples travels. Having complete faculties means not having become demented or deaf-mute, and having complete limbs, minor limbs, eyes, ears, etc. Not having committed heinous crimes means not having committed or instigated the commission of the five inexpiable sins. Having faith in the Dharma means having faith in the Vinaya, the place where all virtuous Dharmas of this world and beyond arise. Here, Vinaya refers to all three pitakas. These five are gathered by one's own continuum and are conducive conditions for practicing the Dharma, so they are called self-endowments. The five other-endowments are: the appearance of a Buddha, the teaching of the true Dharma, the abiding of the teachings, following the teachings, and loving-kindness for others. This is its meaning. Among them, the appearance or arising of a Buddha means accumulating merit for three countless eons and realizing complete enlightenment. Teaching the true Dharma means the Buddha or his shravakas teaching the Dharma. The abiding of the teachings means that from the time the Buddha attained enlightenment and taught the Dharma until he passed into nirvana, the Dharma practiced in the manner of realizing the ultimate Dharma has not declined. Following the teachings means recognizing that understanding the Dharma itself has the power to enable beings to realize the true Dharma, and therefore following the teachings as understood. Loving-kindness for others means donors and patrons giving robes, etc. These five exist in the continuum of others and are conducive conditions for practicing the Dharma, so they are other-endowments. Second, thinking that this itself is of great importance: having a human body endowed with the eight freedoms and ten endowments is extremely rare to obtain, and if obtained, one can accomplish all the states of higher rebirth and definite goodness, so it is called a precious human body because it is of great benefit. As it says in the Letter to a Disciple: Having relied on the Sugata's path, having become equipped to guide beings, whoever obtains a human body with great mental strength, that path is not obtained by gods or nagas or asuras, nor by garudas, vidyadharas, humans or what, nor by pretas. Therefore, among the three realms, now it is difficult to obtain even once a particularly excellent basis, and obtaining it is of great significance.