Tibetan
ས་པས་མི་གཡོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས། རྐྱེན་གྱིས་མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལྔར་དབྱེར་ཡོད། ངོམས་པ་མེད་པར་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། ། བསམ་གཏན་ལ་གསུམ། ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ནི་མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན། ཐུན་མོང་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་རྣམ་ཐར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང༌། ཐུན་མིན་བྱང་སེམས་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གཞོལ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་(༦༤ན)སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། ། ཤེས་རབ་ལ་གསུམ། ཐུན་མོང་རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཉན་རང་གི་ཆོས་ལས་བདེན་བཞི་རྟོགས་པ་དང༌། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མ་དམན་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཆོག་གི་ཤེས་རབ་བོ། ། ཡང་ན། ཐོས་བྱུང་། བསམ་བྱུང་། སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཏེ། དང་པོ་ནི། ལུང་རིགས་དུ་མ་ཐོས་ཤིང་དེའི་དོན་ཤེས་པ། གཉིས་པ་ནི། གྲུབ་མཐའ་བཞི་བདེན་པ་གཉིས་དྲང་ངེས་སོགས་འབྱེད་པས་ཤེས་བྱ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི། དེ་དག་གི་དོན་བསྒོམས་པས་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་རྗེས་ཞུགས་ཀུན་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཕྱིན། ། སྤྱིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གའང་དམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་ཏེ། རྟེན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ། དངོས་པོ་དམ་པ་སྦྱིན་སོགས་ཕྱོགས་རེ་མ་ཡིན་པར་གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དམ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ། ཐབས་དམ་པ་འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ། བསྔོ་བ་དམ་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། རྣམ་དག་དམ་པ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་གཉེན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། ། ཁྱད་པར་སྡུད་པ་ལས། དམུས་ལོང་དམིགས་བུ་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས། ། ལམ་ཡང་མི་ཤེས་གྲོང་ཁྱེར་འཇུག་པར་ག་ལ་ནུས། ། ཤེས་རབ་མེད་ན་མིག་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔ་འདིའི། ། དམིགས་བུ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་ནུས་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕར་ཕྱིན་ལྔ་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་
Chinese
不动于地之精进、不为境转之精进、无慢之精进，共分为五种。不知厌足，无有餍足地行持善法，是为不餍足之精进。 禅定有三种：身心极清净，生起寂静相，是为现法乐住禅定。共称的尽、胜、遍处、解脱等，以及不共的唯有菩萨特质的功德，致力于生起这些功德的等持，是为功德成就禅定。依靠等持（64n）之力，以神通、神变等调伏众生，是为缘众生义之禅定。 智慧有三种：精通共称明处，是为世间智慧。出世间智慧有两种：从声闻、缘觉法中证悟四圣谛，以及从大乘法中证悟二种无我之智慧。其中，前者是劣等智慧，后者是殊胜智慧。 或者：闻、思、修所生智慧。 第一种是：听闻多方教理，并理解其意义。 第二种是：通过辨别四宗、二谛、了义不了义等，断除对所知境的增益。 第三种是：通过禅修这些意义，如实证悟实相。 一切随顺智慧者，皆为波罗蜜。 一般来说，六波罗蜜也必须具备六种殊胜而修持：殊胜所依，即具足菩提心；殊胜对境，即不偏于布施等某一分，而遍及一切基础；殊胜目的，即为一切有情众生之义而修持；殊胜方便，即为三轮无分别之智慧所摄持；殊胜回向，即回向无上菩提；殊胜清净，即作为二障之直接对治而行持。 尤其在《集经》中说： 无有向导之盲者，亿万众生皆失明， 不知道路何入城，如何能入此城中？ 若无智慧如无眼，此五波罗蜜亦然， 无有向导如何能，触及菩提非所能。 如是所说：五波罗蜜，若无无分别智慧...
English
Diligence unswayed by circumstances, diligence unreversed by conditions, and diligence without arrogance are categorized into five types. The diligence that is insatiable in practicing virtue, never knowing enough, is called unflagging diligence. Concentration (Samatha/Dhyana) has three types: When body and mind are thoroughly purified, and a state of tranquility arises, this is the concentration of abiding happily in this very life. Engaging in samadhi that generates the uncommon qualities of Bodhisattvas alone, such as the common exhaustions, overpowering deliverances, etc., is the concentration for accomplishing qualities. By the power of samadhi (page 64n), subjugating beings through clairvoyance, miraculous powers, etc., this is the concentration focused on the welfare of sentient beings. Wisdom (Prajna) has three types: Expertise in common fields of knowledge is worldly wisdom. Transcendent wisdom has two types: Understanding the Four Noble Truths from the teachings of Sravakas and Pratyekabuddhas, and understanding the two types of selflessness from the Mahayana teachings. Among these, the former is lesser wisdom, and the latter is supreme wisdom. Alternatively: Wisdoms arisen from hearing, contemplation, and meditation. The first is: hearing various scriptures and reasonings, and understanding their meaning. The second is: by distinguishing the four philosophical tenets, the two truths, provisional and definitive meanings, etc., cutting off doubts regarding what is to be known. The third is: by meditating on the meaning of these, realizing reality as it is. All that follows wisdom is also a paramita. Generally, all six paramitas must be practiced endowed with six excellences: The excellent support, which is endowed with Bodhicitta; the excellent object, which engages in all foundations, not just partial aspects like generosity; the excellent purpose, which is applied for the benefit of all sentient beings; the excellent method, which is embraced by the non-conceptual wisdom of the three circles; the excellent dedication, which is dedicated to unsurpassed enlightenment; and the excellent purification, which acts as the direct antidote to the two obscurations. Especially from the Samdhini Sutra, it is said: Innumerable blind ones, without a guide, How can they know the path or enter the city? Without wisdom, like sightless eyes are these five paramitas, Without a guide, they cannot reach enlightenment. As it is thus said: The five paramitas, without non-conceptual wisdom...