Tibetan
་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གསོག་དང་གསོབ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུའང་དབྱེ་བར་གསུངས་ཏེ། ཞི་བ་ལྷས། རྣལ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་ ཉེས་མེད་དེ། །ཞེས་དང༌། ཟླ་བས། རྣམ་བདུན་གྱིས་མེད་གང་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཡོད་ཅེས་རྣལ་འབྱོར་པས་དེའི་ཡོད་མི་རྙེད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་སོ། །མཚན་གཞི་ནི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་འཁྲུལ་ངོའི་ཆོས་ཅན་རགས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ། ཅུང་ཟད་དཔྱད་ངོའི་ཐ་སྙད་པའི་བློའི་རྙེད་དོན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང༌། ཉན་རང་མི་སློབ་པ་ནས་བྱང་འཕགས་མན་ཆད་ཀྱི་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་སྔ་མ་ལ་མ་བརྟགས་པའི་དང་བྱིས་པའི་དང་རིགས་ཤེས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་ལ། ཕྱི་མ་ལ་དཔྱད་པའི་དང་འཕགས་པའི་རིགས་ཤེས་དང་འབྲེལ་བའི་དང་དབུ་མ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིའི་ལོག་པ་དང་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རང་སའི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འཇོག་པའང་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ནི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་བགྱིར་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཀོན་བརྩེགས་ལས། དགེ་སློང་དག་བདེན་པ་དམ་པ་འདི་ནི་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྒྲས་བརྗོད་ཙམ་དུ་དབྱེ་ན་བདེན་ཆུང་ལས་རྣམ་གྲངས་པ་དང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ནི་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་སྐྱེ་མེད་ལྟ་བུའོ། །ཕྱི་མ་ནི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་ལ་དགག་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་ཐར་གསུམ་མམ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་དང་བཞིའོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང༌། སོགས་ཁོངས་ནས་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཉི་ཤུ་ རྣམས་སུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འཕགས་དང་བྱིས་བློའི་འཛིན་སྟངས་ཁྱད་པར་དང༌། །ལྟོས་བཞག་ལ་བརྟེན། །ཅེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འཕགས་པ་དང་བྱིས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱིས་བློའི་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ལས་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་གཉིས་སུ་གནས་པ་མིན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་དོན་ལ་གནས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞིང༌། གཞན་དུ་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ལས་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཐའ་བྲལ་གྱི་དོན་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང༌། གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་པའང་མངོན་ཞེན་ཅན་དག་གི་ངག་བརྡར་སྦྱར་བ་ལས་དབུ་མ་རང་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གྱི་ཕྱོགས་གང་ཡང་བཞག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་བརྗོད་བྲལ་གྱི་དོན་མ་རྟོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དབུ་མ་པའང་མིན་ཏེ་དབུ་མའི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་གྲངས་ངེས་ནི། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ངེས། །ཞེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ལང་གཤེགས་ལས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་གསུམ་པ་མེད། །ཀུན་རྫོབ་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་སྟེ། །དེ་ཟད་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་དང༌། ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། ཤེས་པར་བྱ་བའང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འདིར་ཟད་དོ། །ཞེས་སོ། །རིགས་པའང་ཐབས་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་བླང་དོར་ལ་ཀུན་རྫོབ་མེད་དུ་མི་རུང་ཞིང༌། བླང་བྱའི་གཙོ་བོ་རྣམ་དག་མི་དམིགས་པ་ ལ་དོན་དམ་པ་མེད་དུ་མི་རུང་བས་ཉུང་ན་མི་འདུ་ཞིང་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་མང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང་དེའི་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་དང༌། ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དོན་དམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མེད་མི་རུང་བས་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ངེས་སོ། །བཞི་པ་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ནི། ཐ་སྙད་རང་བཞིན་གཅིག་ལ་ལྡོག་ཐ་དད། །དོན་དམ་གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྗོད་དུ་མེད། །བདེན་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་ལ་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་སོ་སོར་མཆིས་ཀྱང༌། དཔལ་རང་བྱུང་གི་ཞལ་སྔ་ནས། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདིའང་ཆོས་རྣམས་དང་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ལས
Chinese
即是对显现执著的色、声等。这些是由于圣者见法者们如幻觉般地理解为堆积和疏松且无有实义的缘故。或者也宣说了可分为世俗谛和瑜伽世俗谛两种。如寂天菩萨所说：“瑜伽世俗谛，无过失。”以及月称菩萨所说：“七相推求无所有，彼云何有世俗有，瑜伽师于彼有性，亦不得。”等等。名称的基是未经观察、未经分析的错觉显现的粗大法，是世间世俗谛。稍微经过分析显现的名言识所获得的细微的无常，以及从声闻、缘觉的无学道到菩萨圣者以下的圣者后得位的显现，是瑜伽士的世俗谛。名称的分类，前者称为未经观察的、孩童的、与理智无关的世俗谛，后者称为经过观察的、与圣者理智相关的、中观派的世俗谛。此处所说的颠倒和正确的世俗谛，也是安立为世间人各自的两种真谛。对于胜义谛，从本体的角度来说，没有分别，因为如虚空般普遍一味，并且超离了名言的对境。如《宝积经》中说：“诸比丘，此胜义谛唯一，即此，不欺骗之法性的涅槃。”如此等等。仅从言语表达上区分，则宣说了从小真谛中分出的有差别和无差别的胜义谛两种。前者是远离部分戏论，如遮止生灭的无生。后者是远离一切戏论。有差别的胜义谛，从所破的角度区分，则为人无我和法无我两种。从体性的角度区分，则为空性、无相、无愿，即三解脱门或者现观、无为四种。从法相的角度区分，则可分为十六空性，以及等等，包括十八空性和二十空性。 第二，区分的理由是：圣者和凡夫的执著方式不同，以及依赖于观待安立。
