Tibetan
ཞེས་དང༌། རིན་ཆེན་སེམས་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི། ། སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། ། (༢༨༣བ)ཅེས་པའི་རྒྱུད་ཚིག་དེ་ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་པའི་དོན་བསམ་པ་ཉིད་ལས་དམ་བཅའ་དེ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དུ་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱང་ལུང་དེ་དག་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་དབྱིངས་དང་ང་ཞེས་བྱ་བ་དེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་ལ་འཆད་དགོས་པར་གཞུང་ལུགས་དེ་དང་དེ་དག་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ༌། ། གྲུབ་མཐའ་འདི་ལ་དབུ་མའི་མཚན་ནི་མདོ་ཉིད་ནས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོ་ལས། གང་ན་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་ཡོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །ཞེས་སོགས་མང་དུ་འབྱུང་ཞིང༌། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། དེ་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་སེམས་ཉིད་དེ། ། ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། ། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། ། ཕྱི་རོལ་དངོས་མེད་ཤེས་པར་བྱ། ། ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་ཡང༌། ། ཤིན་ཏུ་བདག་མེད་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་དང༌། ཀླུའི་བཤེས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས། དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང༌། ། རྣམ་རིག་ཙམ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ། ། རིགས་པས་བརྟགས་ན་འདིར་གཞན་ནི། ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། ། ཞེས་དང༌། ཤཱནྟི་པའི་དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། བྱམས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བཤད་ཅིང༌། ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱང་ནི་བཞེད་པ་ཡི། ། ཚད་མ་ལུང་དང་ལྡན་པ་ཡི། ། བདེན་པ་གཉིས་འདིར་བཤད་པར་བྱ། ། ཞེས་སོགས་འབྱུང་ངོ༌། ། ཕ༢ གཉིས་པ་ཟབ་མོ་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབུ་མ་བཤད་པ་ནི། ཟབ་མོ་སྔགས་ཀྱི་དབུ་མ་ཆོས་ཀུན་གཤིས། ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བདེ་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན། ། གསལ་སྟོང་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། རིམ་ལྔ་སེམས་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསལ་བར་བསྟན། ། ཟབ་མོ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བྱུང་བའི་དབུ་མ་ནི། (༢༨༤ན)གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་ཆེ་བས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་དང་མཐུན་ཤས་ཆེ་སྟེ། འཁོར་ལོ་ཐ་མར་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་མཚན་མ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་ཞིང་རང་གི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་རང་རིག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གདོད་མ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤིས་ཚུལ་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ། ཨེ་ཡིག་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཝྃ་ཡིག་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། གསལ་སྟོང་བདེ་སྟོང་སོགས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་དོན་རྒྱས་པ་རིམ་ལྔ་དང་སེམས་འགྲེལ་སྐོར་གསུམ་སོགས་སུ་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་དེ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། འདིར་ཐུན་མོང་གི་བཤད་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་པ་ནི། དེ་ལའང་བསྐྱེད་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་དབུ་མ་དང༌། རྫོགས་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་དབུ་མ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལའང་། ལྷ་སྒྲུབ་པའི་གཞི་དང༌། དེས་བསྒྲུབས་པའི་ལྷ་སྤྲོས་མེད་དུ་འཆར་བའི་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞན་སྟོང་གི་འཆད་ཚུལ་ལྟར་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པའི་ངང་ལས་བྱུང་བའི་ས་བོན་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་བསྒྲུབ་པའི་ལྷ་སྤྲོས་མེད་དུ་འཆར་ཚུལ་ནི། ཐོག་མར་གསལ་སྟོང་གི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་ཏེ། དེ་ལ་གསལ་བ་ནི། རྟེན་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་སྣང་བ་དེའོ། ། སྟོང་པ་ནི། གསལ་སྣང་དེ་ཉིད་ལ་མཚན་མར་ཞེན་ན་འཁོར་བ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་གང་དུའང་མི་འཛིན་ཞིང་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པའོ། ། རྟོག་པ་བཀག་ཙམ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། ཟུང་འཇུག་ཏུ་མ་སླེབ་པས་(༢༨༤བ)ན་དུག་བཅས་ལས་མ་འདས་པའོ། ། དེས་ན་ཟུང་འཇུག་གི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཏེ་ལྷའི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་གསལ་བའི་དུས་སུ་སྟོང་ཞིང་སྟོང་པའི་དུས་སུའང་གསལ་བར་ཤར་བས་གསལ་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། ། དེ་ལ་ནི་མན་ངག་ལས་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་ཞིང༌། དེའི་ཚེ་ན་ཡུལ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དང་ཤེས་པ་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྐྱེ། དེ་ལས་ལངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ནི་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དང་མ་བྲལ་བས་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་འཇུག་གོ། ། རྫོགས་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་དབུ་མ་ལའང་། བསྐྱེད་རིམ་ལ་ཞེན་པ་སྤོང་བ་དང༌། རྫོགས་རིམ་དངོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྟེན་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་རིལ་འཛིན་ནམ་རྗེས་གཞིག་གི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ལ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངང་དུ་འཇོག་པ་སྟེ། འདི་ནི་རང་སྟོང་གི་ཚུལ་དང་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་འགོག་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཀྱ
Chinese
如此，以及： \t\t\t若背离珍宝心， \t\t\t则无佛亦无有情。 \t\t\t(283b) 因此，从思虑将此续部文句作为口诵之义本身，即可理解该誓言是不合理的。 \t\t\t其证成亦是，因为那些教证中所出的法界和名为“我”者，必须解释为无二智慧和自性法身，这是在那些经论中清楚阐明的。如此等等，广为出现。 \t\t\t对于此宗义，中观之名称亦是直接从经中宣说的：《胜义空性经》中云：“何处若无何者，彼即以此而空；于此若有余者，即有于此处。此是中观道于空性之正见，无颠倒。”如此等等，广为出现。 \t\t\t《中观庄严论》中云： \t\t\t是故色等即是心， \t\t\t不许为外境。 \t\t\t依于唯心识， \t\t\t当知无外物。 \t\t\t依此理复知， \t\t\t彼亦无有我。 \t\t\t如此，以及： \t\t\t龙友（Nāgabuddhi）之《入三身论》中云： \t\t\t所谓中观道， \t\t\t除识之自性， \t\t\t若以理观察，此处他法者， \t\t\t一切皆非理。 \t\t\t如此，以及： \t\t\t寂护（Śāntipa）之《中观庄严论》中云： \t\t\t弥勒无著已宣说， \t\t\t龙树亦皆所许此， \t\t\t具量教理之二谛， \t\t\t将于此处作阐释。 \t\t\t如此等等，出现。 \t\t\t第二部分：阐释深奥密咒中观。 \t\t\t深奥密咒中观乃诸法本性， \t\t\t其自性光明，具有大乐殊胜。 \t\t\t乃明空、乐空双运之智慧， \t\t\t如《五次第心释》等中清楚宣示。 \t\t\t深奥密咒之理中产生的中观，(284a)因无二智慧为主，故与瑜伽行中观之相似处甚多。如究竟法轮中广说，心的自性是光明，远离一切戏论和相，其自性是法性的觉知，具有自证的特征，从原始以来即是诸法之本性… (原文截断)
English
Thus, and: \t\t\tIf one turns away from the precious mind, \t\t\tThere is no Buddha and no sentient being. \t\t\t(283b) Therefore, from the very thought of making that tantric verse a recitation, it can be understood that the vow is inappropriate. \t\t\tIts corroboration, too, from those scriptures, the dharmadhatu and that which is called "I," must be explained as non-dual wisdom and naturally occurring dharmakaya, because this is clearly stated in those very treatises, and so on, it extensively appears. \t\t\tConcerning this philosophical system, the name Madhyamaka (Middle Way) is also stated directly in the sutras: From the Sutra on Ultimate Emptiness: "That wherein something is absent, that is empty of that. And that which remains here, that is present here. This is the correct, unerring view of the Madhyamaka path, emptiness." And so on, it appears extensively. \t\t\tFrom the Madhyamakalankara: \t\t\tTherefore, forms and so forth are mind itself; \t\t\tThey are not desired as external. \t\t\tRelying on Mind Only, \t\t\tOne should know that external objects do not exist. \t\t\tRelying on this principle, also, in that regard, \t\t\tOne should know extreme selflessness. \t\t\tThus, and: \t\t\tFrom Nāgabuddhi's (Klu'i bshegs) Trisaranagamanasutra (Entering the Three Kayas): \t\t\tThat which is called the Madhyamaka path, \t\t\tOther than mere cognition, \t\t\tIf examined by reasoning, here, anything else, \t\t\tIs in no way tenable. \t\t\tThus, and: \t\t\tFrom Śāntipa's Madhyamakalankara: \t\t\tExpounded by Maitreya-Asaṅga, \t\t\tAnd also upheld by Nāgārjuna, \t\t\tWhich possesses valid scripture and reasoning, \t\t\tThe two truths will be explained here. \t\t\tAnd so on, it appears. \t\t\tPart 2: Explanation of the Profound Secret Mantra Madhyamaka. \t\t\tThe profound Mantra Madhyamaka is the fundamental nature of all phenomena; \t\t\tIts nature is clear light, with the special quality of great bliss. \t\t\tIt is the conjoined wisdom of clarity-emptiness and bliss-emptiness, \t\t\tAs clearly taught in the Guhyasamaja Tantra's 'Five Stages of Mind Commentary' and others. \t\t\tThe Madhyamaka arising from the profound Secret Mantra tradition, (284a) primarily due to the prominence of non-dual wisdom, largely accords with the Yogācāra Madhyamaka. As extensively taught in the final turning of the Dharma wheel, the nature of mind is clear light, empty of all elaborations and conceptualizations, and its own essence is the wisdom of dharmata, characterized by self-awareness, being the fundamental nature of all phenomena from the very beginning… (text cut off)
