Tibetan
བདེན་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྗོད་དེ། དོན་དམ་དུའང་ཡོད་པའོ། །ཞེས་བཞེད་དེ། དེའང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྒྱུད་ལས། བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཀུན་རྫོབ་ནི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའོ། །དེའི་བདེན་པ་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེའི་མཐའ་ནི་གནས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཏོ། །ལྔ་པ་ཤེས་པའི་དགོས་པ་ནི། འདི་ཤེས་ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་མི་རྨོངས་ཤིང༌། །ཐབས་སུ་གྱུར་པ་བླང་དོར་ཉམས་ལེན་དང༌། །ཐབས་བྱུང་དོན་མཐོང་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་འགྲོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་ན་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་ལ། འདི་དག་ཤེས་པས་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་གསུངས་པའི་བཀའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གནས་ལ་མི་རྨོངས་ཤིང༌། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་མཁས་པས་ཐབས་བླང་དོར་གྱི་གནས་མཐའ་དག་རིག་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང༌། དོན་དམ་བདེན་པ་རྟོགས་པས་ཐབས་བྱུང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱང་འདས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་མཐའ་དག་རིག་ཅིང་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཆེན་པོའི་ས་ལ་འགྲོ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པ་དག །ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་མི་རྨོངས་ཏེ། །དེ་དག་མ་ལུས་ཚོགས་བསགས་ནས། །ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ཉིད། །ཅེས་ འབྱུང་ངོ༌། །གསུམ་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ། གཤིས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ། འཁོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ། མྱང་འདས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་དག་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། །གཤིས་ལུགས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མཐའ་དང་བྲལ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་མམ་འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཤིས་ལུགས་སམ་གཞིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཅིང་དེའང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས། གང་དུའང་མ་སོང༌། གང་ནའང་མི་གནས་པ། ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་ཉིད་བརྟེན་པས་ཆོས་ཅན་ཡང་སྐྱེ་འགག་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དབུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ནི། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང༌། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པ
Chinese
真谛是指无有能取所取的自生智慧，而且在胜义中也是存在的。如是认为。对此，《集一切智金刚》续中说：“二谛的密意是这样的：世俗谛和胜义谛。种姓之子，世俗是稳固的和变动的。它的真谛如水中月。胜义谛是十八大空性。它的边际是安住。”所说的就是这个意思。第五，了解的必要是：了解此，不迷于能仁的教言，成为方便的取舍修习，生起方便，见义，度越轮回。这样，如果不了解二谛的体性，就不了解甚深的真如。了解这些，就不会迷惑于导师释迦牟尼所说的教言的意义，通达世俗谛，就能了知一切取舍之处而修习，证悟胜义谛，就能了知生起方便的三乘的涅槃自性清净和暂时的离垢，度越轮回，到达不住涅槃的大地。如《二谛论》中说：“善知二谛差别者，不迷能仁之教言，彼等无余积资粮，即是圆满度彼岸。” 如是出现。第三，观察缘起分三：自性缘起、轮回缘起、涅槃缘起。第一是：彼等自性清净者，是体性缘起离边。世俗和胜义，或者轮回和涅槃，这些的自性清净是体性或者基础的缘起，而且也远离一切戏论的边。显有世间轮回和涅槃的法性或者它的自性是从任何地方也没有来，到任何地方也没有去，在任何地方也没有住。有法依靠法性，因此有法也如生灭般显现，从时间上来说，生灭住三者远离一切戏论的边，因此说是中观的自性。《中观根本慧论》中说：“缘起法，即是空性，是依待假立。”
English
The truth is referred to as the self-arisen wisdom that is free from the duality of grasper and grasped, and it also exists in the ultimate sense. This is the view. In this regard, the tantra "Collected from All Wisdom Vajra" states: "The intention of the two truths is as follows: the conventional truth and the ultimate truth. Son of lineage, the conventional is the stable and the moving. Its truth is like the moon in water. The ultimate truth is the eighteen great emptinesses. Its limit is abiding." This is the meaning of what was said. Fifth, the necessity of understanding is: by understanding this, one is not confused about the teachings of the Able One, and one takes up and abandons practices that become methods, and one arises with methods, sees the meaning, and goes beyond samsara. Thus, if