English
That is, forms, sounds, etc., to which there is manifest clinging. These are because the noble ones who have seen the Dharma understand them as illusory, accumulated and loose, and without essence. Or it is also said that they can be divided into two types: worldly conventional truth and yogic conventional truth. As Shantideva said, "Yogic conventional truth is faultless." And as Chandrakirti said, "How can that which is non-existent by the sevenfold analysis be said to exist conventionally? Yogis do not find its existence." And so on. The basis of the name is that the gross phenomena that appear as errors without investigation or analysis are worldly conventional truths. The subtle impermanence that is found by the conceptual mind that has been slightly analyzed, and the appearances of the post-attainment of the noble ones from the non-learners of the hearers and solitary realizers up to the bodhisattva noble ones, are the conventional truths of the yogis. The classifications of names are that the former is called the unexamined, childish, and unrelated to reason conventional truth, and the latter is called the examined, related to the noble reason, and Madhyamaka conventional truth. The mistaken and correct conventional truths mentioned here are also established as the two truths of the worldlings themselves. For the ultimate truth, there is no distinction in terms of essence, because it is universally of one taste like space, and because it transcends the object of expression. As it is said in the Ratnakuta Sutra, "Monks, this ultimate truth is one, that is, the undeceptive Dharma-nature of Nirvana." And so on. If we divide it only in terms of verbal expression, then two types of ultimate truth are taught: differentiated and undifferentiated, which are divided from the lesser truth. The former is that which is free from only some elaborations, such as the unborn which prevents birth. The latter is that which is free from all elaborations. That differentiated ultimate truth, from the point of view of what is to be negated, is divided into two: the selflessness of persons and the selflessness of phenomena. From the point of view of characteristics, it is divided into emptiness, signlessness, and wishlessness, which are the three doors of liberation, or the four: manifestation, aggregation, non-action. From the point of view of the object of Dharma, it is divided into the sixteen emptinesses, and so on, including the eighteen and twenty emptinesses. Second, the reason for the distinction is: the difference in the way the noble and childish minds grasp, and relying on dependence and establishment.
Chinese
之所以将真谛分为二，也是因为圣者和凡夫二者心识的执持方式不同。因此，是从有境的角度来区分二谛的，实际上并非存在两种，如果世俗谛存在于实义中，就不会变成世俗谛。否则，就会变成两种胜义谛。因此，并非因为不存于世俗义中才是胜义谛，而是因为对实有的执着是相互观待而安立的。因此，所谓离边的意义是胜义谛，另一种是世俗谛。这只是执着者的言语表达，对于中观自宗来说，世俗谛和胜义谛的任何一方都无法成立。因为如果不能证悟不可言说的意义，就不能成为中观行者，因为没有证悟中观的意义。第三，数量决定：真谛决定为二。意思是说，真谛决定为世俗谛和胜义谛两种。《楞伽经》中说：“世俗与胜义，因缘所生无第三，世俗分别所测度，彼灭圣者之行境。”《父子相会经》中说：“如是如来已通达世俗和胜义二者，所应知者也尽于此世俗和胜义谛中。”从理证上说，以方便为主的取舍离不开世俗谛，而所取的主要目标清净无相
English
The reason for dividing the truth into two is also because the two individuals, noble ones and ordinary beings, have different ways of grasping with their minds. Therefore, the two truths are distinguished from the perspective of the object-possessor, but in reality, they do not exist as two. If the conventional truth existed in the ultimate meaning, it would not become the conventional truth. Otherwise, there would be two ultimate truths. Therefore, there is nothing that is called the ultimate because it does not exist in the conventional meaning, but because the establishment of the clinging to reality is established in dependence on each other. Therefore, the meaning of being free from extremes is the ultimate truth, and the other is the conventional truth. This is just the verbal expression of those who are attached to appearances, but for the Madhyamaka Svātantrika, neither the conventional nor the ultimate can be established. Because if one does not realize the meaning that is beyond expression, one is not a Madhyamika, because one has not realized the meaning of Madhyamaka. Third, the determination of number: the truth is determined as two. This means that the truth is definitely two, conventional truth and ultimate truth. The Laṅkāvatāra Sūtra says: "Conventional and ultimate, there is no third born from causes. Conventional is measured by discrimination, that cessation is the realm of the noble." The Meeting of Father and Son Sūtra says: "Thus, the Tathāgata has understood the two, conventional and ultimate. What is to be known is exhausted in these conventional and ultimate truths." Logically, taking and abandoning, with method as the main aspect, cannot be without the conventional, and the main object to be taken, pure and without signs,