Chinese
为了主要地确定并实修那本具任运成就之法。 再者，那是自性光明，以大乐为特征，即是（ཨེ་, [无梵文天城体], e, ཨེ་字）空性与（ཝྃ, वं, vam, ཝྃ字）大悲、明空、乐空等双运的智慧。其详细意义已在《五次第》和《心释三部》等中明确且广博地阐述，故应从彼等中得知。 此处，简略的共通解说方式是：那又分为与生起次第相关的中观，以及与圆满次第相关的中观，二者。 第一者又分：修成本尊的基础，以及由此修成之本尊无有戏论地显现之方式，二者。 第一者是：如依他空之解说方式，由无二智慧所成就。因由空性自性中生起之种子字与手帜，未出法界智故。 由彼所成就之本尊无有戏论地显现之方式是：首先通过明空之门加以确立。 其中，明分是指：能依所依俱全的本尊坛城的一切相与一切生处，皆清晰显现者。 空分是指：对那清晰的显现若执着为相，则未出轮回故，故不执取任何，亦不作任何分别思惟。 仅仅遮止分别念，虽是涅槃，但因未达到双运，故仍未超离具毒之境。 是故，应通过双运之门加以实修，令本尊之显现，于明时为空，空时亦明，如此明空双运而显现。此即是明空双运。 于此，口诀中称之为“轮回涅槃无别”。彼时，境（所取）生起现空双运，识（能取）生起明空双运。由此出定之入后得位时，因未离本尊我慢，故趣入有相瑜伽。 与圆满次第相关的中观又分：遣除对生起次第的执着，以及圆满次第真实的智慧，二者。 第一者是：将一切能依所依之坛城，通过摄集或随破之门收摄后，安住于无何可缘之境中。此者是自空之宗义，对于遮止分别戏论，最为殊胜，然……
English
Therefore, primarily to establish and actualize that which is spontaneously accomplished. Furthermore, that which is intrinsically luminous, characterized by great bliss, is the wisdom of the union of the emptiness of the syllable (ཨེ་, [no Sanskrit Devanagari equivalent], e, E-syllable) and the great compassion of the syllable (ཝྃ, वं, vam, VAM-syllable), clarity-emptiness, bliss-emptiness, and so forth. Its detailed meaning is clearly and extensively expounded in texts such as the Five Stages and the Three Cycles of Mind Commentaries, and thus should be understood from those. Here, a brief common explanation is as follows: there are two types, Madhyamaka related to the generation stage, and Madhyamaka related to the completion stage. As for the first, there are two aspects: the basis for accomplishing the deity, and the manner in which the deity, thus accomplished, appears without elaboration. The first is: according to the explanation of Other-Emptiness (Shentong), it is accomplished from non-dual wisdom. This is because the seed syllables and attributes arisen from the essence of emptiness do not transcend Dharmadhatu wisdom. The manner of the deity, thus accomplished, appearing without elaboration is: firstly, it is established through the approach of clarity-emptiness. Regarding that, clarity refers to: the clear appearance of all characteristics and sense bases of the deity's mandala, including both the principal (deity) and its retinue (or the support and the supported). Emptiness refers to: if one clings to that very clear appearance as a concrete sign, one has not transcended cyclic existence. Therefore, one does not grasp at anything, nor conceptualize anything at all. Merely suppressing conceptualization, though it may be nirvana, yet because it has not attained union, it has not transcended that which is associated with defilements. Therefore, one practices through the approach of union, so that the very appearance of the deity is empty at the time of clarity, and even at the time of emptiness, it arises clearly. This is the union of clarity and emptiness. In this regard, the pith instructions state that "samsara and nirvana are inseparable." At that time, the apprehended object arises as the union of appearance and emptiness, and the apprehending consciousness arises as the union of clarity and emptiness. After rising from that state, in the post-meditation period, because one has not abandoned the divine pride, one engages in the yoga with characteristics. As for the Madhyamaka related to the completion stage, there are also two aspects: abandoning attachment to the generation stage, and the actual wisdom of the completion stage. The first is: to dissolve all mandalas of the container and the contained through the gateway of simultaneous absorption or subsequent analysis, and then to abide in a state where nothing is apprehended. This is supreme for the method of Self-Emptiness (Rangtong) and for eliminating the elaborations of conceptualization, however...