Tibetan
སྐྱེད་ནི་གཙོ་བོར་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཆ༣ གསུམ་པ་[གདམས་ངག་ལུགས་ཁྱད་པར་དུ་སྨོས་པ་]ནི། བྱམས་ལས་སྙིང་རྗེ་དེ་ལས་བྱང་སེམས་སྐྱེ། ། བྱམས་པའི་ངོ་བོ་ནི། གཞན་ལ་ཕན་བདེ་འདོད་པའི་བློའོ། །དེ་ཉིད་ཐོག་མར་བསྒོམ་པས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྲལ་བར་འདོད་པའི་བློའོ། །དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་བྱམས་པ་ནི་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། ། ཅ༢ གཉིས་པ་སྡོམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ངོ་བོ་གཞན་དོན་རྫོགས་བྱང་འཐོབ་འདོད་བློས། ། སྒོ་གསུམ་ཉེས་སྤྱོད་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྡོམ་པ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ནི། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་བློས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ཞིག །དེའི་མཐུན་ཕྱོགས་སྒྲུབ་ཅིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྤོང་བའི་སེམས་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། ། ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། ། ཅེས་གསུངས་སོ། ། ཅ༣ གསུམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་དྲུག ། ཆ༡ མཚན་གཞི། ཆ༢ སྐྱེ་ཚུལ། ཆ༣ ས་མཚམས། ཆ༤ རྟེན། ཆ༥ ཡུལ། ཆ༦ ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། ། ཆ༡ དང་པོ་ནི། དབྱེ་སྒོ་འདོད་དང་བརྩོན་སེམས་མཚུངས་ལྡན་གྱིས། ། སྨོན་འཇུག ། ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་དེའང་མཚན་གཞིའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང༌། འཇུག་པ་(༥༡བ)སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་སློབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞིག །གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞིག །དེའི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བརྩོན་པར་འདོད་པའི་སེམས་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། ། སྨོན་འཇུག་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞིའང་ཐེག་ཆེན་ཚོགས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་དང༌། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལྟ་བུའོ། ། འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སློབ་དཔོན་དཾཥྚ་སེ་ན་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སྨོན་པ་དང་། འདས་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་འཇུག་པར་བཞེད་ཅིང༌། ཨ་བྷ་ཡ་དང་སྨྲྀ་ཏི་སོགས་ནི་འོག་གི་འདུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་གསུམ་སྨོན་པ་དང༌། གཞན་བཅུ་དགུ་འཇུག་པར་བཞེད་ལ། རྒྱ་མཚོ་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བློ་ཆོ་གས་མ་བསྐྱེད་པ་སྨོན་པ་དང་། ཚོགས་བསྐྱེད་འཇུག་པར་འདོད་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་རྒྱུད་དང་ཇོ་བོ་རྗེ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་དམ་འཆའ་བ་སྨོན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལ་དམ་འཆའ་བ་འཇུག་པར་བཞེད་པ་དང༌། ཡང་ཁ་ཅིག །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྨོན་པ་དང་། ཐོབ་ནས་འཇུག་པར་འདོད་ལ། ཟབ་མོ་ལྟ་རྒྱུད་དང་ཞི་བ་ལྷའི་བཞེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་བློ་ཙམ་སྐྱེ་བ་ཆོ་ག་ལ་མ་བརྟེན་པ་དང༌ཆོ་གས་ཁས་བླངས་པ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྨོན་པའི་སེམས་དང༌། དེའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཕྱིན་ཆད་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟ་བུ་འཇུག་པའི་སེམས་སུ་བཞེད་དེ། དེའང་། སྨོན་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཉིད་དང་། འཇུག་པ་ནི་སྡོམ་པའོ། ། འདིར་ས་སྐྱའི་རྗེ་བཙུན་རྣམས་ཀྱིས། སྨོན་པའི་སེམས། སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད། སྨོན་པ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བ། འཇུག་པའི་སེམས། འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད། འཇུག་པ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བ། ཞེས་དང༌། དེའི་སྨོན་འཇུག་(༥༢ན)གི་སེམས་རྐྱང་པ་སྡོམ་པ་མིན་ལ། སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞིར་བཅས་སྤོང་སེམས་དང་ལྡན་ན་མཚན་ཉིད་ཚང་བས་སྡོམ་པར་འགྱུར་བ་བཞེད་དོ། ། ཆ༢ གཉིས་པ་[སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་]ནི། སྐྱེ་ཚུལ་དབང་གིས་རགས་ཕྲ་གཉིས། ། སྐྱེ་ཚུལ་གྱིས་དབྱེ་ན། རགས་པ་བརྡ་ལས་འབྱུང་བ་དང༌། ཕྲ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤཱནྟི་པའི་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཡང་ཇི་སྲིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱེད་ཀྱི། མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་བརྡར་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཡང་གང་གི་ཚེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཆ༣ གསུམ་པ་[ས་མཚམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་]ནི། ས་མཚམས་མོས་བསམ་རྣམ་སྨིན་སྒྲིབ་ཀུན་སྤངས། ། བགྲོད་པའི་ས་མཚམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། ། མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང༌། ། རྣམ་པར་སྨིན་
Chinese
产生主要是由他人所指示之因缘而生。 第三，[特别阐述教诫宗派]者： 从慈生悲，从悲生菩提心。 慈的本质是：愿他者获得利益与安乐的心。首先修习它，就能生起悲心，悲心是愿一切众生脱离苦及苦因的心。由此，为了证得佛果而愿求菩提心生起，因此慈是所有善法的根本，如《国王教诫经》中所说。 第二，誓愿的本质是： 其本质是，以欲为他者证得圆满菩提的心，断除身语意三门一切恶行的戒律。 菩提心戒的一般本质是：由为他者证得圆满菩提的心所引发的特殊对境，以及与其顺缘相应、断除三门非福德恶行之心所相应的出离戒。 《现观庄严论》中说：为他者故，愿求圆满正等菩提，是为发心。 第三，分类有六种：第一，自性（本体）；第二，生起方式；第三，地界；第四，所依；第五，对境；第六，仪轨之门。 第一是： 其分类之门，通过愿与精进心相应：发愿与入行。 也就是说，如果从发心的自性（本体）来分类，有愿菩提心戒和行菩提心戒两种。 第一者是：大乘学道的菩提心戒，其中心所与为他者证得圆满菩提的心相应。 第二者是：戒律，其中心所与愿为实现此目的而精进于广大行为的心相应。 愿菩提心与行菩提心二者的自性（本体），是指大乘资粮道和加行道的相续中的菩提心，以及已入道的菩萨后得位的菩提心等。 这两者之间的区别是：论师达达塞那（Damshta Sena）等人，是从世间道所摄的...
English
Arising primarily originates from causes indicated by others. Third, [specifically mentioning the lineage of oral instructions]: From loving-kindness arises compassion, from that arises bodhicitta. The essence of loving-kindness is the mind wishing others benefit and happiness. By first meditating on it, compassion arises. This is the mind wishing all sentient beings to be free from suffering and its causes. From this, the bodhicitta wishing to attain Buddhahood arises. Therefore, loving-kindness is the cause of all virtuous dharmas, as stated in the Sutra of Admonitions to the King. Second, the essence of the vow is: Its essence is, with the mind wishing to attain complete enlightenment for the sake of others, the morality of abandoning all unwholesome actions of the three gates (body, speech, and mind). The general essence of the Bodhicitta Vow is: a special object aroused by the mind wishing to attain complete enlightenment for the sake of others, and the morality of definite emergence accompanied by a concomitant mental factor that accomplishes its favorable aspects and abandons the unwholesome actions of the three gates which are its unfavorable aspects. In the Ornament for Clear Realizations, it is stated: "For the sake of others, one desires perfect complete enlightenment; this is bodhicitta." Third, there are six types of distinctions: First, the referent (essence); second, the manner of generation; third, the stage; fourth, the basis; fifth, the object; sixth, the door of ritual. First is: The door of distinction, by being accompanied by wishing and striving minds: The Wishing and Engaging. That is to say, if classified by the referent (essence) of bodhicitta, there are two: the Vow of Wishing Bodhicitta and the Vow of Engaging Bodhicitta (51b). The first is: The Bodhicitta morality of a Mahayana practitioner, which is accompanied by the mental factor wishing to attain complete enlightenment for the sake of others. The second is: The morality, which is accompanied by the mental factor wishing to strive in vast conduct for that purpose. The referents (essences) of both Wishing and Engaging Bodhicitta are the bodhicittas in the continuum of Mahayana practitioners on the Path of Accumulation and the Path of Preparation, and the bodhicitta that is the post-meditative state of Arya Bodhisattvas, and so forth. The distinction between these two is: Teachers like Damshta Sena and others are included in the worldly path...