one does not understand the nature of the two truths, one does not understand the profound suchness. By understanding these, one is not confused about the meaning of the teachings spoken by the teacher Shakyamuni, and by being skilled in the conventional truth, one knows all the places of taking up and abandoning methods and practices them, and by realizing the ultimate truth, one knows the pure nature of nirvana of the three vehicles that arise as methods and the temporary freedom from defilements, and one goes beyond samsara to the ground of great non-abiding nirvana. As it says in the "Two Truths": "Those who know the distinction of the two truths are not confused about the teachings of the Able One, and by accumulating all those merits, they go to the perfection of the other shore." Thus it appears. Third, examining dependent arising has three parts: the dependent arising of nature, the dependent arising of samsara, and the dependent arising of nirvana. The first is: those whose nature is completely pure are the dependent arising of the nature of reality, free from extremes. The completely pure nature of the conventional and the ultimate, or samsara and nirvana, is the dependent arising of the nature of reality or the basis, and it is also free from all extremes of elaboration. The dharmata or its nature of phenomenal existence, samsara and nirvana, has not come from anywhere, has not gone to anywhere, and does not abide anywhere. Since phenomena depend on dharmata, phenomena also appear like arising and ceasing, and from the very beginning, the three of arising, ceasing, and abiding are free from all extremes of elaboration, therefore it is said to be the nature of the Middle Way. The "Root Wisdom" says: "Whatever is dependently arisen is explained as emptiness. It is dependently designated."
Tibetan
་སྟེ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ཀྱང་དོན་དམ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང༌། སྔ་མ་ངེས་དོན་དང༌། ཕྱི་མ་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་པའི་རྣམ་གཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་ལྟོས་བྱུང་འཁོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཤིང་འབྲེལ་ཏེ་ལུགས་འབྱུང་དུ་ཤར་བ་ནི་འཁོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་ན་གཉིས། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་དང་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ལས། ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་རྒྱ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་འབྲས་བུའི་བར་དུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་དུ་གནས་ལ་བདག་གིས་འདི་བསྐྱེད་དོ་ཞེའམ་བདག་འདིས་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱང་རྒྱུ་དེ་དག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དེ་དག་འབྱུང་བའོ། ། གཉིས་པ་ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ནི། ས་ཁམས་ཀྱིས་ས་བོན་བརྟེན། ཆུས་བརླན། མེས་སྨིན། རླུང་གིས་ཁ་འབུས། ནམ་མཁས་མི་སྒྲིབ། དུས་ཀྱིས་ས་བོན་འགྱུར་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་ཁམས་དྲུག་དང་ས་བོན་ཡང་ཕན་ཚུན་སེམས་པ་མེད་ཀྱང་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བར་གནས་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གམ་གཞན་ནམ་དབང་ཕྱུག་གམ་དུས་ཀྱིས་མ་བྱས། རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱུང༌། རྒྱུ་མེད་ཀྱང་མིན་ཏེ་ཁམས་རྣམས་འདུས་པས་ས་བོན་འགག་པ་ན་མྱུ་གུ་འགྲུབ་བོ། །ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ཡང་རྟག་པ་མིན་ཏེ་ས་མྱུག་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ས་བོན་འགགས་པ་དང་མ་འགག་པ་ལས་ཀྱང་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་ས་བོན་འགགས་པ་དང་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆད་པ་མིན་ཏེ་ས་བོན་འགགས་པ་དང་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ནི་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་ལྟ་བུར་སྐྱེ་བས་སོ། །འཕོ་བའང་མིན་ཏེ་ས་བོན་ཀྱང་གཞན་ལ་མྱུ་གུ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཆུང་ངུས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཡང་འགྲུབ་སྟེ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་དང་སྡོང་པོ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུད་དུ་འབྱུང་སྟེ་རྒྱུ་འབྲས་འཚོལ་མི་སྲིད་པས་སོ། །ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ནི། མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་མེད་ལ་ཕན་ཚུན་སེམས་པ་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་དེ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དེ་འབྱུང་ངོ༌། །ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་འདུས་པས་སས་ལུ
