Tibetan
༌། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན། །གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་སྟེ། །དེ་དག་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་བུམ་པའམ་ཀ་བ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་བདེན་པ། དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ནམ་མཁའ་དང་བུམ་པའི་སྤྱི་དང་ཀ་བའི་སྤྱི་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྟེ། མདོར་ན་རང་མཚན་དུ་ཡོད་པ་དང་སྤྱི་མཚན་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ལ་དེར་འདོད་ཅིང༌། ཡོད་པ་ནི་ བདེན་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལུགས་སོ། །འདིར་དོན་དམ་བདེན་པ། མི་རྟག་པ། དངོས་པོ། འདུས་བྱས། རང་མཚན་རྣམས་དོན་གཅིག་ཅིང༌། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། རྟག་པ། དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས། འདུས་མ་བྱས། སྤྱི་མཚན་རྣམས་དོན་གཅིག་ཅེས་མཁས་པ་ཕྱི་མ་འགའ་ཞིག་གིས་བཤད་དོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང༌། །གཉིས་མེད་ཤེས་པར་འཇོག་པ་སེམས་ཙམ་ལུགས། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཙམ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པར་འཇོག་པ་ནི་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་བཏུས་ལས། ཆ་ཤས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མེད། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཡང་ཡོད་པ་མིན། །སོ་སོར་སྣང་བའང་དམིགས་མེད་ལ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྨི་ལམ་འདྲ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །རྣམ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྣམས་དེ་སྐད་བསྒྲགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་སྦྱོར་ན། ཀུན་བརྟགས་ནི་ཀུན་རྫོབ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ་རྫས་སུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་ནི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་གྲངས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པས་དཔྱད་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་གྲུབ་ནི་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དོན་དམ་མ་གྲུབ་མཁའ་འདྲ་རང་རྒྱུད་ལུགས། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང༌། དོན་དམ་པ་ཅིའང་མ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པར་བཞེད་པ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཏེ། འཁྲུལ་ འཇོམས་ལས། དམིགས་བཅས་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དུ། །དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་ཀུན་ལས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །ལུགས་འདིའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་གོང་དུ་སྤོས་པ་ལྟར་རོ། །བློས་བཏགས་ཀུན་རྫོབ་འཇིག་རྟེན་རྗེས་བརྗོད་དང༌། །སྤྲོས་བྲལ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་ཐལ་འགྱུར་ལུགས། །བློས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པར་བཏགས་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་བརྗོད་ཅིང༌། གཤིས་སྤྲོས་བྲལ་བསམ་བརྗོད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཏེ། རྣམ་པ་བཞག་བྱ་འཇོག་བྱེད། ངོ་བོ་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ལས་འདས་པས་རྟོགས་པར་བཞག་ཏུ་མེད་ཀྱང་དོན་དམ་དང་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བཏགས་ཏེ། ཟླ་བ་གྲགས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་གོ་འབྱེད་པར་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་ཉིད་བློ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ཀུན་མཁྱེན་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་བར། འདིར་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་གསལ་བར་དབྱེ་ན་ཡུལ་ཆོས་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་དབྱེ་བའི་གཞི་ལས། སྣང་བའི་ཆ་འདི་དག་སྒྱུ་མ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་སྣང་ལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྗོན་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དག་ལ། །བཞིན་གྱི་ཟླ་བ་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར། །ལྗོན་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ན། ཐ་མལ་པས་སྣང་བ་བདེན་བདེན་ལྟར་མཐོང་ཡང༌། རྣལ་འབྱོར་པས་རྨི་ལམ་ཙམ་ལས་ངེས་པ་མ་མཐོང་ བས་འལ་འོལ་སང་སེང་ཙམ་ལ་མ་བརྟགས་པ་ན་སྣང་ཡང༌། བརྟགས་ན་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྣང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འབྱོངས་པ་ན་སྣང་བ་འདི་དག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་ཅིང༌། གང་གི་ཡང་ཁས་ལེན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པས་ཐ་དད་པའི་བདེན་པ་མེད་པར་བློ་འབྱོངས་ཏེ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ན་ཞིང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་བདེན་ཞེན་མེད་པས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ། །བློ་བདེན་ཞེན་དང་བཅས་པའི་སེམས་རྟོག་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ། བདེན་ཞེན་མེད་པའི་འཆར་སྒོ་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་འདོད་དོ། །དོན་དམ་པ་ཡང༌། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པའི་གནས་ལུགས་དང༌། ཆོས་ཐམ
Chinese
此處存在勝義諦，其他則是世俗諦。它們被認為是自相和共相的特徵。如是，能於勝義中起作用，如瓶或柱子，是勝義諦。不能於勝義中起作用，如虛空、瓶子的共相、柱子的共相，是世俗諦。總之，他們認為存在自相和存在共相這兩者。存在被認為是真諦，這是經部宗的觀點。此處，勝義諦、無常、實物、有為法、自相，這些意義相同。世俗諦、常、無實之法、無為法、共相，這些意義相同，一些後來的智者這樣說道。所取和能取二顯，是境和有境；安立二取不存之識，是唯識宗的觀點。顯現為所取和能取二者的境和有境是世俗諦，僅僅是二取不存之識是安立為勝義諦，這是唯識宗的觀點。如《般若波羅蜜多總集論》中說：『無有分，極微塵亦無，各別顯現亦無所緣，體驗如夢，從所取和能取中解脫，識存在於勝義中，瑜伽行宗的經典，彼岸度者如是宣說。』又，若與三自性相結合，遍計所執是世俗自性，因為它非實有，僅僅是假名安立。依他是名言上的勝義自性和世俗名言，因為如果以理智分析，它是真實存在的，並且它障礙了對真如的證悟。圓成實是勝義自性，因為它成為聖者智慧的對境。顯現如幻，於世俗中成立，勝義中不成立，如虛空，是自續派的觀點。所有顯現的事物都如幻象的馬、象等一樣在世俗中成立，是世俗諦。勝義中什麼都不成立，如虛空一般，這是自續派所認可的勝義諦。如《摧魔論》中說：『有相是世俗，勝義中，所緣能緣皆解脫。』此宗的世俗諦的分類如上所述。
English
Here, ultimate truth exists, while others are conventional truth. They are considered to be the characteristics of self and generality. As such, that which can function in the ultimate sense, like a pot or a pillar, is ultimate truth. That which cannot function in the ultimate sense, like space, the generality of a pot, or the generality of a pillar, is conventional truth. In short, they consider both the existence of self-characteristics and the existence of general characteristics to be there. Existence is considered to be truth, which is the view of the Sutra School. Here, ultimate truth, impermanence, entity, conditioned phenomena, and self-characteristics are of the same meaning. Conventional truth, permanence, non-substantial phenomena, unconditioned phenomena, and general characteristics are of the same meaning, as some later scholars have said. The appearance of dualistic grasping and grasper, as object and subject, and establishing non-dualistic awareness, is the Mind-Only School's view. The object and subject that appear as dualistic grasping and grasper are conventional truth, and only the awareness free from dualistic grasping is established as ultimate truth, which is the view of the Mind-Only School. As stated in the 'Compendium of the Essence of Wisdom': 'There is no part, even subtle particles do not exist, separate appearances are also without object, experience is like a dream, liberated from grasping and grasper, consciousness exists in the ultimate sense, the scriptures of the Yogacara School, those who have reached the other shore proclaim this.' Furthermore, if applied to the three natures, the completely imputed is the conventional nature, because it is not substantial and is merely established by designation. The dependent is the ultimate nature in terms of name and the conventional in terms of name, because if analyzed by reasoning, it is truly existent, and it obscures the realization of suchness. The thoroughly established is the ultimate nature, because it becomes the object of the wisdom of the noble ones. Appearances are established as conventional like illusions, not established in the ultimate sense, like space, is the view of the Svatantrika School. All appearances are established as conventional, like illusory horses and elephants, which is conventional truth. Nothing is established in the ultimate sense, like space, which is the ultimate truth accepted by the Svatantrika School. As stated in the 'Destruction of Illusion': 'With object is conventional, in the ultimate sense, object and subject are all liberated.' The classification of conventional truth in this school is as mentioned above.
Chinese
如是。以分别念安立的世俗谛是随顺世间言说而建立的，离戏论、超离思议言说的中观应成派，就是以分别念假立的能说、所说、能思、所思，这些都是世俗谛，是随顺世间如何称说而说的；自性离戏、超离一切思议言说的是胜义谛，这是中观应成派的观点。由于超离了能立所立、能证所证，所以虽然无法安立为可证，但当生起与胜义谛相符的智慧时，就称之为证悟了胜义谛。如月称菩萨所说：“生起与空性相符的智慧时，就说证悟了空性，但空性本身并非被证悟之物。”譬如，认识虚空的自性，就像虚空本身与智慧无二无别一样。此处，全知无垢光尊者在《心性休息》的注释中说：如果按照诀窍清晰地进行区分，那么只能区分出作为对境的法界。这些显现的部分，如同幻术、阳焰、水月等，因为是显现而无自性的，所以称为世俗谛。《宝积经·树问经》中说：“犹如明镜之中央，显现面容之影像，如是自性不成立，树当知诸法亦然。”因此，普通人将显现视为真实，但瑜伽士却不认为比梦境更真实，只是模模糊糊、隐隐约约，未经观察时似乎存在，但经过观察后便知其一无所有，因此称为证悟了世俗谛，即不会被显现所损害。当精通此道时，对于这些显现便能无碍地行走等，成就各种神通。由于不承认任何事物，因此显现的当下即是无自性，不承认有他体的实有，从而通达真理，获得圣者的智慧，即使显现出刹土等，也不会执著为实有，因此称为真实世俗。具有实执的分别心和一切显现都是虚假的世俗，没有实执的显现和一切现象都是真实的世俗。胜义谛则是，心性无自性的实相，以及一切法
English
Thus. The conventional truth established by conceptual imputation is established following the worldly expressions. The Prasangika Madhyamaka, which is free from elaboration and transcends thought and expression, is that all things imputed by conceptual thought, such as the speaker, the spoken, the thinker, and the thought, are conventional truths, following the way the world speaks of them. The nature that is free from elaboration and transcends all thought and expression is the ultimate truth, which is the view of the Prasangika school. Because it transcends the establisher and the established, the prover and the proven, it cannot be established as something to be realized. However, when wisdom arises that accords with the ultimate truth, it is said that the ultimate truth has been realized. As Chandrakirti said, "When wisdom arises that accords with emptiness, it is said that emptiness has been realized, but emptiness itself is not something to be realized." For example, realizing the nature of space is like space itself becoming inseparable from wisdom. Here, the omniscient Longchen Rabjam says in his commentary on "Mind at Rest": If we clearly distinguish according to the key instructions, we can only distinguish the realm of phenomena as the object. These appearing aspects are like illusions, mirages, and reflections of the moon in water. Because they appear but have no inherent existence, they are called conventional truths. The Sutra Requested by Kashyapa says: "Just as in the center of a clear mirror, the reflection of a face appears, so know, Kashyapa, that all phenomena are without inherent existence." Therefore, ordinary people see appearances as truly real, but yogis do not see them as more real than dreams. They are vague and indistinct, appearing to exist when not examined, but when examined, they are known to be nonexistent. Therefore, it is called realizing the conventional truth, which means that one is not harmed by appearances. When one is skilled in this, one can move unhindered through these appearances and accomplish various siddhis such as walking. Because one does not affirm anything, the very moment of appearance is without inherent existence, and one does not affirm the reality of otherness. Thus, one understands the truth and attains the wisdom of the noble ones. Even when pure lands and so on appear, one does not cling to them as real, and therefore it is called true conventional truth. All conceptual thoughts and appearances with clinging to reality are false conventional truths. All appearances and phenomena without clinging to reality are considered true conventional truths. The ultimate truth is the nature of mind, the reality of no self-existence, and all phenomena.