Chinese
发愿与摄入于已行之道的发心。 阿跋耶（Abhaya）与思谛（Smṛti）等，认为下面具有意乐的发心等三者为发愿，其余十九者为摄入。 海云（Gyatsho Trin）等人认为，未经仪轨发起的菩提心是发愿，而以资粮发心是摄入。 广大行派（Gyachen Pyöd Gyud）与觉窝杰（Jo bo rje）认为，对果位作誓愿是发愿，而对因作誓愿是摄入。 又有些人认为，在未获得不退转地之前是发愿，获得之后便是摄入。 甚深见派（Zabmo Lta Gyud）与寂天（Zhiwa Lha）的观点是，仅仅生起以悲心等希求获得菩提的意乐，不依赖仪轨，以及通过仪轨承许而趋入，这便是发愿心；而如法受持其戒律，此后持续行持，这便是摄入心。其中，发愿即是发心，摄入即是戒律。 此处萨迦（Sakya）诸尊者（Rje btsun rnams）认为：发愿心、发愿发心、不坏失发愿、摄入心、摄入发心、不坏失摄入。 其发愿与摄入（52b）之纯粹心并非戒律，若发愿与摄入之发心，能以对治违品为基础的舍弃心相应，则具备圆满特征，便成为戒律。 第二章 第二部分 [依生起方式分类]： 依生起方式，分为粗细二种。 若依生起方式分类，粗者由言说而生，细者由法性而得，有此二种。 正如寂天（Śāntipa）的《四百五十颂释》（Bzhi brgya lnga bcu pa'i 'grel pa）中所说：“此菩提心，只要是增上地信解空性，而未现证空性，在此期间，便是以言说假立。又当何时现证空性，彼时当知即是胜义。” 第三章 第三部分 [依地界分类]： 地界：信解、胜意乐、异熟、尽遣一切障。 若依趋入之地界分类，如《大乘庄严经论》（Mdo sde rgyan）中所说： 发心者，彼于诸地中， 信解与清净胜意乐， 异熟
English
Aspiration and engagement encompassed by the path that has been traversed. Abhaya and Smṛti, etc., consider the three aspects of mind generation, such as the aspiration with underlying intention, as aspiration; and the remaining nineteen as engagement. Gyatsho Trin (Ocean Cloud) and others believe that the aspiration to enlightenment, not initiated by ritual, is aspiration, while the generation of accumulations is engagement. According to the Great Vehicle Sutra (Gyachen Pyöd Gyud) and Jowo Je (Atisha), making vows concerning the result is aspiration, and making vows concerning the cause is engagement. Moreover, some believe that it is aspiration until the attainment of irreversibility, and after attainment, it is engagement. According to the Profound View Tradition (Zabmo Lta Gyud) and Shantideva (Zhiwa Lha), merely generating the intention to achieve enlightenment through compassion for sentient beings, without relying on ritual, and proceeding with that which is affirmed by ritual, is aspiration-mind; and correctly upholding its vows, and thereafter continuously engaging, is considered engagement-mind. Thus, aspiration is the mind-generation itself, and engagement is the vow. Here, the Sakya masters (Sakya'i Rje btsun rnams) state: Aspiration-mind, aspiration mind-generation, protection of uncorrupted aspiration; engagement-mind, engagement mind-generation, protection of uncorrupted engagement. Their pure aspiration-engagement (52b) mind is not a vow. However, if the aspiration-engagement mind-generation is accompanied by a mind of renunciation based on dispelling conflicting factors, it fulfills the characteristics and becomes a vow. Chapter 2, Part 2 [Classification by Mode of Arising]: By mode of arising, there are two: coarse and subtle. Classified by mode of arising, there are two: the coarse, which arises from conventional expression, and the subtle, which is naturally obtained by reality. As stated in Shantideva's Commentary on the Four Hundred Fifty Verses (Bzhi brgya lnga bcu pa'i 'grel pa): "As long as this mind of enlightenment is merely a strong inclination towards emptiness, and not a direct realization, it is conventionally designated. And when it is directly realized, at that time, it should be known as ultimate." (Here, 'Śāntipa' refers to the Indian scholar-monk, and 'Bzhi brgya lnga bcu pa'i 'grel pa' is a text title). Chapter 3, Part 3 [Classification by Stages (Bhūmi)]: Stages: aspiration, resolve, maturation, complete abandonment of all obscurations. Classified by the stages of progression, as stated in the Mahāyāna-sūtrālaṃkāra (Mdo sde rgyan): The mind-generation, that is, on all grounds (bhūmis), Aspiration and pure superior intention, Maturation