Chinese
，那即是中道。如是说。光明智慧不违背缘起的境界，虽然超越了世俗名言的境界，但在胜义中却显现为它的自性，前者是究竟意义，后者是依赖于名言的安立。第二是内外依待而生的轮回缘起。依赖于外和内的因和缘，相联结而以顺生的方式显现，这被称为轮回的缘起。略微解释它的意义，有二：与因相关联和与缘相关联。第一，内外两种，外缘起与因相关联，从种子到芽和果实之间，如果没有就不会产生，处于这种状态，虽然不会想“我创造了这个”或者“我被这个创造了”，但如果存在那些因，那些果就会产生。 第二，外缘起与缘相关联，地界支撑种子，水滋润，火使成熟，风使裂开，虚空不遮蔽，时间进行种子转变的作用，像这样，六界和种子也互相没有想法，但处于没有就不会产生的关联中，所有那些也不是由我或他，或自在天，或时间所造作，也不是自性产生，也不是无因，而是诸界聚合，种子坏灭时，芽就产生。那个外缘起也不是常恒，因为地和芽也不是一体，从种子坏灭和不坏灭也会导致不生芽，种子坏灭和芽产生是同时的缘故。也不是断灭，因为种子坏灭和芽产生就像秤杆的高低一样产生。也不是转移，因为种子是其他的，芽也是其他的缘故。小小的因也能产生巨大的果实，比如榕树的种子和树干。像那样在相续中产生，因为无法找到因果。内缘起也有两种，第一，内缘起与因相关联，从无明到老死之间，没有作者，互相也没有想法，但如果存在那个因，那个果就会产生。内缘起与缘相关联，地水火风空识六界聚合，地
English
, that itself is the Middle Way. Thus it is said. Luminous wisdom does not contradict the realm of dependent origination, although it transcends the realm of conventional terms, it appears as its own nature in the ultimate sense, the former is the definitive meaning, and the latter is the establishment dependent on terms. The second is the dependent origination of samsara arising from internal and external dependence. Depending on the causes and conditions of the external and internal, and being connected, it appears in the order of arising, which is called the dependent origination of samsara. To explain its meaning slightly, there are two: related to cause and related to condition. First, there are two types, external and internal. The external dependent origination is related to the cause, from the seed to the sprout and the fruit, if it does not exist, it will not arise, and it remains in this state. Although one does not think, "I created this" or "I was created by this," if those causes exist, those fruits will arise. Second, the external dependent origination is related to the condition. The earth element supports the seed, water moistens it, fire ripens it, wind causes it to split, space does not obstruct it, and time performs the function of transforming the seed. In this way, the six elements and the seed also have no thought of each other, but they remain in a relationship where they will not arise if they do not exist. All of that is not created by self or other, or Ishvara, or time, nor is it produced by nature, nor is it without cause, but when the elements gather and the seed decays, the sprout arises. That external dependent origination is also not permanent, because the earth and the sprout are not the same, and from the decay and non-decay of the seed, the sprout will not grow. The decay of the seed and the arising of the sprout are simultaneous. It is also not annihilation, because the decay of the seed and the arising of the sprout occur like the high and low of a balance scale. It is also not transference, because the seed is other and the sprout is also other. A small cause can also produce a great fruit, such as the seed and trunk of a banyan tree. It arises in a similar continuum, because cause and effect cannot be found. Internal dependent origination also has two types. First, internal dependent origination is related to the cause, from ignorance to old age and death, there is no agent, and there is no thought of each other, but if that cause exists, that fruit will arise. Internal dependent origination is related to the condition. The six elements of earth, water, fire, wind, space, and consciousness gather, and earth